CƠ sở lý LUẬN về GIÁO dục đạo đức CHO SINH VIÊN tại TRƯỜNG đại học, CAO ĐẲNG THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG CỘNG ĐỒNG

Tổng quan nghiên cứu vấn đềĐạo đức và giáo dục đạo đức cho học sinh, sinh viênhiện nay là việc làm rất cần thiết và phải đặt lên hàng đầu vớinhu cầu đang phát triển của đất nước ta hiện

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO SINH VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG CỘNG ĐỒNG

Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Đạo đức và giáo dục đạo đức cho học sinh, sinh viênhiện nay là việc làm rất cần thiết và phải đặt lên hàng đầu vớinhu cầu đang phát triển của đất nước ta hiện nay, đồng thờithực hiện việc giáo dục đạo đức phải có sự chuẩn bị kỹ càng

và định hướng đúng đắn

Truyền thống tốt đẹp và các giá trị đạo đức, văn hóa củaViệt Nam được hình thành được hình thành từ rất lâu đời,trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dântộc Việt Nam, các giá trị tốt đẹp ấy đã tồn tại, phát triển vàluôn đóng vai trò quan trọng như một trụ cột cơ bản của việcxây dựng, vun đắp cho nền văn hiến lâu đời của đất nước

Trải qua các thời kỳ đấu tranh gian khổ, đất nước ta đãkhông ít lần đương đầu với âm mưu xâm lược và đồng hóacủa các thế lực phong kiến, thực dân trong suốt thời gian dài,song với ý chí vươn lên và tinh thần học hỏi tiếp thu các giátrị tiến bộ, đồng thời đặc biệt chú trọng quan tâm đến các giátrị đạo đức, đạo làm người sao cho vẫn giữ được nét văn hóađặc trưng, bản sắc dân tộc tốt đẹp cho đến ngày nay

Trong xã hội ngày nay, cùng với sự phát triển của khoahọc công nghệ trên mọi lĩnh vực kinh tế, quốc phòng, xã hộithì tri thức con người ngày càng phải phát triển không ngừng

để đáp ứng nhu cầu của nền văn minh trên Bên cạnh đó, giáodục và giáo dục đạo đức giữ vai trò quan trọng trong việcnâng cao trình độ dân trí và là một vấn đề không thể thiếu khi

xã hội phát triển Một xã hội hiện đại là xã hội áp dụng cácthành tựu khoa học kỹ thuật, công nghệ, trí tuệ để phát triểntrên mọi mặt của đời sống xã hội, nhằm giúp rất lớn trongviệc thực hiện mục tiêu xây dựng đất nước giàu mạnh và sánhvai với các nước phát triển khác trong khu vực và thế giới.Tăng trưởng kinh tế không ngừng cùng với những biến đổitích cực của xã hội mang lại đã làm cho mức sống con ngườingày càng được nâng cao Giáo dục và đào tạo đóng vai tròchủ yếu trong việc giữ gìn, phát triển và tiến bộ của nền vănhóa văn minh của nhân loại Điều này càng thể hiện rõ trongthời đại của cuộc cách mạng khoa học công nghệ ngày nay,tiềm năng trí tuệ trở thành động lực chính của sự tăng tốc pháttriển Giáo dục và đào tạo được coi là nhân tố thúc đẩy tíchcực để tạo nên nguồn nhân lực cho xã hội, quyết định sự pháttriển hay thục lùi của mỗi quốc gia và giáo dục và đào tạo còn

quyết định các nhu cầu, địa vị xã hội, sự thành đạt của mỗi cánhân trong cuộc sống của bản thân

Ở Việt Nam, giáo dục và đào tạo càng càng được chútrọng và quan tâm hơn, được coi là quốc sách hàng đầu để bảo

vệ và xây dựng tổ quốc Trong Mục tiêu và nhiệm vụ tổngquát phát triển đất nước trong 5 năm, giai đoạn 2016 -2020của văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII đã chỉrõ: “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo, nâng caochất lượng nguồn nhân lực; đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển,ứng dụng khoa học, công nghệ; phát huy vai trò quốc sáchhàng đầu của giáo dục, đào tạo và khoa học, công nghệ đốivới sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước; Xây dựng nềnvăn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, conngười Việt Nam phát triển toàn diện đáp ứng yêu cầu pháttriển bền vững đất nước và bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hộichủ nghĩa”

