Sổ tay nghề nghiệp khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo Career – Innovaton - Entrepreneur Handbook 01- Đại cương về quản trị nghề nghiệp 02- Cách mạng 4.0 thay đổi nghề nghiệp 03- Hướng nghi
Trang 1ố 13 03/09/2017 Thư ửi cộ đồng
V/v Sổ Tay Nghề Nghiệp Khởi Nghiệp v Đổi Mới Sáng Tạo – Dự Án Cộ Đồng nhằm giúp cho 10 triệu si h viê v l o động trẻ thành công trong cuộc sống
Các bạn thân mến, chúng ta đang chứng kiến hàng trăm ngàn các em sinh viên ra trường tốt nghiệp
là thất nghiệp Chúng ta chứng kiến thế hệ trẻ đang lo lắng không biết bắt đầu từ đâu trong cuộc sống Là những người đi trước, chúng ta không thể thờ ơ với những hiện trạng này Để người trẻ lãng phí thời gian, nghi ngờ lòng tin, sống không có mục đích là một tổn thất vô cùng lớn trong xã hội Chúng ta thay vì phê phán, chế nhạo, bài xích, chúng ta hãy chung tay để xây dựng một quyển
sổ tay nghề nghiệp, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo nhằm giúp cho thế hệ trẻ có công cụ tốt hơn tự giúp cho chính mình
Triển khai quyển sổ tay này theo mô hình Tinh Gọn tức là chúng ta vừa xây dựng, vừa hiệu chỉnh khi trong quá trình biên soạn gửi ngay ra cho cộng đồng Các ý kiến cộng đồng sẽ được tiếp nhận để chỉnh sửa các ấn bản sau cho thật tốt Chúng tôi rất muốn lắng nghe ý kiến các em học sinh lớp 12, các bạn sinh viên là những cá nhân trực tiếp sử dụng sổ tay
Sổ tay được cập nhật đều đặn hàng tuần vào chủ nhật và link download phiên bản mới nhất tại link http://www.caotrunghieu.com/p/so-tay-nghe-nghiep-sinh-vien.html
Các bạn thân mến, các bạn có thể góp sức ít nhiều tới dự án cộng đồng “ Sổ Tay Nghề Nghiệp Khởi nghiệp và Đổi Mới Sáng Tạo “ thông qua các hình thức sau
Download và sử dụng trong gia đình, họ hàng
Gửi sổ tay bản pdf cho bạn bè, nhà trường, phụ huynh mà bạn biết có liên quan
Chia sẻ thông tin quảng bá rộng rãi cho sổ tay đường link download trong
www.facebook.com/groups/hanhtrangnghenghiep
Đóng góp nhận xét ý kiến về nội dung, chuyên môn gửi về cho ban biên tập theo email
daotaokynangtructuyen@gmail.com
Viết bài chuyên môn gửi cho ban biên tập
Đóng góp tài chính cho dự án nhằm in sổ tay, tổ chức sự kiện, đầu tư tài liệu giáo trình, xây dựng bài giảng video, xây dựng web site hay tiến hành các hoạt động marketing
Cụ thể chương trình đang dự kiến quyên góp kinh phí in 10.000 bản Sổ Tay Nghề Nghiệp Khởi Nghiệp và Đổi Mới Sáng Tạo phát cho các trường cấp 3, các thầy cô tại các tỉnh xa ít có điều kiện và nguồn lực Kinh phí ước tính 200 triệu
Cám ơn các bạn, Hãy chung tay Kiến Tạo Việt Nam Vĩ Đại – Make Vietnam Great thông qua giáo dục đào tạo và phát triển thế hệ trẻ
Thành Phố Hồ Chí Minh
Ths Vũ Tuấn Anh - NCS – Ths Huỳnh Đinh Thái Linh
Trang 2Sổ tay nghề nghiệp khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo
Career – Innovaton - Entrepreneur Handbook
01- Đại cương về quản trị nghề nghiệp
02- Cách mạng 4.0 thay đổi nghề nghiệp
03- Hướng nghiệp học sinh lớp 12
04- Hướng dẫn học đại học hiệu quả
05- Quản trị nghề nghiệp tại bậc đại học
06- Phát triển bản thân: thái độ -kỹ năng – nhận thức
07- Thực tập và làm thêm
08- Tiếp cận và phỏng vấn thành công
09- Thử việc và 90 ngày đầu tiên làm việc
10- Giới thiệu về các ngành nghề khác nhau
- Đổi mới – sáng tạo và hởi nghiệp
- ộ video hướng dẫn phỏng vấn, phát triển nghề nghiệp, hướng nghiệp và hướng dẫn học đại học hiệu quả
Trang 3Phần 2- Cách Mạ 4.0 Th Đổi Nghề Nghiệp
01-Ta i s o việ lại đi o u ê 4.0
Công việc ch ng thể nào tự nhiên mất đi mà nó chuyển từ người này qua người hác hoặc từ hình thái này sang hình thái hác Với cuộc cách mạng 4.0 hình như nhu cầu công việc ngày càng ít đi Trên thực tế thì hối lượng công việc ngày càng nhiều lên tuy nhiên do ba l do chính đ hiến tổ chức doanh nghiệp ngày càng tinh gọn – cần ít người hơn để giải quyết việc nhiều hơn , các công nghệ thay thế Đây chính là l do chính và sâu sắc chúng ta thấy công việc ngày càng ít đi , au đây
là những phân tích chủ yếu
ư i hiệu u hiệu u hơ với sự có mặt công nghệ, mạng x hội, các công cụ phầ mềm
h trợ cá nhân, các cá nhân hiệu quả có thể làm việc mọi lúc mọi nới và tạo năng suất gấp - 0 người bình thường Điều đó dẫn tới là trong ph ng ban cần 0 người giờ chỉ cần -4 người là giải quyết việc gấp đôi Nguyên nhân đó dẫn tới doanh nghiệp cần ít người hơn và chỉ cần người giỏi
việ ạ lưới Với các công nghệ và mạng x hội, các nhân lực hiệu quả ết nối với nhau
theo mạng lưới chuyên gia ạng lưới chuyên gia này giúp cho các nhân lực có thể giải quyết các vấn đề với chi phí thấp nhầt hoặc mi n phí, Nhờ vậy năng lực làm việc của họ tăng theo cấp số nhân với số lượng ết nối o vậy công việc yêu cầu sẻ cần người ít đi hi các nhân lực giỏi cộng hưởng giải quyết vấn đề c ng nhau
ệ hố ự độ ứ v ề Các hệ thống tự động 00 hoặc bán tự động có người điều
hiển sẽ gia tăng năng suất một cách đáng inh ngạc Chúng ta có thể thấy robot tự xây tường thay thế 00 lao động phổ thông ệnh viện ạch ai T Hà Nội vừa đưa vào hệ thống mổ tự động giúp cho bác sỹ mổ nhanh hơn, chính xác hơn và nhiều hơn ong song đó các hệ thống phần mềm , trí thông minh nhân tạo đ giúp gia tăng năng suất Tại Việt Nam có các startup sử dụng trí thông minh nhân tạo tạo ra các trợ l ảo h trợ làm việc Khi tự động ngày càng phổ biến thì công việc sẽ ít
đi cho con người
h h hi sẻ Khái niệm chia sẻ đ thay đổi hoàn toàn bản chất công việc Trong các cuộc cách
mạng trước chúng ta phải sở hữu thì mới có thể sử dụng Công ty phải tuyển dụng toàn thời gian
cho nhân lực Tuy nhiên với mô hình uber thì chúng ta có thể thấy hông cần phải sở hữu nhưng có
thể sử dụng nhân lực ô hình chia sẻ này đ làm giảm rất nhiều nhu cầu tuyển dụng nhân lực trong
doanh nghiệp
hệ h hế việ hiệ ại Các công nghệ của 4.0 đang từ từ thay thế các công
việc hiện tại Thay vì cần có chuyên viên đánh giá tín dụng, với big data, trí thông minh nhân tạo, các ngân hàng có thể triển hai tín dụng số – Digital credibility khi x t duyệt cho vay cá nhân thông qua các dữ liệu của hách hàng c ng với hệ thống ết nối quan hệ Đây chỉ là một ví dụ trong xu hướng công nghệ thay thế nhân lực để làm việc
h h i h o o h hiệp oanh nghiệp bắt buộc phải tinh gọn cắt giảm nhân lực nhờ
các công nghệ có thể giúp doanh nghiệp tương tác hách hàng mọi lúc, mọi nơi và trên mọi phương tiện oanh nghiệp hông cần duy trì hệ thống h trợ cồng ềnh đông người hi hách hàng có thể
tương tác trực tiếp với hệ thống và cá nhân sản xuất
Trang 4Trong nguyên 4.0, công việc hông bị mất đi mà c n nhiều lên Tuy nhiên số lượng lao động giảm
đi do năng lực của lao động giỏi tăng lên, hệ thốngh trợ, mô hình inh doanh và các công nghệ thay thế Các phụ huynh và học sinh cần phải hiểu để triển hai hướng nghiệp cho các em hiệu quả
02- lự ho lự lư l o độ ẻ o hế
H a nhập chứ hông h a tan Để h ng định vị thế của mình và biến ước mơ “Khát Vọng Việt trở thành hiện thực hông c n là cơn hát, thế hệ trẻ cần hiểu và tin tưởng vào những giá trị văn hóa Việt Cái thứ hai, hông m phần quan trọng đó là học tập và tích hợp những n t hay, đặc biệt của nước ngoài c ng với những điểm mạnh của chúng ta
Gửi bài viết đến báo điện tử Giáo Dục Việt Nam, ông Vũ Tuấn Anh - Giám đốc Viện Quản lý Việt Nam nêu ra 5 nhóm năng lực quan trọng trong thế cho lực lượng lao động trẻ Việt Nam vận dụng và học tập
Các năng lực này ra đời trong hoàn cảnh công nghệ và cuộc sống thay đổi rất nhiều Ví dụ năng lực
ết nối trở nên quan trọng hi chúng ta sử dụng aceboo hoặc Lin edin hàng ngày Các năng lực hiện đại này đ i hỏi m i cá nhân cần phải tổng hợp và sử dụng các hung năng lực cổ điển như làm việc nhóm, sáng tạo, tư duy phản biện
Năm nhóm năng lực quan trọng trong thế cho lực lượng lao động trẻ Việt Nam vận dụng và học tập
Năng lực thông tin
Các rào cản trong tiếp nhận thông tin tác giả trình bày tại ngày hội Khát Vọng Việt 0 là một phần nhỏ trong năng lực thông tin Năng lực thông tin bao gồm nhiều những năng lực căn bản hác như năng lực tư duy phản biện hi tiếp nhận thông tin trong cuộc sống, năng lực tư duy hệ thống để tự tìm ra những mảng gh p thông tin c n thiếu của vấn đề, tư duy sáng tạo để phát triển thông tin đang
có
Năng lực thông tin bao gồm làm thế nào để tiếp nhận thông tin, làm thế nào để tìm nguồn thông tin hiệu quả và chính xác, làm thế nào để lưu giữ thông tin, làm thế nào xử l thông tin và tạo ra giá trị gia tăng Các mô hình inh doanh trong thế thành công có rất nhiều mô hình dựa trên gia tăng giá trị của thông tin
Hiện tượng các bạn trẻ Việt Nam chỉ đưa các thông tin về món ăn, quần áo, điện thoại cho thấy có nhiều sự iện trong cuộc sống đang báo động năng lực thông tin rất m của thế hệ trẻ Việt Nam Năng lực ết nối
Tác giả có hai tài hoản trên Lin edin ết nối tới hơn .000 chuyên viên và l nh đạo trên toàn thế giới Tài hoản aceboo có ết nối tới hơn 00 cá nhân Tài hoản trên nphabe mạng x hội chuyên nghiệp Việt Nam hoảng 000 ết nối Như vậy tổng số ết nối vào hoảng 4.000 cá nhân Đây là một con số hổng lồ, nếu như chúng ta hông có các công nghệ và mạng x hội
Năng lực ết nối phản ánh một cá nhân có thể duy trì và xác định vị trí của mình trong hàng ngàn ết nối ngoài đời cũng như trên mạng x hội
Trang 5Kết nối tới nhanh nhưng duy trì ết nối hiệu quả hông phải đơn giản Nói một cách hác, chúng ta rất d dàng ết nối nhưng có tạo ra những câu chuyện hay giá trị gia tăng thì đó là một vấn đề hác
và hó hơn nhiều
Năng lực ết nối cần rất nhiều những năng lực cổ điển hác như giao tiếp, đắc nhân tâm, hiểu về bản thân Năng lực ết nối bao gồm làm thế nào xác định các đối tượng ết nối, những giá trị gì chúng ta tạo ra cho hệ thống ết nối, làm thế nào để hai thác và tạo ra giá trị cho bản thân và cộng đồng ết nối của chúng ta
Năng lực l nh đạo bản thân
Tu thân, tề gia, trị quốc bình thiên hạ , câu nói của triết học châu hoàn toàn đúng cho những gì đang xảy ra tại văn hóa phương Tây Các giá trị của các nền văn hóa hác nhau đều có những n t tương đồng đáng inh ngạc ôi trường x hội và inh tế tại Việt Nam và trên thế giới đang biến đổi nhanh chóng
Các quy tắc của ngày hôm qua hông c n đúng, tuy nhiên quy tắc mới chưa hình thành i cá nhân trong x hội cần tự l nh đạo bản thân trước những biến động bên ngoài Tự l nh đạo bản thân để vượt qua những hó hăn và thách thức thậm chí trong những trường hợp tuyệt vọng hay hủng hoảng Năng lực tự l nh đạo bản thân tổng hợp từ nhiều năng lực như thấu hiểu bản thân, tư duy hệ thống, năng lực lắng nghe
Năng lực tự l nh đạo bản thân có thể hiểu theo những hía cạnh như sau : làm thế nào thấu hiểu bản thân, làm thế nào xác định được giá trị mang lại cho x hội và bên ngoài, phát triển những điểm mạnh và hạn chế điểm yếu nhằm ph hợp với thế giới bên ngoài
4 Năng lực học và tự học
Tất cả những cá nhân thành công trong x hội đều có năng lực học và tự học Học và tự học là năng lượng cho quá trình l nh đạo bản thân Chúng ta ch ng thể nào hoàn thiện nếu như chúng ta hông rút tỉa những điều hiếm huyết qua quan sát và chiêm nghiệm thế giới bên ngoài
Năng lực học và tự học thể hiện qua cá nhân biết mình thiếu những cái gì, niềm tin rằng những cái học sẽ đem lại giá trị lâu dài mặc d giá trị trước mắt hông có nhiều hoặc hông có, có nghị lực để vượt qua những thác thức và trở ngại tầm thường trong cuộc sống cho học và tự học, nắm được những phương pháp học và tự học hiệu quả cho bản thân
Năng lực x hội
Năng lực cuối c ng trong thế đó là năng lực cống hiến x hội Có lẽ nhiều bạn trẻ sẽ thắc mắc
và hỏi câu hỏi làm thế nào để cống hiến cho x hội Có rất nhiều mức độ để một cá nhân thể hiện năng lực x hội trong cuộc sống
Cấp độ một đó là các bạn bầy tỏ ủng hộ cho những hành động vì x hội Cấp độ hai các bạn thực hiện các hành động đó Cấp độ ba các bạn thúc đ y những bạn bè và những người xung quanh thực hiện hành động như bạn Cấp độ bốn đó là các bạn s n sàng phản ứng những người có hành vi vi phạm lợi ích của x hội Cấp độ năm hi các bạn tự đưa ra những hành động và chương trình nhằm tạo ra giá trị cho x hội
Trang 6Tạo ra giá trị x hội rất đơn giản như các bạn nhận được tin hôi bia và gửi thông tin tới những người bạn của mình c ng với những lời phê phán Chúng ta có thể thấy giá trị của cấp độ một hi các xe chở hàng bị lật nhưng cảnh hôi đồ hông c n x y ra Khi c ng nhau chúng ta có thể tạo ra những điều tốt cho x hội
Năng lực x hội trong bạn trẻ Việt Nam c n rất thiếu hi những chương trình thiện nguyện ít có người tham gia ột cách đơn giản, chúng ta c n quá thờ ơ với những gì xảy ra xung quanh bản thân hi chúng ta quá bận tâm với những ước mơ vật chất của bản thân mình H y thực hiện một hành động tốt, h y nói những lời tốt, h y thúc đ y những thói quen tốt đó là cách đơn giản nhất tạo
ra giá trị cho x hội
năng lực trên có những mối quan hệ mật thiết nhằm giúp một cá nhân thành công trong cuộc sống
và hiện thực hóa “Khát Vọng Việt của chính mình Đầu tiên hành trình bắt đầu bằng tự l nh đạo để xem bản thân cần phát triển như thế nào Tiếp theo là tìm t i, hấp thụ thông tin nhằm b đắp những điều c n thiếu trong bản thân Trong quá trình tìm iếm thông tin là quá trình ết nối những người có thể học được từ họ
uan trọng hơn, ết nối những người c ng chí hướng và tần số hát vọng thành công để cộng hưởng Tiếp theo là quá trình học và tự học từ thông tin c ng hệ thống ết nối Cuối c ng m i cá nhân thực hiện hát vọng để tạo ra giá trị cho bản thân và x hội
Tất cả năng lực được gắn ết và phát triển thúc đ y nhau tương sinh và cộng hưởng tạo giá trị cho bản thân chủ thể Cá nhân thành công trong thế chính là người hiểu và vận dụng được năng lực trên trong cuộc sống
Trang 7Phần 3 - ướng Nghiệp H c Sinh Lớp 12
1- ướng nghiệp cấp 3: Nền t ng bền vững cho sự nghiệp
"Cha mẹ vẫn là những người quyết định trong việc lựa chọn nghề và phương pháp lựa chọn nghề cho con em của họ"
Viết tiếp loạt bài song hành cùng với chương trình “Giải quyết việc làm cho sinh viên tốt nghiệp Đại học và cao đ ng trong và ngoài nước chưa có việc làm đến năm 0 0”, áo điện tử Giáo dục Việt Nam tiếp tục có bài phỏng vấn, trao đổi với ông Vũ Tuấn Anh - chuyên gia về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cho cộng đồng Bài phỏng vấn liên quan vấn đề nóng trong thời gian tới khi hàng triệu học sinh lớp 12 và phụ huynh băn hoăn trước con đường lựa chọn nghề nghiệp cho kỳ thi đại học và cao đ ng 2014
PV: Tại sao hướng nghiệp cấp 3 cụ thể lớp 12 lại ảnh hưởng sâu sắc tới khả năng tìm việc làm của các sinh viên ?
