Tiết 30 : Hớng dẫn đọc thêm : cây bút thần Truyện cổ tích trung Quốc A.. Mục tiêu cần đạt 1.Kiến thức: - Quan niệm của nhân dân về công lý xã hội, mục đích của tài năng nghệ thuật và ớ
Trang 1Tiết 30 :
Hớng dẫn đọc thêm : cây bút thần
(Truyện cổ tích trung Quốc)
A Mục tiêu cần đạt
1.Kiến thức:
- Quan niệm của nhân dân về công lý xã hội, mục đích của tài năng nghệ thuật và ớc mơ về những khả năng kỳ diệu của con ngời
- Cốt truyện cây bút thần hấp dẫn với nhiều yếu tố thần kỳ
2 Kỹ năng:
- Đọc hiểu văn bản truyện cổ tích về kiểu nhân vật thông minh, tài giỏi
- Nhận ra và phân tích đợc các chi tiết nghệ thuật kỳ ảo trong truyện
3 Thái độ:
- Biết trân trọng những con ngời có tài năng, sẵn sàng giúp
đỡ ngời khác khi cần thiết
B Chuẩn bị thầy và trò:
- GV: Giáo án, Sách chuẩn kiến thức kỹ năng
- HS: vở soạn, SGK
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học
1 ổn định tổ chức
Trang 22 Kiểm tra bài cũ
Giáo viên gọi 2 học sinh lên bảng
a Sự thông minh mu trí của em bé đợc thử thách qua mấy lần ? Theo em, những cách ấy lí thú ở chỗ nào ?
b Hãy nêu ý nghĩa của truyện cổ tích “ Em bé thông minh ”
3 Bài mới
* Giới thiệu bài
- Dân tộc nào cũng có kho tàng truyện cổ tích của mình Bên cạnh những đIểm khác biệt , truyện cổ tích của các dân tộc có rất nhiều điểm tơng đồng , nhất là về đặc trng thể loại
- Cây bút thân là truyện cổ tích Trung Quốc - một nớc láng giềng , có quan hệ giao lu và có nhiều nét tơng đồng về văn hoá với nớc ta Sức hấp dẫn của truyện cổ tích này không chỉ ở nội dung , ý nghĩa , mà còn ở rất nhiều chi tiết thần kì độc
đáo
HĐ 1: Hướng dẫn tỡm hiểu văn
bản
- Giỏo viờn hướng dẫn đọc ->đọc
mẫu
- HS: 4 học sinh đọc nối tiếp
nhau
? Cho biết chỳ thớch 3.8 được giải
nghĩa bằng cỏch nào?
I Tìm hiểu chung:
1 Đọc - tỡm hiểu chỳ thớch (5’)
2 Tỡm bố cục và túm tắt truyện (5’)
Trang 3- HS: Từ đồng nghĩa.
? Xác định phần mở truyện, thân
truyện, kết truyện?
- HS: Trả lời
? Hãy nêu các sự việc chính của phần
thân truyện
? Ai là nhân vật chính?
? Mã Lương được giới thiệu ntn?
- HS: Trả lời
? ML thuộc kiểu nhân vật nào?
- HS: ML thuộc kiểu nhân vật có
tài năng kì lạ
? Nguyên nhân nào giúp ML vẽ
giỏi?
? Tại sao thần ban bút thần cho ML?
- HS: Thần trao bút cho ML vì
+ ML luôn mơ có một cây bút vẽ
+ Bút thần vào tay của ML mới
phát huy hết được tác dụng và công
hiệu
? Tại sao thần không cho ML tiền
* Bố cục: 3 phần Đ1: Mở truyện
Từ đầu đến “đặc hình vẽ”.
Đ2: Thân truyện Tiếp theo đến -> “sóng hung dữ”.
Đ3: Kết truyện: Còn lại
* Sự việc chính:
- Mã Lương dốc lòng học vẽ và được thần thưởng cho bút vẽ.
- Mã Lương đem tài năng vẽ giúp nhân dân lao động.
- Mã Lương đem tài năng chừng trị kẻ ác.
3 Phân tích: (25’)
a Nhân vật Mã Lương:
* Hoàn cảnh: - Sớm mồ côi cha mẹ.
- Sống băng nghề kiếm củi.
- Rất thích học vẽ.
-> Được thần giúp đỡ trao bút thần.
Trang 4của mà lại là cây bút?
- HS: Bút thần có ý nghĩa hơn, tác
dụng sâu hơn , tiền của tuy nhiều mà
không tự mình làm ra rồi cũng hết,
bút là một vật dụng lao động tạo ra
của cải thì sẽ lâu dài hơn
? ML dùng bút thần làm những việc
gì?
- HS đọc chi tiết ML vẽ giúp
người LĐ nghèo
? Vì sao ML không vẽ cho họ của
cải có sẵn ( thóc,gạo, vàng bạc )?
+ Giúp người nghèo
+ Trị kẻ ác
- ML vẽ giúp người LĐ nghèo: dụng cụ LĐ
=> muốn họ tự lực cánh sinh, phải sống bằng chính sức LĐ của mình thì cuộc sống mới có ý nghĩa lâu dài.
3 Củng cố :
- Qua phần này em hiểu gì về ý nghĩa và giá trị của lao động?
- Nêu các sự việc chính của truyện?
