Do đó, du lịch ở thànhphố Kon Tum có sự đóng góp rất quan trọng trong ngành du lịch của tỉnh;khách du lịch trong và ngoài nước đến với thành phố Kon Tum rất lớn; nguồnthu từ các hoạt độn
Trang 1VÕ QUANG VINH
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ KON TUM,
TỈNH KON TUM
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
Đà Nẵng - Năm 2018
Trang 2VÕ QUANG VINH
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ KON TUM,
Trang 3sự hướng dẫn khoa học của PGS TS Lê Văn Huy
Các nội dung được đề cập trong Luận văn là do tôi tìm hiểu, nghiên
cứu, không sao chép; nội dung, số liệu trong Luận văn được thu thập từ nhiềunguồn, lĩnh vực để phục vụ cho công tác nghiên cứu Tôi xin chịu trách nhiệm
về nội dung Luận văn của mình
Tác giả
Võ Quang Vinh
Trang 42 Mục tiêu nghiên cứu 3
2.1 Mục tiêu nghiên cứu tổng quát 3
2.2 Mục tiêu nghiên cứu cụ thể 4
3 Câu hỏi nghiên cứu 4
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5
4.1 Đối tượng nghiên cứu 5
4.2 Phạm vi nghiên cứu 5
5 Phương pháp nghiên cứu 5
6 Bố cục của đề tài: 5
7 Tổng quan về tài liệu nghiên cứu 6
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH 9
1.1 KHÁI QUÁT QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH 9
1.1.1 Một số định nghĩa cơ bản về Du lịch 9
1.1.2 Hoạt động du lịch 12
1.1.3 Các loại hình du lịch cơ bản 13
1.1.4 Quản lý nhà nước về du lịch 14
1.1.5 Đặc điểm của quản lý nhà nước về du lịch 15
1.2 NHỮNG NỘI DUNG CHỦ YẾU CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH 16
1.2.1 Xây dựng, tổ chức thực hiện các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách phát triển du lịch 16
1.2.2 Xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật trong hoạt động du lịc 17
Trang 5xây dựng kết cấu hạ tầng 18
1.2.5 Tổ chức thực hiện hợp tác đầu tư, quảng bá và xúc tiến du lịch 19
1.2.6 Tổ chức thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về hoạt động kinh doanh du lịch 20
1.3 SỰ CẦN THIẾT CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH 20
1.4 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH 21
1.4.1 Yếu tố về điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên 21
1.4.2 Các yếu tố về kinh tế - xã hội 21
1.4.3 Các yếu tố về đường lối phát triển du lịch 22
1.4.4 Các yếu tố thuộc về cơ quan quản lý nhà nước về du lịch 22
1.5 KINH NGHIỆM QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH Ở MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG 23
1.5.1 Kinh nghiệm QLNN về du lịch của thành phố Đà Nẵng 23
1.5.2 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về du lịch ở Nha Trang 24
1.5.3 Bài học kinh nghiệm rút ra có thể vận dụng cho QLNN về du lịch trên địa thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum 24
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ KON TUM, TỈNH KON TUM 27
2.1 NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QLNN VỀ DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ KON TUM, TỈNH KON TUM 27
2.1.1 Điều kiện tự nhiên 27
2.1.2 Điều kiện văn hóa, kinh tế - xã hội 29
2.1.3 Tài nguyên du lịch thiên nhiên 34
Trang 62.2.1 Thực trạng hoạt động du lịch của thành phố Kon Tum 39 2.2.2 Tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển du lịch trên địa bàn thành phố 43 2.2.3 Xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật, chính sách trong hoạt động du lịch của thành phố 44 2.2.4 Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về du lịch của thành phố 45 2.2.5 Đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực ngành du lịch trên địa bàn thành phố Kon Tum 46 2.2.6 Quản lý hoạt động xúc tiến, quảng bá du lịch và liên kết hợp tác trên địa bàn thành phố Kon Tum 47 2.2.7 Quản lý nhà nước về các hoạt động kinh doanh du lịch 47
2.3 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCHTRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ KON TUM 52
2.3.1 Những kết quả đạt được trong quản lý nhà nước đối với hoạt động
du lịch 52 2.3.2 Những hạn chế trong quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn thành phố Kon Tum 53 2.3.3 Nguyên nhân của hạn chế 56
CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ KON TUM, TỈNH KON TUM 60
3.1 ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN DU LỊCH TRÊN ĐỊABÀN THÀNH PHỐ KON TUM 60
3.1.1 Đầu tư nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành 61
Trang 7du lịch đặc thù 63 3.1.4 Đầu tư cải thiện kết cấu hạ tầng, hệ thống giao thông đến và trong các khu, điểm du lịch 65
3.2 PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DULỊCH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ KON TUM 67
3.2.1 Gắn phát triển du lịch với phát triển kinh tế chung trên địa bàn thành phố Kon Tum 67 3.2.2 Đổi mới nhận thức và đổi mới tư duy kinh tế về du lịch trong phát triển kinh tế - xã hội 68 3.2.3 Đổi mới công tác chỉ đạo, điều hành nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước về du lịch 69 3.2.4 Đổi mới mạnh mẽ về tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước về du lịch 69
3.3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CÔNG TÁC QUẢN LÝNHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ KON TUM 70
3.3.1 Tổ chức thực hiện các chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển du lịch trên địa bàn thành phố Kon Tum 70 3.3.2 Hoàn thiện cơ chế chính sách và kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về du lịch của thành phố 72 3.3.3 Huy động và quản lý các nguồn lực về hoạt động kinh doanh du lịch nhằm phục vụ cho phát triển du lịch 73 3.3.4 Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch trên địa bàn thành phố Kon Tum 76 3.3.5 Đa dạng hóa sản phẩm du lịch tạo ra các sản phẩm du lịch 77
Trang 83.3.8 Tăng cường công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên và môi trường du lịch 79
3.3.9 Công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong hoạt động kinh doanh du lịch và bố trí nơi dừng đỗ cho các phương tiện giao thông
……….79
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 82 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (BẢN SAO)
Trang 9QLNN Quản lý nhà nước
ASEAN Hiệp hội các nước Đông Nam Á
WTO Tổ chức Thương mại Thế giới
UNESCO
Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc
GDP Tổng sản phẩm quốc nội
Trang 102.1 Dân số trung bình và mật độ dân số trên địa bàn
thành phố Kon Tum
28
2.2 Dân số trung bình phân theo giới tính và phân theo
thành thị, nông thôn thành phố Kon Tum qua các
năm 2013 – 2017
28
2.3 Số lượng lao động trong các doanh nghiệp đang
hoạt động trên địa bàn thành phố Kon Tum
29
2.4 Lao động trong các doanh nghiệp hoạt động về lĩnh
vực kinh tế trên địa bàn thành phố
2.2 Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý của thành phố Kon
Tum
44
Trang 111 Tính cấp thiết của đề tài
Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, kể từ khi Việt Nam đã gia nhậpvào Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), thì ngành du lịch Việt Nam đang
có một vị trí, vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế của đất nước Du lịchđược coi là một ngành kinh tế tổng hợp quan trọng và đã đóng góp cho nhiềungành, nhiều lĩnh vực phát triển khác nhau; góp phần vào sự tăng trưởng kinh
tế của đất nước, thúc đẩy, bảo tồn và phát triển các giá trị văn hóa của ViệtNam tiên tiến, đậm đà, bản sắc dân tộc Du lịch xác lập và nâng cao vị thế,hình ảnh của đất nước, con người Việt Nam năng động, thân thiện, hòa bìnhtrên trường quốc tế; góp phần quan trọng cho quá trình hội nhập, kinh tế quốc
