Giúp học sinh: - Nắm được khái niệm về các thành phần chính của câu.. - Có ý thức đặt câu có đầy đủ các thành phần chính.. Thử lược bỏ từng thành phần câu nói trên rồi rút ra nhận xét -
Trang 1Tiết 107: CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA
CÂU
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT.
Giúp học sinh:
- Nắm được khái niệm về các thành phần chính của câu
- Có ý thức đặt câu có đầy đủ các thành phần chính
Rèn kĩ năng sử dụng tiếng Việt
Giáo dục tình yêu tiếng mẹ đẻ
B CHUẨN BỊ.
Giáo viên: Đọc sách - tài liệu - giáo án
Học sinh: Đọc sách - Trả lời câu hỏi
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
*HĐ1, Khởi động
I
Ổ n định tổ chức: Sĩ số : 6A
6B
6C
II Kiểm tra bài cũ
- Thế nào là hoán dụ? Các kiểu hoán dụ?
- Làm bài tập về nhà
Trang 2* HĐ2 Bài mới.
- Nhắc lại tên các thành phần
câu đã học
- Tìm thành phần câu trong câu
sau ?
? Thử lược bỏ từng thành phần
câu nói trên rồi rút ra nhận xét -
Những thành phần nào bắt buộc
phải có mặt trong câu? TP nào
không bắt buộc phải có mặt?
Phân biệt TP chính, TP phụ?
I Phân biệt thành phần chính với thành phần phụ của câu.
1
Ngữ liệu và phân tích 2/ Nhận xét
a/Các TPđã học ở tiểu học
TP chủ ngữ-
TP vị ngữ
TPtrạng ngữ b/ NL2-3: Chẳng bao lâu,/ tôi/
TR.N CN
đã trở thành một chàng dế VN
thanh niên cường tráng
- Thành phần bắt buộc phải có trong câu: CN
- VN Thành phần chính của câu
- Thành phần không bắt buộc: Thành phần T.Ngữ=>TP phụ
+TP chính của câu: Là những thành phần bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt một ý trọn vẹn
+TP phụ: Không bắt buộc có mặt trong câu( Trạng ngữ, các TP biệt lập( L9))
Trang 3* HS đọc ghi nhớ/82
Vị ngữ có thể kết hợp với những
từ ngữ nào về phía trước nó Là
từ loại gì đã học?
- Vị ngữ trả lời cho những câu
hỏi như thế nào?
Thế nào là VN?
- Vị ngữ là từ hay cụm từ?
- Nếu là từ thuộc từ loại, nếu là
cụm từ thuộc cụm từ loại nào?
*BTN: Sáng ngày 2 tháng 9, tại TPP
quảng trường Ba Đình, Bác Hồ/
TPP TPC đọc tuyên ngôn độc lập
TPC
3/ Kết luận Ghi nhớ- T82
II Vị ngữ
1/ Ngữ liệu:
2/ Nhận xét
-a/ VN có thể kết hợp với từ đã (Phó từ) ở
phía trước
+Vị ngữ trả lời cho các câu hỏi: làm gì? làm sao? như thế nào? hoặc là gì?
b/ NL2:
+Câu a.Một buổi chiều, tôi ra đứng cửa hang( CĐT) như mọi khi, xem hoàng hôn xuống.( CĐT)
+Câu b Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông,
ồn ào, đông vui, tấp nập.
Trang 4- Mỗi câu có thể có mấy vị ngữ?
Em rút ra nxét gì về cấu tạo của
VN?
-HSđọc ghi nhớ
NL1 + NL2: Cho biết mối quan
hệ giữa sự vật nêu ở CN với
hành động đặc điểm , trạng
thái nêu ở VN?
Vậy thế nào là VN?
TT TT TT c/ Câu c Cây tre là người bạn….khác nhau.
