TIỂU LUẬN PHẾ PHỤ LIỆU TRONG SẢN XUẤT DẦU MÈ

Phế phụ liệu trong công nghiệp sản xuất nếu khôngtìm được cách cải tạo, tái sử dụng sẽ gây ra ảnh hưởng lớn đến môi trường, doanh thucủa công ty sản xuất việc tạo ra các sản phẩm tái chế

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TPHCM VIỆN CÔNG NGHỆ SINH HỌC VÀ THỰC PHẨM

- -Bộ môn: XỬ LÝ PHẾ PHỤ LIỆU TRONG

CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM

Đề tài : Tận dụng và xử lý phế phụ liệu trong

quy trình công nghệ sản xuất dầu mè

GVHD: Lê Hương Thủy Lớp: ĐHTP10A

Mã HP: 210545404

Nhóm: 1

TPHCM, ngày 06 tháng 03 năm 2017

DANH SÁCH NHÓM

Huỳnh Lê Thùy (NT) (Tổng hợp word) 14082921

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2 1 Thành phần hóa học của thân, lá mè [8] 5

Bảng 2 2 Thành phần hóa học của khô dầu [11] 7

Bảng 2 3 Thành phần các amino acid của khô dầu mè [10] 7

Bảng 3 1 Kích thước hạt sau khi nghiền [28] 24

Bảng 3 2 Công thức phối trộn [29] 25

DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH Hình 2 1 Sơ đồ quy trình sản xuất dầu mè tinh luyện [2] 4

Hình 3 1 Quy trình sản xuất bột giấy từ thân lá vỏ mè [16] 9

Hình 3 2 Máy nghiền thô, https://maynghiengo.vn/may-nghien-go/may-nghien-tho-cong-suat-5-tan-29.html 10

Hình 3 3 Cấu tạo máy nghiền răng, https://voer.edu.vn/m/may-gia-cong-co-san-pham-thuc-pham/cc3e8ab8 11

Hình 3 4 Máy khuấy điện, http://thietbiaau.com/san-pham/may-khuay-dien-50150-lit-aam09-572.html 11

Hình 3 5 Máy sấy thùng quay, http://dryer.vn/maysay/May-say-thung-quay/May-say-thung-quay-say-lien-tuc.html 12

Hình 3 6 Máy xeo giấy, http://skypaper.vn/ct/may-xeo-may-xeo-giay-may-cuon-giay-may-cuon-giay-may-lam-giay-may-lam-giay/116/may-xeo-giay-ve-sinh.html 12

Hình 3 7 Quy trình sản xuất thức ăn chăn nuôi [17] 13

Hình 3 8 Quy trình sản xuất chất đốt [17] 15

Hình 3 9 Máy nghiền, http://may3a.com/sp/may-nghien-rom-ra-fq30/ 15

Hình 3 10 Máy sấy thùng quay, http://vn.yuf-china.com/San-pham/May-say-thung-quay.html 16

Hình 3 11 Máy ép viên, http://truongphuc.com.vn/thong-tin-san-pham/May-Ep-Vien-Nen-Mun-Cua-Duc-May-Ep-Vien-Nen-Mun-Cua-Duc-72.html 16

Hình 3 12 Tháp giải nhiệt, http://phutungkhinen.com.vn/thap-giai-nhiet 17

Hình 3 13 Quy trình sản xuất ethanol từ thân lá mè [23] 17

Hình 3 14 Thiết bị lên men, http://shopcongnghethucpham.com/day-chuyen-san-xuat-nuoc-chanh-leo-len-men/ 19

Hình 3 15 Thiết bị chưng cất, https://italian.alibaba.com/product-detail/25l-bar- household-equipment-wine-limbeck-distilled-water-baijiu-large-capacity-vodka-maker-brew-alcohol-whisky-distiller-60156621536.html 20