tế và thực hiện đường lối đối ngoại ngày càng mở rộng để thực hiện các chiếnlược đa phương hóa, đa dạng hóa của Đảng và Nhà nước Trong thời gianqua, Đảng và Nhà nước ta, đã có sự quan tâm đặc biệt đến phát triển của dulịch; xem phát triển du lịch là phát triển kinh tế của đất nước Do đó, quản lýnhà nước đối với hoạt động du lịch luôn được chú trọng, không ngừng đổimới, hoàn thiện để phù hợp với điều kiện phát triển của đất nước, trong côngcuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa và hội nhập quốc tế
Thành phố Kon Tum là thành phố tỉnh lỵ; là Trung tâm văn hoá, chínhtrị, kinh tế và khoa học – kỹ thuật của tỉnh Kon Tum; thành phố Kon Tum cócác tuyến đường giao thông chính, quan trọng chạy qua như: Quốc lộ 14(đường Hồ Chí Minh) liên kết các tỉnh Tây Nguyên và đi các tỉnh Bắc – Nam;quốc lộ 24 đi tỉnh Quảng Ngãi được kết nối với quốc lộ 1A đi các tỉnh duyênhải Nam Trung Bộ Ngoài ra, thành phố Kon Tum có các tỉnh lộ cũng khôngkém phần quan trọng cho lưu thông, vận chuyển khách du lịch và phát triển
du lịch như: tỉnh lộ 675 kết nối huyện Sa Thầy với thành phố Kon Tum; tỉnh
lộ 671 kết nối huyện Đắk Hà với xã Đăk Cấm của thành phố Kon Tum Trong
Trang 12khu du lịch ở thành phố gồm có các tuyến đường: “Phan Đình Phùng, DuyTân, Nguyễn Huệ, Trần Hưng Đạo, Trần Phú, Lê Hồng Phong, Bà Triệu,Trường Chinh, Đào Duy Từ và Trần Văn Hai…” rất thuận tiện cho việc dichuyển của du khách và phát triển du lịch Trên địa bàn thành phố Kon Tum,còn có các nguồn tài nguyên du lịch về danh lam, thắng cảnh và du lịch ditích lịch sử, văn hoá khá phong phú, đa dạng có sức hấp dẫn thu hút du kháchnhư: di tích lịch sử Ngục Kon Tum là một trong những địa điểm quan trọngnhất trong tỉnh; có các công trình kiến trúc cổ (Nhà thờ gỗ, Tòa giám mục,chùa Bắc Ái, làng Kon K’Tu); các điểm du lịch thiên nhiên (sông Đăk Bla,cầu treo Kon Klor, hồ Đăk Yên); hệ thống nhà mồ tại các làng đồng bào dântộc thiểu số sinh sống lâu đời trên địa bàn thành phố Do đó, du lịch ở thànhphố Kon Tum có sự đóng góp rất quan trọng trong ngành du lịch của tỉnh;khách du lịch trong và ngoài nước đến với thành phố Kon Tum rất lớn; nguồnthu từ các hoạt động dịch vụ du lịch trên địa bàn thành phố đã đóng góp tươngđối lớn vào ngân sách của tỉnh Tuy nhiên, các hoạt động du lịch trên địa bànthành phố Kon Tum, thời gian qua vẫn chưa phát huy được hết tiềm năng, lợithế của mình; ngành du lịch vẫn còn bộc lộ những hạn chế nhất định Cácdịch vụ du lịch ở thành phố Kon Tum chủ yếu tập trung vào các điểm, khu dulịch sinh thái, ít đầu tư cho lĩnh vực du lịch di tích lịch sử, văn hóa; do đó chấtlượng các loại hình du lịch chưa cao, các công trình, khu di tích lịch sử, vănhóa bị xuống cấp Kinh tế ở thành phố Kon Tum phát triển nhanh nhưng lĩnhvực văn hoá - xã hội còn nhiều bức xúc; đời sống vật chất, tinh thần của một
số bộ phận nhân dân địa phương, nhất là bà con người đồng bào dân tộc thiểu
số tại chỗ còn khó khăn; tội phạm và tệ nạn xã hội, nhất là ma túy, trộm cắp,
cờ bạc còn diễn biến phức tạp Công tác xây dựng Đảng, hệ thống chính trịcủa thành phố có mặt còn hạn chế, năng lực quản lý nhà nước trên địa bàn
Trang 13trường định hướng xã hội chủ nghĩa, sự quản lý điều hành của Nhà nước là vôcùng cần thiết, nhất là đối với ngành du lịch, một ngành kinh tế có liên quanvới nhiều ngành khác Nếu để tự nó phát triển, buông lỏng quản lý của Nhànước, không có sự thống nhất các yếu tố liên ngành, liên vùng, hoạt độngkinh doanh du lịch sẽ bị chệch hướng, thị trường bị lũng đoạn, tài nguyên dulịch bị khai thác kiệt quệ, không đảm bảo phát triển du lịch bền vững Nhiềuvấn đề như quy hoạch tổng thể phát triển du lịch, bảo vệ môi trường sinh thái,trật tự an toàn xã hội, liên kết hội nhập, những thỏa thuận đa phương hoặcsong phương… nếu không có vai trò của Nhà nước thì không thể giải quyếtđược Đặc biệt trong xu thế toàn cầu hóa, khu vực hóa của hoạt động kinhdoanh du lịch, việc hợp tác liên kết luôn đi liền với cạnh tranh đòi hỏi mỗinước phải có chiến lược tổng thể phát triển du lịch xuất phát từ điều kiện củamình, vừa phát huy được tính đặc thù, huy động được nội lực để tăng khảnăng hấp dẫn khách du lịch vừa phù hợp với thông lệ quốc tế, tranh thủ đượcnguồn lực bên ngoài, để có điều kiện hội nhập Điều này đặt ra nhiệm vụ quantrọng cho thành phố, là phải hoàn thiện và nâng cao hơn nữa “công tác quản
lý nhà nước về du lịch” Để từ đó, xây dựng chiến lược phát triển về mọi mặtcủa ngành du lịch, đem lại lợi nhuận ngày càng nhiều cho cho nguồn thu ngânsách của thành phố, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Kon Tum
Từ những nội dung nêu trên, tôi chọn Đề tài “Quản lý nhà nước về du
lịch trên địa bàn thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum” làm Luận văn tốt
nghiệp, nhằm góp phần vào giải quyết những của thành phố Kon Tum
2 Mục tiêu nghiên cứu
2.1 Mục tiêu nghiên cứu tổng quát
Trên cơ sở đánh giá, thực trạng các vấn đề “Quản lý nhà nước về dulịch trên địa bàn thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum” để tìm ra các phương
Trang 14đối với ngành du lịch trên địa thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum” nhằm đưangành kinh doanh hoạt động du lịch trở thành một trong những ngành kinh tếchủ lực của thành phố Đồng thời tạo được hình ảnh, thương hiệu du lịch vàmang những đặc trưng riêng của thành phố; giữ vững và khai thác tốt cácnguồn tài nguyên du lịch tự nhiên, du lịch nhân văn; chủ trọng đầu tư xâydựng thương hiệu các sản phẩm du lịch, dịch vụ du lịch đa dạng, chất lượng;giữ gìn và bảo tồn các giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể; bảo vệ tài nguyênmôi trường, tài nguyên thiên nhiên nhằm đảm bảo phục vụ nhu cầu thamquan, giải trí của du khách trong nước và du khách quốc tế.
2.2 Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
- Nghiên cứu những “lý luận chung về du lịch” và “quản lý nhà nước về
du lịch” trên địa thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum
- Phân tích, đánh giá thực trạng “Quản lý nhà nước về du lịch trên địabàn thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum” giai đoạn 2013-2017
- Đưa ra một số giải pháp, nhằm hoàn thiện công tác “Quản lý nhànước” về hoạt động kinh doanh du lịch trên địa bàn thành phố Kon Tum, tỉnhKon Tum
3 Câu hỏi nghiên cứu
Nội dung nghiên cứu của luận văn nhằm trả lời các câu hỏi:
1- Nội dung của công tác Quản lý nhà nước về du lịch là gì? Những yếu
tố, nguyên nhân nào làm ảnh hưởng đến công tác “QLNN về hoạt động kinhdoanh du lịch trên địa bàn thành phố Kon Tum”?
2- Thực trạng của “Quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn thành phốKon Tum, tỉnh Kon Tum” như thế nào? Có những thành công, hạn chế gì?Nguyên nhân dẫn đến hạn chế đó?
3- Cần có những giải pháp nào để nâng cao công tác “QLNN về du lịch
Trang 154 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác “Quản lý nhà nước vềhoạt động kinh doanh du lịch trên địa bàn thành phố Kon Tum, tỉnh KonTum”
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Phân tích, đánh giá thực trạng “Quản lý nhà nước vềhoạt động kinh doanh du lịch trên địa bàn thành phố Kon Tum, tỉnh KonTum”
- Về thời gian: Nghiên cứu thực trạng vấn đề “Quản lý nhà nước về dulịch ở thành phố Kon Tum”, gia đoạn 2013-2017
- Về không gian: Nghiên cứu “Quản lý nhà nước về du lịch trên địa bànthành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum”
5 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp tổng hợp: Thu thập, tổng hợp và phân tích các tài liệu liên quan đến “Quản lý nhà nước về du lịch”, từ đó đánh giá thực trạng của vấn đề.