Ông Vũ Tuấn nh: Như tôi trao đổi trong các bài viết trước, “ống nước giáo dục" kết nối từ cấp 3 - nghề cao đ ng đại học – công ty/ doanh nghiệp X t trên phương diện lý thuyết, hướng nghiệp phải trong ba cấp Trên thực tế, hướng nghiệp lớp 12 là quan trọng nhất tại Việt Nam
Học sinh chọn sai nghề có thể điều chỉnh khi học đại học Khi ra trường, các bạn sinh viên mới tốt nghiệp cũng có thể điều chỉnh lại Tuy nhiên, nếu chọn đúng nghề, ngành, trường ngay tại lớp 12 sẽ tạo giá trị to lớn nhất cho bản thân sinh viên, nhà trường, gia đình và x hội do các em sẽ ham thích học tập nghiêm túc và yêu mến nghề nghiệp mà mình chọn
Điều đấy dẫn tới khả năng có việc làm cao hơn hi tốt nghiệp đại học Ngược lại các em học sinh lớp
12 sẽ rơi vào mô hình 4 H : Hướng nghiệp cho có, Hiểu nghề qua loa, Học chỉ lấy điểm, Hành cốt đại khái sẽ dẫn tới L Tốt nghiệp là L thất nghiệp Rất nhiều các bạn trẻ sinh viên than thở về chọn ngành nghề sai dẫn tới chán nản trong học tập và thờ ơ trong các hoạt động thực tập Các bạn học sinh lớp đ tự lập trình thất bại khi chọn lựa nghề nghiệp sai
PV: Với cương vị chuyên gia đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cho cộng đồng, ông đánh giá thế nào về công tác hướng nghiệp chung trong toàn xã hội ?
Ông Vũ Tuấn Anh: Theo nhận định của tôi, cha mẹ và phụ huynh ai cũng rất hiểu, muốn và tha thiết với hướng nghiệp cho con cái vì sau một thời gian, xã hội đ nhận thức thấy rằng hướng nghiệp rất quan trọng vì nhiều lý do
Lý do quan trọng nhất là chọn đúng nghề sẽ đảm bảo cuộc sống cho con cái và gia đình Chúng ta không nói, các phụ huynh và gia đình cũng coi vấn đề này là sinh tử Câu chuyện ở đây là m i
người, m i gia đình, m i học sinh hiểu và vận dụng hướng nghiệp theo những phương pháp hác nhau
Hướng nghiệp chỉ đơn giản cha mẹ quen nhiều và có kinh nghiệm nhiều thì con cái sẽ vào ngành đó Hướng nghiệp là chọn ngành "hot" có nhiều tiền Tất cả đều là một trong nhiều phương pháp hoặc quy trình hướng nghiệp Chúng ta không nói là sai Ví dụ trong quy trình hướng nghiệp người thân là quan trọng, các điểm yếu như trình độ, kỹ năng, mong muốn nghề nghiệp sẽ d dàng được quan hệ thân quen h trợ
Trang 8Lựa chọn ngành hot cũng có các lợi thế khi d tìm việc có thu nhập Sau một thời gian hết hot như ngân hàng bây giờ thì có thể chuyển sang ngành nghề khác Mọi phụ huynh đều coi rằng quy trình của mình là tốt, tối ưu và tạo nhiều giá trị nhất cho gia đình và con em
Mấu chốt theo tôi chúng ta nên cung cấp cho cha mẹ và các em một quy trình chu n, công cụ, thông tin và các hướng dẫn chi tiết hương pháp hướng nghiệp tự phát là tốt nhưng nếu cha mẹ hiểu sâu
về hướng nghiệp sẽ còn tạo nhiều giá trị cho bản thân và con cái hơn nữa
Sau khi thực hiện theo quy trình chu n cùng với các thông tin đầy đủ, chính xác và phong phú, tự cha mẹ và học sinh sẽ cân nhắc cái gì tốt và cái gì không tốt để theo Ví dụ tôi phân tích chi tiết chi phí học đại học tại các thành phố lớn bao gồm chi phí thật và chi phí cơ hội là khoảng 300 triệu cho 4 năm
Cha mẹ và các em học sinh sẽ tự cân nhắc bỏ ra 300 triệu rồi chứng kiến “L tốt nghiệp là L thất nghiệp" hay là học nghề tốn 100 triệu và ra có việc làm ngay với mức lương -3 triệu bền vững Toàn
bộ hệ thống và công tác hướng nghiệp nên tập trung mạnh vào việc xây dựng và cung cấp thông tin
và kiến thức chu n về hướng nghiệp cho xã hội Chúng ta không thể định hướng thay cho bố mẹ và học sinh vì một lẽ rất đơn giản và bản chất: m i cá nhân có quyền cao nhất trong quyết định và lựa chọn tương lai cho chính họ
V: Theo ông, hâu đột phá trong vấn đề hướng nghiệp trong thời gian tới sẽ phải như thế nào nhằm giúp các em học sinh lớp 12 ?
Ông Vũ Tuấn Anh: Chúng ta cần thừa nhận văn hóa châu c n ngự trị trong m i gia đình Việt Nam Cha mẹ vẫn là những người quyết định trong việc lựa chọn nghề và phương pháp lựa chọn nghề cho con em của họ
Như tôi trao đổi, có một điểm quan trọng mọi gia đình Việt Nam chúng ta đều coi trọng sự học Như vậy đột phá kh u sẽ phải tập trung vào phụ huynh học sinh thay vì chỉ là học sinh như trong thời gian trước đây Đầu tiên các chương trình truyền thông tại nhà trường và xã hội cần tạo ra nhận thức cho cha mẹ
Cha mẹ các bạn học sinh lớp cũng cần nắm được các thông tin và cách thức hướng nghiệp hiệu quả Họ sẽ nhận được nhiều thông tin bổ xung cho cách hướng nghiệp mà họ vẫn tin là hiệu quả Thứ hai, chúng ta cần các cổng thông tin hướng nghiệp không vụ lợi nhằm truyền tải thông tin hiệu quả cho cha mẹ học sinh
Trên thực tế các chương trình hướng nghiệp của các trường đại học mang nặng tính chất Hướng Trường – án Hàng hơn là Hướng Nghiệp Ở đây vai tr của các cổng thông tin xã hội rất quan trọng vì nó mang tính chất trung tính Thứ ba, chúng ta cần có những ngày hội hay sự kiện là nơi bố
mẹ và các em học sinh có thể cùng tham gia, tìm hiểu và đưa ra những thông tin xác đáng
V: Ông nghĩ thế nào về câu chuyện xã hội hóa hướng nghiệp cho các em học sinh lớp 12?
Ông Vũ Tuấn Anh: Xã hội hóa chắc chắn sẽ là xu hướng của hướng nghiệp nói riêng và giáo dục nói chung Để hướng nghiệp hiệu quả chúng ta cần rất nhiều các hoạt động như tham quan, nghiên cứu, cập nhật thông tin các ngành nghề, vị trí cụ thể, các thay đổi và biến chuyển của dự báo nhu cầu lao động, các bài trắc nghiệm chuyên môn và tư vấn chuyên sâu v/v
Trang 9Làm sao thực hiện đầy đủ chúng ta cần rất nhiều nguồn lực về tài chính, con người, thời gian và tri thức Nếu chỉ nhìn vào lực lượng giáo viên và quản lý giáo dục tại các trường thì chắc chắn không thể nào thực hiện tốt và hiệu quả mặc dù các thầy cô rất tâm huyết muốn làm cho các em học sinh
Xã hội hóa đầu tiên chính là làm thế nào để bố mẹ và các em học sinh c ng hướng nghiệp cùng nhau
Xã hội hóa đó là làm thế nào để tận dụng nguồn lực của các cơ quan nhà nước như Trung Tâm ự Báo Nguồn Nhân Lực Xã hội hóa đó là làm thế nào tận dụng nguồn lực, tri thức, kinh nghiệm và quan hệ của các trường đại học tuyển sinh Xã hội hóa đó là làm thế nào các doanh nghiệp và tổng công ty tâm huyết với sự nghiệp phát triển nhân lực đóng góp tài nguyên cho các hoạt động hướng nghiệp
Xã hội hóa đó là nhân rộng và phát triển các chương trình hướng nghiệp từ các tổ chức phi chính phủ hoặc lợi nhuận như Tổ chức Hợp tác Phát triển và H trợ Kỹ thuật vùng Fla-măng
http://www.vvob.be/vietnam/?q=vi khi họ xây dựng bộ giáo trình hướng nghiệp chu n từ lớp 9 cho tới lớp 12 Xã hội hóa đó là những tổ chức như Ngôi Nhà Xanh thành lập cổng hướng nghiệp cho toàn bộ các trường cấp 3 tại TP HCM cùng với Sở Giáo Dục và Đào Tạo TP HCM tại
www.huongnghiephcm.edu.vn Xã hội hóa có nghĩa tập trung và sử dụng toàn bộ nguồn lực từ mọi
tổ chức cá nhân trong xã hội cho mục tiêu hướng nghiệp cho phụ huynh và học sinh
Câu 5: Ông nhấn mạnh rất nhiều về vai trò xã hội hóa Ông có thể giải thích quan điểm của ông về vai tr nhà trường và các thầy cô trực tiếp hướng nghiệp tại các trường cấp 3 ?
Ông Vũ Tuấn Anh: Xã hội hóa cũng cần phải có những người thực thi chính Vai trò của nhà trường
và các thầy cô cấp 3 quan trọng ngang với phụ huynh và học sinh vì họ phụ trách và tương tác trực tiếp Tất cả các chương trình và hành động xã hội như tôi đề cập chỉ là h trợ đứng sau các thầy cô hướng nghiệp
Các thầy cô hướng nghiệp là mắt xích cuối cùng và quan trọng nhất mang những giá trị mà xã hội đ tạo ra tới phụ huynh và học sinh Không có sự tâm huyết, năng lực và kinh nghiệm của các thầy cô giáo cấp 3, chắc chắn sẽ không thể tạo ra chương trình hướng nghiệp hiệu quả
Câu 6: Ông vừa đề cập tới hiện tượng các trường đại học thực hiện Hướng Trường chứ không phải Hướng Nghiệp Ông có thể giải thích và đưa ra những gợi cho công tác này được tốt hơn trong ỳ tuyển sinh năm 0 4?
Ông Vũ Tuấn nh: Như tôi đ trao đổi trong các bài trước, trong các trường đại học chi phí đầu tư cho tuyển sinh – Hướng Trường chiếm một t trọng khá lớn Chúng ta có thể thấy qua tần suất quảng cáo và các hoạt động tuyển sinh Theo quan sát của tôi, các trường thật sự có đ ng cấp và uy tín họ luôn luôn thực hiện các chương trình hướng nghiệp đúng nghĩa
Ví dụ một trường đại học chuyên về tài chính tại T HC thay vì Hướng Trường – thông báo các hoạt động tuyển sinh như học bổng, học phí v v , nhà trường sẽ thực sự tư vấn cho phụ huynh học sinh hiểu về ngành tài chính , những cơ hội và thử thách Nhà trường sẽ đưa ra những thông tin , bài trắc nghiệm v.v giúp phụ huynh và học sinh hiểu về ngành, nghề, năng lực nhà trường cùng với đánh giá năng lực, tính cách và sở thích nghề nghiệp của các em học sinh lớp 12 và phụ huynh
Thông qua quá trình hướng nghiệp thật sự đó cha mẹ sẽ lựa chọn và gửi con vào trường Lý do thứ hai các trường đại học nên thực hiện Hướng Nghiệp thật sự vì nếu họ đầu tư vào hướng nghiệp thì
Trang 10họ có thể giải quyết cả hai bài toán đầu vào – Hướng Nghiệp và đầu ra- Tuyển Dụng Việc Làm cho sinh viên trên cùng một khoản đầu tư
Theo ý kiến tôi về lâu dài, đầu ra sẽ quyết định đầu vào Ch ng có phụ huynh hay học sinh nào thích thú với công tác Hướng Trường rầm rộ để rồi bốn năm sau chứng kiến L Tốt Nghiệp là L Thất Nghiệp trừ phi cha mẹ và các em học sinh đố c ng đồng thuận - tấm bằng đại học là trang sức đắt tiền treo trong gia đình hi học các trường đại học đó
Câu 7: Ông có lời khuyên nào dành cho các quý phụ huynh và học sinh lớp trong công tác hướng nghiệp?
Ông Vũ Tuấn Anh: Các quý vị phụ huynh và các em học sinh nên nắm quy trình hướng nghiệp chu n au đó thực hiện các bài đánh giá về năng lực , tính cách và sở thích nghề nghiệp ước kế tiếp lựa chọn ra 3-4 nghề tiềm năng cho cha mẹ và các em học sinh au đó tìm hiểu thật kỹ thông tin về nghề này thông qua báo chí, phỏng vấn các anh chị đang làm trong nghề, tìm hiểu các trường đào tạo nghề, tìm hiểu thông tin từ các thầy cô giáo
Thông tin là sức mạnh Nếu thông tin tốt, đầy đủ cùng với quy trình chu n chắc chắn quý vị sẽ thành công Các quý phụ huynh h y đầu tư thời gian và công sức cho tương lai nghề nghiệp của chính con mình Quý vị có thể theo dõi chương trình hướng nghiệp chu n tại
www.youtube.com/user/vimtraining Chúc quý vị và các em học sinh thành công
2- bạ - h ẹ , phụ hu h đã huẩ bị hướ hiệp hiệu u ho o e h hư ?
ảng câu hỏi sau đây giúp cho cha mẹ phụ huynh đánh giá được công tác chu n bị hướng nghiệp
đ đầy đủ và thấu đáo cho con, cháu và người thân
01- Các bạn đ xác định tính cách của con, cháu mình hay chưa ?
02- Các bạn đ thử sử dụng các bài trắc nghiệm nhằm đánh giá tính cách bản thân của con, cháu mình hay chưa
03- Các bạn đ thực hiện đánh giá năng lực của của con, cháu mình hay chưa ?
04- Các bạn có đánh giá nguồn lực – tài chính cho bản thân mình hay chưa ?
05- Các bạn có đánh giá các yếu tố hoàn cảnh đặc biệt của gia đình ảnh hưởng tới lựa chọn nghề nghiệp , trường học của con, cháu mình hay chưa ?
06- Các bạn có đánh giá chung về xu hướng các ngành nghề trong tương lai gần hay hông
07- Các bạn có tham gia vào các chương trình và các buổi hướng nghiệp tổ chức tại trường hoặc
do cán đơn vị hác thực hiện ?
08- Các bạn có tổng ết và xắp xếp các thông tin, tài liệu liên quan tới hướng nghiệp hay hông ? 09- Các bạn có tập trung đọc các iến và các câu hỏi của các bậc cha mẹ hay học sinh hác trên mạng hoặc trong các hội thảo ?
Trang 1110- Các bạn có tham hảo iến họ hàng, người thân, thầy cô giáo, bạn bè về tính cách, năng lực
và các ngành nghề ph hợp cho con cháu mình hay chưa ?
11- Các bạn có hỏi thăm cụ thể về các ngành nghề mà các bạn đang quan tâm từ những bạn bè và chuyên viên có thâm niên và inh nghiệm nhiều trong các ngành nghề đó ?
12- Các bạn có thực hiện công tác chu n bị hướng nghiệp từ những năm đầu cấp cho của con, cháu mình hay không ?
13- Các bạn có lên danh sách các trường ph hợp và tìm hiểu thông tin cụ thể của các trường đó không ?
14- Các bạn có tham gia và trực tiếp hỏi các bộ phận tư vấn của các trường và cơ sở đào tạo quan tâm ?
15- Các bạn có hỏi thăm và tìm hiểu thông tin từ các sinh viên sắp tốt nghiệp từ các trường và cơ
sở đào tạo các bạn đang quan tâm hay hông ?
16- Các bạn có thật sự quan niệm đại học hông phải là lối đi vào đời duy nhất của của con, cháu mình hay không ?
17- Các bạn thực hiện hướng nghiệp thật sự dựa trên năng lực, sở thích, và tính cách của của con, cháu mình ?
18- Các bạn thực hiện công tác hướng nghiệp thông qua lắng nghe, thuyết phục, định hướng con, cháu mình thay vì sử dụng biện pháp cưỡng bức, đe dọa và áp đặt ?
19- Các bạn quan niệm thành công về nghề nghiệp hông chỉ đơn giản là mức thu nhập bằng tiền
20- Các bạn có chủ động gặp các chuyên viên tư vấn bên thứ ba ( hông thuộc đơn vị giáo dục đào tạo nào) để hỏi về định hướng nghề nghiệp ?
