- Rèn luyện kĩ năng phân tích từ ngữ, hình ảnh đặc sắc.Tích hợp với phần tập làm văn ở trình tự miêu tả, với các văn bản khác cùng viết về động Phong Nha Bài thơ “Động Phong Nha” của Tố
Trang 1Bài 31: Tiết 129:
Văn bản: ĐỘNG PHONG NHA
Trần Hoàng
A Mục tiêu bài học:
* Giúp học sinh:
- Hiểu, nắm vững văn bản nhật dụng
- Cảm nhận được vẻ đẹp lộng lẫy, kì ảo của Động Phong Nha
- Có thái độ yêu quí, tự hào, bảo vệ môi trường và danh lam thắng cảnh
- Rèn luyện kĩ năng phân tích từ ngữ, hình ảnh đặc sắc.Tích hợp với phần tập làm
văn ở trình tự miêu tả, với các văn bản khác cùng viết về động Phong Nha ( Bài thơ “Động Phong Nha” của Tố Hữu)
B Các hoạt động dạy và học:
1 Ổn định tổ chức:
1.1 Kiểm tra sĩ số
1.2 Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh
2 Bài mới:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.
GV đặt câu hỏi để dẫn vào bài: Đến nay Việt Nam có rất nhiều di sản văn hóa,
danh lam thắng cảnh được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới Em nào có thể giới thiệu cho cả lớp biết các di sản đó không?
HS Trả lời, bổ sung ý kiến,
Sau khi học sinh trả lời giáo viên chốt dẫn vào bài mới:
Các di sản văn hóa thế giới của Việt Nam gồm: Vịnh Hạ Long, Cố đô Huế, Thánh địa Mĩ Sơn, Phố Cổ Hội An, Nhã nhạc Cung Đình Huế, Cồng Chiêng Tây Nguyên và cả quần thể rừng quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng Nói đến di sản Phong Nha – Kẻ Bàng không thể không nói đến động Phong Nha Để biết tại sao động Phong Nha lại được công nhận là di sản văn hoá thế giới, thầy trò chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong tiết học này qua văn bản " Động Phong Nha của tác giả Trần Hoàng
Trang 2Hoạt động của thầy Hoạt động của
Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu
chung văn bản:
GV: Hướng dẫn học sinh cách đọc
văn bản :Văn bản “ Động Phong
Nha” là một văn bản nhật dụng
Trong văn bản có sử dụng kết hợp
các phương thức biểu đạt như tự sự,
miêu tả, thuyết minh…Vì vậy, chúng
ta nên đọc văn bản theo giọng kể, kết
hợp với miêu tả, đặc biệt nhấn mạnh
các chi tiết miêu tả vẻ đẹp lộng lẫy, kì
ảo của Động Phong Nha
GV: Đọc mẫu một đoạn, sau đó gọi
3 học sinh đọc tiếp đến hết Cùng lúc
đó chiếu hình ảnh về động Phong
Nha
GV: Nhận xét cách đọc của học
sinh
- Nghe, nhớ để đọc cho đúng
- 3 học sinh đọc diễn cảm, to, rõ
Cả lớp nghe đồng thời quan sát tranh , cố gắng tưởng tượng, cảm nhận vẻ đẹp lộng lẫy, kì ảo của động Phong Nha
I Đọc – tìm hiểu chung
1 Đọc:
GV: Trong văn bản có nhiều từ,
cụm từ là thuật ngữ chuyên môn của
một số ngành ở đây, thầy lưu ý các
em các từ “Đệ nhất kì quan Phong
Nha”, “Vân nhũ”, “Nguyên sinh”,
“Kì ảo”( Giáo viên chiếu các từ trên
lên phông)
Một học sinh đọc
to rõ để cả lớp nghe, nhớ Các học sinh khác nghe, theo dõi SGK/147
2 Tìm hiểu chú thích:
- “Đệ nhất kì quan Phong Nha”
- “Vân nhũ”
- “Nguyên sinh”
- “Kì ảo”
Trang 3GV: Giải thích thêm về từ “Phong
Nha”.( “Phong”: nhọn; lược “Nha”:
răng => Động Phong Nha là động
răng nhọn hay còn gọi là động răng
lược Ví với hình dáng các thạch
nhũ trong động
? Theo em, văn bản có thể chia làm
mấy phần, nội dung mỗi phần là gì?
