Giáo án Ngữ văn 6 bài 12: Treo biển

- Đặc điểm thể loại truyện cười với nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm Treo biển, Lợn cưới áo mới.. - Cách kể hài hước về người hành động không suy xét, không có chủ kiến trước

GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6 BÀI 12 - TIẾT 51: VĂN BẢN: TREO BIỂN ĐỌC THÊM: LỢN CƯỚI, ÁO MỚI

I Mục tiêu: Giúp HS

1 Kiến thức: - Khái niệm truyện cười.

- Đặc điểm thể loại truyện cười với nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm Treo biển, Lợn cưới áo mới.

- Cách kể hài hước về người hành động không suy xét, không có chủ kiến trước những chủ kiến của người khác Chế giễu, phê phán những người có tính khoe khoang, hợm hĩnh

- Những chi tiết miêu tả điệu bộ, hành động, ngôn ngữ của nhân vật lố bịch, trái với tự nhiên

2 Kĩ năng: - Đọc - hiểu văn bản truyện cười.

- Phân tích, hiểu ngụ ý gây cười của truyện

- Kể lại được truyện

3 Thái độ: - Biết tránh những thói hư tật xấu.Có lý tưởng sống tốt đẹp.

II Chuẩn bị:

1 GV: - Bảng phụ,sưu tầm bài tập.

2.HS: - Đọc và làm bài phần luyện tập sgk Tr 99.

III Tiến trình tổ chức dạy - học.

1 Kiểm tra bài cũ: - Hãy nêu định nghĩa truyện ngụ ngôn?

- Kể một số truyện ngụ ngôn mà em biết

2 Các hoạt động dạy - học (35’)

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

HĐ1: Tìm hiểu khái niệm truyện cười

- HS đọc chú thích dấu *

? Nêu những ý chính của định nghĩa truyện

cười

? Em hiểu thế nào là hiện tượng đáng cười

- HS: Trả lời

I KHÁI NIỆM TRUYỆN CƯỜI:

- Kể về hiện tượng đáng cười trong cuộc sống

- Có ý nghĩa mua vui, hoặc phê phán

- Hiện tượng cười là những điều trái với lẽ

HĐ2: Tìm hiểu văn bản

- GV: Lưu ý HS giọng đọc hài hước dí dỏm -

>GV đọc mẫu

- HS đọc

- GV: Đọc kĩ để hiểu nghĩa của từ cá ươn, bắt

bẻ

- GV: Hãy tìm bố cục truyện theo 2 cách:

+ Chia 2 phần

+ Chia 3 phần

? Theo em truyện có những sự việc chính nào?

- HS: Sự việc chính

+ Treo biển

+ ý kiến đóng góp

+ Sự tiếp thu

? Nhà hàng treo biển nhằm mục đích gì?

( Quảng cáo)

? Tấm biển có mấy nội dung, hãy nhận xét?

? Theo em nội dung tấm biển đã đầy đủ cho

việc quảng cáo chưa?

GV chốt: MĐ treo biển để quảng cáo Nội

dung biển rất đầy đủ

? Em có nhận xét gì về thái độ giọng điệu của

các ý kiến góp ý này?

? Qua những lời góp ý em thấy họ có sự hiểu

biết ntn?

- GV giảng người góp ý đánh giá một cách

phiến diện, không thấy được chức năng thông

báo gián tiếp của ngôn ngữ

thường, trái với lẽ tự nhiên

A TÌM HIỂU VĂN BẢN TREO BIỂN ( 23’)

1 Đọc - tìm hiểu chú thích

2 Bố cục

* Hai phần: + Phần 1 câu mở đầu + phần 2 còn lại

* Ba phần: + Mở truyện câu đầu + Thân truyện

+ Kết chuyện câu cuối cùng

3 Phân tích

a Nội dung

* Mục đích treo biển: để quảng cáo giới thiệu

* Nội dung biển rất đầy đủ: 4 nội dung

- ở đây: địa điểm

- có bán: hoạt động

- Cá: hàng

- Tươi: tính chất

* Nội dung góp ý của khách hàng.

