Vì nắm được mục tiêu môn học sẽ giúp SV nắmvững kiến thức, SV sẽ biết được nội dung mình cần biết ởtừng chương học, ví dụ khi dạy đến Chương I: Sự ra đời củaĐCSVN và Cương lĩnh chính trị
Trang 1NGUYÊN TẮC VÀ BIỆN PHÁP SỬ DỤNG PP HDTH TRONG DẠY HỌC MÔN ĐLCM CỦA ĐCSVN Ở
TRƯỜNG CĐCT
Trang 2Những biện pháp này nhằm vào việc thực hiện mục tiêugiúp SV biết cách tự học trong thời gian học tập và rèn luyệntại nhà trường Nhà trường cố gắng để rèn luyện hình thànhtrong SV một thói quen ham thích tự học, tự nâng cao Từ yêucầu trên, tác giả xác định các nguyên tắc để đề xuất các biệnpháp.
- Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu môn học
Trang 3Mục tiêu được hiểu là cái điểm, cái ý định, cái mẫu đểnhằm vào Mục tiêu môn học là cái đích mà GV và SV cầnhướng tới Muốn SV sau khi kết thúc môn học hoàn thànhcông việc được giao, thì GV cần phải xây dựng được mục tiêumôn học chính xác và triển khai việc dạy học theo những mụctiêu này Mục tiêu môn học sẽ quyết định chất lượng và hiệuquả của quá trình dạy học.
Vì vậy khi sử dụng PP HDTH trong dạy học mônĐLCM của ĐCSVN trước hết phải đảm bảo được mục tiêumôn học Vì nắm được mục tiêu môn học sẽ giúp SV nắmvững kiến thức, SV sẽ biết được nội dung mình cần biết ởtừng chương học, ví dụ khi dạy đến Chương I: Sự ra đời củaĐCSVN và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, ở nộidung chương này GV cần đảm bảo mục tiêu môn học là cungcấp cho SV biết được hoàn cảnh lịch sử ra đời của ĐCSVN(bao gồm tình hình thế giới và trong nước để qua đó chứngminh được ĐCSVN ra đời là một tất yếu lịch sử), biết đượcHội nghị thành lập Đảng và nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiêncủa ĐCSVN, hay ở chương VII: Đường lối xây dựng phát triểnnền văn hóa và giải quyết các vấn đề xã hội, ở nội dung chươngnày mục tiêu của chương là GV Giúp SV hiểu được đường lối
Trang 4của Đảng ta về xây dựng và phát triển nền văn hóa, giải quyếtcác vấn đề xã hội thời kỳ trước đổi mới và trong thời kỳ đổimới, qua đó SV có thể so sánh được đường lối xây dựng vàphát triển nền văn hóa, đường lối giải quyết các vấn đề xã hộithời kỳ đổi mới đã có sự tiến bộ, phát triển như thế nào, liên hệthực tiễn thành tựu đạt được trong giai đoạn hiện nay.
Đảm bảo được nguyên tắc này sẽ giúp SV có kĩ năng vậndụng được kiến thức đã học để đánh giá, phân tích các vấn đề,các sự kiện, các hiện tượng đang diễn ra trong thực tiễn cuộcsống, nhất là trong thời kỳ cuộc cách mạng 4.0 Sẽ giúp cho SVtrong quá trình tự học thêm nhạy bén, hình thành một con ngườimới có khả năng đi tắt, đón đầu trong công việc Khi nắm đượcnguyên tắc này, giúp SV có thái độ tích cực, biết lựa chọn vàthực hiện các hành vi ứng xử phù hợp với các giá trị xã hội
Như vậy, chúng ta thấy mục tiêu môn học rất quan trọng
nó giúp cho giáo viên thiết kế nội dung, PP giảng dạy, PPđánh giá SV giúp SV biết mình cần học cái gì, chủ động lập
kế hoach học tập và tự đánh giá kết quả học tập
- Nguyên tắc đảm bảo phát huy tính tự giác, tích cực của người học, đảm bảo tính hệ thống, nhất quán và logic
Trang 5Vận dụng PP HDTH trong dạy học môn ĐLCM củaĐCSVN trước hết cần phải đảm bảo được nguyên tắc pháthuy tính tự giác, tích cực của người học Bởi vì, mục đích củamôn học đào tạo người học có phẩm chất chính trị tư tưởng và