GV: Sử dụng máy chiếu kiến thức
lên để học sinh khắc sâu
GV: Để hiểu rõ hơn và cảm nhận
được vẻ đẹp của động Phong Nha,
thầy trò chúng ta cùng tìm hiểu chi
tiết văn bản theo bố cục trên
Trả lời cá nhân, nhận xét, bổ sung
và ghi nhanh kết quả
3 Bố cục: 3 phần
a Phần 1: Từ đầu… “
nằm rải rác”
Giới thiệu vị trí địa lý và
đường vào động Phong Nha.
b Phần 2: Tiếp theo…
“ nơi cảnh chùa đất Bụt”
Cảnh tượng Động
Phong Nha.
c Phần 3: Đoạn còn lại.
Giá trị của động Phong
Nha.
Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh
tìm hiểu chi tiết văn bản
? Em hãy cho biết Động Phong Nha
nằm ở đâu?
GV: Giới thiệu thêm cách đi từ Hà
Nội đến động Phong Nha.
GV: Chốt liên hệ với các hang động
khác ( Động Thiên Cung ở Vịnh Hạ
Long, động Hương Tích ở chùa
Hương) để học sinh hiểu tại sao động
Phong Nha được coi là " Đệ nhất kì
quan".
?Để vào chiêm ngưỡng vẻ đẹp của
Cá nhân trả lời,
bổ sung ý kiến
Ghi nhanh kết quả vào vở
Cá nhân trả lời,
II Tìm hiểu chi tiết văn bản:
1 Giới thiệu về động Phong Nha:
a Vị trí: Động Phong
Nha thuộc khối núi đá vôi
Kẻ Bàng ở Tây Quảng Bình Được gọi là đệ nhất
kỳ quan
b Đường vào động: Có
Trang 4động chúng ta có thể đi thế nào?
GV: (Chốt chuyển ý) Hai con đường
dẫn du khách vào thăm động Phong
Nha là hai con đường có phong cảnh
hết sức tươi đẹp Có thể nói bức tranh
phong cảnh hữu tình trên đường đến
với rừng quốc gia Phong Nha – Kẻ
Bàng đã gây sự chú ý nơi du khách
Để thấy được vẻ đẹp của động Phong
Nha, thầy trò chúng ta cùng tìm hiểu
phần tiếp theo
Hoạt động 4: Hướng dẫn học sinh
tìm hiểu vẻ đẹp của Động Phong
Nha:
GV: Như vậy, chúng ta đã biết Động
Phong Nha thuộc tỉnh Quảng Bình ở
Miền Trung nước ta Vậy bây giờ
thầy mời các em cùng đến tham quan
động.(GV chiếu đoạn phim lên cho
học sinh xem để các em thấy được vẻ
đẹp của Động Phong Nha
? Tác giả đã miêu tả động khô và
động nước như thế nào ?
GV: Chiếu lên phông, chốt giảng:
bổ sung ý kiến
Ghi nhanh kết quả vào vở
HS quan sát , cảm nhận vẻ đẹp của động Liên hệ đến nội dung bài học
Cá nhân trả lời,
bổ sung ý kiến
Nghe, ghi ý chính
hai con đường:
+ Đường thủy: Ngược
dòng sông Gianh rồi đi vào sông Son là đến nơi
+ Đường bộ : Theo đường
số 2 đến bến sông Son rồi đi thuyền khoảng ba mươi phút là đến nơi
c Toàn cảnh động Phong Nha:
c1 Cảnh bên trong động Phong Nha
Động khô:
- Cao 200 mét.
- Xưa là dòng sông ngầm còn nay là “ những vòm đá trắng vân nhũ và vô số cột
đá xanh màu ngọc bích óng ánh.”
Động nước:
- Có một con sông ngầm
dài chảy suốt ngày đêm
dư-ới núi đá vôi
Trang 5- Nối Kẻ Bàng và khu rừng nguyên sinh
- Sông sâu, nước rất trong
- Khi vào động nước phải mang theo đèn, đuốc
Miêu tả khái quát
GV:Tổ chức cho học sinh thảo luận
nhóm các câu hỏi sau:
1.a.Em hãy cho biết động chính
được tác giả miêu tả như thế nào?
( tìm những chi tiết miêu tả động
chính và nhận xét)
b.Cảnh bên ngoài động có vẻ
đẹp như thế nào?
2 Có ý kiến cho rằng: “ Cách
miêu tả của tác giả rất hợp lí, đem lại
hiệu quả cao đối với người đọc” Em
có đồng ý không? Vì sao?