? Trong 3 sự việc treo biển ý kiến góp ý, sự

tiếp thu, sự việc nào gây cười

- GV treo bảng phụ có ghi nội dung biển “ở đây

có bán cá tươi” - sau đó gạch dần các chữ

? Vì sao sự tiếp thu lại gây cười?

- HS: Sự tiếp thu vội vàng 3 lần đều bỏ ngay

lần cuối cùng cất nốt biển

? Hành động “cất nốt biển” gây cười nhiều nhất

, vì sao? Em đánh giá ntn về sự tiếp thu này?

- HS: MĐ treo biển là để quảng cáo, giới thiệu

vậy cất biển đi ý nghĩa quảng cáo không còn

Mức độ tiếp thu thụ động quá mức, sự hiểu biết

kém đến mức ngớ ngẩn

? Qua đây tác giả dân gian thể hiện thái độ gì

với người tiếp thu? Em hãy nêu ý nghĩa truyện?

GV chốt: sự tiếp thu vội vàng và thụ động

không có chủ kiến, không có suy nghĩ

- HS đọc ghi nhớ ( SGK)

GV nhấn mạnh ghi nhớ

HĐ2: Tìm hiểu văn bản Lợn cưới áo mới

- HS đọc truyện

?Em thấy truyện có phần kết không?

?Truyện có mấy nhân vật, mấy sự việc?

- HS: - Nhân vật : 2

- Sự việc 2 : + khoe lợn cưới

+ khoe áo mới

? Truyện cười điều gì?

GV giảng: Khoe - phô ra, bày ra cho người ta

- Có 4 ý kiến -> 4 ý khác nhau được lập luận chặt chẽ

* Tiếp thu của nhà hàng:

- Nghe theo răm rắp -> Bỏ đi từng từ, từng nội dung, rỡ tấm biển xuống -> Buồn cười vì

sự tiếp thu không suy nghĩ, không xem xét của chủ nhà hàng

b Bài học: Phải biết tiếp thu có chọn lọc ý kiến của người khác và phải có chủ kiến khi làm việc

biết mình giàu có.

Lưu ý khoe này khác với khoe là sự chia vui

với bạn bè người thân

? Nhận xét về tình huống khoe của hai nhân

vật

- HS: Trả lời

? Bình thường người hỏi và trả lời phải nói ntn?

- HS: Trả lời

? Thông tin nào là thừa, HĐ nào là thừa trong

lời hỏi và trả lời?

- GV giảng: thông tin và HĐ thừa chính là yếu

tố gây cười của truyện

? Nhân vật nào đáng cười hơn

- HS: Anh có áo mới đáng cười hơn vì phải dồn

tâm sức, thời gian vào một việc không cần

thiết, hành động chìa vạt áo ấy lố bịch

? Qua truyện tác giả dân gian thể hiện thái độ

gì?

? Truyện có ý nghĩa gì?

- HS đọc ghi nhớ SGK

- HS: Đọc lại truyện

* Ghi nhớ: SGK/Tr125

B ĐỌC THÊM VĂN BẢN LỢN CƯỚI ÁO MỚI

1 Đọc - tìm hiểu chú thích

2 Bố cục: 2 phần Truyện ngắn gọn có 2 phần, không có phần kết, phần kết nằm ngay trong lời đối thoại của nhân vật

3 Phân tích

a Nội dung

- Cười tính khoe của

+ Một người khoe trong lúc vội vã, tất tưởi,

đi tìm lợn

+ Một người đứng từ sáng đến tối để khoe cho bằng được cái áo mới

- Thông tin thừa: + Cưới + Từ lúc tôi mặc cái áo mới này

- Hành động thừa: chìa vạt áo ra

b Ý nghĩa

- Chế giễu, phê phán tính khoe của

* Ghi nhớ

II LUYỆN TẬP

3 Củng cố (3’)

- Qua 2 câu chuyện em rút ra bài học gì?

- Đóng vai 2 nhân vật diễn lại truyện “Lợn cưới, áo mới”.

4 Hướng dẫn học ở nhà ( 2’)

- Học thuộc định nghĩa truyện cười

- Kể diễn cảm câu chuyện

- Viết đoạn văn trình bày suy nghĩ của mình sau khi học xong truyện

- Đọc và nghiên cứu bài: Số từ và lượng từ.