Giáo án Ngữ văn 6 bài 12: Treo biển

- Đặc điểm thể loại truyện cười với nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm Treo biển, Lợn cưới áo mới.. - Cách kể hài hước về người hành động không suy xét, không có chủ kiến trước

Tiết 51 Văn bản

TREO BIỂN ĐỌC THÊM: LỢN CƯỚI, ÁO MỚI

I Mục tiêu: Giúp HS

1 Kiến thức: - Khái niệm truyện cười.

- Đặc điểm thể loại truyện cười với nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác

phẩm Treo biển, Lợn cưới áo mới.

- Cách kể hài hước về người hành động không suy xét, không có chủ kiến trước những chủ kiến của người khác Chế giễu, phê phán những người có tính khoe khoang, hợm hĩnh

- Những chi tiết miêu tả điệu bộ, hành động, ngôn ngữ của nhân vật lố bịch, trái với tự nhiên

2 Kĩ năng: - Đọc - hiểu văn bản truyện cười.

- Phân tích, hiểu ngụ ý gây cười của truyện

- Kể lại được truyện

3 Thái độ: - Biết tránh những thói hư tật xấu.Có lý tưởng sống tốt đẹp.

II Chuẩn bị:

1 GV: - Bảng phụ,sưu tầm bài tập.

2.HS: - Đọc và làm bài phần luyện tập sgk Tr 99.

III Tiến trình tổ chức dạy - học.

1 Kiểm tra bài cũ: - Hãy nêu định nghĩa truyện ngụ ngôn?

- Kể một số truyện ngụ ngôn mà em biết

2 Các hoạt động dạy - học (35’)

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

HĐ1: Tìm hiểu khái niệm truyện

cười

- HS đọc chú thích dấu *

? Nêu những ý chính của định nghĩa

truyện cười

? Em hiểu thế nào là hiện tượng đáng

cười

- HS: Trả lời

HĐ2: Tìm hiểu văn bản

- GV: Lưu ý HS giọng đọc hài hước dí

dỏm - >GV đọc mẫu

- HS đọc

- GV: Đọc kĩ để hiểu nghĩa của từ cá

ươn, bắt bẻ

- GV: Hãy tìm bố cục truyện theo 2

cách:

+ Chia 2 phần

+ Chia 3 phần

I KHÁI NIỆM TRUYỆN CƯỜI:

- Kể về hiện tượng đáng cười trong cuộc sống

- Có ý nghĩa mua vui, hoặc phê phán

- Hiện tượng cười là những điều trái với lẽ thường, trái với lẽ tự nhiên

A TÌM HIỂU VĂN BẢN TREO BIỂN ( 23’)

1 Đọc - tìm hiểu chú thích

2 Bố cục

* Hai phần: + Phần 1 câu mở đầu + phần 2 còn lại

* Ba phần: + Mở truyện câu đầu

? Theo em truyện có những sự việc

chính nào?

- HS: Sự việc chính

+ Treo biển

+ ý kiến đóng góp

+ Sự tiếp thu

? Nhà hàng treo biển nhằm mục đích

gì? ( Quảng cáo)

? Tấm biển có mấy nội dung, hãy nhận

xét?

? Theo em nội dung tấm biển đã đầy đủ

cho việc quảng cáo chưa?

GV chốt: MĐ treo biển để quảng cáo.

Nội dung biển rất đầy đủ

? Em có nhận xét gì về thái độ giọng

điệu của các ý kiến góp ý này?

? Qua những lời góp ý em thấy họ có sự

hiểu biết ntn?

- GV giảng người góp ý đánh giá một

cách phiến diện, không thấy được chức

năng thông báo gián tiếp của ngôn ngữ

? Trong 3 sự việc treo biển ý kiến góp

ý, sự tiếp thu, sự việc nào gây cười

- GV treo bảng phụ có ghi nội dung

biển “ở đây có bán cá tươi” - sau đó

gạch dần các chữ

+ Thân truyện + Kết chuyện câu cuối cùng

3 Phân tích

a Nội dung

* Mục đích treo biển: để quảng cáo giới thiệu

* Nội dung biển rất đầy đủ: 4 nội dung

- ở đây: địa điểm

- có bán: hoạt động

- Cá: hàng

- Tươi: tính chất

* Nội dung góp ý của khách hàng.

