Giáo án Ngữ văn 6 bài 8: Cây bút thần

Mục tiêu bài học: Giúp học sinh: -Hiểu nôị dung ý nghĩa của truyện cổ tích Cây bút thần và một số chi tiết nghệ thuậ đặc sắc tiêu biểu của truyện.. Giới thiệu bài Là một trong những truy

Tiết 30 +

(Truyện cổ tớch)

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

-Hiểu nôị dung ý nghĩa của truyện cổ tích Cây bút thần và một

số chi tiết nghệ thuậ đặc sắc tiêu biểu của truyện

B Chuẩn bị:

- Giáo

viên: + Soạn bài

+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

+ ảnh về bài dạy

- Học

sinh:

+ Soạn bài

C Các b ớc lên lớp:

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra

bài cũ:

3 Bài mới * Giới thiệu

bài Là một trong những truyện cổ tíchthần kì, thuộc loại truyện kể về

những con ngời thông minh, tài giỏi Cây bút thần đã trở thành truyện

quen thuộc với cả trăm triệu ngời dân Trung Quốc và VN từ bao đời nay Câu chuyện khá li kì, xoay quanh số phận của Mã Lơng, từ một em bé nghèo khổ trở thành một hoạ sĩ lừng danh với cây bút kì diệu giúp dân diệt ác Truyện diễn biến ra sao, bài học hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng tìm hiểu

* Bài mới

Hoạt động của thầy Hoạt động

của trò Nội dung cần đạt

Hoạt

động 1: Hớng dẫn HS tìm hiểu chungvề văn bản I Đọc và tìm hiểu chung:

- Gv hớng dẫn cách đọc

- GV đọc mẫu

- Gọi HS kể

- GV nhận xét

- HS nghe

- 2 HS lần lợt

đọc

- HS kể

1 Đọc, kể:

- Đọc: giọng chậm rãi, bình tĩnh, phân biệt lời

kể và một sô nhân vật trong truyện

- Kể theo các sự việc chính:

+ Mã Lơng thích học vẽ, say mê, kiên trì ở mọi lúc, mọi nơi

+ Mã Lơng đợc thần cho cây bút

+ ML vẽ cho ngời nghèo

- Em hiểu thế nào là dốc

lòng, huyên náo, thỏi,

mãng xà ?

- Cây bút thần thuộc

kiểu văm bản gì? Hãy

xác định bố cục của văn

bản?

- HS trả lời

+ ML vẽ cho tên nhà giàu + ML với tên vua độc đáo

+ Vua chết ML về với nhân dân

2 Chú thích:

3 Bố cục: 3 phần

a Từ đầu  hình vẽ: giới thiệu nhân vật

b Tiếp  hung dữ: ML với cây bút thần

c Còn lại: Kết thúc truyện

Hoạt

động 2: Hớng dẫn HS tìm hiểu về vănbản II Tìm hiểu văn bản:

- Đọc đoạn dầu và cho

biết nhân vật chính của

truyện?

- ML đợc giới thiệu nh thế

nào?

(Về hoàn cảnh, gia

đình, bản thân)

- Cách giói thiệu ML có

gì giống và khác cách

- HS đọc

- HS trả lời

- HS suy nghĩ trả lời

1 Giới thiệu truyện:

- Giới thiệu nhân vật ML

- Hoàn cảnh: mồ côi, chặt củi, cắt cỏ để kiếm sống

- Bản thân: + thông minh, thích học vẽ

+ Kiên trì, say mê

 Cách giới thiệu nhân vật quen thuộc của truyện cổ tích (hoàn

giói thiệu trong những

truyện cổ tích đã học?

- ML mong ớc điều gì?

- Điều bất ngờ nào đã

đến với em?

GV: Treo bức tranh minh

hoạ cảnh ML nằm ngủ,

tiên ông hiện lên trao ML

cây bút thần

- Bức tranh minh hoạ

điều gì? Hãy miêu tả lại

bằng lời của em?