Hình 3 16 Quy trình sản xuất phân hữu cơ từ thân lá mè sử dụng chế phẩm vixura .20 Hình 3 17 Quy trình sản xuất thức ăn gia súc dạng viên 22

Hình 3 18 Máy tách tạp chất sắt, http://www.kythuatchetao.com/may-tach-tap-chat-sat/ 23 Hình 3 19 Máy sàng rung, http://bangtaicaosu.com.vn/may-sang-rung-hinh-chu-nhat/

Hình 3 20 Máy nghiền búa,

https://voer.edu.vn/c/may-gia-cong-co-san-pham-thuc-pham/d91995fe/cc3e8ab8 24

Hình 3 21 Máy trộn thức ăn chăn nuôi, http://maynhanong.com/may-tron-thuc-an-chan-nuoi 25

Hình 3 22 Máy ép viên, http://trangvangtructuyen.vn/cong-ty-tnhh-thiet-bi-cong-nghiep-khai-minh.html#image-6 26

Hình 3 23 Lò sấy, http://phienbancu.khcnbinhduong.gov.vn/? s=AV&CateID=PHRzMND70Hn90Sf%2Fnk3ouw%3D %3D&ArtID=bCFxNCG9BLxMYeaZjwB1rA%3D%3D 27

Hình 3 24 Thiết bị làm nguội [26] 27

Hình 3 25 Thiết bị cân và đóng gói tự động [26] 28

Hình 3 26 Sản xuất lipase của chủng Bacillus sonorensis nhờ chất nền khô dầu mè .29 Hình 3 27 Bể lắc điều nhiệt (water bath shaker), https://dir.indiamart.com/impcat/water-bath-shaker.html 31

Hình 3 28 Quy trình sản xuất phân bón [32] 32

Hình 3 29 Máy nghiền, http://may3a.com/tim-hieu-cong-nghe-u-phan-banh-dau/ 33

Hình 4 1 Quy trình sản xuất dự kiến nước tương từ bã mè 34

Hình 4 2 Quy trình sản xuất dự kiến bột dinh dưỡng bã mè (dựa trên nghiên cứu về bã đậu nành) 36

MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN PHẾ PHỤ LIỆU TRONG QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ SẢN

XUẤT DẦU MÈ 2

CHƯƠNG 2: CÁC PHẾ PHỤ LIỆU TRONG QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT DẦU MÈ 4

2.1 Phế phụ liệu trong quy trình sản xuất dầu mè 4

2.1.1 Quy trình sản xuất dầu mè tinh luyện 4

2.1.2 Phế phụ liệu và thành phần hóa học của chúng 5

2.2 Phân loại và xu hướng tận dụng các phế phụ liệu 5

2.2.1 Phế phụ liệu giàu xơ 5

2.2.2 Phế phụ liệu giàu protein 6

2.2.3 Các phế phụ liệu khác 7

CHƯƠNG 3: CÁC SẢN PHẨM TẬN DỤNG TỪ PHẾ PHỤ LIỆU THỰC PHẨM 9

3.1 Sản phẩm tận dụng từ phế liệu giàu xơ 9

3.1.1 Sản xuất bột giấy [16] 9

3.1.2 Sản xuất thức ăn chăn nuôi 13

3.1.3 Sản xuất chất đốt [17][22] 15

3.1.4 Sản xuất ethanol [23][24] 17

3.1.5 Sản xuất phân bón [25] 20

3.2 Sản phẩm tận dụng từ phế phụ liệu giàu protein [26][27] 21

3.2.1 Sản xuất thức ăn gia súc 21

3.2.2 Sản xuất lipase của chủng Bacillus sonorensis nhờ chất nền khô dầu mè [30] 29

3.2.3 Sản xuất phân bón 32

CHƯƠNG 4: Ý TƯỞNG NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM MỚI 34

4.1 Nước tương mè 34

4.2 Bột dinh dưỡng từ bã mè [33] 35

TÀI LIỆU THAM KHẢO 37

LỜI MỞ ĐẦU

Thực phẩm là nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống của con người Chính vì thếngành công nghiệp thực phẩm cũng ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn để phục vụnhu cầu của người tiêu dùng một cách hoàn thiện hơn Tuy nhiên, việc đẩy mạnh sảnxuất thực phẩm cũng đồng thời đặt ra thách thức lớn với các nhà sản xuất về việc xử

