Giúp học sinh: - Nắm được kiểu câu trần thuật đơn không có từ “là”.. - Nêu đặc điểm các loại câu trần thuật đơn có từ “là”.. Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có... - Nêu đặc điểm củ
Trang 1Tiết 118: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN KHÔNG CÓ TỪ LÀ
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT.
Giúp học sinh:
- Nắm được kiểu câu trần thuật đơn không có từ “là”
- Nắm được tác dụng của kiểu câu này
Rèn kĩ năng sử dụng từ ngữ
Giáo dục tình yêu tiếng mệ đẻ
B CHUẨN BỊ.
Giáo viên: Đọc sách - tài liệu - giáo án
Học sinh: Đọc sách - Trả lời câu hỏi
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
*Hoạt động1.Khởi động.
I Ổn định tổ chức :
II Kiểm tra bài cũ.
- Nêu đặc điểm các loại câu trần thuật đơn có từ “là”
- Làm bài tập về nhà
III Tổ chức các HĐ dạy - học:
*Hoạt động 2 Bài học
I Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có
Trang 2- Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong
các câu ở NL1
- Vị ngữ ở các câu trên do những
từ ngữ hoặc cụm từ nào tạo thành?
- Chọn từ phủ định thích hợp điền
vào trước vị ngữ
- Nêu đặc điểm của câu trần thuật
đơn không có từ “là”
- Xác định chủ ngữ - Vị ngữ trong
các câu ở NL2
từ: “là”.
1 Ngữ liệu và phân tích 2/ Nhận xét
* CH.1 Xác đinh CN-VN
a, Phú ông /mừng lắm
b, Chúng tôi/ tụ hội ở góc sân
*CH2 Cấu tạo VN
a, Vị ngữ: cụm tính từ
b, Vị ngữ: cụm động từ
*CH3 Biểu thị ý phủ định kết hợp với các từ: không, chưa
3.Kết luận
-Đặc điểm của câu TTĐ không có từ là:
- VN do động từ, cụm động từ, tính từ, cụm tính
từ tạo thành
- Khi VN biểu thị ý phủ định : Kết hợp với các
từ không chưa
( Không, chưa+ Vị ngữ)
Ghi nhớ (SGK)
II.Câu miêu tả và câu tồn tại.
1 Ngữ liệu và phân tích
2 Nhận xét
Trang 3Câu a dùng để làm gì?
Câu b dùng để làm gì?
-Hai câu có đặc đểm gì khác nhau?
( Câu b: VN trước CN)
- Chọn 1 trong 2 câu để điền vào
chỗ trống.Lý do vì sao em chọn?
- Em hiểu thế nào là câu miêu tả?
Câu tồn tại?
HS đọc Ghi nhớ/119
Xác định CN,VN? Câu nào là câu
a, Đằng cuối bãi/ hai cậu bé/ con tiến lại
TR N CN VN
=> Miêu tả hoạt động của hai cậu bé
b, Đằng cuối bãi/ tiến lại/ hai bé cậu con
TR N VN CN => Thông báo về sự xuất hiện của hai cậu bé
- Chọn câu (b) điền vào chỗ trống
- Vì: Hai cậu bé con lần đầu tiên xuất hiện trong đoạn trích Nếu đưa “hai cậu bé con” lên đầu câu
có nghĩa là những nhân vật đó đã xuất hiện từ trước
Câu (a): Câu miêu tả
Câu (b): Câu tồn tại
3 Kết luận :
Câu miêu tả: Dùng để miêu tả hành động, trạng
thái, đặc điểm của sự vật nêu ở VN
Câu này CN thường đứng trước VN
Câu tồn tại: Thông báo về sự xuất hiện, tồn tại
hoặc tiêu biến của sự vật
Câu này VN thường đứng trước CN
Ghi nhớ (SGK-119)
III Luyện tập : 1-Bài tập 1.
Trang 4miêu tả, câu nào là câu tồn tại? a Bóng tre trùm lên âu yếm làng, bản, xóm,
CN VN (câu miêu tả) thôn Dưới bóng tre của ngàn xưa, thấp
TR N thoáng mái đình, mái chùa cổ kính Dưới
VN (câu tồn tại) CN bóng tre xanh, ta gìn giữ một nền văn hoá lâu
TR N CN VN đời (câu miêu tả)
b Bên hàng xóm tôi có cái hang Dế Choắt
TR N VN CN
b Dế Choắt là tên tôi đã đặt cho nó một cách
CN VN (câu miêu tả) chế giễu và trịnh thượng thế
c Dưới gốc tre tua tủa những mầm măng TRN VN CN (câu tồn tại) Măng trồi lên nhọn hoắt như một mũi gai
CN VN (câu miêu tả) khổng lồ xuyên qua đất luỹ mà trỗi dậy
Trang 5Viết 1 đ/v ngắn khoảng 5-7 câu có
sử dụng câuu tồn tại- viết về
trường em.?
2-Bài 2
Gợi ý:
- Quang cảnh chung
- Tả cảnh cụ thể về lớp học, sân chơi
- Có sử dụng câu tồn tại
HS tham khảo đoạn văn tả cảnh đồng quê có sử dụng câu tồn tại
Ngoài đê, ven ruộng ngô cánh bãi, xanh um một màu lá mướt của ngô xen đỗ, xen cà, lại có cả tiếng chim khác Nó khoan thai, dìu dặt như ngón tay thon thả, búng vào dây đàn thập lục, nảy ra tiếng đồng tiếng thép lúc đầu vang to sau nhỏ dần rồi tắt lịm Đó là con vít vịt Nó cứ vang lên tha thiết như gọi một người nào, mách một điều gì giữa bầu trời trong sáng vừa được rửa sạch sáng nay
*Hoạt động 3 Củng cố -Dặn dò
IV Củng cố:
- Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ: “là”
- Câu miêu tả? Câu tồn tại?
V.
Hướng dẫn về nhà :
- BTVN: 2,3 (SGK - 120)