Rèn kĩ năng nói: - Dựa vào lời kể của GV và tranh minh hoạ, HS biết thuyết minh nội dung mỗi tranh bằng 1 - 2 câu; kể lại được từng đoạn và toàn bộ câu chuyện, thể hiện lời kể tự nhiên;
Trang 1Giáo án Tiếng việt 5
Kể chuyện
lý tự trọng
I Mục tiêu
1 Rèn kĩ năng nói:
- Dựa vào lời kể của GV và tranh minh hoạ, HS biết thuyết minh nội
dung mỗi tranh bằng 1 - 2 câu; kể lại được từng đoạn và toàn bộ câu chuyện,
thể hiện lời kể tự nhiên; biết phối hợp lời kể với điệu bộ, cử chỉ, nét mặt;
biết theo dõi, đánh giá lời kể của bạn
- Hiểu ý nghĩa câu chuyện: ca ngợi anh Lý Tự Trọng yêu nước, có lí
tưởng, dũng cảm bảo vệ đồng chí, hiên ngang, bất khuất trước kẻ thù
2 Rèn kĩ năng nghe:
- Tập trung nghe thầy cô kể chuyện, nhớ chuyện
- Chăm chú theo dõi bạn kể chuyện; nhận xét, đánh giá đúng lời kể
của bạn; kể tiếp được lời bạn
II Đồ dùng dạy - học
- Tranh minh họa truyện trong SGK
- Bảng phụ viết sẵn lời thuyết minh cho 6 bức tranh
III Các hoạt động dạy - học
1 Giới thiệu bài
- Anh Lý Tự Trọng ai? Vì sao anh lại trở
thành tấm gương viết thành truyện để mọi
người noi theo và học tập? Bài học hôm nay
sẽ giúp các em hiểu rõ về con người này và
chiến công của anh
- HS lắng nghe
- GV ghi tên bài lên bảng - HS nhắc lại tên đầu bài và ghi vào vở
2 Giáo viên kể chuyện
- GV kể lần 1: Giọng kể chậm rãi, nhẹ nhàng, thể hiện cảm hứng ngợi ca tấm gương
trẻ tuổi anh hùng Lý Tự Trọng Giọng kể chậm ở đoạn 1 và phần đầu của đoạn 2 Chuyển giọng hồi hộp và nhấn giọng những từ ngữ đặc biệt ở đoạn kể Lý Tự Trọng nhanh trí, gan dạ, bình tĩnh, dũng cảm trước những tình huống nguy hiểm trong công tác Giọng kể khâm phục ở đoạn 3; lời Lý Tự Trọng dõng dạc; lời kết chuyện trầm lắng, tiếc thương
- GV kể lần 2: Vừa kể vừa chỉ vào từng tranh minh họa phóng to trên bảng, khi kể kết
hợp với giải nghĩa các từ khó (có thể kể đến từ nào thì giải nghĩa từ đó hoặc sau khi kể
Trang 2xong toàn bộ câu chuyện mới giải nghĩa các từ).
Nếu thấy HS lớp mình chưa nắm được nội dung câu chuyện, GV có thể kể lần 3 hoặc đặt câu hỏi giúp HS nhớ lại nội dung truyện để kể tiếp
Nội dung truyện như sau:
Lý Tự Trọng
1 Lý Tự Trọng sinh ra trong một gia đình yêu nước ở Hà Tĩnh Năm 1928, anh gia nhập tổ chức cách mạng và được cử đi học ở nước ngoài Anh học rất sáng dạ, tiếng Trung Quốc và tiếng Anh đều nói thạo.
2 Mùa thu năm 1929, anh được về nước, được giao nhiệm vụ làm liên lạc, chuyển
và nhận thư từ tài liệu trao đổi với các tổ chức đảng bạn qua đường tàu biển Để tiện công việc, anh đóng vai người nhặt than ở bến Sài Gòn.
