Mục tiêu: -Mở rộng và hệ thống hóa vốn từ ngữ theo chủ điểm : Thương người như thể thương thân.. -Hiểu nghĩa và biết cách dùng các từ ngữ theo chủ điểm.. - Trong tiết luyện từ và câu h
Trang 1Giáo án Tiếng việt 4 LUYỆN TỪ VÀ CÂU
MỞ RỘNG VỐN TỪ : NHÂN HẬU , ĐOÀN KẾT
I Mục tiêu:
-Mở rộng và hệ thống hóa vốn từ ngữ theo chủ điểm : Thương người như thể thương thân
-Hiểu nghĩa và biết cách dùng các từ ngữ theo chủ điểm
-Hiểu nghĩa một số từ và đơn vị cấu tạo từ Hán Việt có trong bài và biết cách dùng các từ đó
II Đồ dùng dạy học:
1 Giấy khổ to kẽ sẵn bảng + bút dạ ( đủ dùng theo nhóm )
III Hoạt động trên lớp:
1 KTBC:
- Yêu cầu HS tìm các tiếng chỉ người
trong gia đình mà phần vần :
+ Có 1 âm : cô ,
+ Có 2 âm : bác ,
- Nhận xét các từ HS tìm được
2 Bài mới:
- 2 HS lên bảng , mỗi HS tìm một loại , HS dưới lớp làm vào giấy nháp + Có 1 âm : cô , chú , bố , mẹ , dì , cụ ,
+ Có 2 âm : bác , thím , anh , em , ông ,
Trang 2a) Giới thiệu bài
- Tuần này , các em học chủ điểm gì ?
- Tên của chủ điểm gợi cho các em điều
gì ?
- Trong tiết luyện từ và câu hôm nay , các
em sẽ mở rộng vốn từ theo chủ điểm của
tuần với nội dung : Nhân hậu – đoàn kết
và hiểu nghĩa cách dùng một số từ Hán
Việt
b) Hướng dẫn làm bài tập
Bài 1
- Gọi HS đọc yêu cầu
- Thương người như thể thương thân
- Phải biết yêu thương , giúp đỡ người khác như chính bản thân mình vậy
- Lắng nghe
- 2 HS đọc thành tiếng yêu cầu trong SGK
- Chia HS thành nhóm nhỏ , phát giấy và
bút dạ cho trưởng nhóm Yêu cầu HS suy
nghĩ , tìm từ và viết vào giấy
- Yêu cầu 4 nhóm HS dán phiếu lên
bảng GV và HS cùng nhận xét , bổ sung
để có một phiếu có số lượng từ tìm được
đúng và nhiều nhất
- Phiếu đúng , các từ ngữ :
- Hoạt động trong nhóm
- Nhận xét , bổ sung các từ ngữ mà nhóm bạn chưa tìm được
Thể hiện lòng Trái nghĩa với nhân Thể hiện tinh thần Trái nghĩa với
Trang 3nhân hậu , tình
cảm yêu thương
đồng loại
hậu hoặc yêu thương đùm bọc , giúp đỡ
đồng loại
đùm bọc hoặc giúp đỡ
M : lòng thương
người , lòng nhân
ái , lòng vị tha ,
tình nhân ái , tình
thương mến , yêu
quý , xót thương ,
đau xót , tha thứ ,
độ lượng , bao
dung , xót xa ,
thương cảm …
M : độc ác , hung ác, nanh ác , tàn ác , tàn bạo , cay độc , độc địa , ác nghiệt , hung
dữ , dữ tợn , dữ dằn , bạo tàn , cay nghiệt , nghiệt ngã , ghẻ lạnh ,
M : cưu mang , cứu giúp , cứu trợ , ủng hộ , hổ trợ , bênh vực , bảo vệ , chở che , che chắn , che đỡ , nâng đỡ , nâng niu , …
M : ức hiếp , ăn hiếp, hà hiếp , bắt nạt , hành
hạ , đánh đập , áp bức , bóc
lột , chèn ép ,…
Bài 2
- Gọi HS đọc yêu cầu
- Kẻ sẵn một phần bảng thành 2 cột với
nội dung bài tập 2a , 2b
- Yêu cầu HS trao đổi theo cặp , làm vào
giấy nháp
- Gọi HS lên bảng làm bài tập
- Gọi HS nhận xét , bổ sung
- Chốt lại lời giải đúng
- 2 HS đọc thành tiếng yêu cầu trong SGK
- Trao đổi , làm bài
- 2 HS lên bảng làm
