Kiến thức: - Hiểu được giá trị của đạo làm người trong truyện Con hổ có nghĩa.. Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Kiến thức cần đạt Hoạt động I: Hướng dẫn tìm hiểu thể loại.. Phần1: N
Trang 1BÀI 14 - TIẾT 59: VĂN BẢN: HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM:
CON HỔ CÓ NGHĨA ( TRUYỆN TRUNG ĐẠI VIỆT NAM )
1 Mục tiêu bài học:
a Kiến thức:
- Hiểu được giá trị của đạo làm người trong truyện Con hổ có nghĩa
- Sơ bộ hiểu được trình độ viết truyện và cách viết truyện hư cấu ở thời trung đại
b Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng kể lại được truyện
- Rèn KN tự nhận thức, KN đánh giá tếp thu
c Thái độ:
- Giáo dục học sinh sống phải biết ơn những người cưu mang mình
2 Chuẩn bị:
a Gv: Giáo án, tìm hiểu tài liệu, tranh ảnh.
b Hs: Đọc trước văn bản, soạn bài.
3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học: (5p)
a.Kiểm tra bài cũ:
? Hãy so sánh sự giống nhau và khác nhau giữa 2 loại truyện cổ tích và truyện truyền thuyết?
b Bài mới: Giới thiệu bài.
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Kiến thức cần đạt
Hoạt động I: Hướng dẫn tìm hiểu thể loại (5p)
- Gọi hs đọc phần chú thích
? Em hiểu thế nào là truyện
trung đại
- Đọc
- Trả lời
i Thể loại
Trung đại: là 1 thuật ngữ có tính chất quy ước, để chỉ 1 thời kỳ lịch sử và cũng là 1 thời kỳ văn học từ thế kỷ X (sau chiến thắng của Ngô Quyền trên sông Bạch
Trang 2Đằng năm 938) đến cuối TK 19.
- Truyện Trung đại VN được viết bằng chữ Hán, Nôm Có những truyện ngắn bằng văn vần và viết bằng chữ Nôm.(tiếng Việt) + Cốt truyện giữ một vị trí quan trọng
+ Trình độ xdựng cốt truyện còn đơn giản
+ Cách kết cấu truyện thường đơn tuyến về trật tự thời gian (trước, sau)
Hoạt động II: Hướng dẫn Đọc - hiểu văn bản (10p)
- Đọc mẫu
- Gọi hs đọc
- Giải một số từ khó
? Em hãy cho biết bố cục của
bài
? Mối quan hệ giữa 2 đoạn ấy
?Văn bản này thuộc thể văn
gì?
- Nghe
- Đọc
- Nghe, hiểu
- Chia bố cục
- Trả lời
- Trả lời
ii Đọc - hiểu văn bản.
1 Đọc
2.Chú thích.
3 Bố cục: 2 phần.
a Phần1: Nói về cái nghĩa của con hổ thứ 1 với bà đỡ
b Phần còn lại:Nghĩa của con hổ thứ 2 với người kiếm củi
2 đoạn thống nhất với nhau bởi quan hệ ý nghĩa: đều nhằm nói
về nghĩa của con người trong đời sống xã hội
- Kể chuyện tưởng tượng
Hoạt động III: Hướng dẫn tìm hiểu văn bản (15p)
Trang 3? Tác giả đặt tên cho truyện là
"Con hổ có nghĩa” Em có suy
nghĩ gì về tên truyện ấy?
? Bà Trần, người đã làm ơn
cho Hổ được giới thiệu như
thế nào?
? Lần đỡ đẻ này của bà Trần
có gì khác thường, kì lạ?
? Khi tới nơi Bà Trần đã làm
gì để giúp đỡ vợ chồng nhà
Hổ?
? Hổ đã đền đáp ơn nghĩa bà
đỡ Trần như thế nào?
? Thái độ của Hổ khi đáp
nghĩa được biểu hiện như thế
nào
- Trả lời
- Trả lời
- Suy nghĩ trả lời
- Trả lời
- Suy nghĩ, trả lời
III Tìm hiểu chi tiết.