Các phụ huynh vui l ng đánh giá và cho điểm 0 câu hỏi trên theo thang điểm : hoàn toàn đ áp dụng, 4: Đ áp dụng nhưng chưa thực hiện thấu triệ, : Có suy nghĩ và thực hiện một số phần, : Có biết tới nhưng chưa thực hiện : hoàn toàn chưa biết mới nghe tới lần đầu
Từ 90- 00 điểm: Các bạn là cha mẹ tuyệt vời trong công tác hướng nghiệp con cháu mình Các bạn
sẽ chọn lựa một nghề hoàn toàn ph hợp với con cháu mình
80- 90 điểm: Các bạn đ thực hiện tốt công tác hướng nghiệp nhưng có một số chi tiết các bạn đ bỏ qua Các bạn nên tập trung thêm nguồn lực để chọn lựa được nghề tốt hơn cho con cháu mình thông qua hắc phục các điểm yếu đó
70-80 điểm: Các bạn biết được cơ bản hướng nghiệp như thế nào Vấn đề tại đây là các bạn có thực
sự muốn thực hiện và đầu tư cho con cháu mình hay hông
50- 0 điểm: Các bạn c n thiếu nhiều ỹ năng và thông tin hệ thống hướng nghiệp cho con, cháu mình Các bạn cần phải có một người tư vấn giúp cho bạn thực hiện công tác này
Trang 12ưới 0 điểm: Các bạn hoàn toàn chưa hiểu gì về hướng nghiệp Con cháu các bạn đang phải tự bơi trong biển thông tin về hướng nghiệp và hả năng chọn nghề sai là rất cao
Câu hỏi : Các em có thường tìm đọc các bài báo, thông tin liên quan tới sở thích nghề nghiệp trên báo, internet
Câu hỏi : Các em đ có sở thích đó và duy trì trên tháng hay hông
Câu hỏi : Hiện tại so với thời điểm mới bắt đầu thích, mối quan tâm của các em về nghề nghiệp đó cao hơn thời điểm ban đầu
Câu hỏi 4: Các em có chủ động tìm hiểu các trường đại học, cao đ ng có đào tạo ngành các em đang quan tâm qua mạng
Câu hỏi : Các em có chủ động tìm hiểu các thông tin các buổi hướng nghiệp các trường có ngành quan tâm thực hiện hay hông
Câu hỏi 6: Các em có tìm hiểu thông tin chung về ngành em thích ( thông tin về ngành đó trong -4 năm tới thế nào, định hướng của nhà nước, chính phủ vv)
Câu hỏi : Các em có trao đổi thích của mình với các thầy cô tại trường và hỏi iến các thầy cô hay không
Câu hỏi 8: Các em có trao đổi iến của mình với cha mẹ, họ hàng và lắng nghe những góp của
họ hay hông
Câu hỏi 9: Các em có gặp trao đổi thông tin với các anh chị làm nghề đó hay hông
Câu hỏi 0: Khi nhận các thông tin tiêu cực về nghề nghiệp đang lựa chọn, các em hông có những
tư duy tiêu cực mà chỉ coi những thông tin đó là những nhận x t mang tính chất cá nhân
Câu hỏi : Các em có những sở thích nghề nghiệp dưới 0 sở thích
Câu hỏi : Các em có so sánh và cân nhắc giữa những sở thích nghề nghiệp của mình hay hông
Trang 13Các câu hỏi nói trên các em cho điểm nếu như các em thường xuyên và làm rất nhiều về nó, điểm là các em mới chỉ thực hiện một vài lần, điểm nếu như mới chỉ thực hiện lần và 0 điểm nếu như chưa làm
30-36 điể Chúc mừng các em, sở thích nghề nghiệp chính là đam mê nghề nghiệp của các em 25-30 điể Các em đ có suy nghĩ và thực hiện tốt hoạnh định nghề nghiệp của mình Tuy nhiên
các em chưa xác định rõ được mình đam mê nghề nghiệp nào Các em cần thiết phải nói chuyện thêm với chuyên gia, cha mẹ và các anh chị làm các nghề nghiệp các em quan tâm
15-25 điể Các em có suy nghĩ về nghề nghiệp nhưng các nghề nghiệp các em thích chưa được
các em tìm hiểu ỹ lưỡng, Các thích đó chỉ là những thích nhất thời và cần phải được đánh giá và đợi thêm thời gian để h ng định
Dưới 15 điể Các định nghề nghiệp của các em chỉ là những sở thích nhất thời Các em có quá
nhiều sở thích và thay đổi theo thời gian Các em cần phải ngồi lại và có những bước cụ thể thực hiện hoạch định nghề nghiệp theo những tư vấn của chuyên gia, cha mẹ và thầy cô
4- bướ hướ hiệp hiệu u - bài 1
Trong thời gian gần đây, có rất nhiều tài liệu và hướng dẫn hướng nghiệp cho các bạn học sinh cấp
ba Khi đứng trước những thông tin này, các bạn học sinh và cha mẹ thường rất bối rối vì hông biết bắt đầu từ đâu và thực hiện tuần tự như thế nào ài viết sau đây giúp các học sinh và phụ huynh có được các bước hướng nghiệp và lựa chọn nghề nghiệp hiệu quả
- đị h lự h v sở h h: iết mình biết ta trăm trận trăm thắng, yếu tố đầu
tiên cần phải xác định m i cá nhân học sinh có những năng lực như thế nào iết rõ các năng lực và điểm vượt trội cá nhân đó chính là thực hiện “ biết mình” Các năng lực cá nhân có thể là hả năng nói, hả năng viết, hả năng tư duy trừu tượng, hả năng chân tay h o l o, tính iên nhẫn , tinh tập trung… Các năng lực cá nhân này có thể được phát hiện do cha mẹ, người thân, cô giáo và bạn bè thông qua quan sát các hoạt động Ngoài ra các năng lực cá nhân c n có thể được phát hiện qua các bài trắc nghiệm chuyên môn ví dụ , Các em học sinh cần xem sở thích của mình về nghề nghiệp như thế nào ví dụ thông qua bài test Holland Các sở thích nghề nghiệp cũng đóng vai tr rất quan trọng tạo sự thỏa m n cá nhân trong nghề nghiệp
2-Xác đị h rõ tính cách cá nhân: Yếu tố thứ hai trong “ biết mình” đó chính là xác định tính cách
cá nhân của m i học sinh Tính cách cá nhân hác với năng lực cá nhân Tính cách cá nhân có thể được hiểu là các sở thích, hoàn cảnh mà m i cá nhân cảm thấy thoải mái làm việc nhất Ví dụ có hai bạn c ng có năng lực tư duy sáng tạo nhưng sẽ có tính cách cá nhân hoàn toàn hác nhau hi một bạn thích làm việc một mình và bạn thứ hai thích làm việc theo nhóm hoặc tập thể Cũng tương tự như xác định năng lực cá nhân, tính cách cá nhân có thể được phát hiện qua quan sát và các bài trắc nghiệm
3-Xác đị h rõ uồ lự ủ gia đ h Yếu tố cuối c ng trong “ biết mình” đó chính là xác định nguồn lực bao gồm tài chính, sức hỏe và các điều iện đặc biệt của gia đình Trong năm 009-
0 0, có rất nhiều sinh viên đang du học tại Úc phải bỏ dở nửa chừng do gia đình gặp hó hăn về inh tế tại Việt Nam và giá quy đổi của tiền Úc tăng quá cao Đây là một ví dụ điển hình của công tác chu n bị nguồn lực chưa đầy đủ Học đại học là một dự án đầu tư tốn m cho gia đình o dài từ 4-
Trang 14năm o vậy, việc xác định rõ tài chính cần thiết và những yêu cầu cụ thể cho từng gia đình là yếu
tố hông thể bỏ qua được Ví dụ một gia đình có hoàn cảnh inh tế vừa phải tại miền Tây thì việc gửi con đi học đại học inh tế T HC ( lựa chọn tốt nhất ) có thể hông ph hợp bằng học ngành inh
tế tại đại học Cần Thơ
4-Xác đị h rõ các xu hướ hề hiệp trong ươ lai: Thời gian học cao đ ng hoặc đại học
o dài từ -4 năm Điều đấy có nghĩa là những ngành hot hiện tại chắc chắn sẽ thay đổi sau -4 năm nữa Vào những năm 00-8- 009, ngành ngân hàng và xây dựng là những ngành hot cho các thí sinh tại các trường đại học Trong thời điểm hiện tại hai ngành này cũng “ hot” nhưng ở cực đảo chiều hi hàng loạt các ngân hàng thu hẹp số lượng nhân viên và các công ty xây dựng đang chết lâm sàng Cha mẹ và các bạn học sinh cần phải biết thông tin rõ về xu hướng nghề nghiệp trong những năm tới Ví dụ trong năm tới, ngành bán lẻ sẽ là ngành hot hi hàng loạt các công ty lớn vào Việt Nam và bản thân các hệ thống bán hàng đang có sẽ lên ế hoạch phát triển và mở rộng qui mô hoạt động Xác định rõ các xu hướng nghề nghiệp tương lai là yếu tố quan trọng nhất trong hướng nghiệp bậc phổ thông nhằm đảm bảo ết quả đầu ra sau hi học đại học và cao đ ng
5-Xác đị h rõ đị h hướ hề au hi xác định rõ bản thân ( năng lực, tính cánh) và môi trường
bên ngoài ( xu hướng tương lai các nghề nghiệp), học sinh cần xác định rõ định hướng nghề
của mình như thế nào Định hướng nghề đóng vai tr quan trọng nhất cho công tác hướng nghiệp vì
hi chúng ta chọn sai nghề sẽ rất hó hăn để thay đổi nó ột bạn học sinh có học lực trung bình, hoàn cảnh gia đình hông há giả sẽ có định hướng đi học nghề ví dụ pha chế rượu, sửa chữa điện lạnh, nhân viên bán hàng ph hợp hơn việc thi vào một đại học bình thường để rồi trở thành một cử nhân trung bình hông có gì nổi trội sau 4 năm ột học sinh nam có năng lực về sửa chữa máy móc
sẽ ph hợp với nghề ỹ thuật ở thích và ham muốn cá nhân là những yếu tố quan trọng giúp cho học sinh xác định rõ các nghề mình theo đuổi Ở đây các bạn cần phải phân biệt rõ giữa thật sự yêu thích và những thích mang tính chất nhất thời Các bạn học sinh lứa tuổi - tâm sinh l chưa hình thành bền vững vì vậy các thích thường mang tính chất chủ quan và do các yếu tố
bên ngoài tác động
6-Xác đị h rõ ngành: Sau khi xác định rõ nghề hướng tới, các bạn học sinh sẽ xác định tiếp ngành
học ph hợp Ví dụ một bạn học sinh ph hợp với nghề xây dựng nhưng trong nghề này có rất nhiều các ngành học hác nhau ví dụ quy hoạch xây dựng, ỹ sư xây dựng, xây dựng cầu các công trình
hạ tầng v v Xác định rõ ngành theo học căn cứ vào ngành nào mà năng lực và tính cách cá nhân của các bạn sẽ thể hiện mạnh nhất
7-Xác đị h ư au hi xác định ngành bước cuối c ng xác định trường có ngành ph hợp Xác
định trường giúp cho học sinh lựa chọn được trường ph hợp với năng lực và điền iện tài chính của gia đình Ví dụ một bạn học sinh tại miền Tây rất ham thích và có năng lực học ngành Y Tuy nhiên nếu thi vào đại học y T HC thì ết quả sẽ rất hạn chế ạn học sinh này có thể đăng ký thi các trường y hác như đại học y dược cần thơ, đại học Y phạm ngọc thạch v v Xác định trường thi là bước cuối c ng trong hoạt động hướng nghiệp các bạn học sinh cấp
ảy bước trên đây là những chỉ dẫn sơ bộ cho học sinh và cha mẹ phụ huynh thực hiện công tác hướng nghiệp cho gia đình mình Các bước hướng nghiệp này sẽ giúp định hướng cha mẹ trong biển thông tin mênh mông của các chương trình tư vấn trên mạng cũng như trong cuộc sống Chúc các em học sinh và cha mẹ phụ huynh thành công trong hướng nghiệp
5- bướ hướ hiệp hiệu u – đị h lự h - bài 2
Trang 15Các năng lực cá nhân là nền tảng cho bất ỳ cá nhân nào trong x hội i một cá nhân tại bất ỳ ngành nghề hay lĩnh vực nào đều cần có sở hữu K viết tắt của Knowledge- Kiến thức, ttitude- Thái độ và illset – ỹ năng Ví dụ một anh chuyên viên cơ hí cần có những iên thức về máy móc, thái độ làm việc c n thận va ỹ năng tính toán hoặc đọc bản vẽ nhanh i cá nhân sẽ có sở hữu
K tại các mức độ hác nhau t y vào trình độ học vấn, nguồn lực của cá nhân, hoàn cảnh môi trường và một yếu tố quan trọng nhất đó là các năng lực cá nhân ột ca sĩ muốn thành công chắc chắn họ phải sở hữu những năng lực tự nhiên hơn h n số đông và trải qua quá trình rèn luyện và đào tạo gian hổ
Các năng lực cá nhân được hiểu là những tố chất hay những hả năng thiên phú của m i cá nhân có được ột em học sinh có ỹ năng h o l o nặn những tượng đất ột bạn nữ có hả năng nói chuyện với những người lạ một cách rất tự tin ột em nhỏ có hả năng bắt chước những bài hát và điệu nhạc trên ti vi một cách nhanh chóng Đó là những ví dụ cụ thể về năng lực cá nhân Các năng lực cá nhân này sẽ giúp cho m i cá nhân có được những iến thức tốt hơn, thái độ tốt hơn và những
ỹ năng hoàn thiện hơn trong giai đoạn học tập và làm việc sau này ột cách thực dụng, các cha
mẹ có thể quan sát và phân loại những năng lực giúp cho con mình có thể phát triển nghề nghiệp hiệu quả thông qua các nhóm năng lực sau
Nhóm lự về iế hứ Các năng lực này giúp cho các em học sinh có thể nắm vững iến
thức một cách nhanh chóng Các em học sinh theo học các ngành tự nhiên cần có năng lực thực hiện tính toán hoặc tư duy logic Năng lực tư duy hông gian ba chiều thể hiện qua các tr chơi xếp hình hoặc nặn tượng có thể là chỉ dấu nghề nghiệp nghệ thuật của các em nhỏ từ rất sớm Năng lực ghi nhớ nhanh có thể tạo điều iện cho các em theo các ngành như inh tế, nghệ thuật hay luật sư
Nhóm lự về ỹ Các năng lực này giúp cho các em học sinh có thể thực hiện các công
việc nhanh chóng và hoàn hảo hơn các bạn c ng trang lứa Các em có thể có hả năng h o l o bàn tay thường ph hợp với các nghề hơn là các công việc văn ph ng Năng lực đối đáp trong hàng ngày tạo điều iện cho các em trong những ngành liên quan tới h ng biện như bán hàng, luật sư, tư vấn tâm l Năng lực đọc nhanh có thể giúp các em thăng tiến nhanh trong môi trường hoa học và ỹ thuật
Nhóm lự về thái độ nhóm năng lực về thái độ trong cuộc sống thường được gọi là tính tình
của các em học sinh Các em học sinh có thái độ cạnh tranh cao trong công việc có thể ph hợp với
vị trí l nh đạo Các em học sinh có thái độ h a nh hoan dung có thể trở thành những người giảng viên hoặc chuyên viên ỹ thuật Nhóm năng lực thái độ này bị ảnh hưởng nhiều từ cuộc sống, gia đình , nhà trường và các biến cố trong gia đình
Khi nói tới năng lực cá nhân, các phụ huynh cần chú tới tính chất tự nhiên của các năng lực này
ột em học sinh có thể học há về toán nhưng chưa chắc có năng lực cá nhân vê toán tốt L do em học há về toán nhờ gia đình cho đi học thêm và đầu tư nhiều hơn các bạn hác Để có thể nhận biết năng lực cá nhân một cách chính xác, các phụ huynh cần quan sát và ghi nhật các biểu hiện trong những hoàn cảnh tự nhiên của các em ột bạn học sinh hi ứng đối nhanh nhẹn với nhóm bạn của mình đang thể hiện tố chất tiềm năng của một quản l ột bạn học sinh đứng ra sửa chữa rất nhanh chiếc xe đạp hỏng của bạn bè thể hiện năng lực h o l o chân tay và am hiểu máy móc Các năng lực cá nhân tự nhiên của các em học sinh có thể được phát hiện qua gia đình, lớp học, các tình huống trong cuộc sống giao tiếp vui chơi với bạn bè hoặc thông qua các bài test về chuyên môn Các năng lực cá nhân này có thể được phát hiện qua các chương trình học hè hoặc bồi
dưỡng
Trang 16au hi xác định tính cách, các bạn học sinh và cha mẹ cần xác định thiên hướng nghề nghiệp trả lời câu hỏi các em học sinh thích các định hướng nghề nghiệp như thế nào ài test Holland sẽ là đáp
án cho các bạn
6- bướ hướ hiệp hiệu u – đị h h h h -Bài 3
i cá nhân đều có những tích cách riêng Các tính cách hác biệt này tạo ra những điểm mạnh trong nghề nghiệp và cũng tạo ra những điểm yếu èm theo Tính cách một cá nhân được hình thành từ bản tính của cá nhân, hoàn cảnh, cuộc sống, trình độ , học vấn văn hóa và các trải
nghiệm
Theo thời gian trưởng thành từ hết cấp ba tới tốt nghiệp đại học, tính cách m i cá nhân được phát triển , duy trì và xác lập rõ ràng Khi các bạn sinh viên mới tốt nghiệp đại học tính cách cá nhân của các bạn đ được định hình rõ ràng và ổn định ài viết này giúp cho các bạn nắm được tầm quan trọng và các lợi ích của xác định tính cách trong thành công nghề nghiệp
01- Lựa chọn nghề nghiệp ph hợp: Tính cách là một yếu tố quan trọng nhất xác định nghề nghiệp lựa chọn cho các bạn sinh viên ột sinh viên ăn nói hoạt bát chắc chắn sẽ ph hợp với nghề sales hoặc mar eting Trong hi đó, một sinh viên chậm chắc sẽ rất ph hợp với các vị trí như trưởng