- Phương pháp quan sát: Quan sát trực tiếp các vấn đề liên quan đến
“Quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn thành phố Kon Tum, tỉnh KonTum”
- Phương pháp phân tích hệ thống: Phân tích các yếu tố “môi trường tácđộng đến hoạt động, kinh doanh du lịch”; công tác “quản lý nhà nước đối vớihoạt động kinh doanh du lịch” của thành phố Kon Tum
- Phương pháp phân tích thống kê: Sử dụng các số liệu đã được thuthập, phân tích phục vụ việc đánh giá tình hình phát triển các “hoạt động kinhdoanh du lịch” và thực trạng “quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn thành
Trang 166 Bố cục của đề tài:
Gồm 3 chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về du lịch.
Chương 2 Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn thành
phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum
Chương 3 Một số giải pháp, nhằm nâng cao công tác quản lý nhà nước
về hoạt động du lịch trên địa bàn thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum
7 Tổng quan về tài liệu nghiên cứu
Trong những năm qua, hoạt động kinh doanh du lịch Việt Nam pháttriển rất mạnh đã góp tăng thu ngân sách nhà nước Do đó, vấn đề “Quản lýnhà nước về du lịch” đã có rất nhiều tác giả nghiên cứu, Các bài viết, côngtrình nghiên cứu đều đồng tình và nêu bật được tầm quan trọng của quản lýnhà nước về du lịch của nước nhà; các bài viết, đề tài đã đưa ra các cơ sở lýluận của quản lý nhà nước về du lịch và đánh giá những thực trạng, đưa ra cácgiải pháp mang tính định hướng để công tác quản lý nhà nước về du lịch cótính hiệu quả cao Có rất nhiều báo cáo khoa học, các bài viết đăng trên cácbáo, tạp chí đề cập đến những vấn đề liên quan đến công tác quản lý nhà nước
về du lịch Sau đây là một số tài liệu, đề tài của các tác giả liên quan làm cơ
sở cho việc nghiên cứu của tôi, cụ thể:
- Luận văn Thạc sỹ “Tăng cường quản lý nhà nước đối với ngành du
lịch ở tỉnh Quảng Nam trong giai đoạn hiện nay” của Nguyễn Thăng Long
(2009) Tác giả đã nêu lên được những nội dung liên quan đến công tác
“quản lý nhà nước đối với ngành du lịch”; tác giả đã làm rõ được công tác
“quản lý nhà nước về du lịch” phải được quan tâm phát triển, xem phát triển
du lịch là một ngành kinh tế chủ lực và có nhiều đóng góp về thu ngân sách của địa phương [7]
Trang 17Đồn, tỉnh Quảng Ninh” của Nguyễn Thị Thùy (2013) Luận văn đã phân tích,
đánh giá được vai trò, thực trạng của “QLNN về du lịch” trong giai đoạn pháttriển “kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa”, và đề xuất các giảipháp đê góp phần “nâng cao hiệu lực QLNN về hoạt động du lịch” [9]
- Giáo trình “Quản lý nhà nước về kinh tế” do TS Lê Bảo biên soạn
năm 2016 Tác giả đã nêu được những vấn đề lý luận chung của “Quản lý nhànước về kinh tế”; chức năng nhiệm vụ; đối tượng, phạm vi và nội dung;phương thức; công cụ và chiến lược trong “quản lý nhà nước về kinh tế”,gồm: (1) Nhà nước tạo thường điều kiện cho các “chủ thể kinh tế” ra đời vàphát triển, trên cơ sở không ngừng nâng cao hiệu quả hoạt động, hoàn hiệnquan hệ sản xuất theo cơ chế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa(XHCN); Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong quá trình phát triển kinh tế nhànước, kinh tế tập thể; (2) Bảo vệ người lao động trước sự bóc lột quá đáng củagiới chủ; (3) Bảo vệ vị trí của người lao động trong quá trình tham gia sảnxuất tại doanh nghiệp; (4) Bảo vệ quyền, nhân phẩm và lợi ích hợp pháp củangười lao động trước mọi sự ngược đãi của các giới chủ; (5) Trong quá trìnhhoạt động sản xuất kinh doanh, các chủ doanh nghiệp có thể có những hành vitiêu cực, gây bất lợi cho người lao động hoặc cho xã hội, thì chỉ có Nhà nướcmới có những biện pháp ngăn chặn được những hành vi đó; (6) Trong trườnghợp, các doanh nhân không thể tự giải quyết nổi các vấn đề phức tạp trongquá trình sản xuất kinh doanh, mà chỉ có nhờ Nhà nước họ mới có khả năngquyết định đúng mọi hoạt động của doanh nghiệp mình; (7) Nhà nước đóngvai trò quan trọng trong các hoạt động quản lý đối với nền kinh tế quốc dân,quan hệ đối ngoại của nhà nước Ngoài ra, trong giáo trình tác giả cũng nêulên “hoạt động quản lý nhà nước” đối với doanh nghiệp; (8) Quản lý nhà nướcđối với hạ tầng kinh tế - kỹ thuât, xã hội; (9) “Quản lý nhà nước” đối với giáo
Trang 18với các dịch vụ tư vấn và công ích; (12) Quản lý nhà nước về trật tự, trị an, antoàn - xã hội trong nền kinh tế thị trường [1]
- Giáo trình Kinh tế du lịch của tác giả GS.TS Nguyễn Văn Đính vàPGS.TS Trần Thị Minh Hòa đồng chủ biên do NXB Lao Động xuất bản năm
2006 Tác giả đã phân tích, đánh giá và đã nêu được “những vấn đề cơ bản vềhoạt động kinh doanh du lịch”, như: Khái quát được về hoạt động du lịch, đưa
ra được các khái niệm về du lịch; nêu lên quá trình lịch sử hình thành, ý nghĩacủa hoạt động kinh doanh du lịch; các loại hình, lĩnh vực kinh doanh dulịch… Ngoài ra, giáo trình nêu được những yếu tố liên quan đến hoạt độngkinh doanh du lịch như: lao động, cơ sở vật chất - kỹ thuật, chất lượng dịch
vụ, cơ sở vật chất và hiệu quả kinh tế du lịch [2]
+ Luận án tiến sỹ “Giải pháp phát triển du lịch bền vững Tây Nguyên”
của Nguyễn Đức Tuy (2014) Tác giả đã đánh giá có hệ thống về các yếu tốtác động đến phát triển du lịch bền vững Tây Nguyên Thu thập tư liệu, phỏngvấn khách du lịch để phân tích đánh giá và kết luận mức độ phát triển du lịchbền vững Tây Nguyên Đề xuất những định hướng phát triển và các nhóm giảipháp cho việc phát triển du lịch bền vững Tây Nguyên đến năm 2020 [32]
- Đề án “Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Kon Tum, giai
đoạn 2007–2015, định hướng đến 2025 và tầm nhìn đến năm 2030” và Đề án
“Phát triển du lịch tỉnh Kon Tum đến năm 2020” Đề án là cơ sở cho việcthực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, phát triển ngành du lịch củathành phố [25], [26]
Từ những đúc kết qua khảo sát, quan sát tình hình phát triển du lịchtrên địa bàn thành phố Kon Tum trong thời gian qua và tổng hợp, phân tích từ
nguồn tư liệu của các tác giả để tham khảo và học hỏi Do đó, bản thân tôi tự nhận thấy rằng Đề tài “Quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn thành phố
Trang 19cứu, không sao chép với bất kỳ những nội dung mà các tác giả trước đã nghiên cứu.