- Có 4 ý kiến -> 4 ý khác nhau được lập luận chặt chẽ

? Vì sao sự tiếp thu lại gây cười?

- HS: Sự tiếp thu vội vàng 3 lần đều bỏ

ngay lần cuối cùng cất nốt biển

? Hành động “cất nốt biển” gây cười

nhiều nhất , vì sao? Em đánh giá ntn về

sự tiếp thu này?

- HS: MĐ treo biển là để quảng cáo,

giới thiệu vậy cất biển đi ý nghĩa quảng

cáo không còn Mức độ tiếp thu thụ

động quá mức, sự hiểu biết kém đến

mức ngớ ngẩn

? Qua đây tác giả dân gian thể hiện thái

độ gì với người tiếp thu? Em hãy nêu ý

nghĩa truyện?

GV chốt: sự tiếp thu vội vàng và thụ

động không có chủ kiến, không có suy

nghĩ

- HS đọc ghi nhớ ( SGK)

GV nhấn mạnh ghi nhớ

HĐ2: Tìm hiểu văn bản Lợn cưới áo

mới

- HS đọc truyện

?Em thấy truyện có phần kết không?

* Tiếp thu của nhà hàng:

- Nghe theo răm rắp -> Bỏ đi từng từ, từng nội dung, rỡ tấm biển xuống -> Buồn cười vì

sự tiếp thu không suy nghĩ, không xem xét của chủ nhà hàng

b Bài học: Phải biết tiếp thu có chọn lọc ý kiến của người khác và phải có chủ kiến khi làm việc

?Truyện có mấy nhân vật, mấy sự việc?

- HS: - Nhân vật : 2

- Sự việc 2 : + khoe lợn cưới

+ khoe áo mới

? Truyện cười điều gì?

GV giảng: Khoe - phô ra, bày ra cho

người ta biết mình giàu có

Lưu ý khoe này khác với khoe là sự

chia vui với bạn bè người thân

? Nhận xét về tình huống khoe của hai

nhân vật

- HS: Trả lời

? Bình thường người hỏi và trả lời phải

nói ntn?

- HS: Trả lời

? Thông tin nào là thừa, HĐ nào là thừa

trong lời hỏi và trả lời?

- GV giảng: thông tin và HĐ thừa

chính là yếu tố gây cười của truyện

? Nhân vật nào đáng cười hơn

- HS: Anh có áo mới đáng cười hơn vì

phải dồn tâm sức, thời gian vào một

việc không cần thiết, hành động chìa

vạt áo ấy lố bịch

? Qua truyện tác giả dân gian thể hiện

* Ghi nhớ: SGK/Tr125

B ĐỌC THÊM VĂN BẢN LỢN CƯỚI ÁO MỚI

1 Đọc - tìm hiểu chú thích

2 Bố cục: 2 phần

Truyện ngắn gọn có 2 phần, không có phần kết, phần kết nằm ngay trong lời đối thoại của nhân vật

3 Phân tích

a Nội dung

- Cười tính khoe của

thái độ gì?

? Truyện có ý nghĩa gì?

- HS đọc ghi nhớ SGK

- HS: Đọc lại truyện

+ Một người khoe trong lúc vội vã, tất tưởi,

đi tìm lợn

+ Một người đứng từ sáng đến tối để khoe cho bằng được cái áo mới

- Thông tin thừa: + Cưới

+ Từ lúc tôi mặc cái áo mới này

- Hành động thừa: chìa vạt áo ra

b Ý nghĩa

- Chế giễu, phê phán tính khoe của

* Ghi nhớ

II LUYỆN TẬP

3 Củng cố (3’)

- Qua 2 câu chuyện em rút ra bài học gì?

- Đóng vai 2 nhân vật diễn lại truyện “Lợn cưới, áo mới”.

4 Hướng dẫn học ở nhà ( 2’)

- Học thuộc định nghĩa truyện cười

- Kể diễn cảm câu chuyện

- Viết đoạn văn trình bày suy nghĩ của mình sau khi học xong truyện

- Đọc và nghiên cứu bài: Số từ và lượng từ.