- Nhận xét , bổ sung bài của bạn
- Lời giải
Trang 4+ Hỏi HS về nghĩa của các từ ngữ vừa sắp
xếp Nếu HS không giải nghĩa được GV
có thể cung cấp cho HS
Công nhân : người lao động chân tay ,
làm việc ăn lương
Nhân dân : đông đảo những người dân ,
thuộc mọi tầng lớp , đang sống trong một
khu vực địa lý
Nhân loại : nói chung những người sống
trên trái đất , loài người
Nhân ái : yêu thương con người
Nhân hậu : có lòng yêu thương người và
ăn ở có tình nghĩa
Nhân đức : có lòng thương người
Nhân từ : có lòng thương người và hiền
lành
Tiếng “ nhân ” có nghĩa là “ người ” Tiếng “ nhân ” có nghĩa là “ lòng thương người ”
Nhân dân công nhân nhân loại nhân tài
Nhân hậu nhân đức nhân ái nhân từ
+ Phát biểu theo ý hiểu của mình + “ nhân ” có nghĩa là “ người ”: nhân chứng , nhân công , nhân danh , nhân khẩu, nhân kiệt , nhân quyền , nhân vật , thương nhân , bệnh nhân , … + “nhân” có nghĩa là “lòng thương người”: nhân nghĩa …
Trang 5- Nếu có thời gian GV có thể yêu cầu HS
tìm các từ ngữ có tiếng “ nhân ” cùng
nghĩa
- Nhận xét , tuyên dương những HS tìm
được nhiều từ và đúng
Bài 3
- Gọi 1 HS đọc yêu cầu
- Yêu cầu HS tự làm bài
- Gọi HS viết các câu mình đã đặt lên
bảng
- 1 HS đọc thành tiếng trước lớp
- HS tự đặt câu Mỗi HS đặt 2 câu ( 1 câu với từ ở nhóm a và 1 câu với từ ở nhóm b)
- 5 HS lên bảng viết + Câu có chứa tiếng “ nhân ” có nghĩa là
“ người ” :
· Nhân dân ta có lòng yêu nước nồng
nàn
· Bố em là công nhân
· Toàn nhân loại đều căm ghét chiến
tranh
+ Câu có chứa tiếng “ nhân ” có nghĩa là
“ lòng thương người ” :
Trang 6- Gọi HS khác nhận xét
Bài 4
- Gọi HS đọc yêu cầu
- Yêu cầu HS thảo luận cặp đôi về ý nghĩa
của từng câu tục ngữ
- Gọi HS trình bày GV nhận xét câu trả
lời của từng HS
- Chốt lại lời giải đúng
· Ở hiền gặp lành : khuyên người ta
sống hiền lành , nhân hậu , vì sống như
vậy sẽ gặp những điều tốt lành , may
mắn
· Trâu buộc ghét trâu ăn : chê người có
tính xấu , ghen tị khi thấy người khác
được hạnh phúc , may mắn
· Một cây làm chẳng ….núi cao :
khuyên người ta đoàn kết với nhau , đoàn
kết tạo nên sức mạnh
· Bà em rất nhân hậu
· Người Việt Nam ta giàu lòng nhân ái
· Mẹ con bà nông dân rất nhân đức
- 2 HS đọc yêu cầu trong SGK
- Thảo luận
- HS tiếp nối nhau trình bày ý kiến của mình
- HS tìm thêm các câu tục ngữ , thành ngữ khác thích hợp với chủ điểm và nêu ý nghĩa của những câu vừa tìm được
+ Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ + Bầu ơi thương lấy bí cùng
Trang 73 Củng cố, dặn dò:
- Trò chơi đối đáp : Học sinh 2 dãy bàn
thi nhau đặt câu có nội dung nhân hậu –
đoàn kết
- Nhận xét tiết học
- Dặn HS về nhà học thuộc các từ ngữ ,
câu tục ngữ , thành ngữ vừa tìm được và
chuẩn bị bài sau
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn
+ Tham thì thâm + Nhiễu điều phủ lấy giá gương Người trong một nước phải thương nhau cùng
- HS thực hiện trò chơi