Giáo án Ngữ văn 6 bài 19: Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

Tiết 79:QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ A – Mục tiêu cần đạt.. - Mối quan hệ trực tiếp của quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả.. -

Tiết 79:

QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT

TRONG VĂN MIÊU TẢ

A – Mục tiêu cần đạt.

1 Kiến thức

- Mối quan hệ trực tiếp của quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

- Vai trò, tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

2 Kỹ năng

- Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

3 Thái độ

- Giúp học sinh biết vạn dụng so sánh, tưởng tượng, nhận xét khi làm bài văn

B – Chuẩn bị của thầy và trò.

- Giáo viên: Giáo án, sách chuẩn kiến thức kĩ năng

- Học sinh: Vở soạn, sách giao khoa

C – Tiến trình các hoạt động dạy và học.

Bài cũ: - Thế nào là văn miêu tả ?

- Trong văn miêu tả ta cần chú ý đến yếu tố nào ?

Bài mới: - Giới thiệu bài trên cơ sở nói về tầm quan trọng của quan sát, tưởng

tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

Hoạt động của GV, HS Nội dung cần đạt

- Cho 3 học sinh đọc 3 đoạn văn

trong sách giáo khoa

- Giáo viên lần lượt nêu các câu hỏi,

yêu cầu học sinh trả lời

I Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

1) Đọc các đoạn văn

2) Trả lời các câu hỏi

a Mỗi đoạn văn giúp em hình dung

những đặc điểm nổi bật gì của sự

vật và phong cảnh được miêu tả ?

- Đoạn 1 :

- Đoạn 2 :

- Đoạn 3 :

- Tái hiện lại hình ảnh ốm yếu, tội nghiệp của chú Dế Choắt (đối lập với Dế Mèn)

- Đặc tả quang cảnh vừa đẹp thơ mộng, vừa mênh mông, hùng vĩ của sông nước Cà Mau

- Miêu tả hình ảnh đầy sức sống của cây gạo vào màu xuân

b Những đặc điểm nổi bật đó thể

hiện ở những từ ngữ, hình ảnh nào ?

- Đoạn 1 :

- “Người gầy gò và dài lêu nghêu như một

gã nghiện thuốc phiện … cảnh chỉ ngắn cũn đến giữa lưng, hở cả mang sườn, như người cởi trần mặc áo gi lê … râu ria cụt có một mẫu … mặt mũi lúc nào cũng ngẩn ngẩn ngơ ngơ”

- Đoạn 2 :

- Đoạn 3 :

- “Trên trời thì xanh … hơi gió muối Dòng sông Năm Căn … vô tận”

- “Cây gạo sừng sững … tưởng tượng được”

c Tìm những câu văn có sự liên

tưởng và so sánh trong mỗi đoạn ?

Sự tưởng tượng và so sánh đó có gì

độc đáo ?

- Đoạn1 : So sánh dáng vẻ “dài lêu nghêu” của Dế Choắt với dáng vẻ của gã nghiện thuốc phiện  Gợi ra sự ốm yếu, lờ đờ, xiêu vẹo của choắt

So sánh đôi cánh ngắn cũn của Dế choắt với người cởi trần mặc áo gi lê  gợi ra hình ảnh đôi cánh vừa ngắn vừa xâu

- Đoạn 2 : So sánh sông ngòi, kênh rạch bủa giăng chi chít như mạng nhện  gợi ra sự dày đặc của sông ngòi nơi đây

So sánh nước sông Năm Căn đổ ra biển như thác  gợi sự hùng vĩ của con sông

So sánh từng đàn cá như người bơi ếch … sóng trắng  gợi ra sự hùng vĩ và giàu có của con sông

So sánh rừng đước như dãy trường thành 

sự hùng vĩ

- So sánh ở đoạn 3  gợi ra vẻ đẹp rức rỡ, đầy sức sống của cây gạo khi vào xuân

3 Cho học sinh đọc bài tập 5*

? Tìm những chữ bị bỏ đi trong - Yêu cầu học sinh tự tìm

đoạn văn ?

