Giúp học sinh: - Hiểu được công dụng của 3 loại dấu kết thúc câu: dấu chấm, dấu chấm hỏi, dấu chấm than.. - Biết tự phát hiện ra và sửa lỗi về dấu kết thúc câu trong bài viết của mình và
Trang 1Tiết 130: ÔN TẬP VỀ DẤU CÂU.
(DẤU CHẤM, CHẤM HỎI, CHẤM THAN)
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT.
Giúp học sinh:
- Hiểu được công dụng của 3 loại dấu kết thúc câu: dấu chấm, dấu chấm hỏi, dấu chấm than
- Biết tự phát hiện ra và sửa lỗi về dấu kết thúc câu trong bài viết của mình
và của người khác
- Có ý thức cao trong việc dùng các dấu kết thúc câu
B CHUẨN BỊ.
Giáo viên: Đọc sách - tài liệu - giáo án
Học sinh: Đọc sách - Trả lời câu hỏi
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
I ổn định tổ chức: Sĩ số : 6A 6B
II Kiểm tra bài cũ.
- Làm bài tập về nhà
III Tổ chức các HĐ dạy - học:
- Đặt các dấu chấm (.), chấm
hỏi (?), chấm than (!) vào chỗ
thích hợp , giải thích vì sao em
lại đặt dấu câu như vậy?
Ngữ liệu và phân tích
NL1: a Ôi thôi chú mày ơi! (Đặt dấu chấm
than vì đó là câu cảm thán.)
b Con có nhận ra con không?( Đặt dấu chấm
Trang 2Vậy cách dùng dấu câu như thế
nào?
- Cách dùng dấu chấm, chấm
hỏi, chấm than trong câu sau
có gì đặc biệt
Người ta dùng dấu câu một
cách đặt biệt khi nào?
- So sánh cách dùng dấu câu
trong từng cặp câu ở NL2
- Cách dùng dấu chấm hỏi và
dấu chấm than trong các câu
hỏi vì đó là câu NVấn.)
c Cá ơi, cứu tôi với! Thương tôi với!(Đặt dấu
chấm than vì đó là câu cầu khiến).
d Giời chớm hè Cây cối um tùm Cả làng
thơm (Đặt dấu chấm vì đó là câu trần thuật.)
NL2:
- Dùng dấu chấm cuối câu cầu khiến
=> Dùng dấu câu một cách đặc biệt
NL3:
1 Công dung.
* Thông thường : + dấu chấm được đặt ở cuối câu trần thuật;
+Dấu chấm hỏi đật cuối câu nghi vấn
+ Dâú chấm than đặt cuối câu cầu khiến, câu cảm thán
* Tuy vậy cũng có lúc người ta dùng dấu chấm cuối câu cầu khiến và đặt các dấu chấm hỏi, dấu chấm than trong ngoặc đơn vào sau 1
ý hay 1 từ ngữ nhất định để biểu thị thái độ nghi ngờ hoặc châm biếm đối với ý đó hay nội dung của từ ngữ đó
( Đây là cách dùng dấu câu đặc biệt)
2 Chữa một số lỗi thường gặp.
Trang 3dưới đây vì sao không đúng?
Chữa?
Đoạn đối thoại dưới đây có
dấu chấm hỏi nàodùng chưa
đúng ? Vì sao?
1.NLa Câu 1 - Cách dùng dấu chấm như vậy
là hợp lí, vì tách thành 2 câu đơn
Câu 2- Không hợp lí.Vì: +Biến câu này thành một câu ghép có hai vế câu nhưng ý nghĩa của 2 vế rời rạc, không liên quan đến nhau một cách chặt chẽ
+ Câu dài không cần thiết
NLb Câu 1 Dùng dấu chấm để tách thành 2 câu là không hợp lí.Vì : Làm cho VN2 bị tách khỏi CN, làm cắt đôi quan hệ từ “vừa vừa”
2.NLa Dấu chấm hỏi ở cuối câu 1&2 sai vì đây không phải câu hỏi mà là câu TT
NLb Là câu TT nên đặt đấu chấm than là không đúng
II.Luyện tập
Bài tập 1
HS làm
Bài tập2.
Gợi ý:
- Bạn đã chưa? (Đúng)
- Chưa? ( Sai.Lẽ ra phải dùng dùng dấu chấm vì đó là câu TT)
- Mình như vậy? ( Sai Lẽ ra phải dùng dùng dấu chấm vì đó là câu TT)
Bài tập 3
Trang 4Đặt dấu chấm than vào cuối
câu thích hợp
Động Phong Nha của nước ta!
IV Củng cố:
- Dấu (.), dấu (?), dấu (!) thường đặt ở cuối những câu nào? Có trường hợp nào khác không?
V Hướng dẫn học tập.
- BTVN: 4,5 (SGK) + SBT