Mục đích nghiên cứu thực trạng giáo dục đạo đức chosinh viên trường Cao đẳng Kinh tế tài chính Vĩnh Longthông qua hoạt động cộng đồng để đánh giá một cách kháchquan, khoa học về thực trạ
Trang 1THỰC TRẠNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ TÀI CHÍNH VĨNH LONG THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG CỘNG ĐỒNG
Trang 2-Vài nét về địa bàn nghiên cứu
-Khái quát về điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế
xã hội ở tỉnh Vĩnh Long hiện nay
- Điều kiện tự nhiên
Vĩnh Long là tỉnh thuộc hạ lưu sông Mê Kông, nằmgiữa sông Tiền, sông Hậu và ở trung tâm khu vực ĐBSCLvới vị trí như sau:
Phía Bắc và Đông Bắc giáp các tỉnh Tiền Giang vàBến Tre;
Phía Tây Bắc Đông giáp tỉnh Đồng Tháp;
Phía Đông Nam giáp với tỉnh Trà Vinh;
Phía Tây Nam giáp các tỉnh Hậu Giang, Sóc Trăng vàThành phố Cần Thơ
Tỉnh Vĩnh Long có 8 đơn vị hành chính, gồm 6 huyện(Bình Tân, Long Hồ, Mang Thít, Tam Bình, Trà Ôn, VũngLiêm); thị xã Bình Minh và Thành phố Vĩnh Long Tổng diệntích tự nhiên khoảng 152.017 ha, đứng thứ 12/13 các tỉnh,
Trang 3thành vùng Đồng bằng sông Cửu Long (lớn hơn thành phốCần Thơ)
- Dân số - lao động
Theo báo cáo của Cục Thống kê, dân số trung bình củatỉnh năm 2017 ước có 1.051,04 ngàn người, tăng 0,23% sovới năm 2016, trong đó nam 518,05 ngàn người, chiếm49,29%, nữ 532,99 ngàn người, chiếm 50,71%; khu vựcthành thị có 178,1 ngàn người, chiếm 16,95%, khu vựcnông thôn có 872,9 ngàn người, chiếm 83,05%
Lao động từ 15 tuổi trở lên có 630,27 ngàn người,giảm 0,02% so với năm 2016; trong đó lao động nữ 292,14ngàn người, chiếm 46,35% Lao động từ 15 tuổi trở lênđang làm việc trong tỉnh 616,28 ngàn người, giảm 0,01% sovới năm 2016, trong đó khu vực nông lâm nghiệp và thủysản chiếm 45,95%, giảm 0,98 điểm % so với năm 2016; khuvực phi nông nghiệp tăng từ 53,07% năm 2016 lên 54,05%năm 2017 Năm 2017 đã giải quyết việc làm cho 27.955 laođộng, trong đó xuất khẩu lao động 1.008 lao động, góp phầngiảm tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị từ 3,94% năm 2016
Trang 4xuống 3,86% năm 2017 và giảm tỷ lệ thiếu việc làm khuvực nông thôn từ 7,99% năm 2016 xuống 7,95% năm 2017.
- Khái quát về trường Cao đẳng Kinh tế Tài chính Vĩnh Long
Trường Cao đẳng Kinh tế tài chính Vĩnh Long đượcthành lập theo quyết định số: 4383/QĐ-BGD&ĐT-TCCB,ngày 03/08/2004 của Bộ Trưởng Bộ Giáo dục Đào tạo, trên
cơ sở nâng cấp từ trường Trung học Kinh Tế - Tài ChínhVĩnh Long Theo QĐ số 1711/QĐ-UBND ngày 27/7/2009của Chủ tịch UBND Tỉnh Vĩnh Long, Nhà Trường hiện có
cơ cấu tổ chức như sau:
- Hội đồng trường
- Ban giám hiệu
- Hội đồng khoa học và đào tạo
- Các Phòng, Khoa, Trung tâm:
+ 7 Phòng chức năng: Phòng Tổ chức và Hành chínhQuản trị; Phòng Quản lý Đào tạo; Phòng Tài Chính Kếtoán; Phòng Thanh tra; Phòng Quản lý Khoa học và Hợp tác
Trang 5quốc tế; Phòng Chính trị và Công tác HSSV; Phòng Khảothí và Đảm bảo chất lượng).
+ 4 Khoa (Kế Toán, Tài Chính, Quản trị, Công nghệthông tin)
+ 5 Bộ môn (Toán - Thống kê, Lý luận chính trị, Luật,Ngọai ngữ, Giáo dục thể chất và GDQP.)