GV: Trình tự miêu tả của tác giả rất
hợp lý Việc miêu tả theo trình tự
không gian (từ xa đến gần, từ khái
quát đến cụ thể ) cùng với phép liệt
kê đã khắc họa cảnh sắc Phong Nha
vừa kì vĩ vừa hết sức gần gũi đồng
thời kích thích trí tưởng tượng phong
phú của du khách Qua văn bản này
một lần nữa chúng ta lại thấy trong
văn miêu tả việc chọn trình tự miêu tả
hợp lí có ý nghĩa rất quan trọng đến
Lớp chia thành 4 nhóm để tiến hành thảo luận
Nhóm 1+2 thảo luận câu hỏi 1, nhóm 3 + 4 thảo luận câu hỏi 2
Đại diện ghi ra giấy sau 3 phút các nhóm cử đại diện trình bày, các nhóm khác nghe, bổ sung
Học sinh nghe, ghi nhanh ý chính, nhớ để vận dụng vào bài viết văn tả cảnh
- Gồm 14 buồng thông nhau
- Cấu tạo:
+ Đá nhiều hình khối: khối hình con gà, khối hình con cóc, khối xếp thành đốt trúc dựng đứng, khối mang hình mâm xôi, khối mang hình cái khánh, tiên ông đánh cờ
+ Màu sắc: Thạch nhũ
huyền ảo, lóng lánh như kim cương, phong lan xanh biếc
+ Bãi cát, bãi đá rộng và đẹp
Miêu tả chi tiết, đa dạng, phong phú, gợi tả, sinh động, hấp dẫn.
=> Đây là động chính c2.Cảnh bên ngoài động:
- Tiếng nói, tiếng nước như tiếng đàn, tiếng chuông nơi cảnh chùa đất Bụt
Trang 6sự thành công của văn bản
GV bình: Dưới ngòi bút của tác giả
Trần Hoàng, vẻ đẹp của động
Phong Nha hiện lên vừa có nét
hoang sơ, bí hiểm vừa thanh thoát
và giàu chất thơ nhờ sự hòa tấu của
âm thanh " khác nào tiếng đàn, tiếng
chuông nơi cảnh chùa, đất Bụt." như
nhà thơ Tố Hữu đã viết:
" Mái chèo đưa ta qua rèm đá thêu hoa
Ngắm những tiên nga ngực trần mơ
mộng
Những vị phật điềm nhiên phơi bụng
Bên những thằng quỉ dữ nhe nanh
Động tỏ mờ nghe gió hú luồn quanh
Như sáo tự trời xanh thổi linh hồn
cho đá
Thuyền cứ trôi Ta ngồi nghe con
sông kì lạ
Chảy lặng thầm trong núi thẳm hang
sâu."
Học sinh nghe, cảm thụ cái hay, thấy được cái đẹp của động Phong Nha
- Như thế giới của tiên cảnh
Nghệ thuật:
- Trình tự không gian
( từ xa đến gần, từ khái quát đến cụ thể )
- Biện pháp liệt kê ( hình khối, màu sắc, âm thanh)
- So sánh độc đáo, gợi
hình ảnh
Sơ kết: Vẻ đẹp của động Phong Nha là vẻ đẹp lộng lẫy và kì ảo, vừa hoang sơ
bí hiểm, vừa thanh thoát
và giàu chất thơ.
Hoạt động 5:Hướng dẫn học sinh
tìm hiểu giá trị của động Phong
Nha:
? Qua lời phát biểu của nhà thám
hiểm Hao – yớt Lim – be và báo cáo
khoa học của Hội địa lí Hoàng gia
Anh, động Phong Nha được đánh giá
như thế nào?
Học sinh phát hiện, đọc lại lời phát biểu của ông trưởng đoàn thám hiểm Hôi địa lí Hoàng Gia Anh
2 Giá trị của động Phong Nha:
- Văn hóa: Là di sản văn
hóa thế giới
- Kinh tế + Du lịch
+ Thám hiểm
+ Nghiên cứu khoa
Trang 7Định hướng: Động dài và đẹp, có
bảy cái nhất: Hang động dài nhất,
cửa hang cao và rộng nhất,bãi cát
bãi đá rộng và đẹp nhất, hồ ngầm
đẹp nhất, hang khô rộng và đẹp
nhất,thạch nhũ tráng lệ và kì ảo nhất,
sông ngầm dài nhất.
? Với vẻ đẹp của mình, động Phong
Nha đã mang lại những giá trị gì?