? Những chữ bỏ đi đó đã ảnh hưởng

đến đoạn văn miêu tả này như thế

nào?

- Những chữ bị bỏ đi đó đều là những hình ảnh so sánh, liên tưởng thú vị Không có những hình ảnh so sánh ấy, đoạn văn mất đi

sự sinh động, không gợi được trí tưởng tượng trong người đọc

? Qua việc tìm hiểu các đoạn văn

nêu trên, em thấy muốn miêu tả

được người ta phải có những năng

lực gì ?

- Năng lực quan sát, tưởng tượng, so sánh

và nhận xét

- Cho 1 học sinh đọc ghi nhớ

- Giáo viên nhấn mạnh nội dung,

kiến thức Yêu cầu học sinh học

thuộc

- Tìm trong 2 văn bản vừa học ở học

kỳ II một đoạn văn miêu tả có sử

dụng phép so sánh và sự liên tưởng,

tưởng tượng mà em cho là độc đáo

* Ghi nhớ

* Bài tập nhanh :

* Cũng cố bài :

- Giáo viên hệ thống lại nội dung, kiến thức

* Hướng dẫn học bài :

- Học sinh chuẩn bị các bài tập trong phần luyện tập

Tiết 80:

QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT

TRONG VĂN MIÊU TẢ

A – Mục tiêu cần đạt.

1 Kiến thức

- Nắm được một số thao tác cơ bản cho viết văn miêu tả

- Vận dụng lý thuyết vào thực hành viết văn miêu tả

2 Kỹ năng

- Nhận diện và vận dụng được những thao tác cơ bản trong viết văn miêu tả

3 Thái độ

- Thêm yêu môn văn

B – Chuẩn bị của thầy và trò.

- Giáo viên: Giáo án, sách chuẩn kiến thức kĩ năng

- Học sinh: Vở soạn, sách giao khoa

C – Tiến trình các hoạt động dạy và học.

Bài cũ:

- Muốn miêu tả được ta phải làm gì ?

Bài mới:

- Giới thiệu bài trên cơ sở tiếp nối nội dung tiết trước

Hoạt động của GV, HS Nội dung cần đạt

- Cho một học sinh đọc bài tập

III Luyện tập.

Bài 1 :

? Miêu tả cảnh Hồ Gươm, tác giả đã

quan sát và lựa chọn những hình

ảnh tiêu biểu nào ?

- Mặt hồ … sáng long lanh, cầu Thê Húc màu son, đền Ngọc Sơn, gốc đa già rễ lá xum xuê, Tháp rùa xây trên gò đất giữa hồ

? Hãy lựa chọn các từ ngữ đã cho để

điền vào các ô trống cho thích hợp ?

- Lần lượt 5 từ ngữ đó là: Gương bầu dục, cong cong, lấp ló, cổ kính, xanh um (ngoài

ra, những từ khác thay vào đều không hợp)

- Cho một học sinh đọc bài tập Bài 2 :

? Tìm những hình ảnh tiêu biểu, và

đặc sắc làm nổi bật ý: Dế mèn có

thân hình đẹp, cường tráng nhưng

tính rất ương bướng, kiêu căng ?

- Cho học sinh tìm

- Cử đại diện trình bày

- Giáo viên cùng cả lớp nhận xét, bổ sung

- Cho học sinh luyện viết tại lớp

khoảng 10 phút

- Yêu cầu một số học sinh đọc lên

trước lớp

- Giáo viên cùng cả lớp nhận xét,

góp ý

* Cũng cố bài :

Bài 3 và bài 4

- Giáo viên cũng cố lại kiến thức về các kĩ

* Hướng dẫn học bài : năng trong văn miêu tả.

- Học sinh về làm bài tập 5 (đề luyện tập)