+ 2 Trung tâm (Ngoại ngữ - Tin học, Hỗ trợ Học sinhsinh viên)
- Tổ chức Đảng Cộng Sản Việt Nam: Đảng bộ cơ sở
Trang 6Trường Bồi dưỡng Cán bộ Tài chính (Bộ Tài chính), Caođẳng Tài chính Nam Lào, trường trung cấp Du lịch vàKhách sạn SAIGONTOURIST
Trường đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng các
- Huân chương Lao động hạng nhất (năm 2011)
- Huân chương Lao động hạng nhì (năm 2003)
- Huân chương Lao động hạng Ba (1998)
- Cờ thi đua của Chính phủ
- Thủ tướng chính phủ tặng bằng khen
- Uỷ Ban Nhân Dân Tỉnh, Ban Chấp hành Đảng bộtỉnh Vĩnh Long, Bộ Tài Chính, Bộ Giáo dục & Đào tạo, BộCông An, Tỉnh Đoàn, Sở Công An, Liên Đoàn lao động tỉnhtặng thưởng nhiều bằng khen, cờ thưởng thi đua xuất sắc,tiên tiến liên tục qua các năm học
- Khái quát về khảo sát thực trạng
- Mục đích nghiên cứu thực trạng
Trang 7Mục đích nghiên cứu thực trạng giáo dục đạo đức chosinh viên trường Cao đẳng Kinh tế tài chính Vĩnh Longthông qua hoạt động cộng đồng để đánh giá một cách kháchquan, khoa học về thực trạng tổ chức, quản lý mặt công tácnày, từ đó chỉ ra những ưu điểm, hạn chế, những thuận lợi
và khó khăn, bất cập và nguyên nhân, cung cấp cơ sở thựctiễn để xây dựng các giải pháp có tính cần thiết, khả thi vàhiệu quả trong việc giáo dục đạo đức cho sinh viên trườngCao đẳng Kinh tế tài chính Vĩnh Long thông qua hoạt độngcộng đồng trong bối cảnh đổi mới giáo dục
- Nội dung nghiên cứu thực trạng
- Đánh giá thực trạng nhận thức của giảng viên và sinhviên trường cao đẳng Kinh tế tài chính Vĩnh Long về thựctrạng đạo đức của sinh viên
- Đánh giá kết quả giáo dục đạo đức cho sinh viêntrong thời gian qua trên cơ sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáodục
- Đánh giá thực trạng tổ chức giáo dục đạo đức chosinh viên trường cao đẳng Kinh tế tài chính Vĩnh Long:
Trang 8Mục tiêu giáo dục đạo đức cho sinh viên, nội dung giáo dụcđạo đức, hình thức giáo dục đạo đức và đánh giá kết quả tổchức giáo dục đạo đức cho sinh viên của trường, từ đó đánhgiá những tồn tại trong giáo dục đạo đức cho sinh viên để
đề xuất một số giải pháp giáo dục đạo đức thông qua hoạtđộng cộng đồng
- Đối tượng và địa bàn nghiên cứu
Đối tượng khảo sát bao gồm 200 mẫu khảo sát sinhviên và 40 mẫu khảo sát giảng viên của trường Cao đẳngKinh tế tài chính Vĩnh Long Tuy nhiên, qua công tác xử lýmẫu khảo sát thì kết quả nhận được 199 mẫu khảo sát sinhviên và 37 mẫu khảo sát của giảng viên là đáp ứng đượcyêu cầu của đề tài nghiên cứu
Trong số giảng viên được khảo sát thì giảng viên cótrình độ đại học chiếm 70,3%, số còn lại là giảng viên cótrình độ thạc sĩ Về cơ cấu giới tính thì giảng viên nữ chiếm
tỷ trọng nhiều hơn giảng viên nam (nữ chiếm 59,5% và namchiếm 40,5%)
Trang 9Đối với sinh viên được khảo sát thì sô lượng sinh viên
nữ cũng chiếm tỷ trọng cao hơn nam (nữ chiếm 59,3% cònnam chiếm 40,7%), sinh viên được khảo sát đảm bảo tínhđại diện cao ở tất cả các Khoa, các ngành và số năm theohoc Trong đó:
- Sinh viên năm thứ nhất chiếm 19,1%, sinh viên nămthứ hai chiếm 50,3% và sinh viên năm thứ ba chiếm 30,7%
- Sinh viên khoa Quản trị chiếm 46,2%, khoa Tàichính ngân hàng chiếm 22,6%, sinh viên khoa Kế toánchiếm 24,6% và sinh vien khoa Công nghệ thông tin chiếm6,5%
- Phương pháp nghiên cứu thực trạng
- Xây dựng công cụ nghiên cứu:
Công cụ nghiên cứu thực trạng được xác định, gồm:phiếu hỏi, các số liệu thống kê và báo cáo thứ cấp, các sảnphẩm của công tác giáo dục đạo đức cho sinh viên
- Xây dựng các mẫu phiếu hỏi: 02 phiếu hỏi về “Thựctrạng giáo dục đạo đức cho sinh viên và giáo dục đạo đức
Trang 10cho sinh viên thông qua hoạt động cộng đồng” dành cho đốitượng là GV và sinh viên.