lý nguồn phế phụ liệu khổng lồ Phế phụ liệu trong công nghiệp sản xuất nếu khôngtìm được cách cải tạo, tái sử dụng sẽ gây ra ảnh hưởng lớn đến môi trường, doanh thucủa công ty sản xuất (việc tạo ra các sản phẩm tái chế từ phế phụ liệu sẽ tăng thêmđược doanh thu lớn cho công ty) Hầu hết các phế phụ liệu hiện nay đều được xem xéttái sử dụng theo các hướng sau: phế phẩm giàu protein, phế phẩm giàu glucid (làmthức ăn chăn nuôi, phân bón, ), phế phẩm tái sử dụng bằng cách tách chất màu, chấtmùi

Một trong những quy trình sản xuất tạo ra nhiều phế phụ liệu có thể kể đến là cácquy trình sản xuất dầu, cụ thể nhóm chúng em đề cập đến là sản xuất dầu mè Trongcông nghệ sản xuất dầu mè 1kg mè chỉ có thể sản xuất được khoảng 90-110ml dầu mè,như vậy lượng bã mè thải bỏ là vô cùng lớn, chưa kể đến các sản phẩm phụ trong quytrình như xác cây mè sau thu hoạch, bã cặn,… Do đó việc tận dụng những phế phụphẩm (bã mè, cặn, ) từ quy trình là vô cùng quan trọng nó không những giúp công tythu được nguồn lợi kinh tế từ sản phẩm, tránh gây ô nhiễm môi trường mà còn giảmđược giá thành của sản phẩm chính, đem đến mức giá cạnh trạnh hơn trên thị trường.Trong bài tiểu luận này nhóm em tìm hiểu và xem xét các “Phương pháp tận dụng

và xử lý phế phụ liệu trong sản xuất dầu mè” nhằm tìm hiểu các biện pháp xử lý phếphụ liệu hiện nay của quy trình này đồng thời đề xuất thêm những phương án xử lýmới Qua đó hy vọng giúp được bản thân và mọi người phần nào hiểu được cơ bản cácvấn đề và các phương án thường gặp khi xử lý phế phụ liệu thực phẩm

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN PHẾ PHỤ LIỆU TRONG QUY TRÌNH CÔNG

NGHỆ SẢN XUẤT DẦU MÈ

Như chúng ta đã biết, dầu thực vật là một trong những sản phẩm không thể thiếutrong cuộc sống hàng ngày, nó được sử dụng phổ biến trong chế biến các món ăn.Trong số các loại dầu thực vật không thể không kể đến dầu mè, đây là sản phẩm rấtgiàu dinh dưỡng, chứa các acid béo không no có lợi cho sức khỏe, đặc biệt là axitlinoleic, một loại axit béo omega-6 có vai trò quan trọng trong việc làm giảm lượngcholesterol xấu LDL

Hiện nay, trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, công nghiệp sản xuất dầuthực vật rất phát triển Nước ta có nhiều công ty sản xuất dầu ăn như: công ty cổ phầndầu thực vật Tân Bình, công ty cổ phần dầu thực vật Tường An,… Đi kèm với sự pháttriển của ngành này, lượng phế phụ liệu thải ra trong quy trình sản xuất cũng là mốibận tâm đáng kể Trong quy trình sản xuất dầu mè có nhiều phế phụ liệu như thân, vỏ,

