Kiến thức: - Hiểu đợc giá trị của đạo làm ngời trong truyện Con hổ có nghĩa.. Hoạt động của thầy HĐ của trò Kiến thức cần đạt Hoạt động I: Hớng dẫn tìm hiểu thể loạib. Phần1: Nói về cái
Trang 1Tiết 59: Văn bản :
Hớng dẫn đọc thêm: Con hổ có
nghĩa
( Truyện trung đại Việt Nam )
1 Mục tiêu bài học:
a Kiến thức:
- Hiểu đợc giá trị của đạo làm ngời trong truyện Con hổ có nghĩa
- Sơ bộ hiểu đợc trình độ viết truyện và cách viết truyện
h cấu ở thời trung đại
b Kỹ năng :
- Rèn luyện kỹ năng kể lại đợc truyện
- Rốn KN tự nhận thức, KN đỏnh giỏ tếp thu
c Thái độ :
- Giáo dục học sinh sống phải biết ơn những ngời cu mang mình
2 Chuẩn bị:
a Gv: Giáo án, tìm hiểu tài liệu, tranh ảnh.
b Hs: Đọc trớc văn bản, soạn bài.
3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học: (5p)
a.Kiểm tra bài cũ:
Trang 2? Hãy so sánh sự giống nhau và khác nhau giữa 2 loại truyện cổ tích và truyện truyền thuyết?
b Bài mới: Giới thiệu bài.
Hoạt động của thầy HĐ của trò Kiến thức cần đạt
Hoạt động I: Hớng dẫn tìm hiểu thể loại (5p)
- Gọi hs đọc phần chú
thích
? Em hiểu thế nào là
truyện trung đại
- Đọc
- Trả lời
i Thể loại
Trung đại: là 1 thuật ngữ
có tính chất quy ớc, để chỉ 1 thời kỳ lịch sử và cũng là 1 thời kỳ văn học
từ thế kỷ X (sau chiến thắng của Ngô Quyền trên sông Bạch Đằng năm 938) đến cuối TK 19
- Truyện Trung đại VN đợc viết bằng chữ Hán, Nôm
Có những truyện ngắn bằng văn vần và viết bằng chữ Nôm.(tiếng Việt)
+ Cốt truyện giữ một
vị trí quan trọng
+ Trình độ xdựng cốt truyện còn đơn giản
+ Cách kết cấu truyện thờng đơn tuyến về trật
tự thời gian (trớc, sau)
Trang 3Hoạt động II: Hớng dẫn Đọc - hiểu văn bản (10p)
- Đọc mẫu
- Gọi hs đọc
- Giải một số từ khó
? Em hãy cho biết bố
cục của bài
? Mối quan hệ giữa 2
đoạn ấy
?Văn bản này thuộc thể
văn gì?
- Nghe
- Đọc
- Nghe, hiểu
- Chia bố cục
- Trả lời
- Trả lời
ii Đọc - hiểu văn bản.
1 Đọc
2.Chú thích.
3 Bố cục: 2 phần.
a Phần1: Nói về cái nghĩa của con hổ thứ 1 với bà đỡ
b Phần còn lại:Nghĩa của con hổ thứ 2 với ngời kiếm củi
2 đoạn thống nhất với nhau bởi quan hệ ý nghĩa: đều nhằm nói về nghĩa của con ngời trong
đời sống xã hội
- Kể chuyện tởng tợng
Hoạt động III: Hớng dẫn tỡm hiểu văn bản (15p)
III Tỡm hiểu chi tiết.
Trang 4? Tác giả đặt tên cho
truyện là "Con hổ có
nghĩa” Em có suy
nghĩ gì về tên truyện
ấy?
? Bà Trần, ngời đã làm
ơn cho Hổ đợc giới
thiệu nh thế nào?
? Lần đỡ đẻ này của bà
Trần có gì khác thờng,
kì lạ?
? Khi tới nơi Bà Trần đã
làm gì để giúp đỡ vợ
chồng nhà Hổ?
? Hổ đã đền đáp ơn
nghĩa bà đỡ Trần nh
thế nào?
- Trả lời
- Trả lời
- Suy nghĩ trả lời
- Trả lời
1 Tên truyện.
- Gây ấn tợng mạnh, gợi trí tò mò Vì: Trong ấn t-ợng của ngời đọc xa nay thì hổ báo là loài thú hoang dã rất hung dữ Con
hổ đợc suy tôn là Chúa
tể rừng xanh, Chúa Sơn Lâm
lôi cuốn ngời đọc tìm hiểu
1 Bà đỡ Trần đỡ đẻ cho con Hổ.
- Tên: Bà Trần
- Quê: huyện Đông Triều (nay Quảng Ninh)
- Bà làm nghề: đỡ đẻ
+ Đêm có tiếng gõ cửa (hổ đa bà đi)
+ đỡ đẻ cho Hổ
* Hổ đáp nghĩa với Bà Trần:
- Tặng bà hơn 10 lạng bạc (không đủ để giàu sang nhng vào những năm đói kém mất mùa cũng đủ
để cứu mạng sống của bà.)