Từ đó cho thấy, việc đầu tư cho giáo dục và đào tạongày càng quan trọng, trên thế giới thì giáo dục và đào tạođược coi là trọng tâm quan trọng nhất cần phải định hướngđầu tư và tập trung nhiều trí tuệ vào việc này theo lộ trình vàhướng tích cực cụ thể, trong đó có Việt Nam

Một số khái niệm cơ bản

Khái niệm về đạo đức và giáo dục đạo đức

Khái niệm về đạo đức

Trong lịch sử phát triển tư tưởng của nhân loại cùng với sựbiến đổi về điều kiện tự nhiên, điều kiện lịch sử xã hội, trải quanhiều giai đoạn khác nhau, đã hình thành nhiều quan điểm khácnhau về khái niệm đạo đức ở cả Phương Đông và Phương Tây

người, đạo đức bao gồm những tiêu chuẩn, những nguyên tắc,những lý tưởng có tính chất nhất thời về lịch sử và có tínhchất giai cấp.

Cũng theo quan điểm của các nhà triết học phươngĐông, đạo là con đường, đường đi, đường sống của con ngườitrong xã hội Đức dùng để nói đến nhân đức, đức tính, đạonghĩa Và đạo đức chính là những yêu cầu, những nguyên tắc

do cuộc sống đặt ra mà con người phải tuân theo

Quan điểm của các nhà tư tưởng phương Tây về đạo đức

Theo quan điểm của các nhà tư tưởng ở phương Tây thời

kỳ cổ đại, danh từ đạo đức bắt nguồn từ tiếng Latinh là mos,moris có nghĩa là phong tục, tập quán Đạo đức còn có gốctiếng của Hy Lạp cổ là ethicos, cũng có nghĩa là thói quen, tậpquán Và khi nói đến đạo đức là nói đến những thói quen, tậpquán sinh hoạt và ứng xử của con người trong cộng đồng,trong xã hội Mục đích của những cách ứng xử này là làm chocon người cảm thấy hạnh phúc hơn Một trong những quanđiểm đó là của Aristote, ông cho rằng đạo đức là làm cho conngười ta hạnh phúc Hạnh phúc là lợi ích cao nhất đối với con

người Điều kiện của hạnh phúc, do đó là sự phát triển củakhả năng suy luận Đạo đức tùy thuộc vào sự suy luận chínhxác, sự kiểm soát tinh thần, sự quân bình của lòng ham muốn.

Đó không phải là những đức tính của những người thường mà

là kết quả của sự tập luyện và kinh nghiệm trong những ngườihoàn toàn trưởng thành Con đường đi đến mục đích đó là ýniệm trung dung Con người là sinh vật xã hội luôn hướng tới

sự hoàn thiện lý tưởng Đức hạnh - khái niệm cơ bản trongđạo đức, theo Aristote là sự trung dung giữa hai thái cực.Chính sự trung dung thể hiện năng lực lựa chọn và nghệ thuật

xử thế của con người Chẳng hạn hào phóng là sự trung dunggiữa keo kiệt và sự hoang phí, can đảm là sự trung dung giữahèn nhát và liều lĩnh Sự sáng suốt và tính thực tế là hai tiêuchuẩn của hoạt động con người Con người khác với con vật

là ở chỗ ý thức được cái thiện và cái ác, công bằng và bấtbằng [9]

Như vậy, hầu hết các nhà triết học dù có những tư tưởnghợp lý nhất định về đạo đức nhưng nhìn chung họ không giảiquyết được một cách khoa học Cho đến khi chủ nghĩa Mácđưa ra quan điểm về đạo đức, khắc phục được những hạn chếđó

Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về đạo đức

Chủ nghĩa Mác - Lênin đã rút ra được rằng đạo đức làsản phẩm của sự phát triển xã hội, là một trong những hìnhthái ý thức xã hội xuất hiện tương đối sớm trong lịch sử pháttriển của xã hội loài người Sự xuất hiện của ý thức đạo đức

do nhu cầu khách quan của sự phát triển nhận thức, đời sốngcon người, trước hết là do nhu cầu phối hợp hành động trongsản xuất, trong phân phối sản phẩm, trong đấu tranh xã hội.C.Mác đã viết: “Phương thức sản xuất đời sống vật chất quyếtđịnh quá trình sinh hoạt xã hội, chính trị và tinh thần nóichung Không phải ý thức của con người quyết định sự tồn tạicủa họ, trái lại, sự tồn tại xã hội của họ quyết định ý thức củahọ” [1]

Quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức

Trên cơ sở nền tảng của chủ nghĩa Mác - Lênin vàtruyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam, Hồ Chí Minh đã

kế thừa và phát triển, hình thành nên những tư tưởng đạo đứccủa mình, phù hợp với yêu cầu của cách mạng Việt Namtrong thời đại mới

Trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, những phẩm chấtđạo đức được nêu ra là phù hợp với từng đối tượng, hơn nữaNgười nhấn mạnh phẩm chất này hay phẩm chất khác là nhằmđáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng trong từng thời kỳnhất định Từ đó, Người đã khái quát thành những phẩm chấtchung, cơ bản nhất của con người Việt Nam trong thời đại mới.Nói cách khác, đó là những chuẩn mực chung nhất của nền đạođức mới, đạo đức cách mạng Việt Nam Những phẩm chấtchung, cơ bản nhất đó là: trung với nước, hiếu với dân; yêuthương con người; cần kiệm liêm chính, chí công vô tư; tinhthần quốc tế trong sáng Và để xây dựng một nền đạo đức mới,

Hồ Chí Minh đã nêu ra những nguyên tắc cơ bản để định hướngcho sự lãnh đạo của Đảng, cũng như cho việc rèn luyện của mỗingười đó là nguyên tắc nói đi đôi với làm, phải nêu gương vềđạo đức; xây đi đôi với chống; phải tu dưỡng đạo đức suốt đời

Hồ Chí Minh xem đạo đức là cái “gốc” của người cáchmạng nói riêng cũng như của con người nói chung, chính vìvậy, ngay từ phần mở đầu của tác phẩm “Đường kách mệnh”

- tác phẩm đầu tiên phục vụ cho công tác bồi dưỡng cán bộ,Đảng viên trong nước, Người đã đề cập đến vấn đề “Tư cáchmột người cách mệnh” và nhấn mạnh: “Cũng như sông thì có

nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải

có gốc, không có gốc thì cây héo Người cách mạng phải cóđạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng khônglãnh đạo được nhân dân”[11] Theo Người, lãnh đạo khôngphải là ra lệnh mà chủ yếu bằng lôi kéo, thuyết phục Để lôikéo, thuyết phục con người trước hết phải có cái tâm, cái đứccủa con người, phải miệng nói, tay làm, phải đầu tàu, gươngmẫu

Người xác định: “Đạo đức cách mạng là vô luận tronghoàn cảnh nào cũng phải quyết tâm đấu tranh, chống mọi kẻđịch, luôn luôn cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu, quyết khôngchịu khuất phục, không chịu cúi đầu” [11] Trong chiến đấucũng như lao động sản xuất, Hồ Chí Minh rất coi trọng vai tròcủa quần chúng nhân dân, vì vậy, theo Người củng cố mốiquan hệ máu thịt giữa Đảng và quần chúng có ý nghĩa sốngcòn đối với nền độc lập dân tộc Do đó, trong mọi hoạt độngcủa Đảng viên, người luôn nhắc nhở: “Đạo đức cách mạng làhòa mình với quần chúng thành một khối, tin quần chúng,lắng nghe ý kiến của quần chúng”[11]

Mặc dù đề cao vai trò của đạo đức, song Hồ Chí Minhcho rằng lấy đạo đức làm gốc không có nghĩa là tuyệt đối hóa

mặt đức, xem nhẹ mặt tài Đức là gốc nhưng đức và tài phảikết hợp với nhau Người thực sự có đức thì bao giờ cũng cốgắng học tập, nâng cao trình độ, nâng cao năng lực, tài năng

để hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao

Khái niệm giáo dục đạo đức

Quan điểm của các nhà tư tưởng phương Đông về giáo dục đạo đức

Nho gia lấy giáo dục làm phương tiện chủ yếu để đạt tới

xã hội lý tưởng “đại đồng”, mà Khổng Tử là người có ảnhhưởng rất lớn Nền giáo dục của ông chủ yếu hướng vào việcrèn luyện đạo đức con người, mà chuẩn mực gốc là “nhân”.Những chuẩn mực khác như: lễ, nghĩa, trí, tín, trung, hiếu, đều là những biểu hiện của nhân Theo Khổng Tử, “nhân” làđức tính hoàn thiện, là cái gốc đạo đức của con người, nên

“nhân” chính là đạo làm người Đạo làm người hết sức phứctạp, phong phú, nhưng theo ông, chung quy lại chỉ là nhữngđiều sống đối với mình và đối với người Khổng Tử coi “tuthân” là một nguyên tắc trong phương pháp giáo dục củamình Giáo dục con người theo Khổng Tử là dạy học “đạolý”, để tạo ra con người có đủ nhân, nghĩa, lễ, trí, tín, dũng,

hiếu bằng văn chương và lục nghệ Ông không dạy mọi người

về những vấn đề như quái dị, bạo lực, phản loạn và mê tín quỷthần Trong việc giáo dục đạo đức, nhân nghĩa cho con người,Khổng Tử chủ trương “hữu giáo vô loại” Đây chính là quanđiểm, là ý hướng tiến bộ, là đóng góp hữu ích của ông vàoviệc hoàn thiện và làm phong phú kho tàng lý luận giáo dụcđạo đức cho nhân loại [3]

Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về giáo dục đạo đức

C.Mác và Ph.Ăngghen quan niệm rằng, giáo dục đạođức đều hướng vào cái tiêu chuẩn quan trọng nhất phát triểntoàn diện nhân cách, mỗi phương hướng giáo dục, mỗi bộphận hợp thành của nó cũng như toàn bộ quá trình giáo dụcđều phục vụ cho quá trình phát triển toàn diện nhân cách

Về biện pháp giáo dục đạo đức, Lênin nhấn mạnh vai tròtình cảm trong hành vi xã hội của đạo đức; đòi hỏi đánh giáđạo đức phải thống nhất giữa động cơ tốt và hiệu quả tốt, phảirèn luyện đạo đức trong sự nghiệp cách mạng, trong chiến đấu

và sản xuất Đồng thời phải luôn đấu tranh khắc phục ảnhhưởng đạo đức của giai cấp bóc lột, những tàn dư đạo đức cũ,

những phong tục tập quán lỗi thời Ngoài ra, còn phải thôngqua quan hệ gia đình, tình yêu, tình bạn, công việc; phải tự cảitạo trong hoạt động hàng ngày; phải sử dụng dư luận xã hộitrong giáo dục đạo đức; giáo dục bằng những tấm gương sinhđộng và truyền thống đạo đức tốt đẹp; phát huy vai trò của các

tổ chức trong giáo dục đạo đức

Quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức

Giáo dục đạo đức theo quan điểm của Hồ Chí Minh làhoạt động của cá nhân và thiết chế xã hội nhằm hình thànhnhững phẩm chất đạo đức ổn định, những nhu cầu, niềm tin,tình cảm, thói quen trong hành vi đạo đức trên cơ sở nhậnthức lý tưởng đạo đức và những nguyên tắc đạo đức xã hội.Thông qua giáo dục đạo đức, các khái niệm, giá trị đạo đứcđược nhận thức sâu sắc hơn, những hành động của con người

sẽ phù hợp hơn với các chuẩn mực xã hội, làm cho con người

có khả năng tự đánh giá và điều chỉnh hành vi Giáo dục đạođức góp phần to lớn trong việc chuyển các quan niệm đạo đức

từ tự phát sang tự giác, từ bị động sang chủ động, khôngngừng nâng cao trình độ nhận thức các giá trị đạo đức chomỗi người