lá cây mè, bã ép, cặn trong quá trình lọc và li tâm,…Ở nước ta vào năm 2013, theothống kê của FAO ước tính có khoảng 428 tấn hạt mè thu được từ 33223 tấn cây mè,qua đó ta thấy khối lượng phế phụ liệu (thân, lá, vỏ mè) chiếm một tỉ lệ rất lớn –98.7% cây mè [1] Trong hạt mè chứa khoảng 44-52.5 % dầu, còn lại là bã và các tạpchất chiếm tỉ lệ tương đối lớn khoảng 47.7-56 % [2] Nếu như không có biện pháp tậndụng, xử lý thì lượng phế phụ liệu thải trực tiếp ra môi trường sẽ gây lãng phí rất lớn

và gây ô nhiễm môi trường nặng nề Thông thường những người trồng mè cũng nhưnhững nhà sản xuất chỉ tận dụng các phế liệu để làm chất đốt, bột giấy, giá thể trongnấm và thức ăn gia súc Nhưng các ứng dụng đó vẫn chưa phải là tối ưu, trong nhữngnăm qua đã có nhiều viện nghiên cứu, trung tâm công nghệ sinh học tham gia, nghiêncứu, ứng dụng các tiến bộ khoa học vào việc tận dụng các phế phụ phẩm trong quátrình sản xuất này cho các ngành khác như làm phân bón, cơ chất cho sản xuất enzymelipase, sản xuất thuốc kháng sinh, thuốc trừ sâu sinh học, khí đốt,… Điều này khôngchỉ giúp giảm đi một lượng rác thải đáng kể cho môi trường, chống lãng phí, bảo vệmôi trường, giảm chi phí xử lí rác thải mà còn nâng cao giá trị sản phẩm, tạo việc làmcho công nhân, góp phần phát triển nền kinh tế đất nước

Tuy nhiên, với nguồn phế phụ liệu phong phú và đa dạng như vậy cần có cơ chế,chính sách của nhà nước để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nghiên cứu, ứng dụngcác thành tựu khoa học vào việc tái chế, tái sử dụng các phế phụ phẩm trong quy trìnhsản xuất một cách hiệu quả hơn Và hiện nay nước ta có các quyết định, nghị định, tiêuchuẩn, quy chuẩn về quản lí chất thải và phế liệu như Nghị định số 38/2015/NĐ-CP vềquản lý chất thải và phế liệu; Quyết định Số: 932/QĐ-BNN-KHCN về xây dựng mô

thôn ở vùng đồng bằng sông Hồng; QCVN 19:2009/BTNMT Quy chuẩn kỹ thuật quốcgia về khí thải công nghiệp đối với bụi và các chất vô cơ; QCVN 40:2011/BTNMTQuy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp (thay thế TCVN 5945:2005);Nghị định số 59/2007/ND – CP về quản lý chất thải rắn Trên thế giới, tại các quốc giacũng đề ra các quy định như quy định về chất thải thực phẩm ở Ireland [3], quản lý chấtthải thực phẩm ở Malaysia – thực trạng và tầm nhìn tương lai [4], chỉ thị hội đồng91/271/EEC liên quan đến xử lý nước thải đô thị ở Montenegro [5].

Cây mè

Xử lí lấy hạt Hạt mè Sàng, phân loại Nghiền Expander

Ép dầu Lọc Thủy hóa

Ly tâm Trung hòa Tẩy trắng Lọc Khử mùi

Sản phẩm

Thân, vỏ,

lá mè

Tạp chất

Bã dầu Tạp chất

Tạp chất Tạp chất

2.1.1 Quy trình sản xuất dầu mè tinh luyện

Hình 2 1 Sơ đồ quy trình sản xuất dầu mè tinh luyện [2]

2.1.2 Phế phụ liệu và thành phần hóa học của chúng

Từ quy trình sản xuất dầu mè trên ta có được các phế phụ liệu sau:

 Công đoạn xử lý lấy hạt mè thải ra một lượng lớn thân, vỏ, lá mè

 Công đoạn sàng, phân loại thải ra một lượng nhỏ tạp chất như thân, vỏ, lá, hạt

 Công đoạn trung hòa thải ra cặn xà phòng (là hỗn hợp bao gồm xà phòng, nước,chất màu, gums, phosphatide và các acid béo) [2]