Có lần, anh Trọng mang một bọc truyền đơn, gói vào chiếc màn buộc sau xe Đi qua phố, một tên đội Tây gọi lại đòi khám, anh nhảy xuống vờ cởi bọc ra, kì thật buộc lại cho chặt hơn Tên đội sốt ruột, quăng xe bên vệ đường, lúi húi tự mở bọc Nhanh trí, anh vồ lấy xe của nó, nhảy lên, phóng mất Lần khác, anh chuyển tài liệu từ tàu biển lên, lính giặc giữ lại chực khám Anh nhanh chân nhảy xuống nước, lặn qua gầm tàu trốn thoát.
Đầu năm 1931, trong một cuộc mít tinh, một cán bộ ta đang nói chuyện trước đông đảo công nhân và đồng bào Tên thanh tra mật thám Lơ-grăng ập tới, định bắt anh cán bộ Lí Tự Trọng lập tức rút súng lục bắn chết tên mật thám Không trốn kịp, anh
bị giặc bắt.
3 Giặc tra tấn anh rất dã man khiến anh chết đi sống lại nhiều lần nhưng chúng không moi được bí mật gì ở anh.
Trong nhà giam, anh được những người coi ngục rất khâm phục và kiêng nể Họ gọi anh là "Ông Nhỏ".
Trước tòa án, anh dõng dạc vạch mặt bọn đế quốc và tuyên truyền cách mạng Luật
sư bào chữa cho anh nói anh chưa đến tuổi thành niên nên hành động thiếu suy nghĩ Anh lập tức đứng dậy nói:
- Tôi chưa đến tuổi thành niên thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng thanh niên Việt Nam chỉ có một con đường duy nhất là làm cách mạng, không thể có con đường
Trang 3nào khác
Thực dân Pháp bất chấp dư luận và luật pháp, xử tử anh vào một ngày cuối năm 1931.
Trước khi chết, anh hát vang bài Quốc tế ca Năm ấy, anh mới 17 tuổi.
Theo báo Thiếu niên Tiền phong
Sáng dạ: học đâu biết đấy, nhớ đấy.
Mít tinh: cuộc hội họp của đông đảo quần chúng thường có nội dung chính trị và
nhằm biểu thị một ý chí chung
Luật sư: người chuyên bào chữa, bênh vực cho những người phải ra trước tòa án
hoặc làm công việc tư vấn về pháp luật
Thành niên: người được pháp luật coi là đã đến tuổi trưởng thành và phải chịu trách
nhiệm về việc mình làm (thường là 18 tuổi) Anh Trọng mới 17 tuổi, chưa được coi là
đã đến tuổi trưởng thành
Quốc tế ca: bài hát chính thức cho các đảng của giai cấp công nhân các nước trên
thế giới
3 Hướng dẫn HS kể chuyện, trao đổi về ý
nghĩa câu chuyện
Bài tập 1
- Gọi HS đọc to nội dung bài tập 1 - Một HS đọc to, cả lớp theo dõi, đọc
thầm trong SGK
- Yêu cầu HS dựa lời kể của GV, quan sát
tranh, trao đổi theo nhóm đôi thuyết minh cho
mỗi bức tranh bằng một hai câu
- HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- Gọi HS trình bày, GV và cả lớp theo dõi,
nhận xét
- Đại diện các nhóm lần lượt trình bày Cả lớp theo dõi nhận xét
- GV kết luận ý kiến của các nhóm và đưa ra
bảng phụ ghi sẵn lời thuyết minh cho nội
dung từng bức tranh, yêu cầu HS đọc lại
- Một HS đọc, cả lớp theo dõi:
+ Tranh 1: Lý Tự Trọng rất sáng dạ,
được cử ra nước ngoài học tập
Trang 4+ Tranh 2: Về nước, anh được giao
nhiệm vụ chuyển và nhận thư từ, tài liệu
+ Tranh 4: Lý Tự Trọng rất nhanh trí,