Trong nội dung giáo dục đạo đức, Hồ Chí Minh chorằng: cần, kiệm, liêm, chính là nền tảng của đời sống mới.Bên cạnh đó, Hồ Chí Minh còn đề cao “trung” và “hiếu”, coiđây là những phẩm chất quan trọng đối với cuộc sống đạo đứccủa con người Trong truyền thống Việt Nam và các nướcphương Đông, trung là trung với vua, hiếu là với cha mẹ,ngày nay tư tưởng “trung” và “hiếu” của Hồ Chí Minh đãhoàn toàn khác trước, không chỉ bó hẹp là “trung với vua,hiếu với cha mẹ” mà là “trung với Đảng, hiếu với dân, sẵnsàng chiến đấu hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủnghĩa xã hội, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nàocũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng” [11] Cùng vớiviệc nâng cao nhận thức các giá trị đạo đức, giáo dục đạo đứcgóp phần tạo ra những giá trị đạo đức mới, xây dựng nhữngquan điểm phẩm chất đạo đức mới, quan niệm sống tích cựccho mỗi đối tượng giáo dục Để quá trình giáo dục đạo đứcthành công, Người đòi hỏi phải tuân thủ một số nguyên tắcnhư dựa trên truyền thống và chuẩn mực đạo đức của dân tộc,phải kết hợp với giáo dục pháp luật, kết hợp với giáo dục củagia đình, nhà trường và xã hội

Các văn kiện và nghị quyết của Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục đạo đức

Trong các văn kiện, nghị quyết của Đảng ta từ Đại hội

VI cho tới nay, vấn đề giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ thườngxuyên được nhấn mạnh như là vấn đề trung tâm, cốt lõi vàchiếm vị trí hàng đầu trong nhiệm vụ xây dựng con người mới

xã hội chủ nghĩa

Trong sự nghiệp đổi mới đất nước, Đảng ta ý thức mộtcách đầy đủ chủ trương "giáo dục là quốc sách hàng đầu", làmột trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệpcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là điều kiện để pháthuy nguồn lực con người Việc phát huy truyền thống hiếuhọc, tôn trọng người hiền tài càng trở nên có ý nghĩa, tôntrọng trí thức, tôn trọng nhân tài, tôn trọng sự sáng tạo trên cơ

sở, nền tảng đạo đức trong sáng Trong những giải pháp lớnxây dựng và phát triển văn hóa Đảng ta đã nêu rõ: "Quan tâmgiáo dục lý tưởng, đạo đức và lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ

Có chính sách trọng dụng người tài" [5]

Luật Giáo dục năm 2005 của nước ta được Quốc hộithông qua đã xác định rất rõ mục tiêu giáo dục đào tạo là:

“Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạođức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thànhvới lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành

và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân,đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổquốc”[12].Tinh thần đó tiếp tục được khẳng định tại Đại hộilần thứ XI của Đảng ta: “coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dụctruyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lựcsáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thứctrách nhiệm xã hội” [7]

Tóm lại, việc vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng

Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng và tính thống nhất giữađức và tài, trước hết cần nhận thức và xây dựng con người vớihai yếu tố đức, tài gắn bó mật thiết, tác động qua lại lẫn nhau.Chúng ta đề cao, nhấn mạnh vai trò đạo đức, nhưng khôngphải tuyệt đối hóa đạo đức, xây dựng chủ nghĩa xã hội đạođức Nội dung chủ nghĩa xã hội phải đầy đủ các mặt kinh tế,chính trị, văn hóa, đạo đức Xây dựng con người Việt Namtrong giai đoạn mới phải thể hiện vừa có đức, vừa có tài; đức

và tài hòa quyện, quan hệ biện chứng; trong đức có tài, trong

tài có đức Đức tính hàng đầu xây dựng con người Việt Namtrong giai đoạn cách mạng mới

Khái niệm về cộng đồng và hoạt động cộng đồng

Khái niệm cộng đồng

Cộng đồng (community) được khái niệm chung nhất là:

“một cơ thể sống/cơ quan/tổ chức nơi sinh sống và tương tácgiữa cái này với cái khác” Trong khái niệm này, điểu đángchú ý, được nhấn mạnh: cộng đồng là "cơ thể sống", có sự

