Kiến thức: - Đặc điểm thể loại cơ bản của truyện dân gian đã học: truyền thuyết, cổ tích, truyện cười, truyện ngụ ngôn.. - Nội dung, ý nghĩa và đặc sắc về nghệ thuật của các truyện dân g
Trang 1Tiết 54 :
ÔN TẬP TRUYỆN DÂN GIAN
A - Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức:
- Đặc điểm thể loại cơ bản của truyện dân gian đã học: truyền thuyết, cổ tích, truyện cười, truyện ngụ ngôn
- Nội dung, ý nghĩa và đặc sắc về nghệ thuật của các truyện dân gian đã học
2 Kỹ năng:
- So sánh sự giống và khác nhau giữa các truyên dân gian
- Trình bày cảm nhận về truyện dân gian theo đặc trưng thể loại
- Kể lại một vài truyện dân gian đã học
3 Giáo dục:
* Tích hợp: Những khái niệm về thể loại, những tác phẩm văn học dân gian
đã học
B Chuẩn bị thầy và trò.
- GV: Bài soạn, SGV, sách chuẩn kiến thức, kỹ năng
- HS: sgk, vở soạn
C - Tiến trình bài dạy
Bài cũ :
- Nêu ý nghĩa của truyện “Treo biển” ?
Trang 2Bài mới :
- GV hướng dẫn HS thực hiện
lần lượt các yêu cầu trong SGK
Hoạt động 1 :
Câu 1 : Đọc lại, ghi chép và học
thuộc định nghĩa ở những phần
chú thích dấu sao (*) và các thể
loại truyện dân gian đã học ?
- Câu này đã hướng dẫn học sinh chuẩn bị ở nhà
- ở lớp, giáo viên gọi HS lên bảng trình bày các định nghĩa, giáo viên nhận xét cho điểm
Câu 2 : Đọc lại các truyện dân
gian đã học ?
- Câu này đã hướng dẫn HS đọc trước ở nhà
- GV yêu cầu HS về nhà đọc lại hết các truyện
Câu 3 : Viết lại những tên truyện
dân gian (theo thể loại) mà em
đã học (kể cả truyện dân gian
nước khác)
- Giáo viên kẻ bảng tổng hợp lên bảng, yêu cầu
4 học sinh thực hiện bài tập này lên bảng, các học sinh khác làm vào vở
1 C.Rồng, cháu
Tiên
2 B.chưng, bánh
dày
3 Thánh Gióng
1 Sọ dừa
2 Thạch Sanh 3.Em bé thông minh
4 Cây bút thần
1 ếch ngồi đáy giếng
2 Thầy bói xem voi
3 Đeo nhạc cho mèo
4 Chân,Tay,Tai, Mắt, Miệng
1 Treo biển
2 Lợn cưới,
áo mới
Trang 34 S.Tinh, T.Tinh
5 Sự tích Hồ Gươm
5 Ông lão đánh cá
và con cá vàng
Câu 4 : Nêu những đặc điểm tiêu
biểu của các thể loại truyện kể
dân gian đã học ?
- Hướng dẫn học sinh lập bảng, nêu những đặc điểm tiêu biểu
- Giáo viên hướng dẫn học sinh lấy những tác phẩm đã học để minh hoạ các đặc điểm đó
- Là truyện kể về
các nhân vật và sự
kiện lịch sử trong
quá khứ
- Là truyện kể về cuộc đời, số phận của một số kiểu nhân vật quen thuộc
- Là truyện kể mượn chuyện về loại vật,
đồ vật hoặc chính con người để bóng gió chuyện con người
- Là truyện kể
về những hiện tượng đáng cười trong cuộc sống
- Có nhiều chi tiết
tưởng tượng kì ảo
- Cơ sở lịch sử, cốt
lõi sự thật lịch sử
- Người kể, người
nghe tin câu
chuyện như là có
thật, dù truyện có
những chi tiết
tưởng tượng kì ảo
- Có nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo
- Người kể, người nghe không tin câu chuyện là có thật
- Thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân về chiến thắng cuối cùng của cái thiện của lẻ phải
- Có nhiều ẩn dụ, ngụ ý
- Nêu bài học để khuyên nhủ, răn dạy người ta trong cuộc sống
- Có yếu tố gây cười
-Nhằm gây cười mua vui hoặc phê phán châm biếm những thói xấu trong xã hội
Trang 4- Thể hiện thái độ,
cách đánh giá của
nhân dân đối với
các nhân vật, sự
kiện được kể
* Cũng cố bài :
- Hệ thống lại kiến thức đã ôn tập
* Hướng dẫn học bài :
- Học sinh chuẩn bị cho các câu hỏi còn lại của bài ôn tập
Trang 5Tiết 55 :
ÔN TẬP TRUYỆN DÂN GIAN
A - Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức:
- Đặc điểm thể loại cơ bản của truyện dân gian đã học: truyền thuyết, cổ tích, truyện cười, truyện ngụ ngôn
- Nội dung, ý nghĩa và đặc sắc về nghệ thuật của các truyện dân gian đã học
2 Kỹ năng:
- So sánh sự giống và khác nhau giữa các truyên dân gian
- Trình bày cảm nhận về truyện dân gian theo đặc trưng thể loại
- Kể lại một vài truyện dân gian đã học
3 Giáo dục:
* Tích hợp: Các văn bản đã học:
B Chuẩn bị thầy và trò.
- GV: Bài soạn, SGV, sách chuẩn kiến thức, kỹ năng
- HS: sgk, vở soạn
C - Tiến trình bài dạy
Bài cũ : Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh.
Bài mới : Giới thiệu trên cơ sở nội dung tiết trước.
Trang 6Câu 5 : So sánh sự giống nhau
và khác nhau giữa truyện
thuyết với cổ tích ?
a Giống :
- Đều có yếu tố tưởng tượng kì ảo
- Có nhiều chi tiết (mô típ) giống nhau : sự ra đời thần kì, nhân vật chính có tài năng phi thường
b Khác nhau :
- Truyền thuyết kể về các nhân vật, sự kiện lịch sử
và thể hiện cách đánh giá của nhân dân đối với các nhân vật, sự kiện được kể Còn truyện cổ tích kể
về cuộc đời các kiểu nhân vật nhất định và thể hiện quan niệm, ước mơ của nhân dân về cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác
- Truyền thuyết được cả người kể và người nghe tin là có thật, còn truyện cổ tích được cả người kể
và người nghe tin là những câu chuyện không có thật
? So sánh sự giống nhau và
khác nhau giữa truyện ngụ
ngôn và truyện cười ?
- Giống : Truyện ngụ ngôn thường chế giễu, phê phán những hành động, cách ứng xử trái với điều truyện muốn răn dạy người ta Vì vậy nhiều truyện ngụ ngôn giống như truyện cười, cũng thường gây cười
- Khác : Mục đích của truyện cười là gây cười để mua vui hoặc phê phán châm biếm những sự việc tính cách đáng cười Còn mục đích của truyện ngụ ngôn là khuyên nhủ, răn dạy người ta một bài học nào dó trong cuộc sống
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh nêu ý nghĩa của các truyện dân gian đã học.
- Giáo viên lần lượt nêu cau hỏi về nội dung ý nghĩa của truyện:
Trang 7+ giáo viên nhận xét, cho điểm
* Củng cố bài: Hệ thống lại kiến thức về văn học dân gian
* Hướng dẫn học bài: Học sinh về làm các bài tập 1, 2, 3 bài 13, sách bài tập.