 Công đoạn tẩy màu thải ra đất hấp phụ và than hoạt tính sau khi đã hấp phụ cáctạp chất lên bề mặt Than hoạt tính mà nhà máy sử dụng là loại than hoạt tínhxúc tác (Me/THT) Than này được chế tạo từ than hoạt tính có phân tán mộtlượng nhỏ (vài % khối lượng) các kim loại chuyển tiếp Me [7]

 Công đoạn khử mùi thải ra các tạp chất dễ bay hơi như FFA, carotenoid, sterol,aldehyt, ketone, peroxide,… [2]

2.2 Phân loại và xu hướng tận dụng các phế phụ liệu

2.2.1 Phế phụ liệu giàu xơ

Cây mè sau khi thu hoạch người ta sẽ phơi khô và cho vào máy suốt để tách hạt

mè ra Quá trình này thải ra một lượng rất lớn thân, lá và vỏ mè Do vậy chúng ta cầnphải tận dụng chúng để tránh lãng phí và ô nhiễm môi trường Vì thành phần xơ thô(xơ không tan như cellulose, hemicellulose, lignin) và carbohydrates (phần lớn là cácloại xơ tan, chỉ có một ít đường) trong thân, lá mè cao nên có thể làm bột giấy, chấtđốt, phân bón, giá thể trồng nấm và thức ăn gia súc

Bảng 2 1 Thành phần hóa học của thân, lá mè [8]

2.2.2 Phế phụ liệu giàu protein

Sau khi hạt mè được ép lấy dầu thì phần còn lại là khô dầu (bã mè), nó chiếm mộtkhối lượng tương đối lớn Trong khô dầu thì thành phần protein chiếm tỉ lệ cao nhấtnên có thể tận dụng để làm thức ăn gia súc, phân bón giàu đạm và nhiều ứng dụngtrong công nghệ sinh học

2.2.2.1 Sản xuất các loại enzymes [9]

Enzymes trong công nghiệp được sản xuất bằng cách lên men chìm (SmF) hoặclên men trên môi trường rắn (SSF) Cả vi khuẩn và nấm đều được dùng để sản xuấtenzymes Có thể tận dụng khô dầu mè như là chất nền hoặc nguồn bổ sung dinh dưỡng

để sản xuất ra nhiều loại enzymes khác nhau từ các chủng vi sinh khác nhau, chẳng

hạn như Mucor racemosus NRRL 1994 sản xuất enzyme Phytase, Zygosaccharomyces rouxii NRRL-Y 2547 sản xuất enzyme L-Glutaminase, Aspergillus niger MTCC 2594

sản xuất enzyme Lipase

2.2.2.2 Sản xuất sản phẩm chuyển hóa thứ cấp có nguồn gốc từ vi khuẩn [9]

Sản phẩm chuyển hóa thứ cấp có nguồn gốc vi khuẩn tương tự như kháng sinh cóvai trò quan trọng trong sự phát triển của nhân loại Ngành công nghiệp lên men nhậnđược nhiều động lực lớn cho việc mở rộng sự ra đời của nhiều loại thuốc kháng sinhnhư thuốc hóa học trị liệu.Arun và Dharmalingam (1999) đã báo cáo về việc sản xuất

daunorubicin, một loại kháng sinh chống ung thư được sản xuất bởi Streptomyces peucetius Nó sử dụng 5% khô dầu mè như nguồn carbon do đó làm giảm chi phí sản

xuất tới 96%

2.2.2.3 Sản xuất nấm [9]

Pleurotus sajor-caju là một loại nấm thương mại được trồng trên rơm Việc bổsung khô dầu với vai trò là nguồn cung cấp nitơ vào chất nền rơm giúp tăng năng suấtnấm từ 50-100% Điều này cũng giúp cho nấm sử dụng cơ chất rơm dễ dàng hơn vìkhô dầu giúp tăng cường bài tiết enzyme cellulase, hemicellulase và laccase do đó làmgiảm hàm lượng cellulose, hemicellulose và lignin của rơm một cách đáng kể

chất khô cho thấy hàm lượng protein thô cao càng chứng tỏ khô dầu mè hoàntoàn phù hợp với vai trò là nguồn bổ sung protein

