Kiến thức: - Lỗi do đặt câu thiếu chủ ngữ, vị ngữ.. Kĩ năng: - Phát hiện ra các lỗi do đặt câu thiếu chủ ngữ, vị ngữ.. Các hoạt động dạy - học: Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến th
Trang 1Tiếng Việt
Tiết 120 CHỮA LỖI VỀ CHỦ NGỮ, VỊ NGỮ
I Mục tiêu :
1 Kiến thức: - Lỗi do đặt câu thiếu chủ ngữ, vị ngữ.
- Cách chữa lỗi về chủ ngữ, vị ngữ
2 Kĩ năng: - Phát hiện ra các lỗi do đặt câu thiếu chủ ngữ, vị ngữ.
- Sửa được lỗi do đặt câu thiếu chủ ngữ, vị ngữ
3 Thái độ: - Rèn luyện ý thức sử dụng câu đủ chủ ngữ, vị ngữ trong khi viết văn.
II Chuẩn bị :
1 GV: - Bảng phụ ( VD Phần I, II).
2 HS: - Đọc và nghiên cứu bài theo câu hỏi SGK.
III Tiến trình tổ chức dạy - học:
1 Kiểm tra bài cũ: - Thế nào là câu trần thuật đơn không có từ là? Cho VD minh
hoạ
2 Các hoạt động dạy - học:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ1: HDHS tìm hiểu câu thiếu chủ
ngữ.
- GV treo bảng phụ ghi ví dụ
I CÂU THIẾU CHỦ NGỮ:
1 Ví dụ: SGK
2 Nhận xét :
Trang 2? Tìm chủ ngữ, vị ngữ trong ví dụ ?
? Ví dụ a thiếu chủ ngữ, em hãy chữa lại
câu này cho đủ thành phần chính ?
- HS chữa câu sai: Thêm CN vào câu a:
"cho ta thấy"
HĐ2: HD HS tìm hiểu câu thiếu vị
ngữ.
- GV treo bảng phụ ghi ví dụ
- GV chia lớp làm 4 nhóm thảo luận (3')
- GV giao nhiệm vụ: Tìm chủ ngữ, vị
ngữ trong ví dụ ?
- HS: Đại diện nhóm trả lời
-> Nhóm khác nhận xét
- GV nhận xét, kết luận
? Hãy chữa lại câu viết sai cho đúng ?
( câu b thêm cụm từ: Em rất thích hình
ảnh…; câu c thêm cụm từ: là bạn thân
của tôi.)
a Qua truyện "Dế Mèn phiêu lưu kí" TN
cho thấy Dế Mèn biết phục thiện
VN -> Thiếu chủ ngữ
b Qua truyện "Dế Mèn phiêu lưu kí",
TN
em thấy Dế Mèn biết phục thiện
CN VN -> Đủ chủ ngữ và vị ngữ
II CÂU THIẾU VỊ NGỮ:
1 Ví dụ: SGK
2 Nhận xét:
a Thánh Gióng/ cưỡi ngựa sắt, vung
CN VN roi sắt, xông thẳng vào quân thù
-> Câu đủ thành phần
b Hình ảnh/ Thánh Gióng cưỡi ngựa DTTT Phụ ngữ sắt, vung roi sắt, xông thẳng vào quân thù -> Câu thiếu vị ngữ
Trang 3HĐ3: Hướng dẫn học sinh luyện tập
- HS: Đọc và nêu yêu cầu bài tập
? Em sẽ đặt câu hỏi như thế nào cho các
ý a, b, c để xác định có đủ chủ ngữ và vị
ngữ ?
- GV gọi 3 học sinh lên bảng làm bài
- HS khác nhận xét
- GV nhận xét, chữa bài
- HS đọc yêu cầu bài tập 2
- GV gợi ý học sinh làm bài tập: Đặt câu
c Bạn Lan,/ người học giỏi … 6A
CN giải thích cho CN -> Câu thiếu vị ngữ
d Bạn Lan là người học…lớp 6A
CN VN -> Câu đủ thành phần
III LUYỆN TẬP:
Bài tập 1: Đặt câu hỏi để kiểm tra xem
các câu dưới đây có thiếu CN,VN không?
a.- Ai không làm gì nữa ?(Câu hỏi xác định chủ ngữ) - bác Tai, cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay
- Từ hôm đó, bác Tai, cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay như thế nào ? (Câu xác định vị ngữ) - không làm gì nữa
b - Ai đẻ được ? ( Hổ) - Câu xác định CN
- Hổ làm sao ?(đẻ được) - Câu xác định VN
c - Ai già rồi chết ? (Bác Tiều) - Xác định CN
- Hơn mười năm sau Bác Tiều làm sao ? (gìa rồi chết) - Câu xác định VN
Bài tập 2: Trong số các câu dưới đây câu
nào viết sai? Vì sao?
Trang 4hỏi như bài tập 1 sẽ xác định được câu
nào viết sai
- HS: Lắng nghe, làm theo hướng dẫn
- GV nêu yêu cầu bài tập 3
- GV gọi học sinh lên bảng điền
- Lớp nhận xét
- GV nhận xét, chữa bài
- HS thảo luận nhóm tìm từ thích hợp,
lên bảng điền từ
- GV hướng dẫn HS nhận xét, rút ra kết
a Kết quả năm học đầu tiên ở trường
CN THCS đã động viên em rất nhiều
VN
b Với Kết quả năm học đầu tiên ở trường THCS đã động viên em rất nhiều -> Thiếu CN
c Những câu chuyện dân gian mà chúng tôi thích nghe kể -> Thiếu vị ngữ
d Chúng tôi thích nghe kể những
CN VN câu chuyện dân gian
Câu b, c viết sai vì thiếu VN
Bài tập 3:
a Chúng em
b Chim
c Hoa
d Trẻ em
Bài tập 4:
Điền những từ thích hợp vào chỗ trống:
a Hải học rất tốt
b Dế Mèn đã phục thiện
Trang 5luận đúng c Mặt trời đã lên cao
d chúng tôi đi tham quan
3 Củng cố:
- GV lưu ý học sinh câu thiếu chủ ngữ và vị ngữ sẽ không đủ nòng cốt câu
- GV hệ thống toàn bài
4 Hướng dẫn học ở nhà:
- Nhớ được cách chữa lỗi do đặt câu thiếu chủ ngữ, thiếu vị ngữ
- Làm bài tập 5 SGK Tr 130
- Chuẩn bị viết bài số 7 Văn miêu tả sáng tạo