- Em có nhận xét gì về

chi tiết này?

- Vì sao ML lại đợc thần

tặng cây bút?

- Hình ảnh thần trong

truyện gợi cho em nghĩ

dến những nhân vật

nào trong truyện cổ

tích?

-ý nghĩa của nhân vật

bụt, tiên?

- HS trả lời

- HS miêu tả

bằng lời của mình

- HS trả lời

- HS ML có tài chí, cóp quyết tâm cao nhng lại thiếu may mắn

- HS trả lời

cảnh, lai lịch) gây cho ngời đọc ấn tợng tốt đẹp

về nhân vật

khác: yếu tố thần kì cha xuất hiện

2 Diễn biến truyện:

Mã Lơng với cây bút thần

a ML đ ợc thần cho cây bút bằng vàng, vẽ ra nh thật:

- Chi tiết hoang đờng, li kì thờng có trong cổ tích

* GV: đây là hình ảnh

đẹp trong các câu

chuyện cổ tích Họ

th-ờng xuất hiện kịp thời ,

đúng lúc để trợ giúp cho

những nhân vật chính

diện Họ giúp đỡ ngời

hiền lành, tốt bụng,

chống lại cái cá Họ là

biêu tợng cho ớc mơ của

ngời xa

- Có cây bút thần ML đã

vẽ nh thế nào?

- Tác giả dân gian miêu

tả chi tiết này nhằm gỉ

gắm điều gì?

Tiết 2:

- ML đã sử dụng cây bút

thần làm gì? ML đã vẽ

những gì cho ngời

nghèo?

- Tại sao ML không dùng

bút thần vẽ cho bản thân

mà lại vẽ cho ngời nghèo?

- Tại sao ML không vẽ cho

họ của cải mà lại vẽ cày

cuốc?

- HS trả lời

- HS trả lời

- Vẽ chim - tung cánh

- Vẽ cá - bơi

 Say mê kiên trì khổ luyện thành tài và có cả phơng tiện sẽ đạt tới

đỉnh cao của tài năng

b Mã L ơng vẽ cho ng ời nghèo:

- ML vẽ cho tất cả ngời nghèo trong làng: vẽ cày, cuốc

 ML nghèo nên thông cảm với ng ời nghèo, từ thực tế bản thân em thấu hiểu hoàn cảnh và ớc muốn của ngời nghèo khổ Họ thiếu công cụ LĐ

- Nếu có bút, em sẽ vẽ

những gì cho ngời

nghèo?

- Qua sự việc ML học vẽ

thành tài, ND ta mốn ta

nghĩ gì về mục đích

của tài năng?

* GV chuyển ý: Chính

những việc làm đầy

nhân ái của ML không

ngờ lại là đầu mối dẫn

đến tai hoạ sau này

- Tài vẽ đã gây ra tai hoạ

- HS: vẽ đồng ruộng, dòng sông, mảnh

v-ờn, sách vở

- HS trao đổi cặp trong 1 phút

mặc dù họ có sức lao

động Cũng nh trớc đây

em có tài nhng thiếu bút vẽ

- ML không giúp họ bằng của cải mà giúp họ bằng ph

ơng tiện LĐ Rõ ràng

em đẽ đem đến cho họ những thứ cần thiết nhất cho cuộc sống lao động lâu dài và lơng thiện của

họ Sự giúp đỡ đó không biến họ trở thành ngời ăn bảm mà giúp họ bằng việc LĐ chân chính để học tự nuôi sống mình,

tự tạo hạnh phúc chân chính cho mình

 Tài năng phục vụ nhân dân, phục vụ ngời nghèo

c ML chống lại bọn gian tham:

gì cho ML?

- Tại sao địa chủ bắt

ML?

- Em hình dung địa chủ

sẽ bắt ML vẽ những gì

cho hắn?

- Nhng trong thực tế, Ml

chỉ vẽ những gì?