ph ng hành chính Lựa chọn một nghề nghiệp ph hợp với tính cách của mình là bước đầu thành công trong sự nghiệp
02- Lựa chọn cho mình cách thức làm việc hiệu quả nhất: m i tính cách sẽ có những phương thức hiệu quả làm việc hác nhau ột cách đơn giản, thời gian làm việc hiệu quả trong ngày phụ thuộc vào tính cách của m i cá nhân Có người hoạt động hiệu quả buổi sáng và ngược lại Thấu hiểu tính cách, các cá nhân có thể lập trình cách thức làm việc hiệu quả nhất của mình
03- Xác địnhh điểm mạnh và điểm yếu: i tính cách sẽ có các điểm mạnh và yếu Nhận thức rõ và sớm các điểm mạnh và yếu của m i cá nhân sẽ cho ph p họ có các chương trình và hành động cụ thể hắc phục điểm yếu và tận dụng điểm mạnh trong công việc
04- hát hiện các đối tác làm việc trong nhóm: Trong thế , các cá nhân cạh tranh với nhau hông chỉ qua bản thân mà c n qua các nhóm liên ết Xác định rõ tính cách của mình cho ph p tìm iếm các cá nhân hác ph hợp và tạo ra sức mạnh cộng hưởng lớn nhất
05- Giao tiếp hiệu quả trong công việc: Giao tiếp đóng vai tr quan trọng đối với công việc hàng ngày Các cá nhân cần phải giao tiếp cho mọi người xung quanh hiểu mình và ngược lại Nhận biết tính cách của chính mình đồng thời nhận thức tính cách của những người xung quanh là nền tảng của giao tiếp hiệu quả
06- Đắc nhân tâm: Thế giới ngày càng trở nên ph ng hơn Các nhân viên trong công ty hông chỉ làm việc với các bạn đồng nghiệp, các mối quan hệ mở rộng ra tới đối tác, bạn hàng, hách hàng và ngay cả các đối thủ cạnh tranh Đắc nhân tâm luôn luôn là tài sản qu báu cho m i cá nhân
Để áp dụng thành công tính cách cá nhân trong nghề nghiệp, các bạn học sinh cần xác định ngay mẫu hình tính cách cá nhân của mình Có rất nhiều các loại mô hình tính cách và các công cụ hác nhau để đánh giá Các mô hình chuyên viên nhân sự hay sử dụng trong phát triển nghề nghiệp đó
Trang 17chính là T , ig ive, isc v v Thực hiện việc xác định mẫu hình tính cách cá nhân có nhiều loại mức từ mi n phí tới trả tiền Các bạn có thể sử dụng bản câu hỏi xác định mẫu hình tính cách cá nhân T của Viện uản L Việt Nam đ xử dụng cho hơn 000 lượt cá nhân và đạt độ chính xác cao hoàn toàn mi n phí tại
http://www.mediafire.com/view/?9ab7nmi2ezceob3
7- bướ hướ hiệp hiệu u – đị h uồ lự ủ i đ h -Bài 4
Đầu tư vào học hành của con cháu là hoản đầu tư lâu dài và tốn m Thời gian trung bình một chương trình đại học o dài từ 4- năm Chương trình cao đ ng o dài từ - năm Các
chương trình nghề và trung cấp cũng cần thời gian từ - 8 tháng Gia đình cần có những suy nghĩ sâu sắc và hệ thống về đầu tư cho sự học Trong quá trình hướng nghiệp, tác giả nhận thấy có những vấn đề như sau các phụ huynh cần lưu trong quá trình hoạch định nguồn lực
Dòng iề đầu ư đều đầu tư vào học tập yêu cầu d ng tiền vào đều đặn Các hoản tiền như học
phí, chi phí hàng tháng, chi phí học thêm cần được đóng theo lịch yêu cầu của nhà trường Nhiều phụ huynh có d ng tiền vào bất thường có xu hướng đầu tư quá mức trong một thời gian ngắn và hông có đủ chi phí cho giai đoạn ế tiếp ng tiền đều đặn c n có tầm quan trọng hi cha mẹ hông lo đủ tiền học cho con sẽ ảnh hưởng tới tâm l học sinh
Đầu ư ới ứ yêu ầu Thời gian học tập đại học hoặc cao học là hoảng thời gian quan trọng
cho học sinh tích lũy iến thức và inh nghiệm Rất nghịch l có nhiều cha mẹ và học sinh ỳ vọng đi làm thêm trong thời gian con học để iếm tiền trang trải học phí và các nhu cầu hác Các phụ huynh
và học sinh cần thấu hiểu quỹ thời gian là quan trọng nhất Người sinh viên cần phải dành thời gian tối đa cho việc học trên lớp và các chương trình hác như anh ngữ o đó phụ huynh cần xác định đầu tư toàn bộ cho con em mình là bao nhiêu
phí đại h không ph i là đủ Học tập đại học yêu cầu rất nhiều các hoản chi phí hác như
học ngoại ngữ, trang thiết bị học tập, chi phí thực tập, các hóa đào tạo ỹ năng mềm và các chương trình học hác Ngoài ra, c n có nhiều chi phí như ăn ở, đi lại và các chi phí dự ph ng ốm đau Gia đình cần lên ế hoạch hoạch định nguồn lực tài chính đầy đủ
Tách biệ phầ tài chính cho h ập 4- năm là một hoản thời gian rất dài và có thể có nhiều
biến cố o vậy các phụ huynh cần lập ra một quỹ riêng cho hoản tiền học của con tách biệt hỏi các hoạt động inh doanh và phục vụ cuộc sống thông thường hác Điều này đảm bảo trong những trường hợp rủi ro inh doanh và cuộc sống, gia đình vẫn có thể chu cấp việc học tới ngày ết thúc
Kế hừ tri hứ , quan hệ trong gia đ h Các tri thức và inh nghiệm của gia đình cũng là một nguồn lực quan trọng ảnh hưởng tới quyết định nghề nghiệp của con em ối quan hệ trong x hội
châu là yếu tố quyết định tới xin công tác
Thành ngữ “Liệu cơm gắp mắm” phản ánh tầm quan trọng của hoạch định tài chính cho toàn bộ thời gian đào tạo của các em học sinh Yếu tố tài chính thường hông được chú đầy đủ hi lựa chọn nghề và trường thi Tuy nhiên một hi các trục trặc về nguồn lực x y ra sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới ết quả học tập Các gia đình cần suy nghĩ thấu đáo và hệ thống trước hi các em học sinh lựa chọn các trường để đảm bảo hoản đầu tư được thực hiện hoàn chỉnh và hông có rủi ro
Trang 188- bướ hướ hiệp hiệu u – đị h xu hướ hề hiệp ươ l i- Bài 5
Nếu như các bước - tập trung chủ yếu bên trong nội lực của gia đình và bản thân cá nhân em học sinh, bước 4 nhằm xác định các thay đổi nghề nghiệp trong trung hạn từ - năm Như trong bài 4, thời gian đào tạo đại học o dài từ 4- năm o vậy các ngành sẽ thay đổi rất nhiều trong v ng -5 năm tới Có những ngành hiện tại rất tốt nhưng trong tương lai sẽ thay đổi rất nhiều theo chiều hướng xấu Ví dụ cụ thể trong năm 0 là ngành ngân hàng, chứng hoán và địa ốc Ngược lại có những ngành phát triển rất nhanh trong tương lai mặc d trong hiện tại chỉ là những ngành bình thường Cha mẹ có thể giúp các em học sinh một cách thiết thực thông qua nghiên cứu ỹ các xu hướng nghề nghiệp trong tương lai Các điểm gợi sau có thể giúp cha mẹ định hướng nghề nghiệp cho các em học sinh
Đ h giá ơ hội hề hiệp ại ấ các ứ độ Trên thực tế, hông phải bất ỳ ai sinh ra
cũng làm giám đốc, ỹ sư hoặc bác sỹ Cũng như vậy, x hội phát triển luôn luôn đ i hỏi người lao động tại mọi cấp độ từ đại học, cao đ ng, trung cấp, nghề và các nghề đơn giản ( yêu cầu lớp ) Khi đánh giá nhu cầu nghề nghiệp, cha mẹ nên xem x t toàn bộ nhu cầu tại tất cả các cấp độ Ví dụ một bạn tốt nghiệp trung cấp rất hó xin việc làm nhân viên văn ph ng Tuy nhiên nếu bạn đấy được định hướng trở thành nhân viên bán hàng tại cửa hàng chuyên nghiệp,bạn đấy có thể có mức lương rất tốt trong v ng -4 năm Cha mẹ cần nhìn nhận rất thực tế và thực dụng về năng lực, tính cách và hoàn cảnh nguồn lực của gia đình để lựa chọn các mức độ cho con em ột gia đình có mức thu nhập trung bình và con em có lực học vừa phải Chương trình cao đ ng nghề có thể là lựa chọn thông minh vì sau 4 tháng, con em có thể đi làm ngay và có thu nhập
Xem xét các ự báo uồ nhân lự dự báo nguồn nhân lực do các đơn vị thuộc nhà nước thực
hiện dựa trên các nghiên cứu hoa học và thăm d thông tin chi tiết từ các doanh nghiệp trực tiếp sử dụng lao động Các thông tin này có độ tin cậy cao Ngoài ra các thông tin này c n hoàn toàn mang tính chất mi n phí giúp cho x hội định hướng phát triển nghề nghiệp Các qu vị phụ huynh có thể tham hảo dự báo nguồn nhân lực do Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động T HC thực hiện hàng năm
Đ h giá nhu ầu nhân lự ại các đị phươ khác nhau: Các ngành nghề phân bổ hông đều
trong các địa phương T y theo các yếu tố tự nhiên và các chương trình đầu tư phát triển của chính phủ, các tỉnh sẽ có các yêu cầu nhân lực hác nhau Ví dụ trong vài năm tới,các địa phương như han Thiết, Hạ Long, hú uốc, Côn Đảo vv sẽ có nhu cầu rất lớn về ngành du lịch Tương tự như vậy, các tỉnh Tiền Giang, ến Tre, Long n sẽ có nhu cầu nhân lực lớn do cơ sở hạ tầng hoàn chỉnh
và các nhà máy đầu tư phát triển
Đ h giá ơ hội hề hiệp qua đị h hướ kinh ế vĩ mô: Các định hướng inh tế vĩ mô của
nhà nước hoặc các chương trình phát triển inh tế trọng điểm ảnh hưởng rất nhiều tới cơ hội nghề nghiệp trung và dài hạn Ngoài các định hướng inh tế vĩ mô của nhà nước, các phụ huynh cần chú tới các định hướng phát triển của các tập đoàn inh tế lớn tại Việt Nam Ví dụ Vinamil và Viettel có các định hướng phát triển inh doanh rất hiệu quả Điều có có nghĩa là các ngành nghề liên quan tới
các lĩnh vực inh doanh của Vinamil và Viettel sẽ có cơ hội trong tương lai Các thông tin này có rất
nhiều trên các báo chí inh tế như Nhịp cầu đầu tư, thời báo inh tế sài g n, báo đầu tư và các báo
thông thường hác Các phụ huynh có thể đọc và phân tích các ảnh hưởng từ các định hướng inh
tế vĩ mô
Trang 19Đ h giá ơ hội hề hiệp ự trên các l i hế ạ h tranh ủ Việ Nam: Kinh tế của quốc
gia cần h a nhập với nền inh tế quốc tế Các ngành có lợi thế cạnh tranh Việt nam sẽ có tương lai
hi đầu ra các ngành này tập trung cho nền inh tế thế giới Các ngành như gia công phần mềm, thủy sản, chế biến nông sản, dệt may v v là những ngành trọng điểm của Việt Nam h a nhập với inh tế thế giới Các ngành, nghề liên quan tới các lĩnh vực này sẽ có tương lai phát triển dài hạn
Đ h giá ơ hội hề hiệp ự trên sự thay đổi ề kinh ế động lực phát triển x hội thay
đổi từ nông nghiệp, sản xuất, tri thức và đang tiến tới sáng tạo Nền inh tế Việt Nam đang có những
sự thay đổi từ nông nghiệp chuyển sang sản xuất bắt đầu từ những năm 90 của thế 0 Hiện tại inh tế Việt Nam dần chuyển từ sản xuất sang tri thức và sáng tạo Vì vậy những nghề nghiệp thuộc tri thức và sáng tạo sẽ phát triển tốt trong thời gian tới
Đ h giá ơ hội hề hiệp ự trên thay đổi ủ xã hội Các yếu tố x hội quyết định rất nhiều
tới nhu cầu nghề nghiệp Các yếu tố x hội quan trọng như hiện trạng di dân từ nông thôn tới thành
thị, phần trăm dân số trẻ dưới 0 tuổi chiếm đa số, tốc độ đô thị hóa v v đ tạo ra nhiều ngành nghề
mới và đồng thời ảnh hưởng tới những ngành nghề cũ Xu hướng của nền inh tế chuyển dần sang
các ngành dịch vụ
ơ hội hề hiệp các ngành nách- niche jobs: Các ngành nách việc làm thường có các nhu
cầu nhỏ và hó nhận ra trong hoạch định nghề nghiệp Tuy nhiên các ngành nách này thường có mức thu nhập hấp dẫn Đặc trưng của các ngành nách đó là rất hó có trường lớp đào tạo trên thị trường Đa phần các ngành nách người lao động cần phải tự học và cập nhật iến thức ột số ngành nách tiêu biểu ví dụ chăm sóc thú cưng, di n viên đóng thế, J
Xác định ngành nghề phát triển tương lai rất quan trọng Các phụ huynh cần nghiên cứu ỹ các gợi trên để xác định những lựa chọn nghề nghiệp cho con em trong ỳ thi đại học, cao đ ng sắp tới
9- bướ hướ hiệp hiệu u – đị h hề – h đ o ạo -Bài 6
au hi thực hiện đánh giá nguồn lực bên trong của cá nhân em học sinh và gia đình đồng thời xác định được xu hướng phát triển nghề nghiệp trong - năm hụ huynh và các em học sinh cần xác định rõ nghề và ngành sẽ dự thi trong thời gian tới Nghề được hiểu có phạm vi rộng hơn ngành Ví
dụ nghề hóa bao gồm rất nhiều ngành như hóa thực ph m, hóa hữu cơ, hóa vô cơ, hóa dầu , hóa thiết bị máy móc v v Nghề phim có thể bao gồm đạo di n, quay phim, quản l h ng phim v v Để xác định nghề chúng ta cần quan tâm nhất tới mối tương quan của năng lực và ph hợp sở thích cá nhân bản thân em học sinh
Trang 20Năng lực cao h hợp sở thích thấp ô số : Đây là những ngành nghề có thuận lợi cho các em học sinh theo học Tuy nhiên các lựa chọn này thường là mâu thuẫn giữa phụ huynh và các em học sinh Đặc biệt hi các em học sinh chọn lựa các ngành nghề hác tại ô số 4 Ví dụ các em rất có hả năng nghề báo nhưng sở thích nghề nghiệp của em là ổn định Nghề bá là nghề có xu hướng hông ổn định rất cao
Năng lực cao h hợp sở thích nhiều ô số : đây là các ngành nghề l tưởng cho phụ huynh và học sinh chọn lựa Các em học sinh giỏi và có hả năng thường rất d dàng chọn lựa các ngành nghề yêu thích
Năng lực thấp h hợp sở thích thấp: Ô số 3 là các lựa chọn nghề nghiệp bị loại bỏ
Năng lực thấp h hợp sở thích nhiều: Ô số 4 là thách thức thật sự với công tác hướng nghiệp của các em học sinh Theo cảm tính, sự yêu thích sẽ là động lực giúp cho các em học sinh vượt qua Tuy nhiên năng lực thấp là cản trở hó hăn cho thành công trong nghề nghiệp Ví dụ các em rất thích ngành thời trang nhưng ngoại hình và nhan sắc là một cản trở
Vấn đề thường gặp trong lựa chọn ngành nghề đó là ô số 1 và 4 Theo inh nghiệm tư vấn của tác giả, để giải quyết thấu đáo trường hợp này, phụ huynh và học sinh cần đánh giá lại các em học sinh
có yêu thích ngành nghề thông qua thực hiện bảng hảo sát trong c ng tài liệu Giữa thích và thật
sự đam mê có một hoảng cách rất xa Trong thực tế có rất nhiều học sinh ngộ nhận sở thích của mình và sau một hoảng thời gian đào tạo đại học, các em nhận thức ra mình đ chọn sai nghề Sau
hi xác định chính xác sở thích của mình các em học sinh sẽ có một số gợi cho chọn lựa nghề nghiệp Với những ngành hông đ i hỏi tài năng như âm nhạc, hội họa, mỹ thuật v v các em học sinh
có thể lựa chọn nghề ngành tại ô số 4 L do chính của những vấn đề này đó là l ng yêu thích là vũ
hí mạnh nhất m i cá nhân có thể vượt qua các hó hăn trong nghề nghiệp Như trong bài trước có trao đổi, thái độ ttitude đóng vai tr quan trọng nhất L ng yêu thích là nền tảng và cơ sỏ tạo ra thái
độ trong suốt quá trình làm việc sau này Đối với lựa chọn ô số 1 trong trường hợp các em cần phải
có những lựa chọn hác trong nghề nghiệp như d dàng xin việc, gia đình có cơ sở inh doanh liên quan tới nghề nghiệp lựa chọn ột yếu tố để cho các em cân nhắc hi lựa chọn ô số 1 đó là nghề
Trang 21nghiệp nào cũng cần có thời gian chúng ta có thể yêu thích được Các em c n trẻ và c n rất nhiều thời gian để chúng ta hiểu về nghề và yêu thích nó
au hi lựa chọn nghề, các em học sinh cần tiếp tục thực hiện lựa chọn ngành tương ứng nghề Khi lựa chọn các ngành nhỏ trong nghề, hiện tại ngành và tình hình phát triển trong tương lai của ngành
là những yếu tố quyết định chọn ngành ph hợp Các em học sinh có thể sử dụng ma trận sau để quyết định ngành lựa chọn
Ngành có tương lai nhiều hiện tại nhu cầu nhiều ô số : Đây là những ngành l tưởng cho các em học sinh tiếp cận Tuy nhiên câu hỏi đặt ra là t lệ chọi các trường sẽ rất cao trong những ngành này
Ngành có tương lai nhiều hiện tại nhu cầu ít ô số : Đây là những ngành quan trọng các em học sinh cần tập trung Ví dụ ngành này đó chính là ngành môi trường sẽ có nhu cầu rất cao trong những năm tới hi môi trường là yếu tố quan trọng cho việc phát triển inh tế tại Việt Nam