- Chọn mẫu điều tra: Mẫu điều tra được lựa chọn đảmbảo tính đại diện cho giảng viên và sinh viên các Khoa, cácngành đào tạo của trường (Quản trị kinh doanh; Tài chínhngân hàng; Kế toán; Công nghệ thông tin) và sinh viên cácnăm (từ năm thứ 1 đến năm thứ 3)
- Tổ chức điều tra:
+ Thu thập các số liệu thống kê và báo cáo thứ cấp: đềtài có tham khảo nguồn số liệu thống kê và báo cáo thứcấp của Tổng cục thống kê, cục thống kê tỉnh Vĩnh Long,báo cáo kinh tế xã hội tỉnh Vĩnh Long, thông tin của trườngCao đẳng Kinh tế tài chính Vĩnh Long
+ Thu thập thông tin qua phiếu hỏi: Phát phiếu hỏi đến
199 sinh viên và 47 giảng viên của trường Cao đẳng Kinh tếtài chính Vĩnh Long
+ Thu thập thông tin qua phân tích sản phẩm giáo dụcđạo đức cho sinh viên tại các địa phương
Trang 11+ Trao đổi trực tiếp với giảng viên và sinh viên về cácthông tin thu được qua các công cụ nói trên
- Xử lý dữ liệu nghiên cứu
Xử lý thông tin qua các phiếu hỏi và số liệu thống kê,các báo cáo thứ cấp, phân tích, so sánh, đánh giá, rút ranhận định về vấn đề nghiên cứu
-Kết quả khảo sát thực trạng
- Nhận thức của giảng viên và sinh viên về giáo dục đạo đức cho sinh viên ở trường Cao đẳng Kinh tế Tài chính Vĩnh Long
- Sự cần thiết của các phẩm chất đạo đức của sinh viên
Giáo dục đạo đức là một trong những nội dung cơ bảncủa giáo dục ở bậc Đại học, Cao đẳng của cả nước nóichung, ở tỉnh Vĩnh Long nói riêng Đảng và Nhà nước ta rấtquan tâm đến vấn đề giáo dục đạo đức đối với sinh viên và
đã tạo rất nhiều thuận lợi cho công tác giáo dục đạo đứchiện nay Điều này đòi hỏi lực lượng sinh viên của VĩnhLong nói chung và trường Cao đẳng Kinh tế tài chính Vĩnh
Trang 12Long nói riêng cần phải trang bị cho mình những phẩm chấtđạo đức để đáp ứng những yêu cầu đặt ra Khảo sát sự cầnthiết về phẩm chất đạo đức của sinh viên của Trường, kếtquả được phản ánh như sau:
- Thực trạng nhận thức về tiêu chuẩn sinh viên tại trường Cao đẳng Kinh tế tài chính Vĩnh Long
Khôn
g cầnthiết
Ítcầnthiết
Bìnhthường
Cầnthiết
Rấtcầnthiết
27,
Trang 14mà trong số các tiêu chuẩn trên thì tiêu chuẩn nào cũng cầnthiết, thậm chí rất cần thiết Nếu đánh giá về thứ hạng được
ưu tiên thì phẩm chất được đánh giá rất cần thiết là có phẩmchất đạo đức tốt, còn phẩm chất được đánh giá thấp nhất làtiêu chuẩn thứ ba – có hiểu biết, kiến thức tốt
Như vậy, vấn đề về đạo đức hiện nay đang được giảngviên và sinh viên của trường đặc biệt quan tâm và thực sựcần thiết để đáp ứng yêu cầu về tài và đức của sinh viên
- Đánh giá về mục tiêu giáo dục đạo đức cho sinh viên
ở trường Cao đẳng Kinh tế Tài chính Vĩnh Long
Qua nghiên cứu mục tiêu giáo dục nói chung và giáodục đạo đức cho sinh viên nói riêng, đề tài đưa ra năm mụctiêu cơ bản trong việc giáo dục đạo đức cho sinh viêntrường cao đẳng Kinh tế tài chính Vĩnh Long là: giáo dụcnghề nghiệp; giúp phát triển trí tuệ cho sinh viên; giúp sinhviên hướng đến cái đẹp trong cuộc sống; giúp sinh viên cólối sống lành mạnh và giúp giáo dục ý thức chấp hành phápluật Kết quả khảo sát thu được như sau:
Trang 15- Thực trạng nhận thức về mục tiêu giáo dục đạo đức cho sinh viên ở trường Đại học
Các mục tiêu giáo dục đạo đức cho sinh viên
Kết quả trên cho thấy, hầu hết giảng viên và sinh viênđều đánh giá về mục tiêu giáo dục đạo đức cho sinh viênchủ yếu nhằm 4 mục tiêu, còn mục tiêu là tạo động lực pháttriển nghề nghiệp cho sinh viên thì việc giáo dục đạo đức íthướng tới tạo động lực phát triển nghề nghiệp cho sinhviên, mà việc tạo động lực phát triển nghề nghiệp cho sinh
Trang 16viên thông thường đã được giảng dạy đối với các môn trongchuyên ngành đào tạo Thông qua những hoạt động giá dụcđạo đức, ít nhiều cũng giúp các em hình thành những kỹnăng cơ bản trong các tình huống trong đời sống Như vậy,mục tiêu giáo dục đạo đức cho sinh viên theo kết quả khảosát thì chủ yếu là giúp sinh viên có lối sống lành mạnh trongcuộc sống.
- Yêu cầu về phẩm chất của sinh viên trong việc giáo dục đạo đức cho sinh viên trường Cao đẳng Kinh tế tài chính Vĩnh Long
Việc đánh giá đúng tầm quan trọng đối với các phẩmchất đạo đức của sinh viên có ý nghĩa vô cùng lớp nhằmđịnh hướng cho công tác giáo dục đạo đức cho sinh viênmang lại hiệu quả và chất lượng cao, giúp nhà trường vàgiảng viên có những nội dung giáo dục phù hợp với từngnhóm sinh viên, có những phương pháp tổ chức và hìnhthức tổ chức mang lại hiệu quả cao Qua nghiên cứu, đề tài
đã khái quát thành một số yêu cầu về phẩm chất trong giáodục đạo đức cho sinh viên và kết quả thu được như sau:
Trang 17- Thực trạng nhận thức về các phẩm chất đạo đức cần giáo dục cho sinh viên
Ít quan trọng
Bình thườn g
Qua n trọn g
Rất quan trọng
Trang 18khó khăn
6 Tính trung thực trong học tập, trong
Trang 19đồng
11 Tinh thần hợp tác, không phân biệt
Trang 20Kết quả nghiên cứu cho thấy hầu hết những nội dung giáodục đạo đức cho sinh viên đều được giảng viên và sinh viên củaTrường đánh giá là quan trọng và rất quan trọng Trong đó, một
số nội dung được nhiều người đánh giá rất quan trọng như: Ýthức tổ chức kỷ luật; tính trung thực trong học tập, trong laođộng và trong đời sống; Lễ phép với người lớn; tính tự chủ và
tự chịu trách nhiệm
- Đánh giá thực trạng đạo đức và các nhân tố tác động đến đạo đức cho sinh viên trường Cao đẳng Kinh tế tài chính Vĩnh Long
Thực trạng đạo đức của sinh viên nói chung và sinh viêntrường cao đẳng Kinh tế tài chính nói riêng có thể được xem xétdưới hai mặt – mặt tích cực và tiêu cực căn cứ vào tính phổ biếncủa nó trong thực tế ngày nay Mặt tích cực có thể được đề cậpvới những yếu tố như: chấp hành tốt các chủ trương, đường lốicủa Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; chấp hành tốtnhững quy định của nhà trường; Tham gia các hoạt động ngoạikhóa nhằm rèn luyện đạo đức; tích cực, chủ động trong học tập
và lao động; Tham gia các hoạt động vì lợi ích xã hội, các hoạt
Trang 21phép với thầy cô và người lớn tuổi Mặt tiêu cực của biểu hiện
về đạo đức của sinh viên có thể được đề cập trong nghiên cứunày như sau: Gây ỗ, đánh nhau; không chấp hành các quy địnhcủa trường, vi phạm quy chế thi; Ít tham gia hoặc không thamgia các phong trào văn thể; Ý thức học tập kém, bỏ giờ, trốnhọc; Cờ bạc, trộm cắp; Không quan tâm tới lợi ích tập thể; thiếutôn trọng thầy cô Những thực trạng này được phản ánh trongbảng số liệu sau đây:
Trang 22- Thực trạng đạo đức của sinh viên ở trường Cao đẳng Kinh tế tài chính Vĩnh Long
ST
T Biểu hiện hành vi đạo đức của sinh viên
Mức độ đánh giá
Không phổ biến
Ít phổ biến
Bình thườn g
Phổ biến
Rất phổ biến
1 Chấp hành tốt các chủ trương, đường lối của Đảng, chính
3 Tham gia các hoạt động ngoại khóa nhằm rèn luyện đạo
Trang 235 Tham gia các hoạt động vì lợi ích xã hội, các hoạt động
Trang 2414 Thiếu tôn trọng thầy cô 30,0 24,7 31,6 9,6 4,3
Trang 25Kết quả trên cho thấy hiện nay bên cạnh những mặt tíchcực mà sinh viên đạt được thì vãn còn nhiều mặt tiêu cực mà đa
số sinh viên vẫn còn vướng phải, mặc dù nó không phổ biến,những mặt tiêu cực nổi bật được sắp xếp theo tính phổ biếnđược đánh giá là: (1) Gây gỗ, đánh nhau; (2) Không chấp hànhcác quy định của trường, vi phạm quy chế thi; (3) Ít tham giahoặc không tham gia các phong trào văn thể Đây là ba biểuhiện theo đánh giá mà sinh viên cần phải được khắc phục đểcông tác giáo dục đạo đức cho sinh viên đạt hiệu quả cao
Thực tế cho thấy có rất nhiều nguyên nhân tác động đếnđạo đức cũng như công tác giáo dục đạo đức cho sinh viên.Chẳng hạn như: do ý thức và tâm lý của chính sinh viên, do tácđộng từ hoàn cảnh gia đình, hoặc từ bạn bè, thầy cô, từ môitrường sống Thông qua trao đổi với giảng viên và sinh viêncủa trường Cao đẳng Kinh tế tài chính Vĩnh Long, tác giả đãtổng hợp được một số nguyên nhân tác động đến đạo đức vàcông tác giáo dục đạo đức với kết quả như sau:
Trang 26- Nguyên nhân tác động đến thực trạng đạo đức của sinh viên ở trường
cao đẳng Kinh tế tài chính Vĩnh Long
C hưa tác động
Í
t tác động
Bì nh thường
Tá
c động nhiều
Tác động hoàn toàn
1 Do ý thức và tâm lý của bản thân
sinh viên
0,3
1,8
14,3
63,8
19,
Trang 273 ,3 ,9 ,1 0
3
2,0
16,4
67,9
13,
4 Do ảnh hưởng từ thầy cô, thầy cô
chưa hoặc ít giáo dục đạo đức cho sinh
viên
3,0
7,1
15,6
63,9
10,
5 Do tác động từ môi trường xã hội,
đặc biệt là sự phát triển của công nghệ
internet
0,5
3,3
11,3
64,3
20,
6 Do thực tế chưa có những tổ chức
hoặc các lực lượng giáo dục đạo đức cho
sinh viên một cách hữu hiệu
0,3
4,3
19,0
61,6
15,
Trang 287 Do nội dung giáo dục đạo đức cho
sinh viên chưa phong phú và đa dạng
0,5
2,8
24,0
60,5
12,
8 Do sự phối hợp của gia đình, nhà
trường và xã hội chưa thực sự hiệu quả
1,3
1,8
28,7
51,1
17,
9 Do chưa có nhiều hình thức và
phương pháp giáo dục hiệu quả, phù hợp
với sự phát triển kinh tế xã hội ngày nay
3,0
2,5
23,2
56,1
2,0
30,6
55,9
10,
(Nguồn: Khảo sát thực tế năm 2018
Trong số mười nguyên nhân tác động nêu trên, thì có ba nguyên nhân tác động mạnh nhất đến việc
Trang 29động từ môi trường xã hội, đặc biệt là sự phát triển của công nghệ internet, (2) Do ý thức và tâm lý củabản thân sinh viên, (3) Do sự phối hợp của gia đình, nhà trường và xã hội chưa thực sự hiệu quả Ngoài ra,các nguyên nhân khác cũng tác động đến đạo đức và công tác giao dục đạo đức cho sinh viên của trường.