Trang 54 Hướng dẫn học ở nhà (2’)
- Đọc lại phần bài giảng đã học
- Tiếp tục nghiên cứu truyện này, giờ sau học tiếp
Trang 6
Tiết 31 :
Hớng dẫn đọc thêm : cây bút thần
(Truyện cổ tích trung Quốc)
A - Mục tiêu cần đạt
1.Kiến thức:
- Hiểu đợc tài năng kỳ lạ của Mã Lơng, ý nghĩa và một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu, đặc sắc của truyện
- Sự lặp lại tăng tiến của các tình tiết, sự đối lập giữa các nhân vật
2 Kỹ năng:
- Nhận ra phân tích đợc các chi tiết nghệ thuật kỳ ảo trong truyện
- Kể diễn cảm truyện
3.Thái độ:
- Học tập những đức tính tốt đẹp của Mã Lơng
B Chuẩn bị thầy và trò:
- GV: Giáo án, Sách chuẩn kiến thức kỹ năng
- HS: vở soạn, SGK
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học
* Bài cũ :
Trang 7- Cây bút thần trong tay Mã Lơng đã đem đến những
điều kì diệu nào ?
* Bài mới :
- Giới thiệu bài trên cơ sở nối tiếp tiết trớc
Hoạt động của thầy và trũ Nội dung kiến thức
HĐ 1: Tiếp tục tỡm hiểu nhõn vật Mó Lương
- HS đọc chi tiết ML dựng bỳt thần trừng trị
tờn địa chủ và vua
? Tài vẽ đó gõy tai hoạ gỡ cho ML?
? Tại sao chỳng muốn bắt ML?
- HS: Vỡ cõy bỳt thần
? ML đó đấu tranh chống kẻ ỏc ntn?
- HS: Trả lời
? ML đó đối phú với tờn địa chủ ntn?
- HS: + Mó Lương đối phú với tờn địa chủ
+ Mó Lương dựng bỳt vẽ bỏnh để ăn, vẽ lũ để
sưởi, vẽ thang và vẽ ngựa để chạy trốn, vẽ
cung tờn để giết chết tờn địa chủ
? Khi bị vua bắt ML đối phú ntn? Hóy so sỏnh
với việc ML đối phú với tờn địa chủ?
- HS: Với tờn vua tham ỏc vụ độ Mó Lương
dựng mẹo khộo hơn, uyển chuyển hơn , vẽ
3 Phõn tớch ( tiếp) ’
a Nhõn vật Mó Lương
- Mó Lương trừng trị kẻ ỏc
+ Dựng tài năng và giỏ trị của cõy bỳt thần lần lượt giết chết kẻ ỏc
Trang 8ngược lại ý vua, làm nhục vua
+ Dùng kế gậy ông đập lưng ông
? Nhận xét về hành động của ML?
- HS: ML trừng trị kẻ thù từ chỗ bị động đến
chủ động, trị kẻ ác từ thấp đến cao
? Theo em ND ,muốn thể hiện điều gì về tài
năng và NT trong việc ML trị kẻ ác?
? Với cây bút thần ML đã thực hiện được ước
mơ gì của NDLĐ?
? Theo em chi tiết nào lÝ thú gợi cảm hơn cả?
Vì sao?
- HS tự chọn
? Em hãy hình dung nếu bút thần rơi vào tay
kẻ ác mà vẫn phát huy tác dụng thì sẽ ntn?
- HS: Nếu bút thần rơi vào tay kẻ ác thì sẽ
không còn sự công bằng, người giàu, kẻ ác vẫn
cứ tồn tại, người lương thiện vẫn chịu thiệt
thòi, như vậy ý nghĩa truyện không còn
HĐ 2: Ý nghĩa truyện
? Truyện thể hiện quan niệm ước mơ gì của
nhân dân ta?
? Truyện muốn KĐ gì?
GV chốt: Bút thần đã thực hiện công lí, thể
hiện ước mơ, niềm tin về khả năng diệu kì của
con người KĐ NT chân chính thuộc về nhân
->HĐ của Mã Lương thể hiện sự đấu tranh không khoan nhượng Với kẻ thù cần phải tiêu diệt tận gốc rễ
- Không đem tài năng, NT phục vụ tham vọng của giai cấp thống trị NT cũng là một vũ khí chống cái ác
- Ước mơ được sống tự do, được giải phóng của nhân dân
* Chi tiết nghệ thuật lí thú gợi cảm:
- ML vô tình để giọt mực rơi vào mắt
cò , cò bay đi - chi tiết đặc sắc giàu
NT là nhịp cầu nối liền 2 cuộc đấu tranh đưa mạch truyện phát triển hợp
lí, tự nhiên Nó chứng tỏ tài năng siêu phàm của ML vẽ tranh thành thật
b Ý nghĩa truyện.
- Truyện thể hiện quan niệm về công
lí XH người chăm chỉ, tốt bụng, thông minh, được nhận phần thưởng xứng đáng kẻ ác bị trừng trị
- KĐ tài năng phải phục vụ nhân dân, phục vụ chính nghĩa chống lại cái ác
KĐ NT chân chính thuộc về nhân dân,
Trang 9dân, thuộc về người có tâm, có tài, có chí.
HS đọc phân ghi nhớ
HĐ 3: Luyện tập
? So sánh hiện tượng NT cây bút thần với hiện
tượng NT cây đàn thần trong truyện Thạch
Sanh đặt tên cho truyện
thuộc về người có tâm, tài, khổ công luyện tập
4 Ghi nhớ ( SGK)
II LUYỆN TẬP
- Đều là phương tiện trợ giúp nhân vật, là vũ khí chống cái ác
- Đều thể hiện ước mơ về công bằng, chính nghĩa thắng phi nghĩa
Tên truyện: VD: Chú bé hoạ sĩ
* DÆn dß.
- Häc bµi
- Bµi tËp vÒ nhµ : lµm ë nhµ c©u 1, 2 – Bµi 8, SBT