Ngành có tương lai ít hiện tại nhu cầu nhiều ô số 4: Đây là những ngành phát triển trong ngắn hạn
Để có thể tận dụng cơ hội những ngành này đ i hỏi chương trình đào tạo ngắn và thực dụng
Ngành có tương lai ít hiện tại nhu cầu ít có cơ hội ô số : Đây là những ngành loại bỏ trong lựa chọn của các em học sinh Tuy nhiên nếu như các em có hả năng vượt trội và nguồn lực dồi dào, các ngành này sẽ là những lựa chọn tốt Ví dụ ngành địa ốc và ngân hàng trong năm 0 thuộc về lựa chọn này
Thông qua các hệ thống lựa chọn nói trên sẽ giúp phụ huynh và các em học sinh có được những ngành nghề ph hợp với năng lực, sức học và tình hình của từng gia đình và cá nhân
10- bướ hướ hiệp hiệu u – đị h ư hi u ể - Bài 7
Xác định trường thi tuyển là công tác cuối c ng của hướng nghiệp các em học sinh cấp Giữa một rừng thông tin tuyển sinh trên báo chí và phương tiện đại chúng, công tác này hông phải là d dàng Bài này sẽ đưa ra một số gợi thích hợp cho phụ huynh và các em học sinh lựa chọn trường thi cho
ph hợp với các yêu cầu của gia đình và cá nhân
Trang 22ự h đại h / cao đẳ / trung ấp hay ư hề Để theo một nghề ngành nhất định,
các em học sinh có thể có 4 lựa chọn nói trên Để xác định lựa chọn nào đúng cần căn cứ vào năng lực và sức học của cá nhân Trong thực tế, nếu sức học trung bình, các em học sinh nên tập trung vào các trường cao đ ng trung cấp và nghề để đảm bảo ết quả học lực tốt và há Lựa chọn các trường ph hợp với sức học sẽ tạo tấm bằng tốt nghiệp có giá trị hơn Trên thực tế hi tuyển dụng nếu các tấm bằng có học lực trung bình rất d dàng bị loại qua v ng iểm tra hồ sơ tại các ph ng nhân sự Trong năm 0 tác giả có tuyển dụng 0 vị trí trong ngành du lịch và nhận hơn 00 hồ sơ xin việc Rõ ràng hơn một nửa hồ sơ có học vấn trung bình sẽ bị loại Ngoài ra, tại các công ty có rất nhiều các công việc hông nhất thiết đ i hỏi ứng viên có bằng đại học ột tấm bằng cao đ ng với học lực tốt sẽ mang lại giá trị nhiều hơn tấm bằng đại học làng nhàng Yếu tố thứ hai để chọn ra chương trình nào thích hợp đó là hả năng tài chính và các hoàn cảnh gia đình Rõ ràng một em học sinh có 4 em nhỏ và cha mẹ có inh tế hông tốt sẽ ph hợp với hệ cao đ ng hoặc nghề để đảm bảo
có thu nhập
ự h các ư Trên thực tế, các phụ huynh có xu hướng lựa chọn các trường tốt cho các em học sinh Ứng tuyển vào các trường tốt sẽ tạo ra sức p cho các em học lực trung bình do t
lệ chọi các trường tốt há cao Với inh nghiệm tác giả trong lĩnh vực nhân sự, trường tốt nghiệp chỉ
là một yếu tố trong quyết định tiếp nhận nhân sự Các yếu tố như bảng điểm, trình độ tiếng nh, các
ỹ năng mềm và các hoạt động x hội cộng đồng đóng vai tr quan trọng trong quyết định nhận hay hông nhận sinh viên tốt nghiệp Như vậy vai tr của trường hông phải là tiếng nói quyết định cho công việc sau này ột em học sinh há học tại các trường đại học hông thuộc hàng xuất sắc sẽ có bảng điểm tốt hơn và tạo lợi thế so sánh trong hi đi xin việc ột l do quan trọng nữa là các trường hiện tại đều có mặt bằng chung gần giống nhau do sử dụng các giáo trình chung, các thầy cô giáo được đào tạo từ các nguồn giống nhau, sự b ng nổ thông tin và tri thức trên internet tạo điều iện sinh viên các trường tiếp nhận chất lượng giáo dục đào tạo há tương đồng Trên thực tế với inh nghiệm tuyển dụng các em sinh viên trẻ, mặt bằng đào tạo các trường đại học là xấp xỉ nhau uan trọng nhất vẫn là thái độ học tập và chu n bị nghề nghiệp cho tương lai của các sinh viên
Các ếu ố đ h giá hấ lư đ o ạo ủ ư Giữa rừng thông tin tuyển sinh, phụ huynh
và học sinh rất hó lựa chọn các trường để thi cho đúng Các chỉ tiêu sau có thể giúp cho các em học sinh chọn lựa các trường ph hợp như số lượng học sinh tuyển, số lượng chỉ tiêu dư hông tuyển được các năm trước, số lượng giảng viên từng ngành, trình độ bằng cấp của giảng viên, số lượng giảng viên cơ hữu của trường, số lượng giảng viên đào tạo tại nước ngoài, số ngành học mở
ra tại trường, tình hình cơ sở vật chất, thông tin đánh giá trên các di n đàn của sinh viên, các
chương trình hướng nghiệp và thực tập do trường tổ chức, các hệ đào tạo của nhà trường, phỏng vấn trực tiếp các bạn sinh viên đang học tại trường
Xác định trường thi tuyển là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới hả năng thi đậu của học sinh Các phụ huynh cần đầu tư thời gian nhằm xác định rõ trường thi của con em Khả năng thi đậu của học sinh vào ngành nghề đ được lựa chọn quan trọng hơn thương hiệu trường
11- h ho o ươ lai
ột điều chắc chắn cho tương lai đó là tương lai rất bất định Hoạch định nghề nghiệp cho các bạn trẻ cũng n chứa các rủi ro hi ra trường cac ngành nghề có thể trở nên m hot hoặc thậm chí suy thoái theo thời gian Các gợi sau có thể giúp ích cho các bạn trẻ trong việc chọn ngành nghề và trường thi trong 0 năm tới tại Việt Nam
Trang 2301-Ngành FMCG: ngành hàng tiêu dùng nhanh luôn luôn là ngành nóng nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường 88 triệu dân Các nghề nghiệp liên quan tới sản xuất, inh doanh ngành hàng tiêu d ng nhanh sẽ có tốc độ tăng trưởng ổn định ột yếu tố làm tăng nhu cầu ngành hàng CG đó là xu hướng mở rộng inh doanh sang những thị trường lân cận như Lào, yamar của các công ty Việt Nam
02-Ngành gia công phầ ề - IT: Việt Nam đang trở thành điểm nóng về gia công phần mềm Các
lĩnh vực gia công phần mềm vẫn tăng trưởng đều đặn bên cạnh những ngành mới như phần mềm
trên các hệ thống di động os hoặc ndroid Trình độ nhân lực Việt Nam dần dần đáp ứng được nhu
cầu của nước ngoài Nếu các sinh viên có trình độ tiếng nh tốt chắc chắn họ sẽ rất d dàng iếm
việc trong thị trường T
03-Ngành liên quan ới nông hiệp, hủ h i s nhóm công việc liên quan tới các lĩnh vực
chiếm t trọng cao trong xuất h u như thủy hải sản , nông nghiệp sẽ có nhu cầu công việc ổn định Giai đoạn hủng hoảng inh tế c n o dài và ngành nông nghiệp là ngành quan trọng trong thời ỳ inh tế hủng hoảng
04-Ngành liên quan ới sáng ạo áng tạo là động lực phát triển của các quốc gia phát triển như
ỹ, Hàn uốc Các ngành nghề sáng tạo rất đa dạng từ âm nhạc, phim, thiết ế đồ họa, mỹ thuật
v v Các ngành liên quan tới sáng tạo tại Việt Nam sẽ có nhu cầu lớn trong những năm tới
05-Ngành du lị h khách sạ Các nhóm ngành liên quan tới du lịch hách sạn sẽ có nhu cầu cao
trong thời gian tới Tuy nhiên các học sinh chọn lựa ngành này cần phải chấp nhận đi xa do các dịch
vụ du lịch thường được triển hai tại các điểm du lịch xa các thành phố chính
06-Ngành bán lẻ Các đại gia bán lẻ trên thế giới đang chu n bị vào thị trường Việt Nam ong song
với xu hướng này, các công ty lớn Việt Nam cũng đ và đang mở rộng hệ thống bán lẻ ên cạnh đó,
các chu i bán lẻ điện máy, điện thoại cũng phát triển nhanh chóng Nhu cầu nhân lực sẽ tăng cao
trong thời gian tới
07-Ngành s xuấ Các nhóm ngành thuộc sản xuất vẫn có nhu cầu bền vững trong mười năm tới
hi các công ty mở rộng hoặc mở mới các nhà máy sản xuất tại Việt Nam Các vị trí trong ngành sản
xuất tuy có mức lương hông cao nhưng tính ổn định là ưu điểm b trừ lại
08- Ngành môi ư ôi trường trong thế sẽ là tác nhân quan trọng trong sản xuất và inh
doanh Các ngành nghề về môi trường sẽ có nhu cầu tăng đều theo thời gian trong 0 năm tới tại Việt Nam Khi Việt Nam h a nhập với inh tế thế giới , môi trường là chìa hóa của quá trình hội nhập
09- Ngành luậ Tương tự như ngành môi trường, luật là yếu tố quan trọng trong quá trình hội nhập
và phát triển inh tế tại Việt Nam Khi Việt Nam gia nhập hoàn toàn vào WTO năm 0 , nhu cầu về ngành luật sẽ phát triển một cách nhanh chóng Các bạn học sinh nếu có tiếng nh tốt và đào tạo chính quy ngành luật sẽ có nhiều cơ hội thăng tiến trong nghề nghiệp
Ngành nghề đi liền với các bạn học sinh trong cả cuộc đời Chọn đúng ngành nghề đảm bảo thành công 0 Các ngành nghề nóng trên có thể là những gợi tốt cho hướng nghiệp trong năm 0
12- hề hiệp phù h p h si h h lự u bình
Trang 24Tam giác thành công trong sự nghiệp của cá nhân bao gồm ỹ năng, iến thức và thái độ Các học sinh trung bình thường rơi vào trường hợp hông có hả năng tiếp thu iến thức Ví dụ hả năng tư duy m hông thể học tại các chương trình hối Trường hợp thứ hai ỹ năng m hông theo ịp yêu cầu của nghề Ví dụ một sinh viên theo học ngành hội họa nhưng sở hữu một ỹ năng vẽ trung bình Người sinh viên này hông thể trở thành một họa sĩ có tên tuổi Như vậy các cá nhân có học lực trung bình cần lựa chọn những ngành nghề gì để có thể đảm bảo nghề nghiệp ổn định và bền vững ? là câu hỏi thường được nêu ra trong những ỳ tuyển sinh
Các học sinh có học lực trung bình cần lựa chọn những nghề nghiệp hông yêu cầu cao về iến thức
và ỹ năng Các học sinh cũng có thể thi vào các bậc thấp hơn như cao đ ng hoặc trung cấp nghề
để ph hợp với các năng lực của mình Tuy nhiên, định hướng như vậy rất hó hăn và không giúp các bạn học sinh xác định rõ các ngành nghề nào cần theo hi sở hữu học lực trung bình Các bạn
có học lực trung bình cần chọn những ngành nghề hông có đ i hỏi nhiều về iến thức Các ỹ năng của nghề chỉ cần theo thời gian , các bạn có thể trở thành tay quen trong công việc Yếu tố quan trọng nhất các bạn sở hữu học lực trung bình đó chính là thái độ tích cực Các thái độ tích cực như chăm chỉ, cầu tiến, lắng nghe, tôn trọng người hác, nhẫn nhịn v v sẽ là những động lực quan trọng giúp cho các bạn thành công trong nghề nghiệp ột thống ê tích cực cho thấy các cá nhân thành công trong sự nghiệp hông chỉ bó gọn cho các cá nhân có học lực há và giỏi Tính cần c và cố gắng liên tục học hỏi là những yếu tố quan trọng giúp các bạn trẻ thành công trong nghề nghiệp Các nghề nghiệp sau có thể rất ph hợp với các bạn có sức học trung bình trong - 0 năm tới
Nhân viên bán hàng: ngành hàng siêu thị và cửa hàng là những ngành phát triển nhanh trong thời gian tới hi các hệ thống siêu thị và cửa hàng được mở ra Yêu cầu ngành này rất đơn giản và các
cá nhân nào có những thái độ tích cực chắc chắn sẽ thành công trong nghề nghiệp
Nhân viên ị h vụ khách hàng: cạnh tranh ngày càng hốc liệt giữa các công ty Các nhân viên
dịch vụ hách hàng giống như các hậu vệ bảo vệ công ty hỏi các đối thủ cạnh tranh và giữ cho hách hàng trung thành với công ty Các nhân viên dịch vụ hách hàng hông yêu cầu iến thức và
ỹ năng cao Tuy nhiên thái độ làm việc là yếu tố quan trọng nhất trong dịch vụ hách hàng
Nhân viên hỗ ( admin, IT ): các nhân viên thực hiện các công tác h trợ trong công ty luôn luôn
là yêu cầu cơ bản đối với mọi công ty Tương tự như nhân viên dịch vụ hách hàng, thái độ làm việc chăm chỉ tận tình là chìa hóa thành công cho những vị trí này
Nhân viên hự hiệ hiệp vụ hỗ ( ế toán, nhân sự, luậ ): các nhân viên thực hiện nghiệp
vụ h trợ đ i hỏi mức trung bình về chuyên môn và ỹ năng Các bạn học sinh có sức học trung bình
có thể phấn đấu bền bỉ để đạt tới vị trí này Tại những vị trí này, thái độ cũng vẫn là yếu tố quan trọng thành công trong sự nghiệp
Nhân viên bán hàng: án hàng hông chỉ đ i hỏi năng hiếu Để trở thành một người bán hàng hiệu quả thái độ là yếu tố quan trọng Các bạn học sinh có năng lực trung bình có thể tự tin hướng tới các nhân viên bán hàng loại há với sự cần c và chăm chỉ
các hề b Các nghề liên quan tới các nhu cầu căn bản của cá nhân như m thực, giải
trí, trang điểm v v là những nghề luôn luôn có nhu cầu cao và ổn định trong thăng trầm của nền inh
tế
Trang 25Các hề ị h vụ b Các nghề dịch vụ căn bản trong x hội như sửa xe máy, bảo trì máy
lạnh cũng là những nghề hấp dẫn với các bạn học sinh có năng lực trung bình Yếu tố chăm chỉ đóng vai tr quan trọng nhất trong các nghề dịch vụ này
Các nghề nói trên là những gợi cho các bạn trẻ có học lực trung bình Các bạn nên sử dụng yếu tố vượt trội – thái độ để b đắp các thiếu hụt về năng lực cá nhân Câu ngạn ngữ “ Cần C Thông inh “ luôn luôn là im chỉ nam trong sự nghiệp
13- ướ hiệp iệu u uố Đ i ho hụ u h v i h ấp B
Hàng năm tại Việt Nam, tháng tới tháng 4 là thời gian của hướng nghiệp – lựa chọn nghề nghiệp cho các em học sinh lớp và phụ huynh Các hoạt động hướng nghiệp đa dạng , phong phú tuy nhiên chỉ tập trung cho thời gian này đ phần nào giảm hiệu quả của hướng nghiệp Nếu nhìn trên phương diện phát triển nghề nghiệp, một cá nhân có những giai đoạn như sau : học và phát triển cơ bản tới lớp – học một nghề ( đại học, cao đ ng hoặc các hệ hác) , đi làm và hám phá nghề nghiệp – - năm đầu, ổn định và phát triển nghề nghiệp – 0 - 0 năm ế tiếp Trong những năm gần đây, hái niệm an toàn về công việc đ dần dần bị thay thế bằng hái niệm an toàn về nghề nghiệp ột cách hiểu đơn giản rằng thay vì tìm cách cố giữ một vị trí công việc lâu dài và an toàn,
cá nhân cần tập trung phát triển những năng lực, ỹ năng và thái độ để đảm bảo mình có thể ph hợp với sự biến chuyển trên thị trường lao động Chúng ta có thể thấy rõ thông qua những biến động trên thị trường lao động như ngân hàng giảm biên chế hàng loạt, t lệ thất n ghiệp gia tăng v v Nắm vững chu i giáo dục- cấp đại học, cao đ ng, nghề đi làm tạo điều iện cho các em học sinh
và gia đình nhận thức hướng nghiệp và phát triển nghề nghiệp cần thực hiện xuyên suốt từ cấp , lúc đi học và tới lúc đi làm Tất nhiên tại m i cấp độ, công tác hướng nghiệp và phát triển nghề nghiệp sẽ có những điểm nhấn hác nhau Càng đi lên cao thì hả năng chuyển giữa các ngành nghề sẽ ít đi do vậy công tác hướng nghiệp quan trọng nhất tại lớp Nhưng nếu chọn lựa chưa hiệu quả tại lớp , chúng ta vẫn có thể điều chỉnh ản thân tác giả tốt nghiệp đại học bách hoa nhưng sau này lại có nghề là quản l nhân sự ặc d trái ngành nghề nhưng công tác thực hiện vẫn đạt những ết quả tốt Nắm được hệ thống công tác hướng nghiệp và phát triển nghề nghiệp sẽ giúp học sinh và phụ huynh yên tâm hơn để quyết định lựa chọn ngành, nghề và trường thi
Nhìn từ đầu ra của chu i giáo dục , m i cá nhân có bốn lựa chọn nghề nghiệp chung như sau đúng cho mọi ngành nghề
01- Thự hi Đây là mức thấp nhất hi các lao động thực hiện các tác vụ và yêu cầu công việc cụ thể như sản xuất bánh mỳ, công việc hành chính v v
02- Chuyên gia/ chuyên viên: nhóm công việc này tương tự như thực thi tuy nhiên đ i hỏi ở mức độ inh nghiệm, iến thức và ỹ năng cao hơn nhiều so với nhóm thứ nhất Trong nhóm này cũng bao gồm rất nhiều ngành nghề đ i hỏi những iến thức chuyên sâu hông thể chuyển từ những
ngành hác qua ví dụ bác sỹ, ỹ sư xây dựng v v