Trang 20CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH1.1 KHÁI QUÁT QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH
1.1.1 Một số định nghĩa cơ bản về Du lịch
Du lịch được xem là một ngành kinh doanh tổng hợp có hiệu quả cao
và có vai trò to lớn trong góp phần vào sự phát triển kinh tế của một quốc gia;ngày nay, ngành du lịch trên thế giới phát triển rất nhanh, không chỉ ở cácquốc gia phát triển, mà còn ở các quốc gia đang phát triển, trong đó có ViệtNam Tuy nhiên, xét ở nhiều góc độ khác nhau thì “Du lịch được xét từ góc
độ của người đi du lịch và bản thân của các nhà hoạt động kinh doanh dulịch”; cho đến nay vẫn còn có những suy nghĩ khác nhau, chưa có sự thốngnhất trong quan niệm giữa các nhà khoa học nghiên cứu và những người hoạtđộng trong lĩnh vực du lịch
Theo ông W Hunziker và Kraff người Thụy sỹ (1941), đưa ra địnhnghĩa: “Du lịch là tổng hợp những hiện tượng và các mối quan hệ nảy sinh từviệc di chuyển và dừng lại của con người tại nơi không phải là nơi cư trúthường xuyên của họ; hơn nữa, họ không ở lại đó vĩnh viễn và không có bất
kỳ hoạt động nào để có thu nhập tại nơi đến”
Theo Robert Langquar (1980), được sử dụng bằng tiếng anh lần đầutiên khoảng năm 1800, nhiều quốc gia trên thế giới đã sử dụng trực tiếp màkhông cần dịch, trong đó có tiếng Việt; từ du lịch có nguồn gốc từ tiếng Hán –Việt Nam, được hiểu như là một cuộc đi chơi tạm thời
Hội nghị Liên Hiệp Quốc về du lịch họp tại Rome - Italia (1963), cácchuyên gia đưa ra định nghĩa về du lịch: “Du lịch là tổng hợp các mối quan
hệ, hiện tượng và các hoạt động kinh tế bắt nguồn từ các cuộc hành trình vàlưu trú của cá nhân hay tập thể ở bên ngoài nơi ở thường xuyên của họ hayngoài nước họ với mục đích hoà bình Nơi họ đến lưu trú không phải là nơi
Trang 21làm việc của họ”.
Theo Liên hiệp quốc tế các tổ chức lữ hành chính thức (InternationalUnion of Official Travel Oragnization: IUOTO): “Du lịch được hiểu là hànhđộng du hành đến một nơi khác với địa điểm cư trú thường xuyên của mìnhnhằm mục đích không phải để làm ăn, tức không phải để làm một nghề haymột việc kiếm tiền sinh sống ”
Theo Tổ chức Du lịch thế giới (World Tourism Organization): “Du lịchbao gồm tất cả mọi hoạt động của những người du hành tạm trú với mục đíchtham quan, khám phá và tìm hiểu, trải nghiệm hoặc với mục đích nghỉ ngơi,giải trí, thư giãn cũng như mục đích hành nghề và những mục đích khác nữatrong thời gian liên tục nhưng không quá một năm ở bên ngoài môi trườngsống định cư nhưng loại trừ các du hành mà có mục đích chính là kiếm tiền”
Theo I I Pirogionic (1985): “Du lịch là một dạng hoạt động của dân cưtrong thời gian rỗi liên quan với sự di chuyển và lưu lại tạm thời bên ngoàinơi cư trú thường xuyên nhằm nghỉ ngơi, chữa bệnh, phát triển thể chất vàtinh thần, nâng cao trình độ nhận thức văn hóa hoặc thể thao kèm theo việctiêu thụ những giá trị về tự nhiên, kinh tế và văn hóa”
Theo Luật Du lịch Việt Nam số 09/2017/QH14 đã được Quốc hội NướcCộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIV, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày
19 tháng 6 năm 2017, đã đưa ra định nghĩa như sau: “Du lịch là các hoạt động
có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyêntrong thời gian không quá 01 năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan,nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với
Trang 22người đi du lịch “Du lịch được xem như là một dạng nghỉ dưỡng sức, thamquan tích, học hỏi, khám phá của con người ngoài nơi cư trú với mục đích:nghỉ ngơi, giải trí, xem danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, các công trìnhvăn hóa nghệ thuật của địa phương nợi mà họ đến”.
- Thứ hai, du lịch được xem xét ở góc độ là một ngành kinh tế “Du lịch
là một ngành kinh tế tổng hợp có hiệu quả cao về nhiều mặt; nâng cao nhậnthức, hiểu biết về thiên nhiên, truyền thống lịch sử và văn hóa của vùng, miền
từ đo góp phần làm tăng thêm tình yêu đất nước; đối với người nước ngoài làtình hữu nghị với dân tộc mình; du lịch là lĩnh vực kinh doanh mang lại hiệuquả kinh tế rất lớn, có thể coi là hàng hóa xuất khẩu và dịch vụ tại chỗ”
Từ những khái niệm nêu trên và Luật du lịch Việt Nam, chúng ta có thểnhận thấy những luận điểm cơ bản, như sau:
- Du lịch là “Các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người
(cá nhân hoặc tập thể) đến những nơi không thuộc khu vực mình cư trú thường xuyên nhằm mục đích tham quan, vui chơi, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định (không bao gồm mục đích công việc)”; Du
lịch là “Thiết lập các quan hệ giữa khách du lịch với nhà cung ứng các dịch
vụ du lịch, chính quyền địa phương và cư dân ở địa phương”.
- Chuyến du lịch là “Những người du lịch đi theo các chuyến du lịch
được tổ chức và phục vụ trọn gói hoặc không trọn gói do các doanh nghiệp kinh doanh du lịch lữ hành tổ chức” Trong đó, những người du lịch theo
“Tour” do các đơn vị kinh doanh dịch vụ du lịch lữ hành chịu trách nhiệm vềphương tiện đi lại, nơi ăn ở, tổ chức các chương trình vui chơi giải trí, thămquan từ lúc bắt đầu cho đến khi kết thúc chuyến đi
- Mục đích của chuyến du lịch là nhằm thỏa mãn các nhu cầu đi du lịchcủa người, gồm các nhu cầu sau: tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí hoặc giảiquyết những công việc của cơ quan, đơn vị kết hợp đi du lịch, với nghiên cứu
Trang 23thị trường, nhưng không vì “mục đích định cư hoặc tìm kiếm việc làm để tăng
thu nhập tại nơi đến tham quan”.
Theo “Luật Du lịch Việt Nam năm 2017”, đã đưa ra hoạt động du lịch được khái niệm như sau: “Hoạt động du lịch là hoạt động của khách du lịch,
tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch và cơ quan, tổ chức, cá nhân, cộng đồng dân cư có liên quan đến du lịch”[1]
Hoạt động du lịch được nhìn nhận dưới các giác độ khác nhau, gồm:
- Hoạt động của khách du lịch là: “việc di chuyển và lưu trú tạm thời
của những người đi du lịch đến một nơi ngoài nơi cư trú thường xuyên của họ
để tham quan, nghỉ dưỡng, chữa bệnh, tìm hiểu lịch sử, văn hóa và nghệthuật” ở một nơi khác
- Các tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch là: “Những người hoạt động
tổ chức các dịch vụ lưu trú, ăn uống, hướng dẫn tham quan, vận chuyển đưađón khách du khách, kinh doanh các hàng hóa, dịch vụ khác nhằm mục tiêu vìlợi nhuận”
- Cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương là: “Các cơ quan quản lý
nhà nước có chức năng quản lý về du lịch, các cấp chính quyền địa phương tổchức quản lý, điều hành, các hoạt động của khách du lịch và các tổ chức, cánhân hoạt động kinh doanh du lịch ở địa phương, nhằm đảm bảo thực hiệnquyền và nghĩa vụ cho các đối tượng khi tham gia hoạt động du lịch theo quyđịnh của pháp luật”
Trang 241.1.3 Các loại hình du lịch cơ bản
