Thái độ: - Giáo dục học sinh tinh thần kính phục nhân cách trong sáng cao thượng của những người hết lòng phục vụ nhân dân.. GV bình: Chỉ bằng vài lời giới thiệu hết sức ngắn gọn, tác
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6 BÀI 16 - TIẾT 65: VĂN BẢN: THẦY THUỐC GIỎI CỐT
NHẤT Ở TẤM LÒNG
( Hồ Nguyên Trừng)
I Mục tiêu :
1 Kiến thức: - Phẩm chất cao đẹp của vị Thái y lệnh.
- Đặc điểm nghệ thuật của tác phẩm truyện trung đại: Gần với kí ghi chép sự việc
- Truyện nêu cao gương sáng của một bậc lương y chân chính
2 Kĩ năng: - Đọc - hiểu văn bản truyện trung đại
- Phân tích được các sự kiện trong truyện
- Kể lại truyện
3 Thái độ: - Giáo dục học sinh tinh thần kính phục nhân cách trong sáng cao thượng của
những người hết lòng phục vụ nhân dân
II Chuẩn bị :
1 GV: - Đọc thêm truyện trung đại Việt Nam.
2 HS: - Đọc và soạn bài theo câu hỏi SGK.
III Tiến trình tổ chức dạy - học:
1 Kiểm tra bài cũ: - Kể các sự việc chính trong truyện “Mẹ hiện dạy con”.
- Nhận xét về cách dạy con của bà mẹ
2 Các hoạt động dạy - học:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ 1: Tìm hiểu về tác giả
- HS đọc chú thích *
- GV giảng: Nam Ông mộng lục - Nam Ông là
tên hiệu - bút danh của tác giả
Tập truyện kí được viết bằng chữ Hán trong thời
gian Hồ Nguyên Trừng sống lưu vong ở TQ
HĐ 2: Tìm hiểu chung
I TÌM HIỂU CHUNG ( 4’)
* Hồ Nguyên Trừng
- Nam ông mộng lục - Viết trong thời gian sống ở TQ
Trang 2- GV đọc mẫu
- HS đọc tiếp
? Truyện có thể phân đoạn ntn? Nêu ND từng
đoạn?
- HS: Chia bố cục
HĐ 3: Tìm hiểu văn bản
? Nhân vật thái y lệnh được giới thiệu qua
những nét đáng chú ý nào về tiểu sử?
- HS: Có nghề gia truyền, là thầy thuốc trông
coi việc chữa bệnh trong cung vua ( Thái y)
? Điều đó cho thấy thầy là người có địa vị cao,
là lương y giỏi Tuy nhiên, người đương thời
trọng vọng thầy chủ yếu vì lí do gì? chi tiết nào
nói rõ điều đó?
- HS: Trả lời
? Những chi tiết đó nói lên phẩm chất gì của
người thầy thuốc?
GV bình: Chỉ bằng vài lời giới thiệu hết sức
ngắn gọn, tác giả đã cho người đọc hiểu hết
công đức của bậc lương y Không một chút nề
hà, không nảy may vụ lợi, người thầy thuốc đã
dốc toàn tâm toàn ý toàn lực đi cứu người Cũng
bởi công đức ấy mà thầy được muôn người
trọng vọng, muôn đời nhớ ơn Lời giới thiệu
khái quát đó cũng là lời dẫn đưa người đọc vào
câu chuyện loé sáng nhất về y đức của ông
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1 Đọc - tìm hiểu chú thích
2 Bố cục: 3 đoạn
* Mở truyện: từ đầu đến “trọng vọng”
Giới thiệu mấy nét về tên họ, chức vụ công đức của cụ lương y
* Thân truyện: tiếp đến lòng ta mong mỏi Diễn biến của câu chuyện qua một tình huống gây cấn thử thách
* Kết truyện:
Hạnh phúc chân chính lâu dài của gd lương y
III TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Công đức của bậc lương y :
- Đem hết của cải mua thuốc tốt, tích trữ thóc gạo… để cứu người
- Không né tránh dù bệnh tình hiểm nghèo
- Dựng nhà để chữa trị cho những kẻ khốn cùng, đói khát
=>Có tài trị bệnh, có đức thương người
Trang 3? Tấm lòng người thầy thuốc bộc lộ rõ nhất
trong một tình huống đặc biệt Đó là tình huống
nào?
- HS: Phải lựa chọn: chữa bệnh cho dân nghèo
hay khám bệnh cho bậc quý nhân theo lệnh nhà
vua
? Thầy thuốc họ Phạm đã quyết định thế nào? vì
sao ngài quyết định như thế?