03- u l nhóm công việc liên quan tới quản l nhóm, ph ng ban, công ty ột bác sỹ có thể chuyển h n sang ngạch quản l tại một bệnh viện
04- Tổ h p trên thực tế có rất nhiều vị trí công việc là tổng hợp của hoặc lựa chọn trên
Nắm được các lựa chọn tổng quát của nghề nghiệp, chúng ta có thể an tâm hi thấy rằng một cá nhân hoàn toàn có thể thay đổi nghề nghiệp theo 0 -0 và 04 trong lúc học và ra đi làm Riêng với
Trang 26các lựa chọn nghề nghiệp có chuyên môn sâu như bác sỹ, ỹ sư thì sẽ có lựa chọn hẹp hơn giữa hai mục 0 và 0 Trong thế , hi các nghề thay đổi rất nhanh do yêu cầu x hội, xu hướng đào tạo
sẽ giúp cho cá nhân có được nền tảng nghề nghiệp vững chắc như năng lực, hả năng suy nghĩ, tư duy hệ thống hay sáng tạo thay vì đào tạo hướng tới một ngành nghề cụ thể trừ những ngành đ i hỏi chuyên môn sâu ựa trên nền tảng nghề nghiệp đó, m i cá nhân sẽ phải tự l nh đạo mình để biết mình thiếu cái gì au đó, m i cá nhân sẽ thực hiện việc học và tự học để tự phát triển hướng về nghề nghiệp mới hay đáp ứng các thay đổi về nghề nghiệp ột bạn sinh viên đại học bách hoa học ngành hóa có thể thấy rằng mình đ chọn nhầm ngành hi vào học chuyên môn thay vì chọn nghề nhà báo ph hợp hơn ạn đừng hốt hoảng vì đại học bách hoa sẽ cho bạn hả năng tư duy logic
và phân tích sâu sắc, tiếp cận hệ thống, các thông tin và iến thức về hệ thống sản xuất trong nhà máy, cách đương đầu với áp lực vì học đại học bách hoa sẽ đ i hỏi cố gắng rất lớn v v Những nền tảng nghề nghiệp đó là nền tảng hởi đầu tốt cho nghề phóng viên bất ỳ ạn có thể an tâm học tập thật tốt song song đăng học các hóa đào tạo nghiệp vụ báo chí ngắn hạn Ra trường, bạn
có thể thực tập tại các t a báo nhỏ và dần dần phát triển nghề nghiệp theo định hướng báo chí Học
và tự học trong thế trở nên d dàng hơn nhiều với xu hướng iến thức chia sẻ mi n phí trên mạng, youtube, aceboom và lin edin i cá nhân cần phải duy trì hướng nghiệp và phát triển nghề nghiệp cả đời nhằm phát hiện những điểm chưa ph hợp hay thiếu để học và tự học
Các nền tảng nghề nghiệp bản thân như tính cách, sở thích, năng lực, inh nghiệm sẽ dần dần được bộc lộ, phát triển và hoàn thiện theo thời gian Trong quá trình học tập, làm việc và trưởng thành hi học đại học và giao tiếp trong x hội, các nền tảng nghề nghiệp đương nhiên sẽ thay đổi
ột bạn học sinh trước hi vào đại học nghĩ rằng mình có năng lực về tính toán nhưng trong quá trình học đại học lại phát hiện ra mình có năng lực giao tiếp hiệu quả ựa trên năng lực mới, có thể bạn sinh viên đó sẽ hướng sang chọn lựa quản l hoặc thực thi thay vì trở thành một chuyên gia hay chuyên viên Tương tự như vậy, bạn sinh viên có sở thích làm việc đ i hỏi thách thức nhưng trong quá trình học tập và tìm hiểu nghề nghiệp tại đại họ, bạn đó lại có sở thích mới đi làm tại các tỉnh trong Việt Nam Nền tảng nghề nghiệp được hình thành trong suốt ba cấp và nó sẽ c n thay đổi trong suốt quá trình học đại học và cho tới hi đi làm – năm 8- 0 tuổi o vậy các bạn học sinh và phụ huynh cần nhận thức rằng quá trình hướng nghiệp và phát triển nghề nghiệp là câu chuyện o dài cả cuộc đời
Chọn lựa nghề nghiệp là quá trình thực hiện trước hi vào đại học, trong hi học đại học và hi ra làm việc Chọn lựa đúng và ph hợp ngay tại lớp sẽ tạo ra nhiều thuận lợi hơn cho các em Tuy nhiên hiểu được hướng nghiệp cả đời do các nền tảng nghề nghiệp bản thân c n thay đổi, phát triển
và hoàn thiện c ng với các thay đổi nghề nghiệp trong x hội, các em học sinh lớp và phụ huynh hông quá căng th ng trong quá trình lựa chọn nghề nghiệp hi chọn trường thi đại học hay cao
đ ng uan trọng hơn nữa, các bạn học sinh và gia đình hông quá hoảng hốt hi vào đại học và nhận ra nghề nghiệp chưa ph hợp Xác định nguồn lực bên trong như tính cách, năng lực, thiên hướng, sở thích nghề nghiệp, điều iện tài chính gia đình c ng với đánh giá thách thức từ bên ngoài như dự báo nhu cầu ngành nghề, xu hướng thay đổi nghề nghiệp, các thách thức trong nghề nghiệp một cách liên tục trong bốn năm học đại học và sau hi đi làm sẽ luôn luôn giúp cho m i em học sinh, sinh viên chu n bị cho nghề nghiệp tốt nhất Thế giới luôn luôn thay đổi nhưng nếu m i em học sinh sinh viên luôn tập trung, cần c , chăm chỉ, cố gắng và học tiếng ngoại ngữ thật tốt sẽ đảm bảo các
em nằm trong 0 hàng đầu của thị trường nhân lực Thành công sẽ luôn tới những cá nhân có phương pháp và n lực cá nhân Chúc các em học sinh và qu phụ huynh thành công trong ỳ hướng nghiệp và tuyển sinh đại học, cao đ ng năm học 0 4
Trang 2714- hế o h ẹ v o i hố hấ h hề
Trong quá trình tư vấn các em học sinh lớp và ngay cả trên đại học, câu hỏi làm thế nào để thuyết phục cha mẹ đồng theo nghề nghiệp của em lựa chọn thường x y ra Đây cũng là vấn đề nhức đầu nhất của cha mẹ hi định hướng nghề cho con em au đây là một số bí quyết và tư vấn sẽ giúp cho phụ huynh và các em học sinh c ng nhau giải quyết và lựa chọn được nghề nghiệp tốt nhất cho cả hai bên
- ph i l đ ê hự sự h h Các bạn học sinh đang ở tuổi thay đổi tâm sinh l o
vậy sở thích nghề nghiệp chưa chắc là đam mê thật sự ột bạn học sinh có đam mê về nghề y sẽ tìm hiểu thông tin, gặp các anh chị đang học y, phỏng vấn các bác sỹ quen với gia đình, hiểu rõ về thách thức trực đêm của nghề Y v v Nếu như vậy, đó chính là đam mê thật sự Trái lại, một em học sinh thích nghề tiếp viên hàng hông chỉ vì thấy các cô hay các anh tiếp viên quá đẹp hi bay v ng quanh thế giới Khi hỏi ra, các em hông biết nghề tiếp viên bao gồm các công việc của “ oshin “ hi chu n bị cho những chuyến bay Các em chỉ thấy hào quang của nghề mà chưa thấy sự hó hăn và thách thức c, các em đang ngộ nhận giữa sở thích và đam mê
- iểu ụ đ h v ố ủ h i bê Khi mâu thuẫn, cả hai bên cần nhìn tới mục đích chung
để hiểu và phối hợp với bên ia Các em học sinh cần hiểu cha mẹ bắt các em theo nghề cũng vì mục tiêu tốt có nghề nghiệp ổn định Tương tự như vậy, cha mẹ cũng cần hiểu lo lắng của các em
hi theo nghề mình hông thích Thấu hiểu n i lo chung lẫn nhau sẽ giúp cha mẹ và các em c ng
gắn ết để tìm ra phương hướng giải quyết tốt nhất các bất đồng và dị biệt
-Thố hấ h l việ hu Nhằm đảm bảo ết quả hướng nghiệp tốt, cha mẹ và các em
học sinh cần thống nhất có một quy trình hướng nghiệp hiệu quả Các quan điểm tìm việc hot, việc
mà gia đình có những lợi thế như quan hệ hay cơ sở inh doanh có s n đều là những cách hướng nghiệp thông dụng Tuy nhiên những cách hướng nghiệp đó hông phải lúc nào cũng có hiệu quả tốt nhất o vậy cha mẹ và các em nên áp dụng quy trình hướng nghiệp căn bản như bắt đầu xác định tính cách, năng lực, sở thích nghề nghiệp, nguồn lực gia đình, lựa chọn nghề, ngành, các cấp bậc học, chọn trường thi ên cạnh đó, các công cụ hướng nghiệp như xác định tính cách, xác định năng lực, sở thích nghề nghiệp, phân tích WOT chọn lựa nghề nghiệp cũng cần được áp dụng Khi cha mẹ và các em học sinh thống nhất quy trình và công cụ hướng nghiệp chung chắc chắn ết quả sẽ làm hài l ng cả hai phía
4-Thông tin: Nhằm hướng nghiệp tốt, nguồn thông tin cần được nghiên cứu đầy đủ để ra quyết định đúng đắn Các thông tin bao gồm từ báo chí chung hay báo chí chuyên ngành Gia đình có thể tham hảo các nguồn tài liệu trên internet Thông tin từ các thầy cô giáo cấp ba hoặc từ các trường đại
học, các buổi hướng nghiệp tại trường, trên online hoặc các ngành hội tuyển sinh rất quan trọng
Ngoài ra gia đình nếu có điều iện có thể tìm hiểu từ các chuyên gia tư vấn độc lập hoặc những người bạn có inh nghiệm trong hướng nghiệp Khi có các thông tin đầy đủ và hách quan sẽ giúp
các hác biệt là nhỏ nhất
-T hiểu về h hề Thông tin ngành nghề là thông tin quan trọng nhất Khi tìm hiểu thông
tin về ngành nghề, chúng ta cần chú nhu cầu hiện tại tương lai, các yêu cầu về ỹ năng, iến thức, thái độ Đặc biệt, các góc huất nghề nghiệp cần được tìm hiểu và thông tin đầy đủ tới các em và gia đình Nghề nào cũng có những vinh quang và hó nhọc Vinh quang là bề nổi tuy nhiên một cá nhân thành công trong bất ỳ nghề nào đều phải biết cách vượt qua những hó nhọc của nghề Các thông tin về ngành nghề có thể tìm trên các web site chuyên về tuyển dụng Ví dụ một bạn học sinh muốn chọn nghề ế toán có thể xem các yêu cầu tuyển dụng về ế toán nhằm đánh giá sơ bộ xem
Trang 28hả năng ph hợp Cha mẹ học sinh có thể tìm hiểu thêm thông tin về ngành nghề từ Trung Tâm ự
áo Nguồn Nhân Lực T HC để nắm được các cập nhật nhu cầu ngành nghề trong hiện tại và tương lai uan trọng nhất, thông tin và trao đổi cần có từ những người làm trong nghề từ năm năm trở lên Những thông tin từ các cá nhân đang làm trong nghề sẽ là nguồn thông tin chính xác và cập nhật nhất Như đ nói ở trên, họ có thể cho thấy các góc huất của nghề nghiệp đối với gia đình Các thông tin về nghề cũng có thể được tìm hiểu từ các chuyên viên nhân sự, tuyển dụng tại các công ty trong ngành Ngoài ra các thông tin về nghề cũng có thể tìm từ các chương trình phát triển nghề nghiệp của các trường đại học hay các ngày hội việc làm cho sinh viên những năm cuối ột nguồn thông tin quan trọng cuối c ng về nghề chính là các sinh viên đang học năm cuối trong chuyên ngành và các giảng viên đại học chuyên ngành Trong rất nhiều trường hợp, các thông tin chính xác
về nghề giúp cho cha mẹ và các em học sinh thấy ra những ngộ nhận và hiểu chưa đúng về nghề
lựa chọn
- hấp hậ hữ h biệ ừ h i ph Trong cuộc sống hông thể nào có sự toàn vẹn Các
em học sinh cũng cần hiểu nếu như một nghề nghiệp cha mẹ chọn hông hoàn toàn ph hợp với sở thích, năng lực hoặc muốn của các em nhưng các em sẽ có thuận lợi từ gia đình như nguồn lực, quan hệ và các cơ sở inh doanh s n có Cũng tương tự như vậy, cha mẹ cũng cần hiểu nghề nghiệp do các em học sinh thực hiện Nếu một lựa chọn nghề nghiệp hông ph hợp sau hai hay
ba năm làm việc, có thể các em sẽ thất bại Khi đó n i buồn sẽ nhân đôi vì bản thân nghề nghiệp
các em hông đạt được c ng với ước muốn của bố mẹ hông hoàn thành Cả hai phía cần phải giảm
đ i hỏi toàn vẹn từ phía bên ia trong lựa chọn nghề nghiệp của cả gia đình
- Tiế h h h lự v so s h Trong trường hợp các hác biệt trong chọn nghề giữa cha mẹ
và học sinh hác nhau xa, gia đình nên đưa ra ba chọn lựa Chọn lựa một do cha mẹ đề nghị, chọn lựa hai do các em đề nghị và chọn lựa ba do cả hai bên cha mẹ và học sinh tán thành Căn cứ vào
ba chọn lựa nghề nghiệp đó, cả gia đình áp dụng quy trình hướng nghiệp, công cụ từ các nguồn thông tin ngành nghề như đ nói ở trên au đó cả gia đình sẽ ngồi lại c ng nhau đánh giá những
mặt mạnh và yếu của từng chọn lựa nhằm rút ra giải pháp tốt nhất cho nghề nghiệp các em
- ướ hiệp l u h Như trong bài viết trước trên báo thanh niên, các lựa chọn nghề
nghiệp của các em học sinh có thể điều chỉnh hay bản thân các em thay đổi trong quá trình học đại học và ra đi làm o vậy những dị biệt trong lựa chọn nghề nghiệp tại lớp vẫn có thể hắc phục tại
những giai đoạn sau
Chọn lựa nghề nghiệp là một nhiệm vụ hó hăn cho cả gia đình Chúng ta hông thể nào đ i hỏi sự toàn vẹn và thành công ngay trong lựa chọn nghề nghiệp ản thân cha mẹ và các em học sinh thông thường thực hiện lần đầu tiên công tác hướng nghiệp vì vậy các hó hăn là hông tránh hỏi
Để giải quyết hiệu quả, gia đình – cha mẹ và các em học sinh cần hiểu và nắm vững quy trình hướng nghiệp chung, thông tin về nghề nghiệp, trợ giúp từ các trường đại học , từ các chương trình tư vấn
m a thi như của báo Thanh Niên, các inh nghiệm và chia sẻ của các chuyên gia tư vấn nghề nghiệp cộng đồng Càng đầu tư thời gian, sức lực, suy nghĩ của cha mẹ và các em học sinh bao nhiêu thì
hả năng lựa chọn nghề sẽ càng chính xác bấy nhiêu Chúc các em học sinh lớp và qu phụ huynh thành công trong x t tuyển đại học cao đ ng 0 7
15- ử h hạ xe
Đội ngũ chạy xe ôm công nghệ ngày càng trở nên đông đảo với phần “góp sức” của các cử nhân ra trường nhưng không có cơ hội làm đúng ngành nghề.Điều này đặt ra những câu hỏi về chất lượng
Trang 29đào tạo của trường ĐH, cung - cầu tuyển dụng và khả năng đáp ứng công việc của người lao động
VN
N.H.C, tốt nghiệp ngành quản lý nhà hàng - khách sạn, Trường ĐH Công nghiệp thực ph m
T HC , đứng ở ngã tư Nguy n Thông - Điện Biên Phủ (TP.HC ) c ng các đồng nghiệp để đợi khách C cho biết tốt nghiệp ĐH đ năm Hai năm đầu, C xin vào một nhà hàng nhưng làm mãi chỉ được ăn lương phục vụ vài triệu đồng/tháng nên nản quá C nghỉ việc và xin vào làm nhân viên của một trung tâm thương mại, nhưng cũng hông há hơn như mong đợi Sau một số lần đi dịch vụ
xe ôm của Grab, nghe các tài xế kể làm ăn được lắm, m i tháng ít nhất chục triệu, C thấy mê nên bỏ việc để bắt đầu nghiệp xe ôm
Vì hoàn cảnh gia đình hó hăn nên ngay hi vừa thi THPT xong, nhiều học sinh đ rời quê nhà đến TP.HCM kiếm việc làm để có tiền trang trải chi phí cho năm học mới nếu trúng tuyển ĐH.b“Hồi mới chạy, tài xế còn ít nên m i ngày trừ hết chi phí em c n được 400.000 đồng Nhưng nay đông rồi, thu nhập chỉ còn khoảng hơn 00.000 đồng Tính ra đi làm nhà hàng lương cũng chỉ được 4 - 5 triệu đồng/tháng, cuối tháng mới được lãnh Trong khi chạy xe ôm lãnh hằng ngày, mà không bắt buộc phải làm 8 tiếng/ngày, có sức thì chạy 12 tiếng, lúc nào mệt thì tắt mạng nghỉ ngơi một lúc rồi chạy tiếp, mọi thứ do mình chủ động”, C chia sẻ Lúc xách ba lô vào đại học, ba mẹ nở mày nở mặt với
bà con hàng xóm bao nhiêu, giờ mà biết em chạy xe ôm, ba mẹ sao chịu nổi?
Câu chuyện qua điện thoại của chúng tôi với một tài xế khác tên T.D.M cứ được 5 - 10 phút lại bị ngắt quãng vì anh có khách M quê Quảng Ngãi, tốt nghiệp ĐH Luật TP.HCM hơn năm Lúc mới tốt nghiệp, xin việc làm đúng ngành m i hông được, M vào làm kỹ thuật cho một công ty điện thoại nhưng do mức lương “ cọc đồng” nên tranh thủ chạy xe ôm công nghệ vào buổi tối Làm một thời gian thấy “ngon”, nghỉ việc để chạy xe ôm toàn thời gian Có lúc một tuần M kiếm được 4 triệu, một tháng 16 triệu đồng Trong hi văn ph ng luật sư chỉ trả cho M 2,5 triệu đồng/tháng, làm
kỹ thuật viên cũng chỉ được cao hơn một chút Chạy xe nhận luôn “tiền tươi” hông phải chờ đợi lâu nên M thấy vui khi có tiền trang trải cuộc sống và gửi về quê cho ba mẹ
Chúng tôi hỏi: “ a mẹ ở quê biết em chạy xe ôm hông?”, buồn rầu: “ m hông dám nói đang chạy xe ôm Ở quê ba mẹ vẫn nghĩ em đang làm ở văn ph ng luật sư nào đó Lúc xách ba lô vào
ĐH, ba mẹ nở mày nở mặt với bà con hàng xóm bao nhiêu, giờ mà biết em chạy xe ôm, ba mẹ sao chịu nổi?”