có đạo đức gắn bó với sự nghiệp xây dựng CNXH của đấtnước, bên cạnh đó sự nghiệp CNH, HĐH đang đòi hỏi nhiềunăng lực của mọi người, nhất là thế hệ trẻ cần phải tăngcường nguồn lực “chất xám” trong phát triển kinh tế, xã hội
do đó cần phải phát huy tích cực cá nhân làm chủ kiến thứckhoa học và công nghệ hiện đại, có tư duy sáng tạo, có nănglực thực hành giỏi, có tác phong công nghiệp
Nguyên tắc tự giác, tích cực xuất phát từ quy luật nhậnthức Con người nhận thức thế giới khách quan trong quátrình tác động tích cực đối với tự nhiên, trên cơ sở thực tiễnsản xuất xã hội Tính tích cực là một phẩm chất vốn có củacon người trong đời sống xã hội Tính tích cực của con ngườiđược biểu hiện thông qua các hoạt động cụ thể như trong sảnxuất, trong cải biến môi trường tự nhiên, môi trường xã hội.Hình thành tính tích cực xã hội là một trong những nhiệm vụchủ yếu của giáo dục, nhằm đào tạo những con người năng
Trang 6động Có thể xem tính tích cực như một điều kiện, đồng thời
là một kết quả của sự phát triển nhân cách trong giáo dục
Quá trình dạy học bao gồm hai hoạt động dạy và học.Tính tích cực của quá trình dạy học này không chỉ liên quanđến những hoạt động tích cực của người thầy mà còn liênquan đến sự cố gắng của người học
Tính tích cực của người học phụ thuộc rất nhiều vào tínhtích cực của PP giảng dạy Việc dạy học chỉ có hiệu quả vàchất lượng cao khi có sự cộng tác chặt chẽ, phù hợp giữa thầy
và trò, trong đó, thầy giữ vai trò chủ đạo, giữ vai trò tích cực,
tự lực làm sao để quá trình dạy học là hoạt động tương đồng
và sự phối hợp của cả hai về mặt trí tuệ và thực hành mộtcách mãnh liệt và lôi cuốn
Trong giảng dạy môn ĐLCM của ĐCSVN, GV thiết kếgiáo án, tổ chức hoạt động dạy học phải xem người học là chủthể của quá trình nhận thức, phải luôn đặt ra những yêu cầu đểngười học phát huy tính tự học Thông qua đó tạo cho ngườihọc sự tự định hướng, vạch ra kế hoạch học tập cho bản thânkhi học ở nhà hay trên lớp học Ví dụ như trước khi kết thúcchương II, GV ra câu hỏi yêu cầu SV chuẩn bị trả lời cho buổi
Trang 7học sau “giải thích: Vì sao cuộc cách mạng Tháng Tám
thắng lợi ngày 28/08/1945, ngay sau đó ngày 02/09/1945 Bác Hồ đọc tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa?” SV nào trả lời được câu hỏi trên sẽ
cộng điểm riêng Đây là nội dung để GV dẫn dắt SV vàochương mới (chương III) Để trả lời câu hỏi này SV cần phải
tư duy, đúc kết kiến thức đã học ở chương II đã học với nộidung bài mới là chương III
Mặt khác, trước khi kết thúc nội dung chương II, GV đãhướng dẫn cho SV tự học bằng cách tổ chức thảo luận nhómcho buổi học sau, GV cho trước câu hỏi thảo luận từng nhóm
về nhà chuẩn bị sẵn để tiết học sau vào báo cáo (SV có thểđọc bài báo cáo hoặc trình chiếu powerpoint, qua đó yêu cầucác thành viên trong nhóm phải phân chia công việc cụ thể đểthực hiện bài báo cáo tốt nhất cả về nội nội dung lẫn hìnhthức Nội dung các câu hỏi thảo luận đều mang tính chất nângcao kiến thức, bắt buộc SV phải tìm hiểu kỹ nội dung mớihoàn thành tốt bài báo cáo Trong quá trình tổ chức báo cáo,
GV tổ chức, điều khiển lớp học phát huy được tích cực củatừng SV nói riêng cũng như tập thể lớp nói chung
Trang 8Các học phần được thiết kế giảng dạy trong các trườngluôn là những môn khoa học được xây dựng bởi hệ thống cáckiến thức mang tính khoa học, logic cao Vì vậy, để thực hiện