1 Tên truyện.
- Gây ấn tượng mạnh, gợi trí tò
mò Vì: Trong ấn tượng của người đọc xưa nay thì hổ báo là loài thú hoang dã rất hung dữ Con hổ được suy tôn là Chúa tể rừng xanh, Chúa Sơn Lâm lôi cuốn người đọc tìm hiểu
1 Bà đỡ Trần đỡ đẻ cho con Hổ.
- Tên: Bà Trần
- Quê: huyện Đông Triều (nay Quảng Ninh)
- Bà làm nghề: đỡ đẻ
+ Đêm có tiếng gõ cửa (hổ đưa
bà đi) + đỡ đẻ cho Hổ
* Hổ đáp nghĩa với Bà Trần:
- Tặng bà hơn 10 lạng bạc (không đủ để giàu sang nhưng vào những năm đói kém mất mùa cũng đủ để cứu mạng sống của bà.)
- Thái độ của Hổ khi đáp nghĩa: + Hổ lễ phép, cung kính "quỳ xuống bên gốc cây, lấy tay đào lên 1 cục bạc” dâng lên tặng ân nhân của mình
+ Hổ đực lưu luyến tiễn ân nhân ra khỏi rừng (đợi khi bà Trần đi xa) Hổ gầm lên một tiếng như nói lời giã biệt
Trang 4? Biện pháp NT nhân hoá ở
đây có tác dụng như thế nào?
- Gọi học sinh đọc đoạn 2
? Nhân vật Bác Tiều được giới
thiệu như thế nào?
- Nghề vất vả, phải trèo đèo,
lội suối, kiếm củi mang xuống
chợ bán kiếm tiền
? Con hổ gặp nạn gì? Bác Tiều
đã giúp hổ thoát nạn như thế
nào?
? Lòng nhân ái của bác Tiều
có tác dụng gì
- Suy nghĩ, trả lời
- Suy nghĩ trả lời
- Suy nghĩ, trả lời
- Suy nghĩ, trả lời
- Suy nghĩ, trả lời
-> Làm cho htượng con hổ trở nên như con người
3 Ân nghĩa của con hổ với bác Tiều.
* Con hổ gặp nạn và được bác Tiều cứu:
- Tên: mỗ
- Quê hương: huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang
- Nghề: kiếm củi nghề này không giàu sang nhưng lại rèn luyện cho con người lòng dũng cảm
- Con hổ gặp nạn là 1 con hổ trán trắng (hổ hung dữ nhất), bị hóc xương bò
Bác tiều đã dũng cảm cứu hổ (thấy việc nghĩa không làm
không phải anh hùng)
- Lòng nhân ái của con người có sức cảm hoá lớn lao, khiến hổ dữ
" nằm phục xuống, há miệng nhìn bác tiều ra vẻ cầu cứu
* Con hổ đền ơn đáp nghĩa với
bác Tiều:
- Bác Tiều đã cứu hổ thoát chết
Hổ kiếm được món nào ngon đều mang đến biếu bác
+ Khi bác Tiều mất
Trang 5? Con hổ đã đền ơn đáp nghĩa
với bác Tiều như thế nào?
? Em hãy so sánh mức độ thể
hiện cái nghĩa của 2 con hổ
- So sánh
- Khái quát, trả lời
- Hổ thương tiếc ‘đến trước mộ dùng đầu dụi vào quan tài, gầm lên, chạy quanh vài vòng rồi đi
- Đến ngày giỗ hổ đưa đồ lễ là
dê hay lợn để ở ngoài cửa nhà bác Tiều
- ở đây có sự nâng cấp + Con hổ trước đền ơn 1 lần là xong (không có sự gắn bó lâu dài với bà Trần)
+ Con hổ sau đền ơn mãi mãi (gắn bó khi sống, và ngay cả lúc
đã mất) sự bền vững, thuỷ chung rất cảm động
Hoạt động IV: Hướng dẫn tổng kết (5p)
? Nêu những nét chính về nội
dung và nghệ thuật
IV Tổng kết
1 Nội dung: Truyện mượn
chuyện loài vật để nói chuyện con người nhằm đề cao ân nghĩa trong đạo lí làm người
2 Nghệ thuật: Nhân hóa tình
tiết sự việc ngày càng tăng, sự việc sau sâu sắc hơn sự việc
Trang 6- Gọi hs đọc ghi nhớ
trước, tăng cái nghĩa của con người
* Ghi nhớ ( SGK )
c Củng cố: (3p)
- Hệ thống nội dung bài.
- Kể tóm tắt truyện.
d Dặn dò (2p)
- Về nhà học bài cũ.
- Đọc kĩ chuyện, tập kể diễn cảm câu truyện theo đúng trình tự các sự việc.
- Chuẩn bị phần “Động từ”.