Còn N.Trường tốt nghiệp ngành cơ khí của Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng, từng làm ở nhiều nơi nhưng công việc không phù hợp chuyên môn Sau hơn 0 năm lăn lộn qua các công ty, Trường chuyển qua lái xe ôm Một ngày của Trường bây giờ bắt đầu lúc 4 giờ sáng, chạy đến 4 giờ chiều thì
về đón con, nấu cơm cho cả nhà “Nếu cố gắng chạy thì thu nhập cũng tàm tạm, lại có thời gian để lo cho gia đình Tôi cần thời gian để định hướng lại công việc theo chuyên môn của mình Tôi cũng mất
l ng tin vào các công ty ình làm cho công ty nào cũng muốn gắn bó lâu dài nhưng khi cảm thấy không có ích nữa thì họ lại phủi tay”, Trường nói
Cầm tấm bằng tốt nghiệp ĐH trong tay, nhiều cử nhân, kỹ sư được nhà tuyển dụng tiếp nhận nhưng
đ từ chối chỉ vì lương thấp, công ty nhỏ không có tên tuổi, thậm chí do 'nhìn hông hoành tráng'… K.Minh, một tài xế xe ôm công nghệ, là trường hợp điển hình của sự vênh nhau giữa đào tạo và nhu cầu lao động
Năm 0 , inh tốt nghiệp ngành sư phạm loại giỏi với điểm trung bình 8,25 tại Trường ĐH Hải Phòng Cầm bằng đỏ đi xin việc khắp nơi hông được, Minh vào TP.HCM Bỏ tất cả kiến thức
Trang 30chuyên môn, anh xin làm bảo vệ cho một công ty Thu nhập vẫn chưa đủ sống, inh đăng chạy
xe ôm kiếm thêm thu nhập
“Việc ít người nhiều nên ở quê tôi, để xin được một suất dạy học mất từ 120 - 200 triệu đồng Lớp tôi học chỉ có khoảng 25/100 người xin được việc đúng chuyên môn, c n lại phải đi làm đủ công việc trái nghề hoặc lao động phổ thông như tôi Làm việc hông đúng chuyên môn thì tiếc thời gian học ở trường ĐH bị lãng phí, nhưng phải chấp nhận để sống Bạn cùng phòng, học cùng lớp tôi ráng theo nghề, nhưng dạy hợp đồng 2 trường ở Bình Dương mà thu nhập cũng chỉ khoảng 5 - 6 triệu
đồng/tháng Mọi người nói tôi là sao tốt nghiệp ĐH mà đi làm bảo vệ, chạy xe ôm Nhưng thời buổi này xin việc rất hó hăn Lúc đầu tôi có buồn và chạnh lòng, nhưng sau đó thấy bình thường”, inh chia sẻ
B.Mạnh, một sinh viên khác của Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng, cũng đang chạy xe ôm sau khi tìm việc hông được Mạnh ngậm ng i: “Lớp em có khoảng 90% các bạn thất nghiệp, toàn đi làm lao động phổ thông Bạn làm phục vụ nhà hàng, bạn chạy xe ôm, bạn về quê làm ruộng”
Có khi bị hủy chuyến, giựt tiền, trả thiếu Ngày mưa cũng như ngày nắng, ngày đau cũng như ngày khỏe đều làm vì sợ nghỉ là không có tiền trả nhà trọ, tiền gửi về quê Thế nhưng các “cử nhân chạy
xe ôm” vẫn chấp nhận một cuộc sống như thế, thậm chí có định lâu dài với công việc mà ngày bước chân vào giảng đường ĐH chưa bao giờ nghĩ đến
L.T.T tốt nghiệp ngành quản trị kinh doanh Trường ĐH ài G n, cũng xin m i hông được việc, có nơi nhận thì công việc hông đúng chuyên môn nên hông làm “ ấy người bạn của em rủ đi chạy
xe ôm cho khỏe, thời gian chủ động và mình không phải bị sai vặt, mắng mỏ”, T cho biết Thế nhưng chạy xe ôm, T cũng gặp phải những tình huống cay đắng như khách hối thúc đến nhanh, hi đến nơi thấy mình chạy xe số hông được “sang trọng” nên hủy hông đi Có hách đi hông trả đủ tiền, có khách bảo đợi vô nhà bạn trong hẻm rồi ra trả sau, đợi mãi không thấy đành mất tiền Thậm chí có khách nam cứ ôm chặt cứng tài xế “Đ vậy, công ty xe ôm họ cũng hông chịu hiểu cho tài xế, cứ hăm dọa khóa tài khoản”, T gi i bày
Ý kiến bất cập giữa chương trình đào tạo và nhu cầu của thị trường
L nh đạo nhiều doanh nghiệp đánh giá chương trình đào tạo ở các trường ĐH hiện vẫn có nhiều bất cập, lạc hậu Công nghệ thay đổi nhanh chóng 6 tháng - năm lần, trong khi chương trình đào tạo 4 năm của sinh viên hông thay đổi
Ở Mỹ, số lượng sinh viên ra trường làm việc hông đúng chuyên môn cũng hông ít Nhưng những việc làm này là “đúng cấp độ đào tạo” Ví dụ học công nghệ thông tin, ra trường làm dịch vụ sửa máy tính, phần mềm Không phải làm một công việc hông liên quan gì đến kiến thức, trình độ được đào tạo như vậy
GS Trương Nguyện Thành (Phó hiệu trưởng Trường ĐH Hoa en)
Việc ít, người nhiều
Việc cử nhân ra trường chạy xe ôm công nghệ thời gian gần đây có thể nói là một hiện tượng Có nhiều nguyên nhân: Việc ít trong khi cử nhân tốt nghiệp quá nhiều dẫn đến thất nghiệp hoặc có việc nhưng thu nhập quá thấp Nhiều bạn chọn làm xe ôm bởi công việc tự do, d kiếm tiền với mức thu nhập cao hơn so với công việc khác Tuy nhiên, nếu xác định làm xe ôm lâu dài thì rất nguy hiểm, gây lãng phí cho chính bản thân các em và cho xã hội Chỉ cần một năm hông sử dụng kiến thức là
Trang 31sẽ có l hổng lớn, sau này muốn đi làm cũng sẽ khó hòa nhập, và nhà tuyển dụng cũng hông chấp nhận”
Ông Trần Anh Tuấn, ( hó giám đốc Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TP.HCM)
Học nhưng không Hiểu và Hành
Chuyển đổi một sinh viên thành nhân lực có khả năng làm việc là quá trình chuyển hóa từ tri thức thành kết quả Tham gia vào quá trình này có 2 chủ thể rất quan trọng là trường ĐH và bản thân sinh viên và gồm 4 chữ H: “Học, Hiểu, Hành và Hoàn thiện” Các cử nhân ra trường chỉ dừng lại chữ H đầu tiên, chỉ Học mà không có Hiểu và Hành L i đầu tiên thuộc về trường ĐH hiến người học hông đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp Trước thực tế này, có 2 lựa chọn, hoặc phải chấp nhận làm những nghề không yêu cầu kỹ năng iến thức như chạy xe ôm, hoặc là tự phát triển bản thân để nâng cấp Nhiều bạn đ chọn cách d dàng Thay vì hy sinh cho ngắn hạn, đi làm thêm, tự học thêm, tự phấn đấu, họ đ chọn cách đơn giản nhất không cần phải cố gắng gì cả Chạy xe ôm công nghệ không phải là sai Cái sai nhất là tâm thế làm mà không chịu gian khổ phát triển nghề nghiệp bản thân
Ông Vũ Tuấn Anh (Chuyên gia tư vấn và giảng dạy về đổi mới sáng tạo)
Mỹ Quyên - Đăng Nguyên- áo Thanh Niên
16-Cử nhân chạy xe ôm: Lỗ hổng từ nhiều phía
Theo các chuyên gia, sự gia tăng đội ngũ cử nhân chạy xe ôm là một hiện tượng xã hội mới, không
ổn đối với nền giáo dục và sự phát triển của xã hội Thực tế này buộc phải nhìn lại từ công tác đào tạo, tuyển dụng đến kỹ năng thích ứng của người lao động
Doanh nghiệp c ng tham gia đào tạo
Ông Vũ Tuấn Anh, chuyên gia tư vấn và giảng dạy về đổi mới sáng tạo, chỉ ra các nguyên nhân: “L i thứ nhất là do Bộ GD-ĐT và hệ thống các trường ĐH hông thật sự nghiêm túc quy hoạch cung cầu
dự báo nguồn nhân lực trong ngắn hạn và dài hạn Mở trường, mở ngành tăng chỉ tiêu giáo dục đào tạo tràn lan đ tạo ra nguồn cung dư thừa ở một số ngành nghề Thứ hai, giảng viên không làm tròn vai trò giáo dục định hướng việc làm cho sinh viên ( V)”
Trong hi đó, Giáo sư Trương Nguyện Thành, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Hoa en, cho rằng hiện tượng xã hội này không chỉ di n ra tại VN Ở Mỹ, năm 0 , số liệu của Ngân hàng Dự trữ liên bang New Yor (đăng trên báo Washington ost) cho thấy trong năm 0 0, chỉ có 62% SV tốt nghiệp ĐH
có công việc đ i hỏi bằng ĐH Theo Giáo sư Thành, vấn đề quan trọng là tìm hướng ra như thế nào Giáo sư Thành cho rằng cách giải quyết căn bản, gốc r nhất là có sự tham gia của doanh nghiệp (DN) vào chương trình đào tạo Ở Mỹ, cứ năm, tất cả các ngành phải đánh giá chương trình đào tạo và cập nhật lại Một số lớp phải bỏ đi, môn học phải cập nhật mới Không thể một giảng viên như một thợ dạy, mang giáo trình 5 - 0 năm trước, lúc họ làm luận văn thạc sĩ, tiến sĩ đi dạy được Trong một cuộc tọa đàm di n ra tại TP.HCM gần đây, nhiều N đề nghị có sự tham gia vào chương trình đào tạo của trường ĐH Theo tiến sĩ Đinh uang Nương, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Nguy n Hoàng, hiện nay việc truyền đạt tri thức, nội dung thực hành của trường ĐH đến SV hơi tr Ông
Trang 32Nương cho rằng cần phải để SV thực tập ngay từ năm đầu tiên Ngoài ra, DN chính là nơi sử dụng lao động nên cũng cần được tham gia vào trường để xây dựng nội dung
Bà Lê Thị Ngọc Hải, Chủ tịch HĐ T Tập đoàn Lê Bảo inh, đề xuất trường ĐH nên có bộ phận đào tạo V để thực hiện nhu cầu liên kết sử dụng nhân sự của DN Trường ĐH cần đào tạo SV thật chuyên nghiệp và cung cấp theo hợp đồng với N Đó là cách ết nối bền vững và lâu dài, phù hợp cho cả DN và nhà trường
Theo bà Đàm ích Thủy, Chủ tịch Trường ĐH ulbright VN, sự lệch pha giữa trường học và DN là điều mà bộ phận đào tạo của trường nhận ra Khi bắt đầu chương trình cử nhân từ năm 0 8,
trường sẽ áp dụng chính sách SV và DN trở thành người “đồng kiến tạo” Chương trình, phương pháp giảng dạy của trường sẽ không cố định Một bài học, SV có thể góp ý cho giảng viên thêm những vấn đề mà mình cảm thấy cần thiết Ngoài ra, DN, nhà tuyển dụng cũng sẽ cùng kiến tạo với nhà trường Họ sẽ có ý kiến về cách đào tạo làm sao cho phù hợp với công việc và trường sẽ lắng nghe, thay đổi
Không chỉ là chuyện thiếu việc làm
Theo nhiều chuyên gia, có sự mất cân đối nhu cầu nhân lực nhưng chỉ ở một số ngành nghề, và không phải đó là l do duy nhất khiến SV ra trường thất nghiệp
Bà Mai Thúy Hằng, Giám đốc giải pháp nhân sự Công ty Navigos earch, thông tin: “Có rất nhiều DN mới thành lập hoặc hoạt động trong ngành dịch vụ cũng có nhu cầu tuyển dụng nhưng hầu hết bạn trẻ đều không mặn mà vì cho rằng thiếu ổn định nên DN tuyển rất hó”
Trong hi đó, ông Cao Trung Hiếu, sáng lập và điều hành một công ty phần mềm tại TP.HCM, cho biết công ty của ông hoạt động theo mô hình khởi nghiệp tinh gọn nên không có văn ph ng lớn, đội ngũ nhân viên
ít và không quảng bá rầm rộ nhưng chính sách lương và phúc lợi nhân sự tốt Thế nhưng khi thông báo tuyển dụng thì SV mới tốt nghiệp thường chê văn ph ng nhỏ, công ty không danh tiếng… nên rất hó hăn trong việc tuyển nhân sự “Điều đó tạo độ vênh khiến tình trạng thất nghiệp tại VN ngày càng tăng, c n N thì than thở không có nhân lực”, ông Hiếu nói
Cùng trong hoàn cảnh trên, Tổ chức Business Matching VN cần tuyển một vị trí toàn thời gian lương
5 triệu đồng tháng, được cấp máy tính và một số chế độ ưu đ i hác… nhưng cũng hông tuyển được người
Ông Vũ Tuấn Anh nhận định hiện tượng SV chê việc kiểu này di n ra nhan nhản do không ít bạn trẻ quan niệm phải làm việc ở các DN lớn, thuê văn phòng hoành tráng thì mới xứng đáng với tấm bằng
cử nhân “Hiện tại có hàng trăm ngàn công việc trong DN nhỏ và vừa, trong DN khởi nghiệp Vấn đề
là nhận thức của các bạn về nghề nghiệp có đúng đắn chưa, có chịu lương thấp trước để trải nghiệm
và nuôi dưỡng giá trị nghề nghiệp lâu dài hay hông?”, ông Tuấn nh đặt câu hỏi
Nguy n Hương, phụ trách nhân sự Công ty Hot Deal, cho biết: “Khó hăn này c n là do bản thân SV Thật sự tôi vẫn chạy tuyển dụng mà không ra người mặc dù các vị trí ghi rõ là tuyển SV mới ra trường Vì các bạn hông thèm làm”
Ông Nguy n Đức Quỳnh, Giám đốc kỹ thuật của Công ty cổ phần phần mềm Hà Nội, kể: “Tôi gặp một ứng viên vừa tốt nghiệp ngành công nghệ thông tin của một trường ĐH ua một số câu hỏi, tôi
Trang 33thấy tư duy của bạn quả thực chỉ phù hợp với nghề… lái xe ôm Công việc mà chúng tôi tuyển dụng, tất yếu là khó và vất vả hơn nhiều so với nghề xe ôm Trong hi đó, các bạn lại bị lầm tưởng về nghề nghiệp đồng thời khi bước chân vào nghề, hông làm được việc thì lại thiếu kiên nhẫn, không chịu được sức ép nên muốn chuyển sang nghề ít áp lực hơn”
Sinh viên cần chủ động
Bản thân SV nên chủ động trước, đừng đ i hỏi nhà trường DN cần thấy SV chủ động, chứ không phải kinh nghiệm Kinh nghiệm có thể đào tạo theo thời gian, nhưng thái độ là quan trọng nhất Muốn xin được việc trong môi trường bây giờ cần nhiều yếu tố chứ không phải chỉ ngồi 4 năm trên giảng đường là được Chỉ nói đến yếu tố mà mình có thể làm được (không tính quen biết, quan hệ, tiền bạc) thì bản thân V đ phải trau dồi tốt tiếng Anh, có vài kinh nghiệm lẻ lúc c n đi học, thái độ
phỏng vấn tốt
Ngọc Châu (chuyên phỏng vấn tuyển dụng Công ty truyền thông River Orchid VN)
Thu nhập trong xã hội có vấn đề
Đây là tình trạng chung khi mà công việc này được coi là khá nhẹ nhàng với đa số bạn trẻ, không phải suy nghĩ, hông phải lao động nặng, thu nhập so với đa số ngành nghề khác còn cao hơn Điều này chỉ phản ánh được vấn đề lớn nhất là thu nhập trong xã hội VN hiện tại đang có vấn đề, khi mà một người không cần bằng cấp gì, không cần kỹ năng gì, lại d dàng kiếm được việc có mức thu nhập cao hơn cả những người phải mất công học tập Tuy nhiên, cái lo là 0 năm, 0 năm sau này, khi mà các công ty thay máu, cho lực lượng lao động hiện tại ra rìa, thì lúc đó những người đấy biết làm gì để sống
Đinh Tuấn Long (Viện ĐH ở Hà Nội)
Mỹ Quyên - Đăng Nguyên- áo Thanh Niên
Trang 34hầ 4- ướ D Đại iệu u
1- đại h để l
Hàng năm có hàng trăm ngàn tân sinh viên tham gia học đại học, cao đ ng và các chương trình đào tạo hác nhau trên cả nước Tuy nhiên câu hỏi học đại học để làm gì và tại sao phải học đại học dường như vẫn là câu hỏi hó giải cho cả x hội, nhà trường, phụ huynh và bản thân sinh viên Ngồi học 4 năm trong nhà trường với đầu óc m mờ về những điều mình sẽ làm, những gì là mục tiêu của mình, mình sẽ ra sao trong tương lai có lẽ là nguyên nhân chính tạo ra thảm trạng tốt nghiệp
là thất nghiệp trong x hội chúng ta Để có việc làm sau hi tốt nghiệp đ i hỏi các bạn sinh viên phải
n lực hàng giờ hàng ngày trong mọi hoạt động học tập tại nhà trường và x hội ục tiêu hông rõ ràng, giá trị mờ nhạt sẽ hiến sinh viên hông có động lực tự phát triển bản thân Cộng với sự thờ ơ, lảng tránh,dạy d chỉ để iểm tiền của một bộ phận các trường đại học và giảng viên đ hiến tân cử nhân thất thủ hàng loạt hi ra trường
Có nhiều l luận về học đại học như của nesco v v tuy nhiên trong bài viết này tôi tiếp cận học đại học để làm gì dựa trên góc nhìn thực dụng của một gia đình bình thường trong x hội Việt Nam hi gửi con đi học đại học
Điều đầu tiên hi phụ huynh gửi con đi học đại học đó là muốn cho con cái có một cuộc sống tốt đẹp Thứ hai gia đình muốn đầu tư cho con cái để sau này các em có thể tự nuôi sống bản thân mình hông làm phiền tới cha mẹ và x hội Thứ ba , gia đình muốn các em có được tri thức để hy vọng tự mình vượt qua hó hăn trong tương lai Nghe thì thấy rât tốt nhưng suy nghĩ ỹ thì đó lại là các một mục tiêu rất mơ hồ và hông rõ ràng Như thế nào là tốt đẹp ? Có lẽ là lương cao , việc nhàn hay lương thấp nhưng thoải mái giờ giấc ản thân cha mẹ đ định hướng hông cụ thể thì các em rất
hó có những mục tiêu rõ ràng cho bản thân phấn đấu trong 4 năm học đại học
ục tiêu học đại học thực tế đó là giúp cho các em sinh viên tạo dựng nền tảng để sau này tự mình iếm ăn nuôi sống chính bản thân mình tránh tạo ra gánh nặng cho gia đình và x hội Để thực hiện điều đó, gia đình cần đầu tư một hoản chi phí ha há trong x hội bao gồm tiền học từ hoảng 00-
0 triệu t y theo loại đại học và chương trình Tiền ăn ở trong v ng 4 năm bình quân triệu một tháng tương đương 68 triệu Tổng số đầu tư cho một sinh viên tới hi ra trường chi tiêu là hoảng 00- 00 triệu Đây là một gia tài hông phải là nhỏ so với mặt bằng thu nhập chung của x hội Nếu như toàn thể các thành phần trong hệ thống giáo dục đại học đều thấu cảm và đồng thuận với mục tiêu học đại học xong thì các bạn sinh viên ít nhất phải đủ sức iếm tiền nuôi sống bản thân mình tránh tiếp tục là một công dân ăn bám gia đình và x hội thì hiện tượng tốt nghiệp là thất nghiệp
sẽ tự thân giảm bớt rất nhiều L do quan trọng cơm áo hông đ a với hách thơ
Đầu tiên, gia đình và bản thân các bạn sinh viên sẽ cảm thấy mục tiêu học đại học trở nên cơm áo gạo tiền rõ ràng hơn bao giờ hết Học đại học chí ít phải nuôi sống bản thân cho tân cử nhân Trong năm 0 , hiện tượng này đ thấy rõ hi rất nhiều trường và chương trình đang thiếu sinh viên Điều đó đúng vì cha mẹ và các em hông ai quá ngu để bỏ ra 400 triệu mua tấm bằng đại học vô dụng hông có công ăn việc làm
Thứ hai, bản thân các bạn sinh viên sẽ cảm nhận áp lực hi bắt mình phải tự chuyển biến từ một cá nhân phụ thuộc sang cá nhân có hả năng tự nuôi sống mình p lực cơm áo gạo tiền sẽ bắt các bạn phải chủ động rèn luyện phát triển nghề nghiệp hông thụ động đổ thừa hoàn cảnh
Trang 35Thứ ba, bản thân trường đại học và toàn thể cộng đồng giảng viên đại học quản l đại học cũng phải hiểu câu nói “ Trạng chết chúa cũng băng hà” Nếu như các trường đại học, các thầy cô hông
tự nhận thức trách nhiệm của mình quan trọng nhất là phải giúp các em có nghề nghiệp iếm sống trong tương lai thông qua dậy d tử tế và h trợ hết mình thì sớm hay muộn các thầy cô cũng sẽ hông c n sinh viên để giảng dạy Tốt nghiệp là thất nghiệp sẽ tác động trực tiếp tới sự tồn vong của các trường đại học và miếng cơm manh áo của chính cộng đồng các thầy cô giảng viên và quản l đại học
Học đại học để làm gì nghe chừng rất đơn giản nhưng lại vô c ng cơm áo gạo tiền trên thực tế Các bạn sinh viên và gia đình cần nhận thức rõ ràng vì tác động x y ra sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc sống và tương lai các em sinh viên Thấu cảm học đại học để có thể tự iếm cơm cho bản thân sẽ giúp các bạn sinh viên thực tế hơn, chăm chỉ hơn, n lực hơn để sau 4 năm học đại học hông c n cảnh tốt nghiệp là thất nghiệp
Trường đại học và các thầy cô cũng phải nhìn vào sự thật để tự vấn bản thân mình rằng mình đ thật sự làm tốt cho hách hàng hi nhận tiền của họ nhằm cam ết giá trị cao nhất của tấm bằng đại học – có việc làm Giá trị và thương hiệu của một đại học t lệ nghịch với số phần trăm tốt nghiệp là thất nghiệp của chính trường đại học đó đào tạo ra
2-T ướ hi "ướ ơ lớn", các cử h ươ l i hã đ c bài viết này!