- Thái độ của Hổ khi đáp
Trang 5? Thái độ của Hổ khi
đáp nghĩa đợc biểu
hiện nh thế nào
? Biện pháp NT nhân
hoá ở đây có tác dụng
nh thế nào?
- Gọi học sinh đọc đoạn
2
? Nhân vật Bác Tiều
đ Suy nghĩ, trả lời
- Suy nghĩ, trả lời
nghĩa:
+ Hổ lễ phép, cung kính "quỳ xuống bên gốc cây, lấy tay đào lên 1 cục bạc” dâng lên tặng
ân nhân của mình
+ Hổ đực lu luyến tiễn
ân nhân ra khỏi rừng (đợi khi bà Trần đi xa)
Hổ gầm lên một tiếng nh nói lời giã biệt
-> Làm cho htợng con hổ trở nên nh con ngời
3 Ân nghĩa của con
hổ với bác Tiều.
* Con hổ gặp nạn và
đ-ợc bác Tiều cứu:
- Tên: mỗ
- Quê hơng: huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang
- Nghề: kiếm củi nghề này không giàu sang nhng lại rèn luyện cho con ngời lòng dũng cảm
- Con hổ gặp nạn là 1 con hổ trán trắng (hổ hung dữ nhất), bị hóc
Trang 6x-ợc giới thiệu nh thế nào?
- Nghề vất vả, phải trèo
đèo, lội suối, kiếm củi
mang xuống chợ bán
kiếm tiền
? Con hổ gặp nạn gì?
Bác Tiều đã giúp hổ
thoát nạn nh thế nào?
? Lòng nhân ái của bác
Tiều có tác dụng gì
? Con hổ đã đền ơn
đáp nghĩa với bác Tiều
nh thế nào?
- Suy nghĩ trả lời
- Suy nghĩ, trả lời
- Suy nghĩ, trả lời
- Suy nghĩ, trả lời
ơng bò
Bác tiều đã dũng cảm cứu hổ
(thấy việc nghĩa không làm không phải anh hùng)
- Lòng nhân ái của con ngời có sức cảm hoá lớn lao, khiến hổ dữ " nằm phục xuống, há miệng nhìn bác tiều ra vẻ cầu cứu
* Con hổ đền ơn đáp
nghĩa với bác Tiều:
- Bác Tiều đã cứu hổ thoát chết
Hổ kiếm đợc món nào ngon đều mang đến biếu bác
+ Khi bác Tiều mất
- Hổ thơng tiếc ‘đến trớc mộ dùng đầu dụi vào quan tài, gầm lên, chạy quanh vài vòng rồi đi
- Đến ngày giỗ hổ đa
đồ lễ là dê hay lợn để ở ngoài cửa nhà bác Tiều
Trang 7? Em hãy so sánh mức
độ thể hiện cái nghĩa
- Khái quát, trả lời
- ở đây có sự nâng cấp
+ Con hổ trớc đền ơn 1 lần là xong (không có sự gắn bó lâu dài với bà Trần)
+ Con hổ sau đền ơn mãi mãi (gắn bó khi sống,
và ngay cả lúc đã mất)
sự bền vững, thuỷ chung rất cảm động
Hoạt động IV: Hướng dẫn tổng kết (5p)
? Nêu những nét chính
về nội dung và nghệ
thuật
IV Tổng kết
1 Nội dung: Truyện
m-ợn chuyện loài vật để nói
Trang 8- Gọi hs đọc ghi nhớ
chuyện con ngời nhằm
đề cao ân nghĩa trong
đạo lí làm ngời
2 Nghệ thuật: Nhân
hóa tình tiết sự việc ngày càng tăng, sự việc sau sâu sắc hơn sự việc trớc, tăng cái nghĩa của con ngời
* Ghi nhớ ( SGK )
c Củng cố: (3p)
- Hệ thống nội dung bài.
- Kể túm tắt truyện.
d Dặn dũ (2p)
- Về nhà học bài cũ.
- Đọc kĩ chuyện, tập kể diễn cảm cõu truyện theo đỳng trỡnh tự cỏc sự việc.
- Chuẩn bị phần “Động từ”.