Kiến thức: - Đặc điểm của thể loại truyện trung đại.. Các hoạt động dạy - học: Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức HĐ 1: Tìm khái niệm về truyện trung đại - HS đọc chú thích dấu
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6 BÀI 14 - TIẾT 59: CON HỔ CÓ NGHĨA
( Truyện trung đại - Vũ Trinh)
Hướng dẫn đọc thêm
I Mục tiêu :
1 Kiến thức: - Đặc điểm của thể loại truyện trung đại.
- Ý nghĩa đề cao đạo lý, nghĩa tình
- Đặc sắc nghệ thuật của truyện: Kết cấu đơn giản, nghệ thuật nhân hoá
2 Kĩ năng: - Đọc - hiểu văn bản truyện trung đại
- Phân tích để hiểu ý nghĩa của hình tượng con hổ
- Kể lại truyện
3 Thái độ: - GD HS giá trị của đạo làm người
II Chuẩn bị :
1 GV: - Đọc thêm truyện trung đại Việt Nam.
2 HS: - Đọc và soạn bài theo câu hỏi SGK.
III Tiến trình tổ chức dạy - học:
1 Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra.
2 Các hoạt động dạy - học:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ 1: Tìm khái niệm về truyện trung đại
- HS đọc chú thích dấu *
- GV giảng: Thời trung đại: thời kì lịch sử
cũng là một thời kì văn học từ TK X - hết TK
XIX
? Thế nào là VH trung đại?
- HS: Trả lời
I TÌM HIỂU CHUNG ( 10’)
* Khái niệm truyện trung đại:
VH trung đại: thể loại văn xuôi chữ Hán ra đời vào thời trung đại có nội dung phong phú
và thường mang tính giáo huấn Có cách viết không giống truyện hiện đại
* Đặc điểm của truyện trung đại:
- Cốt truyện giữ vị trí quan trọng kể theo trình
Trang 2? Nêu đặc điểm của truyện trung đại
- HS: Trả lời
GV chốt: Truyện trung đại- thể loại tự sự có
2 thành phần chủ yếu là cốt truyện và nhân
vật Thủ pháp nghệ thuật chính là kể Truyện
thừa nhận vai trò rộng rãi của yếu tố hư cấu
và tưởng tượng
HĐ 2: Tìm hiểu văn bản
- GV đọc mẫu
- HS đọc
? Truyện có mấy phần kể về sự việc gì?
- GV lưu ý HS nội dung từ “nghĩa”
Nghĩa là lẽ phải trong đạo làm người, lẽ phải
của nghĩa là khuôn phép ứng xử tốt đẹp giữa
người và người và ở đây là lòng biết ơn với
ai đó đã giúp đỡ mình
? Nêu sự việc chính của truyện này?
- HS: Trả lời
? Qua truyện tác giả đề cao điều gì?
- HS: Trả lời
? Nêu những sự việc chính của truyện này
- HS: Trả lời
? So sánh với truyện trước hãy cho biết truyện
này đề cao ý nghĩa nào về phẩm chất của con
người?
tự thời gian
- Tính cách nhân vật hiện nên chủ yếu qua lời
kể của người dẫn chuyện Sự phát triển thế giới nội tâm độc thoại nội tâm ít
- Có loại truyện hư cấu, có nhiều yếu tố đan xen văn, sử, triết
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN ( 35’)
1 Đọc tìm hiểu chú thích
2 Bố cục
- Truyện có 2 phần:
+ Hổ trả nghĩa bà đỡ trần + Hồ trả nghĩa bác tiều
3 Phân tích
a Hổ trả nghĩa bà đỡ trần
* Sự việc chính + Hổ cái sắp sinh con + Hổ đực tìm bà đỡ Trần, bà đỡ giúp hổ + Hổ trả nghĩa bà đỡ
* Ý nghĩa
- Thể hiện ở lòng biết ơn, thủy chung đối với người giúp đỡ mình
b Hổ trả nghĩa bác tiều
* Sự việc chính + Hổ bị hóc xương đau đớn
+ Bác tiều giúp hổ lấy xương ra
+ Hổ trả nghĩa bác tiều
Trang 3- HS: Đề cao lòng nhân ái của con người biểu
hiện ở tình cảm gần gũi, yêu thương loài vật
? Câu chuyện đề cao ý nghĩa gì?
- HS: Hành động của bà đỡ Trần là bị động
Hành động của bác tiều là chủ động
- Truyện “Hổ trả nghĩa bác tiều được nâng
cấp nhiều về hành động giúp Hổ của bác tiều
- Hổ trước đền ơn một lần, hổ trong truyện
này đền ơn mãi, cả lúc sống đến lúc chết
? Nhận xét về nghệ thuật và nội dung truyện
- GV: Câu chuyện là bài học về lòng người
nhân ái tình cảm thuỷ chung, tình cảm ân
nghĩa
- HS đọc ghi nhớ
HĐ 3: Hướng dẫn luyện tập
- HS: Đọc truyện “Bia con vá”
* Ý nghĩa
Đề cao cách sống ân nghĩa thuỷ chung ở đời của con người
4 Tổng kết
- NT: nhân hoá, ẩn dụ, mượn chuyện con vật
để dạy cách làm người
- ND: truyện mang tính chất giáo huấn truyện dạy đạo làm người Là người phải sống có đạo lí
* Ghi nhớ: SGK III LUYỆN TẬP ( 5’)
3 Củng cố ( 3’)
- Em hiểu thế nào là truyện trung đại ( Đặc điểm NT)
- Qua truyện này em học tập được điều gì?
4 Hướng dẫn học ở nhà ( 2’)
- Đọc kĩ truyện, tập kể diễn cảm câu chuyện theo đúng trình tự các sự việc
- Viết đoạn văn phát biểu suy nghĩ của mình sau khi học xong truyện
- Sưu tầm truyện trung đại
Trang 4- Đọc và nghiên cứu bài Động từ.