PP HDTH cho SV trong giảng dạy môn Đường lối các mạngcủa ĐCSVN còn phải đảm bảo tính hệ thống, nhất quán vàlogic Việc phải bảo đảm tính hệ thống, nhất quán và logic làmột nguyên tắc cơ bản, đòi hỏi nghiêm ngặt trong HDTH.Tuân thủ nguyên tắc này cho phép đảm bảo được tính khoahọc trong nội dung môn học Nội dung môn ĐLCM củaĐCSVN đó là một chuỗi kiến thức từ khi ĐCSVN ra đời vàlãnh đạo đất nước trãi qua các giai đoạn cách mạng khác nhau
từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạngXHCN, đặc biệt là trong thời kỳ đổi mới ở các lĩnh vực khácnhau Khi GV trình bày cho SV hiểu đảm bảo được tính hệthống, nhất quán, logic sẽ giúp SV hiểu được đường lối quatừng thời kỳ khác nhau có sự bổ sung, phát triển, hoàn thiệnnhư thế nào Ví dụ: chương IV đường lối CNH của Đảng Khithiết kế giáo án, GV phải nêu bật được giai đoạn từ năm 1960– 1975 thực hiện CNH ở Miền Bắc, thời kỳ này miền Bắc cónhững thuận lợi và khó khăn như thế nào tác động đến đườnglối cũng như quá trình thực hiện CNH (chiến tranh tàn phá
Trang 9nặng nề miền Bắc, Miền Bắc đơn phương thực hiện CNH,Miền Bắc chi viện cho miền Nam…) Đến giai đoạn 1975 –
1985, khi miền Nam được giải phóng, thực hiện CNH trênphạm vi cả nước, cả hai miền Nam, Bắc đều thực hiện CNH
có những mặt thuận lợi gì, còn những mặt hạn chế gì để giaiđoạn 1986 cho đến nay Đảng ta đổi mới, điều chỉnh cho phùhợp…
Giáo dục và đào tạo của nhà trường luôn gắn liền vớimục tiêu chung của toàn ngành và đáp ứng kịp thời với nhucầu của toàn xã hội Nâng cao chất lượng đào tạo, Nhà trường
sẽ chú ý phát triển HĐTH của SV theo học chế tín chỉ Mọihoạt động của Nhà trường đều nằm trong một hệ thống chung,gồm cả chủ trương của toàn ngành, của Bộ Giáo dục và Đàotạo; từ Ban Giám hiệu, Trưởng các phòng, ban, khoa, bộ mônđến đội ngũ GV và hàng ngàn SV đang theo học Có nắmđược tương quan hệ thống như thế thì biện pháp đề xuất mớiphù hợp và quan trọng hơn nữa là mới có khả năng thực hiện
và áp dụng
- Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và hiệu quả
Trang 10PP HDTH cho SV trong giảng dạy môn ĐLCM củaĐCSVN cần phải đảm bảo tính thực tiễn và tính hiệu quả.Đây là mục đích cuối cùng của hoạt động day – học của thầy
và trò
Tính thực tiễn trước hết là các biện pháp HDTH của GVđưa ra và tổ chức thực hiện phải phù hợp với điều kiện, hoàncảnh của GV, SV và trường, lớp nói chung Trước hết đó là về
cơ sở vật chất, phòng học, bàn ghế phải được thiết kế theo đúngquy định ví dụ như bàn, ghế có thể di chuyển được để tổ chứcngồi theo nhóm, phòng học phải được trang bị máy chiếu, mànhình và có rèm che xung quanh đế tránh ánh nắng chiếu vào khixem màn hình máy chiếu sẽ rõ hơn, quy định số lượng SVtrong lớp không quá 40 SV Mặt khác GV khi hướng dẫn SVcách thức tự học cần phải cung cấp thêm cho SV nguồn tài liệutham khảo có liên quan, nội dung câu hỏi đưa ra vừa sức với
SV, không quá dễ cũng không quá khó, nội dung của bài học
GV cung cấp vừa bám sát giáo trình quy định của Bộ Giáo dục
và đào tạo, mặt khác GV cần phải cập nhật thêm kiến thức liên
hệ thực tiễn tình hình mang tính thời sự hiện nay qua đó sẽ khơidậy tính tích cực, hứng thú của SV trong quá trình học tập GVphải biết kết hợp một cách nhuần nhuyễn những kiến thức được
Trang 11học với những vấn đề thực tiễn cuộc sống đặt ra, phải áp dụngvào bài giảng để tránh việc trình bày “lý luận suông” không gâythuyết phục, gây nhàm chán cho SV, giúp cho SV thấy đượcthực tiễn đất nước ta hiện nay ở từng lĩnh vực như thế nào dưới