gan dạ và bình tĩnh trong công việc
+ Tranh 5: Trong một buổi mít tình,
anh đã bắn chết tên mật thám và bị giặc bắt
+ Tranh 5: Trước tòa án giặc, anh hiên
ngang khẳng định lí tưởng cánh mạng của mình
+ Tranh 6: Ra pháp trường, Lý Tự Trọng vẫn hát vang bài Quốc tế ca Bài tập 2, 3
- Gọi một HS đọc yêu cầu của Bài tập 2, 3 - Một HS đọc to Bài tập 2, 3 Cả lớp
theo dõi
- GV nhắc HS:
+ Chỉ cần kể đúng cốt truyện, không cần lặp
lại nguyên văn từng lời của (thầy) cô
+ Kể xong, cần trao đổi với các bạn về nội
dung, ý nghĩa câu chuyện
- HS lắng nghe và thực hiện theo lời của GV
- Yêu cầu HS kể chuyện theo nhóm
+ GV chia lớp thành các nhóm Mỗi HS kể từ
một đến hai tranh, sau đó kể toàn bộ câu
chuyện
- HS kể chuyện theo nhóm
+ HS dựa vào lời thuyết minh, tranh
vẽ kể cho cả nhóm nghe Mỗi em kể một đến hai tranh, sau đó kể toàn bộ câu chuyện Các em tự đặt các câu hỏi
để hỏi nhau về nội dung và ý nghĩa câu chuyện
- Thi kể chuyện trước lớp - Đại diện các nhóm thi kể từng đoạn
truyện, toàn bộ câu chuyện trước lớp
Lưu ý: Tùy theo trình độ HS có thể yêu cầu
HS kể lại câu chuyện bằng cách kể nhập vai
nhân vật anh Trọng hoặc là người luật sư
+ HS lắng nghe, thực hiện theo yêu cầu của GV
Trang 5hoặc là người cai ngục Khi kể nhập vai thì
phải giới thiệu nhập vai nào ngay từ đầu câu
chuyện; phải xưng tôi từ đầu đến cuối
chuyện; tưởng tượng chính mình là nhân vật
đó, hãy kể câu chuyện thật tự nhiên Nếu đưa
được ý nghĩ, cảm xúc riêng của nhân vật vào
câu chuyện càng tốt
- Trao đổi về ý nghĩa câu chuyện - HS tự nêu câu hỏi để trao đổi với
nhau hoặc trả lời câu hỏi của GV về nội dung, ý nghĩa câu chuyện
Ví dụ:
+ Vì sao những người coi ngục gọi anh Trọng là "Ông Nhỏ"? (Vì họ rất khâm phục anh tuy tuổi nhỏ nhưng dũng cảm, chí lớn, có khí phách)
+ Anh Trọng đã gạt phắt lời luật sư bào chữa nói rằng anh chưa đến tuổi thành niên Bạn hãy nhắc lại lời nói của anh
+ Vì sao thực dân Pháp bất chấp dư luận và luật pháp đã xử bắn anh Trọng dù anh chưa đến tuổi vị thành niên? (Vì chúng sợ khí phách anh hùng của anh, sợ phong trào cách mạng sẽ lan rộng)
+ Câu chuyện giúp bạn hiểu điều gì? (Người cách mạng rất hiên ngang, bất khuất trước kẻ thù./ Là thanh niên phải có lí tưởng / Làm người, phải biết yêu đất nước)
- GV và cả lớp nhận xét các bạn kể, sau đó
bình chọn ra nhóm hoặc bạn kể chuyện hay,
hấp dẫn nhất; bạn nêu câu hỏi thú vị nhất và
bạn hiểu câu chuyện nhất
- HS thực hiện theo hướng dẫn của GV
4 Củng cố, dặn dò
- GV nhận xét tiết học, biểu dương những HS
học tốt, dặn HS về nhà kể lại chuyện cho
nhiều người cùng nghe
- Dặn các em tìm một câu chuyện (đoạn
truyện) đã được nghe hoặc được đọc ca ngợi
những anh hùng, danh nhân của nước ta Đọc
kĩ để kể trước lớp Có thể mang đến lớp
- HS lắng nghe về nhà thực hiện theo yêu cầu của GV
Trang 6chuyện các em tìm được.