a, Căn cứ vào phạm vi địa lý, lãnh thổ
+ Du lịch nội địa: “là khách du lịch thực hiện chuyến đi du lịch trong
phạm vi quốc gia của mình” Khách du lịch nội địa đến với thành phố KonTum thường là khách đến từ các tỉnh lân cận, tỉnh có điều kiện kinh tế pháttriển như: Đà Nẵng, thành phố Hồ Chí Minh, Bình Định, Quảng Ngãi đểtham quan một số điểm, khu du lịch trên địa bàn thành phố Kon Tum và một
số vùng phụ cận trong tỉnh như các huyện: (Sa Thầy, Đăk Hà, Kon Rẫy, KonPlông)
+ Du lịch quốc tế: “là sự di chuyển của khách du lịch từ nước này sang
nước khác, du khách phải ra khỏi vùng lãnh thổ biên giới của một quốc gia”.Khách du lịch quốc tế đến thành phố Kon Tum bằng nhiều phương tiện khácnhau, nhưng chủ yếu sử dụng phương tiện đường bộ đi từ thành phố Đà Nẵng,thành phố Hồ Chí Minh và khách du lịch được các trung tâm phân phối kháchlớn của miền Trung Ngoài ra, khách du lịch quốc tế còn đến với thành phốKon Tum còn có khách của các nước Lào và Cambuchia bằng đường bộ quacửa khẩu quốc tế Bờ Y của tỉnh Kon Tum và cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh củatỉnh
Gia Lai
b, Căn cứ vào mục đích của chuyến đi
+ Du lịch tham quan văn hóa: là “loại hình du lịch được phát triển trên
cơ sở khai khác các giá trị văn hóa, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị vănhóa truyền thống của dân tộc”
+ Du lịch nghỉ dưỡng: Du lịch được coi như “một phương tiện nhằm
phục hồi sức lao động của con người sau những ngày tháng lao động vất vả”
+ Du lịch công vụ: là “loại hình du lịch của những người đi công tác,
dự hội nghị, hội thảo, thăm dò đầu tư, thương mại kết hợp với mục đích dulịch”
Trang 25+ Du lịch thăm thân nhân: là “loại hình du lịch phát triển mạnh mẽ
trong điều kiện nền kinh tế phát triển”
+ Du lịch chữa bệnh: là “loại hình du lịch phát triển từ xa xưa, nhằm
mục đích phục vụ việc điều dưỡng và chữa bệnh cho con người”
+ Du lịch thể thao: là “du lịch dành cho các vận động viên thể thao đi
thi đấu hoặc xem các vận động viên khác thi đấu và khách du lịch đi xem các
sự kiện thi đấu thể thao, các sự kiện văn hóa về du lịch”
+ Du lịch tôn giáo: Các tín đồ đạo giáo hình thành “nhu cầu tín ngưỡng
tôn giáo nào đó”; các nhu cầu tín ngưỡng được bộc lộ rất rõ nét trong cáccuộc hành hương di chuyển của các tín đồ đến nơi “có ý nghĩa tâm linh”
+ Du lịch giải trí: là “một loại hình du lịch tham quan du khách, thư
giãn, nghỉ ngơi để phục hồi sức khỏe sau khoảng thời gian làm việc căngthẳng”
+ Du lịch mạo hiểm: “Đây là loại hình du lịch có tính chất mạo hiểm
dành cho những người yêu thích mạo hiểm để chứng tỏ lòng can đảm và ý chíkiên cường của mình”
+ Du lịch sinh thái: là “loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên, gắn bản
sắc văn hóa địa phương, có sự tham gia của cộng đồng dân cư kết hợp giáodục về bảo vệ môi trường nhằm phát triển bền vững” [1]
- Căn cứ vào việc sử dụng phương tiện vận chuyển trong quá trình dichuyển của khách du lịch đến các điểm du lịch, người ta đưa ra các loại hình
du lịch khác nhau Các phương tiện vận chuyển khách du lịch như: đườngkhông, đường bộ, đường sắt, đường thủy, cáp treo, xe ngựa, xe kéo…
1.1.4 Quản lý nhà nước về du lịch
Quản lý nhà nước (QLNN) về du lịch là “hoạt động quản lý của hệthống các cơ quan nhà nước nhằm quản lý các hoạt động du lịch thông qua hệthống các chủ trương, chính sách của Đảng, các văn bản quy phạm pháp luật
Trang 26của Nhà nước” Trên cơ sở các chủ trương, chính sách; các văn bản quy phạmpháp luật của Nhà nước, các cơ quan nhà nước có thể chỉ đạo, điều hành hoạtđộng về lĩnh vực du lịch, nhằm tạo điều kiện cho các cá nhân, tổ chức, doanhnghiệp kinh doanh có hiệu quả, quy củ nhằm đảm bảo công bằng [7].
Từ những quan điểm khác nhau, có thể đưa ra định nghĩa tổng quát về
“quản lý nhà nước” đối với hoạt động kinh doanh du lịch, như sau: “Quản lý
nhà nước về du lịch là sự tác động có tổ chức và được điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước thông qua hệ thống pháp luật đối với các quá trình, hoạt động
du lịch của con người để duy trì và phát triển ngày càng cao các hoạt động
du lịch trong nước và quốc tế nhằm đạt được hiệu quả kinh tế - xã hội”[11]
Ở nước ta, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, là cơ quan thực hiện chứcnăng “quản lý nhà nước về lĩnh vực du lịch” trong phạm vi cả nước; dưới bộ
là Tổng cục Du lịch là cơ quan tham mưu, giúp Bộ trưởng về công tác quản
lý, tổ chức, hướng dẫn các nghiệp vụ hoạt động du lịch ở các cấp, chínhquyền địa phương thực thi pháp luật về du lịch trong phạm vi cả nước, quản
lý các loại hình dịch vụ công về du lịch theo quy định của pháp luật
1.1.5 Đặc điểm của quản lý nhà nước về du lịch
Nhà nước là “người tổ chức và quản lý các hoạt động du lịch theo cơ chế kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa” ở Việt Nam Vì vậy, hoạt động du lịch cần phải có sự quản lý của nhà nước; nhà nước đứng ra tổ chức và điều hành, các hoạt động quản lý về du lịch Để đảm bảo các loại hình dịch vụ du lịch hoạt động có tổ chức, thì Nhà nước phải xây dựng được một hệ thống pháp luật chặt chẽ để tổ chức và quản lý hoạt động du lịch; đồng thời, đưa ra một số chính sách để khuyến khích, tạo điều kiện cho các đơn vị thực hiện các quy hoạch, kế hoạch, chiến lược phát triển du lịch
Nhà nước sử dụng pháp luật làm công cụ tổ chức, quản lý các hoạtđộng du lịch và đưa ra các chính sách, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát
Trang 27triển du lịch “Hoạt động du lịch rất đa dạng, phong phú và phức tạp, với
nhiều loại hình dịch vụ, hình thức tổ chức và quy mô hoạt động rộng” Do đó,
Nhà nước phải đảm bảo cho các hoạt động này, hoạt động có tính tổ chức cao,
ổn định, công bằng, có định hướng thì Nhà nước phải ban hành các văn bảnquy phạm pháp luật để quản lý; đồng thời đề ra các chủ trương, chính sách vàxây dựng kế hoạch thực hiện chiến lược, quy hoạch, phát triển du lịch trongtương lai
“Quản lý nhà nước về du lịch” là đòi hỏi bộ máy quản lý nhà nước về
du lịch, phải có đội ngũ nguồn nhân lực mạnh, có trình độ, chuyên mônnghiệp, đáp ứng được mọi nhu cầu trong quản lý Công tác “QLNN về dulịch” phải có biện pháp ngăn ngừa, xử lý những tình huống xấu có thể xảy ra,đồng thời tạo điều kiện, môi trường pháp lý thuận lợi cho các chủ thể hoạtđộng du lịch phát triển Điều này, được thực hiện tốt, đòi hỏi “bộ máy và độingũ cán bộ quản lý nhà nước” phải được tổ chức thống nhất, đồng bộ, có hiệuquả, từ Trung ương đến địa phương
Quản lý nhà nước là nhu cầu khách quan của sự gia tăng các vai trò, chính sách, pháp luật, của nhà nước trong phát triển kinh tế của quốc gia Các quan hệ kinh tế của một quốc gia rất “đa dạng, năng động, sáng tạo”, đòi hỏi có một sân chơi bình đẳng, an toàn và đặc biệt là các yếu tố liên quan đến “toàn cầu hóa kinh tế, hội nhập kinh tế quốc tế”.