sự lãnh đạo của Đảng Ví dụ: khi thiết kế giáo án chương IVđường lối CNH của Đảng, GV có thể yêu cầu liên hệ thực tiễntình hình CNH, HĐH nước ta hiện nay, thế giới đang bước vàocuộc cách mạng 4.0 còn Việt Nam đang ở trình độ nào khi màthế giới nhận định “Việt Nam chưa sẵn sàng bước vào cuộccách mạng 4.0”, thực tiễn đặt ra chúng ta cần phải làm gì?Trong quá trình tổ chức cho SV tự học như thảo luận nhóm,hướng dẫn SV thiết kế PP HDTH… phải phù hợp với đặc điểmchuyên ngành học của từng SV, đặc điểm của tập thể lớp họcnhư thế nào để có cách thức tổ chức cho phù hợp
Ngoài đảm bảo tính thực tiễn, trong quá trình dạy họccòn phải đảm bảo tính hiệu quả Tính hiệu quả thể hiện ở chỗkhi GV vận dụng các PP HDTH cho SV đem lại hiệu quả rõrệt đó là không khí học tập sinh động, các thành viên tronglớp có thái độ tích cực, hứng thú đối với môn học, kết quảkiểm tra và thi kết thúc học phần tỷ lệ khá, giỏi đạt cao, chấtlượng dạy và học được nâng lên, GV ngày càng đam mê, yêu
Trang 12nghề…điều này được thể hiện rõ nét giữa các lớp ĐC và cáclớp TN khi so sánh với nhau Để đạt được hiệu quả trên, GVcần phải thiết kế giáo án và tổ chức thực hiện có hiệu quả.Chẳng hạn trong quá trình GV hướng dẫn tổ chức thảo luậnnhóm, GV phải bao quát, quan sát, quản lý lớp học nghiêmtúc, tránh tình trạng SV làm ồn, hoặc làm việc riêng chỉ cómột số thành viên tích cực làm việc Câu hỏi kiểm tra, đánhgiá hoặc thi phải đảm bảo phát huy tính tích cực, sáng tạo củaSV…
Nâng cao chất lượng đào tạo từ việc cải tiến hoạt độngdạy và học là việc làm thật cần thiết Do vậy, bên cạnh việccải tiến hoạt động dạy, việc đầu tư cho hoạt động học, quản lýHĐTH theo tín chỉ là việc làm không thể thiếu trong giai đoạnhiện nay của Nhà trường Tuy nhiên, để thực hiện được việcđầu tư quản lý, tăng cường hiệu quả tự học trong SV đòi hỏiNhà trường phải dựa trên điều kiện thực tiễn của Trường
Trên cơ sở điều kiện vật chất, khả năng tài chính, nguồnnhân lực hiện có, khả năng và trình độ SV, nhà trường sẽ tiếnhành thực hiện từng bước để thuận tiện và kịp thời điều chỉnh,
bổ sung Do đó, biện pháp tác giả đề xuất có thể chỉ phù hợp
Trang 13trong một thời điểm nhất định trong điều kiện thực tế tạiTrường.
- Nguyên tắc đảm bảo mối quan hệ giữa GV và SV
Sử dụng PP HDTH trong dạy học môn ĐLCM củaĐCSVN cần đảm bảo hiệu quả học tập của SV phải đượcnâng cao hơn so với dạy học truyền thống, điều này được thểhiện ở mối quan hệ giữa GV và SV
Để thực hiện tốt PP này thì thầy phải là người hướng dẫncho SV hành động, SV đóng vai trò chủ đạo trong việc tự học
để chiếm lĩnh tri thức
Để PP HDTH này thành công thì phải đảm bảo đượcmối quan hệ giữa GV và SV, nó phản ánh sự tương tác, sựtrao đổi thông tinh hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp giữa ngườidạy và người học, thể hiện cách tổ chức cũng như việc điềukhiển hoạt động của người dạy như: Kích thích và xây dựngđộng cơ học tập, tổ chức các hoạt động nhận thức và kiểm tra
- đánh giá kết quả nhận thức của SV SV tự điều khiển quátrình chiếm lĩnh tri thức của bản thân: Tự thiết kế, tự thi công,
tự đánh giá việc học của mình Hai hoạt động này nếu được
Trang 14cộng tác tốt sẽ thực hiện được tối ưu việc vận dụng PP HDTH[30, trang 18].
