Giáo án Ngữ văn 6 bài 19: Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

Tiết 79 : QUAN SÁT,TƯỞNG TƯỢNG ,SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ.. MỤC TIÊU BÀI HỌC: - Học sinh thấy được vai trò và tác dụng của quan sát, tưởng tượng và so sánh nhận xét trong vă

Tiết 79 : QUAN SÁT,TƯỞNG TƯỢNG ,SO SÁNH VÀ

NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ.

A MỤC TIÊU BÀI HỌC:

- Học sinh thấy được vai trò và tác dụng của quan sát, tưởng tượng và so sánh nhận xét trong văn miêu tả

- Bước đầu hình thành cho HS kỹ năng quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét khi miêu tả

- Vận dụng những thao tác trên khi viết văn miêu tả

B CHUẨN BỊ: - GV: Đọc sách - Tư liệu - Giáo án

- HS: Đọc SGK - Trả lời câu hỏi

C TIẾN TRÌNH BÀI DẠY - HỌC:

I Tổ chức: Sĩ số: 6A

6B

6C

II Kiểm tra: Thế nào là văn miêu tả? Năng lực thế nào thể hiện rõ khi miêu

tả?

III Tổ chức các hoạt động dạy- học:

Ngữ liệu và PT ngữ liệu:

* Ngữ liệu 1: Đọc đoạn 1,2,3

(SGK-27)

-Đ1 giúp em hình dung đặc điểm gì

I-Quan sát,tưởng tượng,so sánh nhận

xét tả

1.Ngữ liệu 1 Hãy đọc các đoạn văn dưới đây/ sgk-27

* Ngữ liệu 1: Đọc đoạn 1,2,3 (SGK-27)

nổi bật của sự vật?

- Đ2: Tả đặc điểm gì nổi bật?

- Đ3: Tái hiện đặc điểm gì?

Những đặc điểm trên được thể hiện

qua những chi tiết, hình ảnh nào

trong mỗi đoạn? (HS thảo luậntìm

ra các chi tiết)

?Để miêu tả sự vật, sự việc người

viết cần có năng lực gì?

-Tìm những câu văn có sự so sánh ở

mỗi đoạn? Sự so sánh có gì đặc sắc?

(Nó thể hiện đúng, rõ hơn cụ thể hơn

về đối tượng và gây bất ngờ với

người đọc)

-Thử PT sự tưởng tượng so sánh, độc

đáo?

VD: S2 dáng gầy gò, dài lêu nghêu

của Dế Choắt với gã nghiện thuốc

phiện  Gợi cho người đọc hình ảnh

Dế Choắt: đi đứng xiêu vẹo, da vàng

tái, lờ đờRõ hơn yếu đuối, đáng

thươngVấn đề XH phòng chống

ma tuý (thuốc phiện và tác hại của

2/Trả lời các câu hỏi:

-Đ1: Chàng Dế Choắt gầy gò, ốm yếu, tội

nghiệp đáng thương

-Đ2:Tả quang cảnh đẹp, rộng lớn, mênh mông, hùng vĩ

Đ3: Tả hình ảnh cây gạo vào xuân: đẹp, vui, náo nức đầy sức sống

Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét làm nổi bật đặc điểm tiêu biểu của sự vật (Cần sâu sắc, tinh tế, độc đáo)

* Những câu văn có sự liên tưởng, tưởng tượng và so sánh:

Đ1 Như người nghiện thuốc phiện

Như người cởi trần gi lê

Đ2 Như mạng nhện

Đ3 Liên tưởng tưởng tượng, so sánh: Cây gạo - tháp đèn k.lồ

Bông hoa- ngọn lửa hồng Búp nõn- ánh nến

*,Ngữ liệu 2: Đoạn văn 3* (Đoàn

Giỏi)

- Đoạn văn đã lược đi những từ ngữ

nào?

- Các từ ngữ bị lược bỏ ảnh hưởng

ntn đến đoạn văn?

HS đọc kết luận./28

3,Ngữ liệu 2: Đoạn văn 3* (Đoàn Giỏi)

-Đã lược đi ĐT, TT (đều là những hình ảnh

so sánh, liên tưởng thú vị)

Khô khan, thiếu sự sinh động, không gợi trí tưởng tượng cho người đọc

4/ Kết luận *Ghi nhớ/28

Muốn miêu tả được, trước hết người ta phải biết quan sát, rồi từ đó nhận xét, liên tưởng, tưởng tượng, ví von, so sánh, để làm nổi bật lên những đặc điểm tiêu biểu của sự vật

II Luyện tập

HS thảo luận theo nhóm Trình bày

trước lớp?