 Ảnh hưởng của việc nuôi cừu vỗ béo Awassi bằng khô dầu mè ở các mức độkhác nhau dựa trên nhu cầu và khả năng tiêu hóa protein thô, xơ thô, chất béothô đã được nghiên cứu Kết quả cho thấy hiệu quả chuyển hóa thức ăn và tăngtrọng hàng ngày tốt hơn so với nhóm đối chứng (không dùng khô dầu mè)

Bảng 2 2 Thành phần hóa học của khô dầu [11]

Bảng 2 3 Thành phần các amino acid của khô dầu mè [10]

Amino acids Phần trăm khối lượng (% protein thô)

để tạo ra phân bón hữu cơ compost

 Tạp chất từ công đoạn lọc như bã dầu còn sót lại, phức photpholipid, một sốhợp chất có nito và glucid có thể được xử lí bằng cách sấy khô sau đó được chếbiến thành phân bón NPK, thiêu đốt để lấy nhiệt hoặc chôn lấp các vùng trũngtạo mặt bằng xây dựng các công trình mới [12]

 Tạp chất từ công đoạn ly tâm như phospholipid và các phức chất nhưphosphatidyl choline (PC), phosphatidyl ethanolamine (PE), phosphatidylinositol (PI), phosphatidic acid (PA) có thể được bổ sung vào thức ăn của cácloại thủy sản [13]

 Cặn xà phòng từ công đoạn trung hòa được dùng để sản xuất biodiesel Bảnchất của Biodiesel là sản phẩm ester hóa giữa methanol hoặc ethanol và acidbéo tự do trong dầu thực vật hoặc mỡ động vật [14] Cặn xà phòng được thủyphân hoàn toàn thành các acid béo trong môi trường nước ngầm, sau đó sử dụng

lò phản ứng hạt nhân chứa chất rắn lên men có hoạt tính lipase để chuyển cácacid béo thành ester của chúng [15] Kết quả ta thu được biodiesel

 Than hoạt tính và đất hấp phụ từ công đoạn tẩy màu được xử lí và tái sử dụngbằng các phương pháp hoàn nguyên Than hoạt tính Me/THT có dung lượnghấp phụ phenol tương tự như THT ban đầu Song, sau khi hấp phụ bão hòa,(Me/THT)BH có thể được hoàn nguyên dễ dàng với H2O2 ở nhiệt độ thấp 40°C,không tạo ra sản phẩm phụ khác [7]

 Các tạp chất dễ bay hơi từ công đoạn khử mùi như FFA, carotenoid, sterol,aldehyt, ketone, peroxide,… được xử lí trước khi thải ra môi trường theo quiđịnh của Nhà nước

Nghiền thô NaOH, HCl

Loại nước (3) Khuấy (2)

Nghiền tinh Khuấy (1) Loại nước (1)

Loại nước (2) Rửa bột

Sấy

Bể lọc nước thải

Bể lắng 2 H2O2

Bể lắng 1 Ca(OH)2, H2O2

Nguyên liệu

Bột giấy khô

Môi trường

CHƯƠNG 3: CÁC SẢN PHẨM TẬN DỤNG TỪ PHẾ PHỤ LIỆU THỰC PHẨM 3.1 Sản phẩm tận dụng từ phế liệu giàu xơ

3.1.1 Sản xuất bột giấy [16]

Hình 3 1 Quy trình sản xuất bột giấy từ thân lá vỏ mè [16]