- Thực hiện đúng quy trình
Để thực hiện hiệu quả sử dụng PPTH môn ĐLCM củaĐCSVN cho SV, đòi hỏi cả GV và SV phải nắm vững cácbước, các khâu cơ bản của quy trình thực hiện PP HDTH mônĐLCM của ĐCSVN:
- Quy trình thực hiện đối với GV
Bước 1: Xây dựng đề cương, giáo án về sử dụng PP HDTH môn ĐLCM của ĐCSVN gồm:
Đề cương, giáo án sử dụng PP HDTH ĐLCM củaĐCSVN được thiết kế theo trình tự các vấn đề cụ thể sau:
- Mục đích, yêu cầu: nêu rõ mục đích của sử dụng PPHDTH ĐLCM của ĐCSVN là nhằm cung cấp cho SV kỹnăng, PP tổ chức tự học môn học phù hợp với kế hoạch đàotạo tổng thể của nhà trường, đảm bảo nâng cao chất lượng họctập cá nhân và tập thể
Nêu rõ yêu cầu sinh viên phải tiếp thu, triển khai thựchiện theo hướng dẫn của GV
Trang 15- Nội dung và trình tự sử dụng PP HDTH môn ĐLCMcủa ĐCSVN cần cung cấp cho SV được thực hiện thứ tự nhưsau 1 - hướng dẫn cách lập kế hoạch và thực hiện kế hoạchhọc tập 2 – hướng dẫn cách sử dụng giáo trình, tài liệu thamkhảo, 3 – hướng dẫn chuẩn bị bài trước.
- PP và phương tiện thực hiện: PP giảng giải, thảo luận,phân tích, trực quan, sử dụng các phương tiện công nghệthông tin
- Thời gian thực hiện: trong quá trình giảng dạy mônĐLCM của ĐCSVN theo kế hoạch chung của nhà trường
Bước 2: Triển khai hướng dẫn SV thực hiện theo đề cương, giáo án đã xây dựng
GV cần xác định rõ những vấn đề phải giải quyết khi sửdụng PP HDTH ĐLCM của ĐCSVN cho SV như: SV có thểchưa thích, có thể SV có sức ỳ lớn, hoặc có sự phản ứng trựctiếp Việc xác định được trước những khó khăn sẽ giúp cho
GV luôn chủ động trong quá trình trực tiếp HDTH cho SV,đồng thời định hình về giải pháp khắc phục
Trang 16Trong quá trình hướng dẫn SV tự học GV cần lưu tâmđến nhận thức ban đầu của SV, quan tâm đến ý thức, thái độcủa SV để GV có thể điều chỉnh cách thức hướng dẫn củamình, đồng thời theo dõi sự chuyển biến trong quan niệm,nhận thức của SV, nắm bắt thông tin phản hồi từ phía SVthông qua dư luận chung, thông qua ý kiến trao đổi của SVkhi tiếp cận với việc GV hướng dẫn PPTH.
Trình tự hướng dẫn SV phải bắt đầu từ việc giúp SV xácđịnh căn cứ để thực hiện các bước, sau đó giới thiệu một số
mô hình, một số chỉ dẫn hoặc mẫu cụ thể, chẳng hạn khihướng dẫn SV lập kế hoạch học tập trước hết hướng dẫn SVtiếp cận kế hoạch đào tạo chung của nhà trường, kế hoạch đàotạo trong kỳ, thời khoá biểu từng môn học, các hoạt động bổtrợ…, sau đó giới thiệu một số mẫu kế hoạch học tập cụ thể
để SV hình thành ý tưởng về kế hoạch học tập cho bản thân
Bước 3: Giao cho SV thực hiện các bước đã được hướng dẫn
Đây thực chất là bước thực hành của SV sau khi đã được
GV hướng dẫn, là quá trình vận dụng cách thức thực hiện quy
Trang 17trình thành ý tưởng và triển khai thành hoạt động học tập củamình.