- Em nghĩ gì vè tài năng

của con ngời qua sự việc

ML vẽ để trừng trị tên

địa chủ?

- Chi tiết NT nào đa

mạch truyện tiếp tục

phát triển?

- Vua bắt ML vẽ những

gì?

- ML đã thực hiện lệnh

vua nh thế nào?

- Tại sao ML dám vẽ ngợc ý

vua?

- Hành động đó nói lên

phẩm chất gì của ML?

- Cớp đợc bút thần, nhà

vua tự vẽ lấy, hắn đã

chuốc lấy tai hoạ nh thế

- HS trả lời

- HS: Vẽ nhà cao cửa rộng, vụa thóc, vàng bạc

- HS: Giọt mực rơi vào mắt cò

- HS trả lời

* ML vẽ để trừng trị tên

địa chủ:

- Bị địa chủ bắt

- Để buộc Ml vẽ theo ý muốn

- Không vẽ theo yêu cầu của tên địa chủ

- Dùng cây bút thần để cứu bản thân

- Trừng trị tên địa chủ

 Tài năng không phục vụ cái ác mà chống lại cái ác

* ML trừng trị bọn vua quan:

- Vua bắt ML vẽ những con vật cao quí

- Vẽ ngợc lại ý vua

-

 Ghét tên vua gian ác, không sợ quyền uy

- Phải chăng bút thần đã

hết phép mầu nhiệm?

* GV: Bút thần càng kì

diệu hơn, biết phân

biệt ngời tốt, kẻ xấu để

phục vụ

- Cho HS quan sát tranh

và yêu cầu HS kể lại

đoạn cuối

- Khi vua yêu cầu vẽ

thuyền, biển, tại sao ML

đồng ý vẽ theo yêu cầu

của vua?

- Khi vua lệnh ngừng vẽ,

ML cứ vẽ thậm chí vẽ

càng độc hơn Em nghĩ

gì về thái độ của ML?

- So sánh cách trừng trị

tên vua với tên địa chủ?

- Theo em, điều gì đã

khiến ML chiến thắng?

- Câu chuyện kết thúc

nh thế nào?

* GV: Kết thúc truyện là

kể sự việc tiếp tục nh

đang tiếp diễn, mở ra

một hớng mới cho nhân

vật, gây sự thích thú mới

cho ngời đọc?

 Dũng cảm, can đảm

- Vua:

+ Vẽ núi vàng  tảng đá + Vẽ thỏi vàng  mãng xà

- Có ý định trừng trị tên vua cậy quyền tham của

- Không khoan nhợng bọn vua quan, quyết tâm diệt trừ cái các

 Lấy chính lòng tham của tên vua để trừng trị vua

- Em hãy tởng tợng và kể

tiếp truyện?

- Qua tìm hiểu, em thấy

nhân vật ML thuộc kiểu

nhân vật nào? Hãy kể

tên một số nhân vật

t-ơng tự?

- HS kể

- HS trả lời

3 Kết thúc truyện:

ML dùng cây bút tiếp tục giúp đờ ngời nghèo

Hoạt

động 3: Tìm hiểu ý nghĩa truyện III ý nghĩa truyện:

- Em hãy nêu ý nghĩa

truyện - HS trao đổinhóm trong 3

phút

- Thể hiện quan niệm của nhân dân ta về công lí XH

- Khẳng định tài năng phục vụ nhân dân, phục

vụ chính nghĩa, chống lại cái ác

- Khẳng định nghệ thuật chân chính thuộc

về nhân dân

- Thể hiện ớc mơ, niềm tin của nhân dân về khả năng kì diệu của con ng-ời

Hoạt

- HS trả lời 1 Hình ảnh bút thần

giống hình ảnh nào trong các câu chuyện cổ tích đã học

2 Tại sao câu chuyện này đợc gọi là câu chuyện cổ tích?

3 Em thích nhất chi tiết, hình ảnh nào trong truyện vì sao?

4 H ớng dẫn học tập:

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

- Soạn: Danh từ