Chuẩn bị nguyên liệu

 Phơi khô và làm sạch để thân lá mè không mốc, sau đó cắt thân lá mè thànhtừng đoạn dài khoảng 2 – 5cm, tốt nhất là 3cm

Nghiền thô

 Cho NaOH (loại hạt) cùng với nước vào máy nghiền thô và chạy máy để hòatan NaOH; tỉ lệ phối trộn là 4 – 7m3 nước và 10 – 14kg NaOH cho một tấn thân

lá mè, khuyến cáo 6m3 nước và 12kg NaOH cho một tấn thân lá mè

 Cho thân lá mè thu được từ công đoạn phơi khô vào máy nghiền thô với lượngứng với tỉ lệ phối trộn nêu ở công đoạn trên và nghiền cùng với dung dịchNaOH có trong máy với thời gian 10-15 phút

 Cho từ từ dung dịch HCl có nồng độ 32% theo khối lượng vào hỗn hợp trongmáy nghiền thô tiếp tục nghiền thô tiếp tục trong 35 – 60 phút Tỷ lệ phối trộnnguyên liệu là 2.5 – 4.5 lít HCl nói trên cho 1 tấn thân lá mè Việc cho dungdịch HCl vào máy có thể được thực hiện khi máy đang chạy hoặc cho máyngừng hoạt động

 Thiết bị sử dụng: máy nghiền thô công suất 5 tấn/h

Hình 3 2 Máy nghiền thô,

https://maynghiengo.vn/may-nghien-go/may-nghien-tho-cong-suat-5-tan-29.html

Nghiền tinh

 Cho hỗn hợp thu được từ công đoạn nghiền thô và Ca(OH)2 vào máy nghiềntinh và nghiền trong thời gian 25 – 30 phút, tỷ lệ phối trộn là 20 – 26kgCa(OH)2 cho một tấn thân lá mè khô Lúc này xơ cellulose có chiều dài từ0.5mm đến 0.8mm

 Bổ sung dung dịch H2O2 có nồng độ 30% theo khối lượng vào hỗn hợp trongmáy nghiền tinh và tiếp tục nghiền trong thời gian 10 – 30 phút Tỷ lệ phối trộn

là 50 – 70 lít dung dịch H2O2 nói trên cho một tấn thân lá mè khô Lúc này, bột

đã đạt yêu cầu về độ phân tơ chổi hóa

 Thiết bị sử dụng: máy nghiền răng Loại máy này chỉ nghiền hạt có kích thước

thước lớn nhỏ đồng thời Vì vậy máy nghiền răng rất phù hợp với công đoạnnghiền tinh

Hình 3 3 Cấu tạo máy nghiền răng,

https://voer.edu.vn/m/may-gia-cong-co-san-pham-thuc-pham/cc3e8ab8

Khuấy (1)

 Chuyển toàn bộ hỗn hợp thu được ở công đoạn trên sang máy khuấy, khuấy từ

từ trong thời gian 2 – 3 giờ

 Loại nước có huyền phù bằng cách sấy ở 80°C cho đến khi thu được bột giấy có

độ ngậm nước 20 – 25%

 Thiết bị sử dụng: máy sấy thùng quay, sấy liên tục, công suất 3 – 3.5 tấn/h

Hình 3 5 Máy sấy thùng quay,

http://dryer.vn/maysay/May-say-thung-quay/May-say-thung-quay-say-lien-tuc.html

Loại nước (2)

 Sau khi loại nước (1), ta chuyển hỗn hợp trên có bổ sung thêm H2O2 sang máy khuấy

 Tiếp đến ta loại nước khỏi bột giấy đến khi độ ngậm nước còn lại trong bột giấy

là 20 – 25% Lúc này, bột giấy ướt thu được có độ trắng khoảng 70° (tính theo thang độ trắng 100° là của magie cacbonat – MgCO3) và có thể được đưa sang máy xeo giấy để xeo ngay