Việc thực hành của sinh viên trước hết giúp bản thân SV
tự kiểm định được nhận thức và năng lực thực tế của mình khiđược tiếp thu các biện pháp, hiểu rõ hơn những khiếm khuyếtcủa mình trong quá trình học tập từ đó có cách khắc phục, mặtkhác kết quả thực hiện của SV sẽ giúp GV đánh giá được tácdụng, hiệu quả thực sự của sư dụng PP tự học mà mình đềxuất
Bước 4: Tổ chức cho SV thảo luận về các bước sử dụng PPTH
Sau khi giao cho SV thực hành PP HDTH, GV tổ chứccho SV trao đổi, thảo luận tập thể nhằm nắm bắt tư tưởng, thái
độ nhận thức của SV khi thực hành, đồng thời thông qua traođổi thảo luận SV có điều kiện học hỏi, tiếp thu những sángkiến của bạn bè để bổ sung nhận thức và kỹ năng thực hiệncác biện pháp của bản thân
Việc tổ chức cho SV thảo luận phải trên tinh thần thực
sự dân chủ, đảm bảo cho SV có thể bày tỏ cách làm của mình,dám sáng tạo phù hợp với điều kiện cụ thể của bản thân, GV
Trang 18nghe và phát hiện những vấn đề bất cập trong quá trình SVtrình bày kết quả thực hiện các biện pháp, định hướng giúp
SV điều chỉnh, trên cơ sở tổ chức thảo luận GV xác định đượctính khả thi của PP tự học
Bước 5: Kiểm tra, giám sát việc thực hiện của SV
Để đánh giá một cách chính xác kết quả của việc sửdụng PP HDTH đối với SV thì phải kiểm tra, giám sát, đây làkhâu cuối cùng của quá trình sử dụng PP HDTH cho SV
Kiểm tra, giám sát việc thực hiện là cơ sở để đánh giámức độ hoàn thành nhiệm vụ học tập của SV, chỉ rõ cho SVbiết thế mạnh và điểm hạn chế của từng người nhằm có giảipháp hữu hiệu tác động, mặt khác thông qua kiểm tra, giámsát GV cũng có điều kiện nắm bắt nhu cầu học tập, nhu cầutiếp thu các biện pháp hướng dẫn PP tự học để điều chủđộng điều chỉnh hoặc bổ sung các biện pháp cần thiết
- Quy trình thực hiện đối với SV
*Quy trình triển khai lập kế hoạch học tập và thực hiện kế hoạch học tập
Bước 1: Chuẩn bị lập kế hoạch
Trang 19Khâu thứ nhất: Xác định mục tiêu cần đạt tới của kếhoạch học tập
Khâu thứ hai: Xác định nội dung cơ bản của kế hoạchtrên cơ sở đó tự nhận định, xem xét khả năng của bản thân cóthể thực hiện được đến mức độ nào và xếp thứ tự ưu tiên chotừng nội dung
Khâu thứ ba: Xác định khung thời gian cho phép, phânchia thời gian hợp lý đối với môn ĐLCM của ĐCSVN
Khâu thứ tư: Những điều cần lưu ý:
- Kế hoạch không quá dài hoặc quá ngắn;
- Kêt hợp phân chia thời gian học tập và thời gian nghỉngơi, giải trí;
- Tránh đưa ra yêu cầu vượt quá khả năng của bản thân;
Bước 2: Triển khai lập kế hoạch học tập
Khâu thứ nhất: xác định mục tiêu chung của học kỳ:
- Mục tiêu hoàn thành các môn học, các hoạt động bổtrợ;
Trang 20- Mục tiêu về kết quả học tập theo định lượng bằng điểm
cụ thể: trung bình, khá, giỏi
Khâu thứ hai: sắp xếp thứ tự cho từng môn học, từnghoạt động, thứ tự ưu tiên cho mỗi môn học, mỗi hoạt động ởtừng thời điểm cụ thể
Khâu thứ ba: xác định nội dung kiến thức và thời gian đểtham gia hiệu quả các hoạt động ngoại khoá chuyên môntrong học kỳ, hoạt động thực hành nghề nghiệp
Khâu thứ tư: sắp xếp xen kẽ các hoạt động vui chơi, nghỉngơi, giải trí lồng ghép với hoạt động học tập
Lập kế hoạch học tập tuần:
Khâu thứ nhất: xác định rõ số tiết phân bố giành chotừng môn học thông qua thời khoá biểu chung giành cho lớp,khoảng cách thời gian của từng môn học nhằm lập kế hoạchhợp lý
Khâu thứ hai: thống kê các hoạt động bổ trợ, hoạt độngchuyên môn ngoài giờ, hoạt động đoàn thể, các mối quan hệgiao lưu cần thiết của cá nhân trong tuần
Trang 21Khâu thứ ba: xây dựng phân phối thời gian cho từngmôn học trong tuần theo thứ tự ưu tiên do cá nhân xác địnhđảm bảo cân đối với số tiết trong tuần của từng môn, đảm bảophù hợp với khả năng nhận thức của bản thân.
Khâu thứ tư: sắp xếp thời gian học, giải trí, ngoạikhoá…hợp lý
Khâu thứ năm: các điều kiện hỗ trợ để thực hiện hoànthành kế hoạch
Bước 3: Thực hiện kế hoạch học tập
Khâu thứ nhất: thực hiện nghiêm túc kế hoạch đã lập
Khâu thứ hai: Kiểm tra, so sánh với mục tiêu đề ra
Khâu thứ ba: Điều chỉnh kế hoạch khi cần thiết
2.1.5.3 Quy trình thực hiện cách sử dụng giáo trình và tài liệu tham khảo
Bước 1: Lựa chọn giáo trình, tài liệu tham khảo
Căn cứ vào hướng dẫn và giới thiệu của GV và nhữngđiều kiện mà SV có để lựa chọn giáo trình cơ bản, giảo trình
Trang 22mang tính tham khảo và lựa chọn hệ thống các tài liệu thamkhảo khác.