1.2 NHỮNG NỘI DUNG CHỦ YẾU CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ DU LỊCH
Để hoạt động du lịch phát triển bền vững, đảm bảo các mục tiêu về
“kinh tế, văn hóa, xã hội, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, môi trường trongsạch, an toàn vệ sinh thực phẩm tại khu du lịch, điểm du lịch” QLNN về dulịch phải thực hiện các nội dung sau:
Trang 281.2.1 Xây dựng, tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch
và chính sách phát triển du lịch
Trong hoạt động “kinh doanh du lịch” rất đa dạng, phong phú, có nhiều loại hình du lịch và phức tạp do đó, nhà nước ta cần phải đề ra các
“chính sách, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch” phát triển du lịch; có cơ chế,
chính sách khuyến khích, đầu tư phát triển du lịch đối với “các loại hình kinh
doanh du lịch”; sản phẩm du lịch cao cấp, sản phẩm du lịch mới; thực hiện
“xã hội hóa” trong đầu tư phát triển du lịch; khuyến khích các doanh nghiệp
“kinh doanh du lịch” có các dự án đầu tư kinh doanh sản phẩm du lịch caocấp, sản phẩm du lịch mới, đa dạng… Tập trung đầu tư hoàn thiện cơ sở hạtầng du lịch tại các khu, điểm du lịch trọng điểm của thành phố, như: đườnggiao thông, công trình xử lý rác, nước thải, điện chiếu sáng, nước, bãi đỗ xe,
vệ sinh công cộng tại các điểm du lịch để phục vụ du khách
1.2.2 Xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật trong hoạt động du lịch.
Để quản lý các hoạt động kinh doanh du lịch trên địa bàn thành phố đạthiệu quả, hoạt động theo khuôn khổ Các “cơ quan quản lý nhà nước”, cầncăn cứ các quy định của pháp luật; xây dựng các văn bản quy phạm, quy định
về hoạt động kinh doanh trên địa bàn thành phố Kon Tum; xây dựng và thựchiện các văn bản quy định cụ thể về du lịch của địa phương, làm cơ sở choviệc quản lý; lập dự án “đầu tư và kêu gọi đầu tư phát triển du lịch” cung cấpthông tin quy hoạch xây dựng trên địa bàn thành phố
1.2.3 Tổ chức bộ máy “quản lý nhà nước về du lịch”; sự phối hợp của các cơ quan nhà nước trong việc “quản lý nhà nước về du lịch”.
Du lịch, là một ngành tổng hợp có liên quan rất nhiều ngành, nhiều lĩnhvực, do đó công tác tổ chức “bộ máy quản lý nhà nước về hoạt động kinhdoanh du lịch” phải có sự đồng bộ; sự phối hợp chặt chẽ, giữa các ngành, các
Trang 29cấp từ Trung ương đến địa phương Để làm được điều này, các đơn vị hànhchính nhà nước phải có phân công, phân cấp rõ ràng theo quy định từ Trungương đến địa phương Ở địa phương, chính quyền cơ sở các cấp quản lý, kiểmsoát mọi hoạt động về du lịch ở địa phương; đứng đầu, là Chủ tịch Ủy bannhân dân các cấp và các cơ quan, tổ chức và các bộ phận giúp việc thuộc Ủyban nhân dân
Tổ chức bộ máy và quản lý đội ngũ công chức trong quản lý nhà nước
về hoạt động du lịch và kinh doanh du lịch chặt chẽ; trình độ chuyên môn củacông chức có chất lượng nhằm áp dụng các tiến bộ khoa học - công nghệ vàohoạt động quản lý về du lịch trên địa bàn có chất lượng, đạt hiệu quả
1.2.4 Tổ chức, quản lý “hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực”; xây dựng kết cấu hạ tầng.
Chất lượng “nguồn nhân lực trong hoạt động kinh doanh du lịch” làmột trong những nội dung quan trọng, nó ảnh hưởng đến sự phát triển củangành du lịch ở địa phương Do đó, để phát triển các hoạt động du lịch trênđịa bàn thì thành phố Kon Tum phải có các “cơ chế, chính sách” phối hợp vớicác Trường Trung cấp chuyên nghiệp; Trường Cao đẳng nghề; các TrườngĐại học có kinh nghiệm đào tạo về du lịch trên cả nước và các doanh nghiệp
“kinh doanh du lịch” trên địa bàn thành phố phối hợp tổ chức đào tạo mới; bồidưỡng chuyên môn, nghiệp vụ du lịch cho đội nhân viên, chủ doanh nghiệp
du lịch đang hoạt động trong các lĩnh vực lưu trú du lịch, lữ hành, vận chuyểnkhách du lịch; bồi dưỡng nghiệp vụ thuyết minh viên du lịch; bồi dưỡngnghiệp vụ hướng dẫn viên du lịch để phát triển những tiềm năng du lịch,góp phần sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, tăng thu nhập trong xãhội
Để ngành du lịch thành phố phát triển, thì UBND thành phố Kon Tumphải triển khai đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng - kỹ thuật; cơ sở vật chất du
Trang 30lịch, là một trong những điều kiện quan trọng để phát triển ngành du lịch;thực hiện tốt công tác “quản lý nhà nước về quy hoạch tổng thể phát triển dulịch trên địa bàn thành phố”, như: “trùng tu, sửa chữa, tôn tạo các di tích lịch
sử văn hóa, tâm linh, mở rộng và phát triển các khu, điểm du lịch ” trên địabàn thành phố Kon Tum là hết sức cần thiết, để “thúc đẩy sự phát triển dulịch” của thành phố, giúp “chuyển dịch cơ cấu kinh tế” theo đúng chỉ thị củaTỉnh ủy tỉnh Kon Tum đã đề ra
1.2.5 Tổ chức, thực hiện, hợp tác đầu tư; quảng bá và xúc tiến du lịch
Phối hợp với các tổ chức trong và ngoài tỉnh hợp tác đầu tư, xây dựng kết cấu hạ tầng - kỹ thuật phục vụ du lịch; tổ chức các hội nghị, hội thảo nhằm tăng cường công tác quảng bá, xúc tiến thương mại du lịch trên địa bàn thành phố; liên danh, liên kết với các tỉnh có kinh nghiệm về du lịch để trao đổi kinh nghiệm, đồng thời mở rộng hợp tác đầu tư với các nước có vùng biên giới với tỉnh Kon Tum (Lào, Campuchia).
Đầu tư các loại hình du lịch có tiềm năng, mang tính chiến lược pháttriển du lịch của thành phố trong thời gian đến; chú trọng phát triển các dịch
vụ du lịch trọng điểm nhằm giải quyết nguồn lao động tại chỗ, giảm thiểu laođộng thất nghiệp cho địa phương, góp phần tăng mức sống của người dân.Chính vì vậy, nhà nước và nhân dân phải có sự phối hợp trong công tác đầu
tư, quảng bá, xúc tiến du lịch cho ngành du lịch ở địa phương phát triển Đểlàm tốt công tác này, các cơ quan QLNN về du lịch và các cấp chính quyềnđịa phương phải tăng cường tổ chức tuyên truyền sâu rộng, vận động nhândân và cùng nhân dân có những biện pháp giữ gìn trật tự, an toàn xã hội; thựchiện bồi dưỡng nghiệp vụ giao tiếp, ứng xử, thái độ phục vụ du khách củangười quản lý, nhân viên lễ tân, buồng, phòng… ở các cơ sở dịch vụ du lịchtrên địa bàn thành phố;
Trang 31Xây dựng, quảng bá các hình ảnh, thương hiệu, các giá trị văn hóatruyền thống,lễ hội truyền thống của người đồng bào dân tộc thiểu số ở TâyNguyên; đồng thời bồi dưỡng, tuyên tuyên về những kiến thức văn hóa dulịch, văn hóa giao tiếp cho nhân dân tại các điểm, khu du lịch để nhân dânhiểu được các giá trị của kinh tế của ngành du lịch; bồi dưỡng kiến thức về anninh, văn minh trong ứng xử, giao tiếp cho nhân dân tại những khu du lịchtrọng điểm.
Tăng cường công tác tuyên, vận động nhân địa phưởng hiểu được cácchủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về các chiếnlược, kế hoạch và định hướng về phát triển du lịch của địa phương
1.2.6 Tổ chức thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và
xử lý vi phạm pháp luật về hoạt động kinh doanh du lịch.
Trong thời gian qua, tốc độ phát triển ngành du lịch rất nhanh do đó các
cơ quan quản lý nhà nước về du lịch và các cấp chính quyền ở địa phươngphải thường xuyên tổ chức thanh tra, kiểm tra các tổ chức, cá nhân hoạt động
du lịch trên địa bàn thành phố về các quy định liên quan đến hoạt động kinhdoanh lưu trú, kinh doanh lữ hành, kinh doanh vận chuyển khách du lịch,quản lý khu du lịch, điểm du lịch và kinh doanh các dịch vụ du lịch khác
nhằm kịp thời phòng ngừa hoặc ngăn chặn những hành vi tiêu cực có thể xảy
ra Việc áp dụng các chế tài xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực du
lịch để xử phạt, răn đe, phòng ngừa các hành vi vi phạm trong lĩnh vực du lịchgóp phần tuyên truyền, phổ biến, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho các
tổ chức, cá nhân có hoạt động du lịch trên địa bàn thành phố ngày càng đạthiệu quả
Ngoài ra, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của chính quyền địaphương, các ban ngành, đoàn thể cũng đóng một vai trò quan trọng trong hoạtđộng kinh doanh du lịch, dịch vụ du lịch; đồng thời cũng đảm bảo quyền lợi
Trang 32cho du khách, các doanh nghiệp kinh doanh du lịch.