- HS: Trị bệnh cứu người trước vì biết mạng
sống của con người này trông cậy vào mình
? Làm như thế người thầy thuốc sẽ mắc tội gì
với vua?
- HS: Tội chết, như lời quan trung sứ nói : “
Phận làm tôi… chăng?”
? Em hiểu gì về người thầy thuốc qua câu nói
của ông: “ Tôi có mắc tội cũng không biết làm
thế nào Nếu người kia không được cứu sẽ chết
trong khoảnh khắc, chẳng biết trông vào đâu
Tính mệnh của tiểu thần còn trông cậy vào Chúa
thượng, may ra thoát Tội tôi xin chịu”?
- HS: Bộc lộ nhân cách, bản lĩnh của ông :
quyền uy không thắng nổi y đức; đặt mạng sống
của người bệnh lên trên hết, tin ở việc mình làm
GV bình: Tình huống gay go đặt ra thử thách y
đức và bản lĩnh của vị Thái y lệnh Hành động
ấy là minh chứng hùng hồn nhất cho tấm lòng
ngay thẳng, sạch trong, hết lòng vì người bệnh
của bậc lương y Không phân biệt sang hèn, bất
chấp cả quyền uy của vua chúa hay thậm chí cả
tính mạng mình, hành động theo lương tâm
người thầy thuốc Lời nói của ông thể hiện một
thái độ vừa mềm mỏng vừa cứng cỏi, vừa có lý,
vừa có tình
? Trị bệnh cứu người trước, vào cung khám
bệnh sau, cách xử thế can đảm đó của người
thầy thuốc đã dẫn đến kết quả gì?
2 Hành động của bậc lương y :
- Chữa bệnh cho dân trước -> vào cung khám bệnh theo lệnh vua sau
- Chọn lựa : tính mạng của người bệnh và tính mạng bản thân chọn tính mạng người bệnh
Trang 4- HS: Người bệnh được cứu sống, vua gọi là “
bậc lương y chân chính”
? Đọc lại hai câu trong đoạn cuối và suy nghĩ
xem vì sao tác giả lại kết thúc truyện như vậy?
Cách kết thúc đó( không nói đến nhân vật mà
nói đến con cháu của ông) có đề cao được y đức
của vị Thái y lệnh không?
GV bình: Cách kết thúc này không chỉ đề cao y
đức của thái y họ Phạm mà còn khẳng định quan
niệm truyền thống của nhân dân về thuyết nhân
quả : ở hiền gặp lành
? Truyện ca ngợi điều gì?
- HS: Rút ra ý nghĩa
? Y đức này có cần cho người thầy thuốc hôm
nay không? Vì sao?
- HS: Rất cần, vì thời nào thầy thuốc giỏi cũng
cốt ở tấm lòng Lương y phải như từ mẫu
? Nghệ thuật gì đã đem đến cho câu chuyện sự
hấp dẫn?
? Hiệu quả giáo dục của câu chuyện rất cao,
theo em là do cách viết như thế nào?
- HS: Trả lời
- HS đọc phân ghi nhớ ( SGK)
HĐ 4: Hướng dẫn luyện tập
? Theo em một lương y chân chính phải ntn?
=> Bậc lương y chân chính, giỏi về nghề nghiệp lại có lòng nhân đức vừa có tài vừa
có tâm
3 Hạnh phúc của bậc lương y :
- Con cháu làm quan lương y, không để sa sút nghiệp nhà
Tài đức của Thái y lệnh họ Phạm sống mãi vì được con cháu kế tục xứng đáng
Trang 54 Ý nghĩa của truyện :
- Ca ngợi phẩm chất cao quý của người thầy thuốc, không chỉ tài chữa bệnh mà quan trọng hơn phải có lòng thương yêu và quyết tâm cứu sống người bệnh
* Nghệ thuật:
- Khai thác tình huống mâu thuẫn để làm nổi
rõ tính cách nhân vật
- Truyện dùng hình thức ghi chép người thật
và việc thật nên có hiệu quả giáo dục trực tiếp
* Ghi nhớ SGK
IV LUYỆN TẬP ( 3’)
- Lương y chân chính phải vừa có tài năng , phải vừa có y đức
3 Củng cố ( 3’)
HS đọc phần đọc thêm
Nhắc lại ND chính của truyện
4 Hướng dẫn học ở nhà ( 2’)
Đọc lại truyện, nhớ những nét chính về nội dung và nghệ thuật của truyện
- Kể lại truyện
- Đọc và tìm hiểu thêm về y đức
- Xem lại kiến thức vè Tiếng Việt đã học -> Giờ sau ôn tập