Một số tài liệu tham khảo:
- “GT môn ĐLCM của ĐCSVN (BGD và ĐT)”
- “Thành tựu 20 năm đổi mới (1986 - 2006)”
- “Chiến lược phát triển kinh tế xã hội Việt Nam (2011 –2020)”
Bước 2: Đọc giáo trình, tài liệu tham khảo
Khâu thứ nhất: Xác định mục đích đọc
- Đọc tìm hiểu nội dung từng bài, chương;
- Đọc để mở rộng hiểu biết chung
Khâu thứ hai: Cách đọc
- Đọc nhanh, khái quát những vấn đề cơ bản của từngnội dung bài, của cả chương trình căn cứ vào mục đích đọc,nhằm nắm được những nội dung cơ bản của bài học tronggiáo trình hoặc tài liệu tham khảo
Trang 23- Đọc chi tiết: Đọc chậm, tiếp cận từng nội dung chi tiếttrong giáo trình hoặc tài liệu tham khảo liên quan đến bài học,liên quan đến mục đích mở rộng hiểu biết.
Bước 3: Ghi chép nội dung đã đọc được
Khâu thứ nhất: ghi chép khái quát theo chủ đề nội dung,tóm tắt, sơ lược những vấn đề trọng tâm phục vụ một bài học
Khâu thứ ba: ghi chép tự do nhằm tích luỹ nhiều tư liệu,nhiều thông tin phục vụ nhiều chủ đề, nội dụng khác nhauchưa xác định cụ thể
*Quy trình thực hiện cách chuẩn bị bài trước
Ví dụ khi dạy đến chương III: “ Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược (1945 – 1975)”
Trang 24Bước 1: Xác định mục tiêu bài học cần chuẩn bị:
- Chuẩn bị bài trước khi nghe GV hướng dẫn học tập
Khi học đến Chương III, trước khi kết thúc chương II,
GV có đặt câu hỏi chung cho cả lớp và tiết sau cá nhân sẽ đại
diện trả lời câu hỏi “Vì sao cuộc cách mạng Tháng Tám thắng
lợi ngày 28/08/1945, ngay sau đó ngày 02/09/1945 Bác Hồ đọc tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa?”khi trả lời câu hỏi trên SV biết được hoàn cảnh
của nước ta sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đối diệnvới muôn vàn những khó khăn, thử thách Ngoài ra, GV còngiao nội dung cụ thể cho từng nhóm về chuẩn bị trước để tiếtsau thảo luận, nội dung của các nhóm là bao quát nội dungcủa toàn chương III, đến tiết sau GV yêu cầu từng nhóm báocáo và phản biện các nhóm khác, do đó SV phải nắm đượcmục tiêu của toàn chương III là hoàn cảnh nước ta sau cáchmạng Tháng Tám năm 1945, Đường lối kháng chiến chốngthực dân Pháp từ 23/9/1945 đến 1954 và đường lối khángchiến chống Mỹ cứu nước 1954 – 1975 diễn ra như thế nào
- Chuẩn bị bài trước khi thảo luận tập thể
Trang 25Khi GV cho câu hỏi thảo luận nhóm của từng nhóm yêucầu về chuẩn bị, tập thể nhóm nói chung và từng cá nhân phảichuẩn bị tốt, có sự phân công công việc rõ rang, nhóm trưởngxác định thời gian họp nhóm để hoàn thành bài báo cáo ví dụnhóm có 12 thành viên với nội dung câu hỏi “Tại sao nóiđường lối kháng chiến của Đảng là ngọn cờ hướng đạo quân
và dân ta chiến đấu và chiến thắng trong cuộc kháng chiếnchống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ?” Ở nội dung câu hỏinày nhớm trưởng phải phân chia công việc cho từng thànhviên như sau:
Cử ra mỗi nhóm nhỏ 02 SV, mỗi nhóm nhỏ giải quyếttừng vấn đề sau:
+ “Làm rõ quá trình hình thành đường lối kháng chiếnchống thực dân Pháp xâm lược (02 SV)”
+ “Những nội dung cơ bản của đường lối kháng chiếnchống Pháp của Đảng (02 SV)”
+ “Tại sao cuộc kháng chiến của ta phải tiến hành khángchiến toàn dân, toàn diện, lâu dài và dựa vào sức mình làchính (02 SV)”