 Thiết bị loại nước: máy sấy thùng quay như ở công đoạn loại nước 1

 Sử dụng thiết bị xeo giấy: tạo từng lớp giấy mỏng

Hình 3 6 Máy xeo giấy,

http://skypaper.vn/ct/may-xeo-may-xeo-giay-may-cuon-giay-may-cuon-giay-may-lam-giay-may-lam-giay/116/may-xeo-giay-ve-sinh.html

Nguyên liệu

Thu nhận Phối trộn theo tỷ lệ

3.1.2 Sản xuất thức ăn chăn nuôi

Hình 3 7 Quy trình sản xuất thức ăn chăn nuôi [17]

Chuẩn bị nguyên liệu

 Thân lá mè sau khi thu hoạch củ được cắt bỏ phần gốc già (10 – 15cm) dùngdao băm nhỏ, kích thước từ 3 – 4cm (nếu ủ làm thức ăn cho trâu bò có thể băm

5 – 6cm) Băm xong không nên tấp thành đống mà nên rải ra trong bóng mát;nên tập trung nhân lực để thực hiện việc chế biến hoàn chỉnh trong 1 – 2 ngàysau thu hoạch củ Ngoài việc chuẩn bị thân lá cây mè ra còn chuẩn bị thêmmuối ăn và cám gạo hoặc bột sắn, bột khoai và 0.5kg muối ăn) [18]

lá mè thật chặt Cứ ủ từng lượt theo từng lớp như vậy cho tời khi hết thân lá mèthì tiến hành lấp hố ủ [19].

Bổ sung vôi bột [20]

 Mục đích: kiềm hóa nguyên liệu và nhằm ngăn chặn sự phát triển của vi sinhvật trong quá trình ủ, hạn chế sự phát triển của nấm mốc, vi khuẩn làm hư hỏngsản phẩm Việc sử dụng vôi để kiềm hóa nguyên liệu là vì vôi rẻ tiền và sẵn có,

an toàn và không gây ô nhiễm môi trường

 Hòa tan vôi, muối vào nước theo công thức nguyên liệu có độ ẩm có 12 – 14%chiếm 55%, vôi chiếm 4 – 6 %, muối chiếm 1%, nước chiếm 40% Khối lượngthân lá mè mỗi lần tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng của gia súc và chứa đựng

 Lần lượt rải nguyên liệu theo từng lớp (20cm) vào hố ủ, khuấy đều dung dịchvôi – muối và dùng ozoa tưới đều vào nguyên liệu; lần lượt tiến hành như vậycho tới khi hết lượng nguyên liệu cần ủ

Ép sơ bộ

 Sau khi phối trộn: nguyên liệu được nén chặt hay ép sơ bộ để giảm bớt lượngnước sau khi phối trộn, nhằm đảm bảo quá trình ủ diễn ra thuận lợi không gâythối rửa nguyên liệu vì nước quá nhiều

Ủ bã [21]

 Sau khi nén hết thân lá mè, ta tiến hành lấp hố ủ bằng bao tải và ủ trong 50 – 60ngày mới bắt đầu lấy dần cho gia súc ăn, thân lá mè ủ chua giàu protein vàvitamin, nên gia súc ăn vào sẽ lớn nhanh, khỏe mạnh

Nguyên liệu

Xay nhuyễn

Ép viên Sấy khô

Sản phẩm nén Làm mát

3.1.3 Sản xuất chất đốt [17][22]

Hình 3 8 Quy trình sản xuất chất đốt [17]

Xay nhuyễn

 Mục đích: làm giảm kích thước của vật liệu

 Yêu cầu: Sản phẩm tạo thành có đường kính nhỏ hơn 1mm

 Xay nhuyễn giúp làm giảm năng lượng cho quá trình nén 3 lần

 Thiết bị: Máy nghiền có năng suất 50kg/h

Hình 3 9 Máy nghiền,http://may3a.com/sp/may-nghien-rom-ra-fq30/

Sấy khô