=>Câu a: Có 2 VN, Câu b: 4 VN, Câu c: 1 VN
+Quan hệ Chủ -Vị
CN: Nêu tên sự vật, hiện tượng
VN: Thông báo về hành động, trạng thái của SV,HT
3/ Kết luận ghi nhớ/ 83.
*Khái niệm: VN là TP chính của câu, Vị ngữ
có thể kết hợp với các phó từ chỉ quan hệ thời gian.( đã, sẽ, đang )
- Vị ngữ trả lời cho các câu hỏi: làm gì? làm sao? như thế nào? hoặc là gì?
* Cấu tạo của VN: VN thường là động từ,hoặc cụm đt, tính từ hoặc cụm tt, danh từ hoặc cụm dt
- Câu có thể có 1 hoặc nhiều vị ngữ
III Chủ ngữ.
1
Ngữ liệu và phân tích 2/ Nhận xét
a Tôi: Đại từ- Làm CN b.Chợ Năm Căn: CDT- CN c.Cây tre: CDT- CN
Trang 5- Chủ ngữ thường trả lời cho
những câu hỏi như thế nào?
- Phân tích cấu tạo của chủ ngữ
ở NL1 + NL2
Từ đó em n.xét gì về cấu tạo
của CN?
- Mỗi câu có thể có mấy chủ
ngữ?
-HSđọc ghi nhớ
Tre,nứa,mai,vầu: Các DT làm CN
-> Chủ ngữ trả lời cho câu hỏi: ai? con gì? cái gì?
+NL a: 1 CN + NLb: 1 CN +NLc: 4CN ( câu 2)
3/ Kết luận ghi nhớ/ 83.
* Khái niệm: CN là thành phần chính của câu, nêu tên sự vật, hiện tượng mà nó có đặc điểm, hành động, trạng thái được miêu tả ở vị ngữ
- Chủ ngữ trả lời cho câu hỏi: ai? con gì? cái gì?
* Cấu tạo: - Chủ ngữ thường là danh từ; cụm danh từ; đại từ; trong một số trường hợp nhất định, chủ ngữ có thể là động từ, cụm động từ, tính từ, cụm tính từ
- Câu có thể có 1 hoặc nhiều chủ ngữ
*Ghi nhớ : SGK – 93
IV Luyện tập:
Bài tập 1:
-Chẳng bao lâu, /tôi/đã trở thành một chàng
dế
CN: Đại từ VN: Cụm động từ
Trang 6HS đọc đề, nêu yêu cầu bài tập.
Xác định chủ ngữ, vị ngữ, cấu
tạo của chủ ngữ, vị ngữ?
Đặt 3 câu theo yêu cầu
thanh niên cường tráng.
- Đôi càng tôi/ mẫm bóng
CN: Cụm DT - VN: Tính từ
-Những cái vuốt ở chân ở kheo/cứ cứng dần
và nhọn hoắt
CN: Cụm DT VN: CTT&Tính
-Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của
những chiếc vuốt, /tôi/ co cẳng lên đạp phanh phách vào ngọn cỏ.
CN: Đại từ -VN: 2 CĐT
-Những ngọn cỏ/ gẫy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua.
CN: Cụm DT VN: Cụm ĐT
2.Bài tập 2,3
- Trong giờ kiểm tra, em /đã cho bạn Giang mượn bút
CN VN
- Bạn Linh Trang lớp 6A2/ là một người rất dịu dàng
CN trả lời c.hỏi ai? VN
Trang 7- Kể lại việc tốt em hoặc bạn em
làm.VN trả lời câu hỏi làm gì?
VD Trong giờ kiểm tra em đã
làm gì?
Tả một bạn trong lớp VN trả lời
câu hỏi ntn?
* HĐ 3: Củng cố.dặn dò.
IV Củng cố:
- Thế nào là thành phần chính, thnành phần phụ trong câu?
- Chủ ngữ? Cấu tạo? Vị ngữ? Cấu tạo
V.
Hướng dẫn về nhà:
Ôn tập và chuẩn bị kĩ bài thi làm thơ 5 chữ