Trang 26+ “Đường lối kháng chiến của Đảng có ý nghĩa như thếnào đối với cách mạng Việt Nam (02 SV)”
Phân công 02 SV chịu trách nhiệm tổng hợp đánh máyWord phần Báo cáo của toàn câu hỏi
Phân công 02 SV chịu trách nhiệm soạn powerpont đểbáo cáo (Báo gồm cả phần tóm tắt nội dung và chèn hình ảnh,chèn đoạn phim trình chiếu, …)
Nhóm trưởng phân công luôn các thành viên tham dựbáo cáo và nhận xét phản biện
Bước 2: Tập hợp, tích luỹ tư liệu, thông tin
Để giải quyết được câu hỏi trên với đáp án hay, phongphú, sinh động cho buổi báo cáo đòi hỏi các thành viên trongnhóm phải đầu tư có sưu tầm, tổng hợp các tài liệu có liênquan vì nội dung trong giáo trình rất cô đọng Chẳng hạn SV
có thể tìm hiểu thêm thông qua cuốn Lịch sử Việt Nam tập 3,
có thể lấy thêm nhiều hình ảnh, các đoạn phim có trênInternet hoặc vào cập nhật thêm hình ảnh, tư liệu ở Bảo tàngThành phố Cần Thơ như là các đoạn phim về trận đánh ởĐiện Biên Phủ, hình ảnh Đạo luật 10/59 của Mỹ lê máy chem
Trang 27Khắp miền Nam Việt Nam gây đau thương tàn khốc cho đồngbào miền Nam hay trận đánh mùa xuân năm 1975…
- Tổng hợp tư liệu trong giáo trình;
Bên cạnh những tư liệu tổng hợp sưu tầm được thì trên
cơ sở nội dung bài SV vẫn bám sát giáo trình, ví dụ với nộidung câu thảo luận như trên SV phải tổng hợp những nộidung chính như “Đường lối kháng chiến chống thực dân Phápxâm lược và xây dựng chế độ dân chủ nhân dân (1946 –1954) như thế nào”, nội dung của đường lối phải thể hiện ởmục đích kháng chiến như thế nào, tính chất kháng chiến,phương châm tiến hành kháng chiến…hay đường lối khángchiến chống Mỹ cứu nước phải thể hiện rõ ở hai giai đoạn từ
1954 – đến 1964 và giai đoạn 1965 – 197 SV khi nghiên cứuphải bám sát vào nội dung trên…
- Tổng hợp tư liệu trong tài liệu tham khảo
Khi SV sưu tầm các loại tài liệu tham khảo trong quátrình làm báo cáo phần Word lẫn Powepont SV được phâncông sẽ chịu trách nhiệm tổng hợp các tư liệu cần thiết đểphục vụ cho bài báo cáo của nhóm mình ví dụ như ở nội dungchương III trong phần kháng chiến chống Mỹ cứu nước, SV
Trang 28có thể tổng hợp số liệu người dân Việt Nam bị hy sinh ở trậncàn quét của Mỹ năm 1959 với đạo luật 10/59 của Mỹ - ngụy,tài liệu về trận đánh Mậu Thân năm 1986 hay hình ảnh tra tấn
dã man của Pháp và Mỹ đối với người dân Việt Nam, hìnhảnh Mỹ rãi chất độc hóa học màu da cam xuống chiến trườngViệt Nam…Qua những tài liệu này sẽ giúp nội dung báo cáophong phú, sinh động
Bước 3: Lựa chọn tư liệu
- Lựa chọn tư liệu cơ bản phục vụ trực tiếp bài học;
Các tài liệu tham khảo khi SV sưu tầm phải có sự chọnlọc những tài liệu chính thống vì trên Internet có nhiều nguồntài liệu chưa chuẩn xác, các nguồn tài liệu phục vụ giảng dạychương III phải mang tính lịch sử cụ thể, logic và nhân văn,đảm bảo được tính Đảng và quan trọng là phục vụ cho nộidung chính của bài, tránh tình trạng lan man, nên nhómtrưởng cần phải kiểm tra kỹ và có chọn lọc những tài liệu cầnthiết ví dụ có thể tham khảo các tư liệu của Đảng và Chủ tịch
Hồ Chí Minh trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chốngMỹ
- Phân tích tư liệu phục vụ chủ đề nội dung bài học