Đất nước lâm ly trong bối cảnh thời khủng hoảng có tính toàn cầu, vả lại bản tính thích “đánh đu” với đời, ta mở 1 cái quán cà phê nho nhỏ, xinh xinh ở xứ Hà Thành (người ta vẫn gọi là địa danh ngàn năm văn hiến với niềm tự hào thiêng liêng đến mức gọi rùa Hồ Gươm là cụ và định xem nó là quốc bảo)
Phàm là mở kinh doanh, tất phải tuyển người, ta cứ ngỡ, hiện thời thất nghiệp nhiều thì việc thu nạp nhân lực không hề khó Thế nhưng ta đ nhầm
Đưa thông tin tuyển dụng lên mạng, ta nhận được nhiều liên hệ, chủ yếu của giới trẻ những người gọi là “sinh viên” Có một thời, các học giả đ luận tranh xếp sinh viên thuộc hàng trí thức vậy Nhiều kiểu hỏi, nhiều kiểu giao tiếp nhưng tựu chung lại, tất thảy, họ không quên câu hỏi đầu tiên, làm vậy lương thế nào anh?
Ta thầm nghĩ, đôi hi vì hơi bực ta nói với họ, con người là nguồn lực quí nhất của mọi hoạt động, nhưng con người vốn có tính riêng biệt cao, giá trị sức lao động không phải thứ hàng hóa vô tri, không thể bày ra siêu thị dán giá đồng loạt nên đó, cho nên muốn nói về lương h y chu n bị một cuộc trao đổi trực tiếp, ở đó bạn có điều kiện thể hiện bản thân và người chủ có thể cảm nhận bạn thế nào? ường như họ không hiểu điều đó
Đó là thói xấu chưa muốn biết nghĩa vụ đ muốn quyền lợi
Nhiều em đột ngột đến tận nơi hông hề hẹn trước, cứ như ở ch ta là cái phòng trọ họ vẫn đi về tùy thích và ngủ đến phát ươn người Đang bận việc, vì lẽ “lịch sự” ta phải tiếp họ, nhưng thật ra cuộc nói chuyện rất không có lửa, họ ra về chóng vánh để lại cho ta một cảm xúc trầm, đương nhiên ết quả tuyển dụng là số 0
Đó là sự hoang sơ trong giao tiếp hiện đại
Trang 36Nhiều em, sau cuộc gặp trao đổi, hẹn ước ngày giờ đi làm như đinh đóng cột, ta còn nhắc lại, nếu nhận lời nhớ đúng hẹn, thế nhưng đến ngày hẹn, chả thấy “bóng chim, tăm cá” nơi đâu Điện thoại cũng hông phản hồi Ta b ng lại thấy nản
Đó là sự coi thường uy tín và lời cam kết
Rồi, vài em cũng đến làm, xin kể ra đây: ạ, em là sinh viên năm Học viện Ngân hàng Nhà em không khá giả, em đi làm phụ thêm tiền học" Tốt quá, ta ủng hộ và cảm phục Ngày , em đến, ta chỉ bảo cặn kẽ loạt công việc cần làm, những tưởng em có khả năng nhớ, khả năng tổng hợp và vận dụng Thế nhưng, em làm một việc qua loa rồi ngồi buâng khuâng, hờ hững nhìn ra phố như nhìn vào cõi vô định Ta lại phải nhắc, đến việc gì nhắc việc đó Ta b ng thấy mệt mỏi và hết nhắc nữa, hôm sau ta đành trả lại em với cái Học viện Ngân hàng to tướng đó
4 Đó là sự ơ hờ và lười biếng
Dạ, em là sinh viên mới tốt nghiệp luật sư, đang chờ việc muốn đi làm trong lúc thừa thãi thời gian, thiếu tưởng và ch ng muốn về quê Ồ, hay quá, em chịu khó vậy ta quí lắm, quán ta tuyển h n được 1 luật sư, mà luật sư ở xứ này, thật ra chỉ là cái áo rộng th ng thình chưa che được kín thân
m đi làm được 2 ngày, ngày thứ , đến giờ làm chả thấy em đâu, ta lại phải bốc máy điện thoại, bên
ia đầu sóng, em trả lời thản nhiên, em phải về quê với anh em, em hông đi làm nữa Ô, sao lạ vậy nhỉ? Ta b ng thấy chán hơn
4 Đó là thói vô trách nhiệm, bội ước
Vâng, em là sinh viên năm ĐH Kinh tế Quốc dân Ôi tốt quá, em học cái ngành lo cho kinh tế cả một quốc gia cơ mà, vậy em lo cái quán bé xíu của anh chắc h n quá ok? Dạ, em sẽ cố gắng
Nhưng ta thầm nghĩ, học cái “vĩ đại” thế có khi lại không làm tốt cái nhỏ ấy chứ? Dao mổ trâu sao mổ được gà nhỉ? Em hẹn ngày đi làm hăng hái lắm Rồi b ng dưng em xin về quê ăn gi tận 5 ngày, sau
đó dường như c quê nhiều mỡ, đầu óc em bị bao bọc bởi mỡ nên lên Hà Nội em ỉu xìu, thôi em chả
đi làm nữa Quán ta lại tiếc ng n ngơ một ngôi sao chưa sáng đ tắt ngấm
6 Đó là thói học mà không hành
nh ơi, em ra trường đi làm năm rồi, công việc ở công ty hó hăn quá, em muốn xin đi làm thêm,
bố mẹ em ở nhà bị bệnh gian nan lắm, anh giúp em nhé Ồ, không sao em, không phải anh giúp mà
là hợp tác làm việc thôi em, anh s n sàng
au đó, phỏng vấn sâu hơn qua chat, tinh thần cuộc chat của em vẫn đầy khí chất đi làm, thế nhưng
b ng dưng cuối cuộc em lặng lẽ, kiệm lời, không nhắc đến ngày đi làm nữa, hỏi kỹ ta được em nói, người yêu em hông đồng ý
Quá tốt, em có người yêu thật vĩ đại, biết lo cho em Ta hỏi, thế người yêu em làm gì? Dạ, người yêu
em cũng mới ra trường, đang thuê trọ đi làm tạm thời À, ra vậy, thế thì chàng ấy mới chỉ vĩ đại ở tư tưởng thôi em Chàng ấy chưa phải chịu trách nhiệm gì với sự thành bại của em, cũng chưa thể cảm đau n i đau của bố, mẹ em đâu em ạ Thôi, ta chúc em vượt qua hó hăn bởi tình yêu đó vậy Ta
b ng cảm thấy hơi thương thương em vì sự ngây thơ
Đó là thói thụ động và lệ thuộc
Ta ch ng kể hết được những trường hợp ta gặp, ta ngẫm ra đây Có điều, ta nghĩ, cho d thời thế có biến thiên, thì Đại học vẫn được khái niệm mĩ miều là nơi mà người dạy, người học có thể mang đến
Trang 37cho nhau một phương pháp tư duy, một phương pháp làm việc, một lý thuyết thích ứng cuộc sống,
mà thời nay, người ta còn gọi là kỹ năng mềm
BS Hòa Minh Tân
Trang 38Phần 5- Qu n Trị Nghề Nghiệp Tại Bậ Đại H c
1- c lư a n p cho c n sinh viên mơ i t p
Trong cuộc sống tại bất kỳ vị trí và thời điểm nào, các bạn đều có những chọn lựa để phát triển nghề nghiệp theo kinh nghiệm của tôi, trở ngại lớn nhất của các cá nhân bị hạn chế nghề nghiệp chính là sự nhận thức chúng ta có rất nhiều lựa chọn nghề nghiệp khác nhau
Nhận thức nhiều lựa chọn chính là bước đầu tiên giúp cho các bạn quản trị nghề nghiệp hiểu quả trong ngắn hạn cũng như dài hạn Các lựa chọn nghề nghiệp của một bạn sinh viên sắp ra trường có thể có những lựa chọn như sau
01- Trải nghiệm tìm hiểu bản thân: Các bạn có thể có một thời gian tự do làm những gì mình muốn, mình thích , thách thức bản thân, Giá trị quan trọng nhất từ lựa chọn nghề nghiệp này đó chính là cơ hội tìm hiểu bản thân về kỹ năng thái độ những điều mà bạn chưa biết về mình
02- Tiếp tục học tiếp lên cao về ngành chuyên môn: các bạn có thể tiếp tục học lên cao bằng MBA cao học để phát triển nghề nghiệp về chuyên môn
03- Nghề nghiệp trong trường đại học : các bạn có thể suy nghĩ về việc trở thành giảng viên hay cán bộ trong trường đại học
04- Học một ngành khác: Các bạn có thể suy nghĩ chuyển sang học và phát triển một ngành hoàn toàn khác với ngành của mình thông qua học ngắn hạn, học một bằng đại học khác hay học một khóa dài hạn về một nghề nghiệp nào đó
05- Làm việc trong một ngành hoàn toàn khác trong doanh nghiệp: Các bạn có thể đi làm một việc hoàn tòa khác với ngành các bạn được đào tạo, giải pháp 05 này có thể triển khai song hành với giải pháp 04 , Các bạn
có thể thực tập , hay làm bán thời gian trong một ngành hoàn toàn khác với ngành bạn được đào tạo
06- Làm nghề Freelancer: Các bạn có thể làm nghề Freelancer như một lựa chọn tốt cho chính bản thân Xã hội phát triển nghề free lancer sẽ phát triển nhanh chóng trong thời gian tới
07- Social Worker: Các bạn có thể làm trong những chương trình xã hội , Social worker cũng là một công việc phát triển năng lực bản thân rất tốt
08- Khởi nghiệp: Lựa chọn cuối cùng chính là khởi nghiệp thông qua mở doanh nghiệp hay kinh doanh cá nhân
08 lựa chọn nói trên là những lựa chọn tổng quát giúp cho các bạn sinh viên mới ra trường có những suy nghĩ về nghề nghiệp bản thân của mình Không có lựa chọn tối ưu cho tất cả, m i cá nhân cần căn cứ vào chính bản thân, nguồn lực của mình , hoàn cảnh gia đình để đưa ra những quyết định tốt nhất phù hợp nhất Ths Vũ Tuấn Anh Trưởng Dự Án Khởi Nghiệp Cộng Đồng Hoasen Group – Chuyên Gia Tư Vấn và Phát Triển
Nghề Nghiệp –Chuyên Gia – Giảng Viên Đổi Mới Sáng Tạo và Khởi Nghiệp
Trang 3902-V s o ư đại h h bố đư lệ si h viê ố hiệp việ l
Các trường đại học đang bước vào tuần đầu tiên của năm học mới Các tân sinh viên năm một hồ hởi bước chân vào giảng đường đại học ước mơ của cha mẹ, họ hàng và xã hội Cánh cửa bước vào mầu hồng nhưng cánh cửa bước ra có hồng như suy nghĩ hay hông
Báo giáo dục gửi tới các bạn bài phỏng vấn nh Vũ Tuấn Anh – chuyên gia về giáo dục đào tạo và phát triển nguồn nhân lực - giám đốc Viện Quản Lý Việt Nam - VIM về hiện tượng các trường đại học không công bố thông số đánh giá đầu ra đại học quan trọng-t lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm
nh Vũ Tuấn Anh – chuyên gia về giáo dục đào tạo và phát triển nguồn nhân lực - giám đốc Viện Quản Lý Việt Nam - VIM
PV: Anh có nhận xét gì về việc Bộ giáo dục vào đào tạo đưa tiêu chí t lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm trong đánh giá chất lượng đào tạo đại học?
Vũ Tuấn Anh: Tôi hoàn toàn tán thành và ủng hộ việc sử dụng tiêu chí này trong việc đánh giá chất lượng trong giáo dục đại học Lý do thứ nhất như chúng ta đ nói đó là x hội hóa đại học Đương nhiên xã hội có quyền đánh giá chất lượng đại học
Tiêu chí này tôi nghĩ tốt vì nó đảm bảo tính khách quan Hệ thống kiểm soát chất lượng cần phải được tách riêng khỏi hệ thống tạo ra dịch vụ hoặc sản ph m Các công ty, theo tôi ở cương vị trưởng phòng nhân sự nhiều năm- sẽ quan tâm tới sinh viên có làm được việc- thước đo quan trọng nhất như trao đổi trong bài phỏng vấn l tốt nghiệp là thất nghiệp
Lý do thứ hai, rào chắn đảm bảo sinh viên có việc làm sẽ như lời nhắc nhở cho toàn bộ giáo viên, nhân viên trong trường, từ hiệu trưởng tới người lao công đều nghĩ về rào cản đó để nâng cao chất lượng dạy , học và lập nghiệp như Thạc Sỹ Kim Hà có đề cập trong loại bài l tốt nghiệp là thất nghiệp
Chạy đua mà hông vượt rào sẽ không có thú vị Lý do thứ ba, để cho bản thân các bạn sinh viên- trung tâm của giáo dục đại học cần hiểu cho đúng, đủ và sâu sắc về việc học và lập nghiệp ngay từ trong ghế nhà trường Lý do thứ tư, tiêu chí này rất quan trọng cho bố mẹ và các em học sinh lựa chọn trường để gửi gắm tương lai và tiền đồ của con em và gia đình mình
V: Theo quan điểm của anh để đảm bảo việc làm cho sinh viên các trường cần phải thực hiện những nhóm công tác nào?
Vũ Tuấn Anh: Tôi không có kinh nghiệm nhiều trong việc quản lý giáo dục bậc đại học Theo cách tiếp cận hệ thống tôi nghĩ rằng nhà trường cần phải làm tốt 01- Hệ thống bài giảng cập nhật các kiến thức mà công ty và xã hội yêu cầu 02- Bản thân các giảng viên cũng phải cập nhật và các giảng viên cũng phải gần với thực tế hơn nữa 03- hương pháp và triết lý giáo dục đại học cũng phải thay đổi nhằm tạo cho sinh viên là trung tâm, việc học cần hướng tới học suốt đời
Đại học là nơi cung cấp phương pháp tư duy, năng lực chung và quan trọng hơn nữa ước mơ và chí hoàn thiện bản thân trong m i sinh viên 04- Các hoạt động học tập đa dạng và đều hướng tới việc tạo cho sinh viên khả năng làm được – hành 05- Hệ thống bài bản các hoạt động lập nghiệp, hướng nghiệp giúp cho sinh viên từ năm thứ nhất chu n bị cho l lập nghiêp- tốt nghiệp của mình Trong bài phỏng vấn này tôi xin chỉ trao đổi cho nhóm 05 là nhóm công việc tôi có nhiều kinh nghiệm nhất
Trang 40V: nh nghĩ như thế nào về l do các trường không công bố được t lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm?
Vũ Tuấn Anh: Tôi thấy có những lý do khách quan và chủ quan Khách quan đó là trên thực tế có một bộ phận sinh viên đi học đại học vì cha me muốn nhà trường quản lý con thay vì "thả rông" ngoài
xã hội Trong trường hợp này đại học là nhà trẻ cấp 4
Cũng có một số cha mẹ chỉ đơn giản cho con học lấy bằng để khoe thành tích với họ hàng và chòm xóm Một phần khác nữa sinh viên học đại học để "lách" khỏi phải đi nghĩa vụ quân sự Đây là một
số lượng lớn sinh viên tình nguyện không phải đi làm
Nếu chúng ta tính số lượng sinh viên này vào trong t lệ sinh viên chưa có việc làm sẽ gây hiểu sai
về hệ thống giáo dục đào tạo trong nhà trường Vấn đề chất lượng của những trường đại học chạy theo mô hình này là một câu hỏi
Lý do thứ hai đó là bản thân các trường đại học tự tin rằng sinh viên cần học tốt chuyên môn là chắc chắn có việc làm vì đầu vào sinh viên là tốt và điểm cao L do này thường rơi vào các trường đại học có uy tín và thực sự các bạn sinh viên tại các trường này rất chủ động tự thực hiện lập nghiệp Các bạn đều có các công việc tốt hi ra trường
Tuy nhiên tôi hay trao đổi trong trường hợp này, tại sao các trường đại học dạng này hông suy nghĩ nếu như chúng ta giúp sinh viên thì các bạn sẽ thành công hơn vì đầu vào các bạn đ giỏi Lý do thứ
ba thực hiện công tác giúp cho các bạn sinh viên có được việc làm cần phải tiến hành ngay từ năm thứ nhất thông qua rất nhiều các hoạt động như tôi đ nói ở câu 2
Như vậy một vòng hoàn chỉnh các công tác giúp sinh viên có việc làm sẽ cần khoảng thời gian từ 3-4 năm để thực hiện Nếu áp dụng chỉ tiêu này ngay thì các trường sẽ lúng túng trong khâu triển khai
o đó bản thân nhà trường và các cơ quan quản lý cần một thời gian chờ Lý do thứ tư đó chính là suy nghĩ của nhà trường khi triển khai các hoạt động này
Khâu tư vấn tuyển sinh – đầu vào thì làm long trọng hoành tráng Tuy nhiên hâu hướng nghiệp trong cả quá trình lại buông lỏng Tại các trường đại học đa phần công tác hướng nghiệp do đoàn thanh niêm kiêm nhiệm Theo ý kiến của tôi, các trường cần nên lập một phòng – Quan hệ doanh nghiệp để chuyên trách chuyện này Tiêu chí việc làm là tiêu chí rất mạnh trong việc thu hút sinh viên vào học tại trường
Các trường nên quan điểm thu hút sinh viên không chỉ là tuyển sinh đầu vào – bề nổi trong các hoạt động tuyển sinh mà thu hút sinh viên cần phải theo chiều sâu- tạo giá trị thực sự cho sinh viên- có việc làm Lý do khách quan cuối c ng đó là nhà trường thật sự thiếu những chuyên gia chuyên sâu vào các hoạt động công tác này vì nó là giao của giáo dục đại học và quản lý nhân sự tại các công ty sau này sinh viên làm việc
Viện Quản Lý Việt Nam do tôi đề xướng đ thực hiện dự án cho xã hội trong v ng năm nay từ
2011 tới nay nhằm chia sẻ kinh nghiệm và tập hợp nguồn lực xã hội giúp cho nhà trường , chuyên viên hướng nghiệp và các bạn sinh viên
PV: Theo Anh việc hướng nghiệp và lập nghiệp cho sinh viên cần phải thực hiện như thế nào trong nhà trường?