1 Đọc VB “Sông nước Cà Mau”,chỉ ra

các ĐT, TT, chỉ ra phép so sánh, PT tác

Muốn tả sinh động ta cần rèn luyện

năng lực gì?

Vì sao phải cần tới các năng lực đó?

dụng?

2 -Muốn tả sinh động và hấp dẫn, ta cần rèn luyện các năng lực quan sát tưởng tượng, nhận xét, so sánh

- Quan sát tưởng tượng, nhận xét, so sánh giúp ta phát hiện được các đặc điểm nổi bật của đối tượng cũng như các hình ảnh chi tiết biểu thị những đặc điểm đó

IV: Củng cố:

- Học bài - Làm BT 1,2,3,4,5

V Hướng dẫn về nhà:

- Viết đoạn văn sử dụng phép S2 khi miêu tả?

Tiết 80 : QUAN SÁT,TƯỞNG TƯỢNG ,SO SÁNH VÀ

NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ.(tiết 2)

A MỤC TIÊU BÀI HỌC:

- Thấy vai trò của quan sát, tưởng tượng, so sánh, và nhận xét trong văn miêu tả, vận dụng vào viết đoạn văn

B CHUẨN BỊ: - GV: Đọc sách - Tư liệu - Giáo án

- HS: Đọc SGK - Trả lời câu hỏi

C TIẾN TRÌNH BÀI DẠY - HỌC:

I Tổ chức: Sĩ số: 6A

6B

6C

II Kiểm tra: Q.sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét có vai trò ntn trong văn

miêu tả?

III Tổ chức các HĐ dạy học:

Điền các từ ngữ vào ô trống?

Tác giả đã quan sát, lựa chọn những

hình ảnh đặc sắc nào? Chỉ ra đặc

điểm, tính chất của Hồ Gươm?

II Luyện tập

1 Bài 1(28):

*Tác giả quan sát và lựa chọn những h.ảnh đặc sắc: Mặt hồ sáng long lanh, cầu Thê Húc màu son, đền Ngọc Sơn, gốc đa già rễ xum xuê Vẻ đẹp thơ mộng, những nét tiêu biểu, đặc sắc

Tìm những hình ảnh tiêu biểu và đặc

sắc mà nhà văn Tô Hoài dùng miêu

tả? (Cho HS thảo luận theo nhóm)

Quan sát và ghi chép những đặc điểm

ngôi nhà hoặc căn phòng em ở? Đặc

điểm nào nổi bật nhất?

Dùng phép tưởng tượng, so sánh miêu

tả ngôi nhà mình?

* Lựa chọn từ ngữ:

- Gương bầu dục

- Uốn cong cong

- Lấp ló -Cổ kính

- Xám xịt

2.Bài 2 (29):

- Người rung rinh bóng mỡ

- Đầu to, nổi từng tảng

- Răng đen, nhai ngoằm ngoạp

- Trịnh trọng, khoan thai vuốt râu lấy làm hãnh diện

- Râu dài uốn cong rất đỗi hùng dũng

->Thân hình đẹp, cường tráng, tính tình ương bướng, kiêu căng

3 Bài 3:

Chú ý các đặc điểm sau:

- Hướng nhà

- Nền, mái

- Tường, cửa

- Trang trí

Em sẽ liên tưởng, so sánh các sự vật

sau với những gì?

?Từ bài Sông nước Cà Mau,viết đoạn

văn tả cảnh dòng sông hay khu rừng

em có dịp quan sát?

4 Bài 4:

- Mặt trời: như 1 chiếc mâm lửa, như hòn lửa ; như mâm vàng, như khuôn mặt hồng tươi cười rạng rỡ, như lòng đỏ

trứng khổng lồ

- Bầu trời:

+Trong sáng và mát mẻ như vừa được gội rửa

+Như chiếc lồng bàn khổng lồ +Nửa quả cầu trong vắt

- Những hàng cây:

+Lặng lẽ nghe chim hót +Như những bức tường thành cao vút

- Núi (đồi): như bát úp

- Những ngôi nhà: những viên gạch như những bao diêm khổng lồ

5 Bài 5:

- một dòng sông bên lở bên bồi

- một dòng sông nước chảy đôi dòng

- một cánh rừng bạt ngàn Chú ý lối so sánh, tưởng tượng

- Tạo đoạn văn giàu hình ảnh, gợi cảm

IV: Củng cố:

- Vai trò của q.sát, tưởng tượng, so sánh trong văn miêu tả

V Hướng dẫn về nhà :

- Học bài, hoàn thành bài tập