1.3 SỰ CẦN THIẾT CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCHNhằm phát huy được các giá trị văn hóa truyền thống về du lịch ở địaphương và đảm bảo quyền và lợi ích cho doanh nghiệp kinh doanh lànhmạnh, công bằng, ổn định thì các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch và cáccấp chính qyền cơ sở ở địa phương phải có các biện pháp quản lý phù hợp đểđảm bảo ngành du lịch ở địa phương phát triển theo đúng định hướng, quyhoạch, kế hoạch phát triển du lịch; đúng với các chủ trương, chính sách củaĐảng và pháp luật của nhà nước
Nhà nước sử dụng mọi biện pháp có thể để can thiệp vào hoạt động dulịch nhằm tạo ra môi trường kinh doanh du lịch lành mạnh để nhằm tăngtrưởng phát triển kinh tế - xã hội trong môi trường kinh doanh du lịch mộtcách hài hòa, phù hợp
Xác định mục tiêu, chiến lược, kế hoạch phát triển du lịch là nhiệm vụtrọng tâm để phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, do đó các cơ quan quản
lý nhà nước, các ngành có liên quan phải liên kết phối hợp chặt chẽ để quản lýtốt cacsc hoạt động kinh doanh du lịch nhằm tạo mối quan hệ giữa ngành kinh
tế du lịch và các ngành kinh tế khác
Tạo sử chuyển biến mạnh mẽ cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địaphương, đồng thời giúp cho các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch địnhhướng, hoạch định được các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển dutrên địa bàn
1.4 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
DU LỊCH
1.4.1 Yếu tố về điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
Các yếu tố về môi trường tự nhiên: địa hình, khí hậu, động thực vật, vịtrí địa lý thuận lợi; các nguồn tài nguyên thiên nhiên: phong cảnh, sông ngòi
Trang 33phong phú và đa dạng là cơ sở để xây dựng các chiến lược, kế hoạch, quyhoạch nhằm phát triển các sản phẩm du lịch và khai thác tài nguyên du lịch;giúp cho các cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động du lịch định hướng đượcquá trình phát triển du lịch và đưa ra các chính sách, quy định để thực thi cácquyết định quản lý nhà nước về du lịch.
1.4.2 Các yếu tố về kinh tế - xã hội
Điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn,
là những yếu tố quyết định đến sự quản lý và phát triển ngành du lịch Cácyếu tố về kinh tế - xã hội được đảm bảo, chính sách, môi trường kinh doanhphù hợp sẽ tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp kinhdoanh du lịch an tâm hoạt động, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho dukhách tham gia vào các hoạt động du lịch Môi trường kinh tế, chính trị - xãhội ổn định giúp cho các cơ quan quản lý nhà nước dễ điều hành, quản lý cáchoạt động kinh doanh du lịch, điều kiện kinh tế, chính trị - xã hội phát triểngiúp cho việc phát triển ngành du lịch được ổn định
1.4.3 Các yếu tố về đường lối phát triển du lịch
Các đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước đúngđắng sẽ làm cho ngành du lịch được phát triển mạnh, đảm bảo phục vụ nhucầu cho xã hội; đường lối, chính sách đúng đắn giúp cho các nhà hoạch địnhchính xác các phương hướng, mục tiêu, chiến lược đầu tư và quảng bá, xúctiến các hoạt động kinh doanh du lịch nhằm nâng cao chất lượng các dịch vụ
du lịch
Chính sách, đường lối đúng đắn tạo được môi trường hoạt động du lịchtốt; giúp cho các dịch vụ du lịch phát triển có quy mô, có tổ chức tạo được thịtrường càng lớn hơn, phạm vi mở rộng hơn và chất lượng cao hơn
1.4.4 Các yếu tố thuộc về cơ quan quản lý nhà nước về du lịch
Việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật và hệ thống luật pháp
Trang 34có chất lượng nhằm đảm bảo tạo thuận cho các hoạt động kinh doanh du lịchđược ổn định; hoạt động theo khuôn khổ của pháp luật, quản lý được các hoạtđộng kinh doanh không lành mạnh, quản lý được môi trường an ninh chínhtrị, trật tự an toàn xã hội Pháp luật ổn định giúp cho các cơ quan quản lý nhànước và đội ngũ quản lý của các cơ quan quản lý nhà nước có chất lượng,thực hiện đúng các chủ trương, chính sách của Đảng về phát triển du lịch
Việc xây dựng được chiến lược phát triển, đưa ra những bước đi đúnghướng sẽ tạo cho ngành du lịch có những bước đột phá mới trong tiến trìnhhoạt động, ngược lại, nếu đưa ra những phương hướng, chính sách không phùhợp với quy luật và thực tế phát triển sẽ trở thành nguyên nhân kìm hãm sựphát triển của ngành du lịch nói chung
1.5 KINH NGHIỆM QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH Ở MỘT
SỐ ĐỊA PHƯƠNG
1.5.1 Kinh nghiệm QLNN về du lịch của thành phố Đà Nẵng
Trong những năm qua thành phố Đà Nẵng đã có nhiều hình thức, hànhđộng thiết thực, nhận được nhiều danh hiệu và có mức tăng trưởng về du lịchtương đối cao, đáng ghi nhận Để đạt những kết quả đó, các cơ quan quản lýnhà nước; doanh nghiệp du lịch; cộng đồng dân cư Đà Nẵng đã cùng “chungsức, chung lòng” hướng tới mục tiêu chung, coi khách du lịch là tâm điểm,làm cho khách thỏa mãn và có ý định quay lại trong khi vẫn quan tâm đếnviệc bảo tồn, tu tạo các nguồn tài nguyên phục vụ cho phát triển trong tươnglai, như:
- Xây dựng cơ sở hạ tầng thuận tiện, đảm bảo hạn chế tối đa việc quyhoạch cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch có thể gây ảnh hưởng xấuđến cảnh quan và môi trường của các tuyến, khu, điểm du lịch [4]
- Đảm bảo chính trị ổn định, an ninh trật tự; hạn chế việc chèo kéo, bắtchẹt du khách, cướp giật… đến hạn chế tối đa việc bán hàng rong bằng nhiều
Trang 35biện pháp, điển hình như đặt các biển cấm trong thành phố [4]
- Tích cực quản lý việc ô nhiễm nguồn nước; quản lý việc ô nhiễmkhông khí từ chất phát thải của các phương tiện giao thông và các thiết bị; xácđịnh sức chứa của điểm du lịch tránh gây tác hại đến môi trường sinh thái;quản lý sự tiêu thụ quá mức các tài nguyên và quản lý chất thải; đồng thời duytrì tính đa dạng văn hóa, khai thác gắn liền với bảo tồn [4]
- Phát triển các dịch vụ ngân hàng, bảo hiểm, y tế; cung cấp các dịch vụcông cộng, an toàn vệ sinh thực phẩm, quản lý, niêm yết giá… để phục vụ tối
đa nhu cầu của du khách Điển hình như việc “Phủ xanh nhiều hạng mục câyxanh”; hệ thống công viên, vườn hoa, vườn dạo, thiết chế văn hóa trong khudân cư tại các quận, huyện đã được triển khai đầu tư, thi công hình thành cácmảng xanh lớn, thực hiện tốt chức năng cải thiện môi trường và bộ mặt đô thị
- Thông qua các phong trào "Tết trồng cây", "Ngày Chủ nhật Sạch-Đẹp", Cuộc thi "Mô hình tiêu biểu phát triển cây xanh"… đã phủ xanhnhiều tuyến đường; khu đất trống không đảm bảo vệ sinh môi trường đượcthay thế bằng những khu vườn dạo xanh mát, sạch sẽ [4]
Xanh-1.5.2 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về du lịch ở Nha Trang