GV: Tổ chức cho học sinh thảo luận
để rút ra thái độ và trách nhiệm của
bản thân đối với động Phong Nha nói
riêng các di sản văn hoá nói chung
? Để động Phong Nha nói riêng và
các danh lam thắng cảnh của đất
nước nói chung luôn tươi đẹp, mỗi
chúng ta cần làm gì?
GV: Chốt kiến thức, liên hệ trách
nhiệm của học sinh trong việc giữ
gìn, bảo vệ di sản văn hóa.
Trả lời theo sự cảm nhận của cá nhân, bổ sung ý kiến, ghi ý chính
Học sinh làm việc theo nhóm nhỏ
Mỗi nhóm 2 bàn làm việc trong vòng 1 phút Sau khi thảo luận cử đại diện trình bày các nhóm khác bổ sung
học
=> Luôn tự hào, có ý thức bảo vệ, giữ gìn, đầu tư để phát triển kinh tế đất nước.
Sau khi học sinh trả lời giáo viên
chiếu đoạn phim những lời phát biểu
của người dân Quảng Bình cho học
sinh quan sát
Sau khi học sinh quan sát đoạn
phim giáo viên bình mở rộng:
Những suy nghĩ trên đây của
lãnh đạo và nhân dân Quảng Bình
có lẽ cũng chính là suy nghĩ của tất
cả những người dân Việt Nam Nếu
người dân Quảng Bình tự haò về
Học sinh quan sát phim, ghi nhớ
Học sinh nghe, ghi nhớ
Trang 8động Phong Nha thì tất cả chúng ta
luôn tự hào vì ở đâu trên đất nước
ta cũng có cảnh đẹp với:
" Gió đưa cành trúc la đà
Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ
Xương
Mịt mù khói tỏa ngàn sương,
Nhịp chày Yên Thái, mặt gương Tây
Hồ."
Hay:
" Đường vô xứ Nghệ quanh quanh,
Non xanh nước biếc như tranh họa
đồ"
Và càng tự hào bao nhiêu chúng ta
lại càng nhận thức rõ trách nhiệm
của mình trong việc giữ gìn và phát
huy những giá trị văn hóa tinh thần
đó bấy nhiêu.
Hoạt động 6: Hướng dẫn tổng kết
văn bản:
? Qua việc tìm hiểu văn bản, các em
hiểu thêm điều gì về động Phong Nha
?
GV: Chốt nội dung tổng kết lên
phông gọi 1 -2 học sinh nhắc lại
GV chốt toàn bài: Qua tiết học này
chúng ta đã hiểu tại sao động
Phong Nha lại được UNESCO công
nhận là di sản văn hóa thế giới.
Cá nhân trả lời,
bổ sung các em khác ghi lại kết quả
Học sinh nghe, lắng sâu kiến thức
III.Tổng kết:
Bằng những từ ngữ gợi hình gợi cảm cùng với trình
tự miêu tả hợp lí, tác giả Trần Hoàng đã giúp người đọc hiểu động Phong Nha được xem là kì quan thứ nhất, được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới Từ đó, chúng ta thêm
tự hào và thêm yêu Tổ Quốc Việt nam giàu và đẹp
Trang 9
Thầy mong rằng sau tiết học này
mỗi chúng ta lại càng tự hào hơn về
tổ quốc Việt Nam Và thầy hi vọng
một ngày không xa chúng ta sẽ
được đặt chân đến " Đệ nhất kì quan
Phong Nha" để được chiêm ngưỡng
vẻ đẹp kì vĩ của nó.
Hoạt động 7: Hướng dẫn học sinh
củng cố và chuẩn bị bài ở nhà.
GV sử dụng sơ đồ để củng cố toàn bộ
nội dung kiến thức của bài
GV tổ chức cho học sinh điền vào sơ
đồ những nội dung chính của bài
( Xem phần phụ lục )
GV: Ra bài tập, dặn dò công việc
chuẩn bị ở nhà của học sinh
Học sinh điền thông tin chính của bài học vào giấy và dán vào
sơ đồ
Học sinh nghe, ghi nhớ về nhà thực hiện
IV Củng cố – dặn dò:
1 Củng cố: Sơ đồ củng
cố kiến thức
2.Dặn dò:
- Về nhà viết đoạn văn
giới thiệu động Phong Nha theo cảm nhận của bản thân
- Ôn lại nội dung bài học
- Soạn bài " Ôn tập về dấu câu"