QLNN về hoạt động kinh doanh du lịch trên địa bàn thành phố NhaTrang đã đạt được một số kết quả nhất định, nhất là công tác đảm bảo môitrường du lịch lành mạnh, các hoạt động kiểm tra, xử lý về kinh doanh lưu trú
du lịch được tăng cường, hoạt động của việc chèo kéo, đeo bám khách du lịchđược duy trì; tăng cường công tác quản lý môi trường du lịch, đảm bảo anninh, an toàn cho khách du lịch trên địa bàn
Để có được những hiệu quả tích cực về phát triển du lịch, UBND thànhphố chỉ đạo các cơ quan chức năng, UBND các xã, phường trên địa bàn thànhphố có những biện pháp tích cực trong vấn đề quản lý nhà nước đối với hoạtđộng du lịch; xây dựng được các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch cụ thể về
Trang 36phát triển du lịch tổng thể, lâu dài trên cơ sở bảo vệ môi trường, an toàn cho
du khách Có chính sách tăng cường thu hút vốn đầu tư kết cấu hạ tầng, cơ sởvật chất - kỹ thuật du lịch; đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực cho ngành dulịch Bên cạnh đó, chính quyền luôn quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi nhằmđưa công nghệ thông tin hiện đại vào quản lý du lịch Thực hiện các chươngtrình tuyên truyền, quảng bá du lịch kết hợp các sự kiện thể thao, văn hóa lớntrên toàn quốc và tham gia các hội trợ triển lãm, hội thảo du lịch để giới thiệurộng rãi tiềm năng du lịch
1.5.3 Bài học kinh nghiệm rút ra có thể vận dụng cho QLNN về du
lịch trên địa thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum
Qua nghiên cứu tình hình quản lý nhà nước về du lịch của một số tỉnh,thành phố trong nước có ngành du lịch phát triển, thành phố Kon Tum có thểhọc hỏi một số kinh nghiệm đối với “Quản lý nhà nước về du lịch” trên địabàn thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum, như sau:
- Một là, Phát triển du lịch là nhiệm vụ quan trọng, có liên quan đến
nhiều cấp, nhiều ngành, địa phương, đơn vị và các doanh nghiệp du lịch, do
đó các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương cần quan tâm chỉ đạo sâu sát,coi đây là một nhiệm vụ trọng tâm của phát triển kinh tế; luôn nhận định, xácđịnh mục tiêu, quyết tâm của sự chuyển biến trong quản lý thống cơ chế quản
lý là Đảng chỉ đạo, nhà nước điều hành sự phát triển kinh tế chung
- Hai là, Thường xuyên tăng cường công tác tuyên truyền sâu rộng
trong các cấp chính quyền, các tổ chức và cộng đồng khu dân cư nhằm nângcao nhận thức về quản lý các hoạt động du lịch hiểu được vị trí, vai trò củangành du lịch trong phát triển kinh tế - xã hội của phố Kon Tum nói riêng vàcủa tỉnh Kon Tum nói chung
- Ba là, Phát triển du lịch đòi hỏi phải có nguồn lực và chính sách ưu
đãi kèm theo; trước hết là đầu tư cơ sở hạ tầng, thu hút các dự án đầu tư phát
Trang 37triển du lịch; đầu tư phát triển sản phẩm du lịch, xúc tiến du lịch; nâng caochất lượng nguồn nhân lực du lịch;
- Bốn là, Hoạt động du lịch gắn liền với môi trường sinh thái tự nhiên
và con người của các dân tộc tại chỗ, do đó phát triển du lịch cần gắn với mụctiêu phát triển bền vững và ổn định nguồn tài nguyên môi trường sinh thái,con người và an ninh quốc phòng;
- Năm là, Khai thác hợp lý các tiềm năng phát triển du lịch trên địa bàn
nằm tránh bị mai một, làm mất đi những giá trị vốn có, đồng thời dẫn đến hậuquả xấu khó được phục hồi
- Sáu là, Tăng cường công tác điều tra, đánh giá thực trạng, tiềm năng
tài nguyên du lịch của địa phương nhằm nâng cao chất lượng và tính khả thicủa các quy hoạch; đẩy mạnh hoạt động phối hợp liên ngành trong công táclập và triển khai quản lý quy hoạch phát triển du lịch trên địa bàn thành phố;nâng cao trình độ quản lý du lịch theo quy hoạch cho các cấp, các ngành vàđịa phương
- Bảy là, Tăng cường đáp ứng nguồn vốn ngân sách nhà nước đầu tư
phát triển cơ sở hạ tầng du lịch theo thứ tự ưu tiên; tập trung rà soát theo dõitiến độ, tháo gỡ vướng mắc, đôn đốc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự ánđầu tư kinh doanh du lịch đã được cấp giấy chứng nhận; tăng cường xã hộihóa công tác đầu tư phát triển du lịch, khuyến khích các dự án đầu tư kinhdoanh sản phẩm du lịch cao cấp, sản phẩm du lịch mới
Trang 38CHƯƠNG 2THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ KON TUM, TỈNH KON TUM
2.1 NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QLNN VỀ DU LỊCHTRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ KON TUM, TỈNH KON TUM
2.1.1 Điều kiện tự nhiên
a, Vị trí địa lý
Thành phố Kon Tum là thành phố tỉnh lỵ; là trung tâm kinh tế, chínhtrị, văn hóa - xã hội và công nghệ, khoa học - kỹ thuật của tỉnh Kon Tum,thành phố Kon Tum giáp với các đơn vị hành chính khác là: Đông giáphuyện Kon Rẫy, Tây giáp huyện Sa Thầy, Bắc giáp huyện Đắk Hà và phíaNam giáp tỉnh Gia Lai
Trang 39Hình 2.1 Vị trí đị lý thành phố Kon Tum
Thành phố có diện tích tự nhiên 432,98Km2, với dân số trung bình168.904 người, có 21 xã, phường Thành phố có hai trục giao thông quangtrọng thuận tiện cho việc di chuyển của du khách đến với Kon Tum là Quốc
lộ 14 (đường Hồ Chí Minh) liên kết với các tỉnh Tây Nguyên và các tỉnhMiền Đông Nam bộ; quốc lộ 24 đi tỉnh Quảng Ngãi nối với Quốc lộ 1A đi cáctỉnh duyên hải Nam Trung Bộ và đi các tỉnh Nam – Bắc
Ngoài ra, thành phố Kon Tum còn có các trục đường chính giúp cho dukhách thuận tiện trong việc di chuyển đến các khu, điểm du lịch, như: tỉnh
lộ 675 đi huyện Sa Thầy, tỉnh lộ 671 đi xã Đăk Cấm kết nối với huyện Đắk
Hà Các tuyến đường chính nội thành phục vụ du khách đến các điểm du lịchtrong nội thành là trục đường: Phan Đình Phùng; Duy Tân; Nguyễn Huệ;Trần Hưng Đạo; Trần Phú; Lê Hồng Phong; Bà Triệu; Đào Duy Từ; Trường
Trang 40Chinh; Trần Văn Hai và có các trục đường khác trong nội thành đảm bảophục vụ nhu cầu tham quan của du khách.
b, Khí hậu:
Đặc điểm khí hậu của Thành phố Kon Tum là khí hậu vùng núi TâyNguyên, được bao bọc bởi những dãy núi trường sơn cao, với khí hậu nhiệtđới gió mùa cao nguyên có 2 mùa rõ rệt trong năm Nhiệt độ trung bình trongnăm từ 18,0oC đến 23,8o C; mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 10, lượngmưa chiếm trên 80% cả năm, lương mưa bình quân trong tháng khoảng 300-400mm, với cường độ lớn tập trung vào tháng 7 và 8 Mùa khô từ tháng 11đến tháng 4 năm sau, độ ẩm giảm khá mạnh khoảng dưới 80% Lượng mưatrung bình của năm khoản 1.805mm, có gió mùa đông bắc thổi mạnh tạo nêntình trạng khô hạn, thiếu nước cho sản xuất nông-lâm-nghiệp và thủy sản.Đây là những nhân tố làm ảnh hưởng đến tính thời vụ của hoạt động kinhdoanh du lịch và sự di chuyển của du khách đến các điểm, khu du lịch trên địabàn thành phố Kon Tum
c, Địa hình:
Thành phố Kon Tum nằm ở địa hình cao nguyên, nằm ở lòng chảo phíanam tỉnh Kon Tum, trên độ cao khoảng 525m so với mặt nước biển, và đượcuốn quanh bởi thung lũng sông Đăk Bla Thành phố Kon Tum, là vùng dulịch nằm trong Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020