"tương tác" của các thành viên Tuy nhiên, các nhà khoa học,trong khái niệm này không chỉ cụ thể "cái này” với "cái khác"

là cái gì Đó có thể là các loại thực vật, cũng có thể là các loạiđộng vật, cũng có thể là con người - cộng đồng người

Cộng đồng người có tính đa dạng, tính phức tạp hơnnhiều so với các cộng đồng sinh vật khác Trong đời sống xãhội, khái niệm cộng đồng có nhiều nghĩa khác nhau đồng thờicộng đồng cũng là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngànhkhoa học khác nhau: xã hội học, dân tộc học, y học Khi nóitới công đồng người, người ta thường quy vào những nhóm xãhội có cùng một hay nhiều đặc điểm chung nào đó, nhấnmạnh đến đặc điểm chung của những thành viên trong cộng

Theo quan điểm Mác-Xít, cộng đồng là mối quan hệ qualại giữa các cá nhân, được quyết định bởi sự cộng đồng hóalợi ích giống nhau của các thành viên về các điều kiện tồn tại

và hoạt động của những người hợp thành cộng đồng đó, baogồm các hoạt động sản xuất vật chất và các hoạt động kháccủa họ, sự gần gũi các cá nhân về tư tưởng, tín ngưỡng, hệ giátrị chuẩn mực cũng như các quan niệm chủ quan của họ vềcác mục tiêu và phương tiện hoạt động.Quan niệm về cộngđồng theo quan điểm Mác-xít là quan niệm rất rộng, có tínhkhái quát cao, mang đặc thù của kinh tế - chính trị Dấu hiệuđặc trưng chung của nhóm người trong cộng đồng này chính

là “điều kiện tồn tại và hoạt động”, là “lợi ích” chung, là “tưtưởng”, “tín ngưỡng”, “giá trị” chung Thực chất đó là cộngđồng mang tính giai cấp, ý thức hệ

Xuất phát từ tiếng La-tinh; “cộng đồng”(communis) có

nghĩa là "chung/công cộng/được chia sẻ với mọi người hoặcnhiều người" Nhưng đặc điểm dấu hiệu chung của cộng đồngnày chính là đặc điểm để phân biệt nó với một cộng đồngkhác

Dấu hiệu đặc điểm để phân biệt cộng đồng này với cộngđồng khác có thể là bất cứ cái gì thuộc về con người và xã hộiloài người: màu da, đức tin, tôn giáo, lứa tuổi, ngôn ngữ, nhucầu, sở thích, nghề nghiệp nhưng cũng có thể là vị trí địạ lýcủa khu vực (địa vực), nơi sinh sống của nhóm người đó nhưlàng xã, quận huyện, quốc gia, châu lục, Những dấu hiệu nàychính là những ranh giới để phân chia cộng đồng.

Về số lượng thành viên của cồng đồng có thể là vài chụcngười, vài trăm người cũng có thể là vài triệu người, thậm chínhiều hơn nữa

Cộng đồng những người dân cùng sống chung trong mộtthôn, xóm, làng, xã, một quốc gia có thể là toàn thế giới, tức

họ cùng chia sẻ với nhau mảnh đất sinh sống gọi là cộng đồngthể Có nhiều người, nhiều cộng đồng người khác, tuy khôngcùng sống chung một địa vực nào đó nhưng họ lại có chungnhững đặc điểm, sở thích, nhu cầu chung, riêng biệt nào đóthì loại cộng đồng đó được coi là cộng đồng tính

Nói cách khác, cộng đồng là tập hợp các cá nhân có mốiquan hệ chặt chẽ hữu cơ với nhau, bởi các tiêu chí nhất địnhnhư tình cảm, kinh tế, xã hội,

Nói tóm lại, trong đời sống xã hội, cộng đồng là danh từchung chỉ một tập hợp người nhất định nào đó với hai dấuhiệu quan trọng:

Thứ nhất, họ cùng tương tác (tác động qua lại) với nhau

Thứ hai, họ cùng chia sẻ với nhau (có chung với nhau)một hoặc một vài đặc điểm vật chất hay tinh thần nào đó [13]

Hoạt động cộng đồng

Trong xã hội đang phát triển hiện nay, thì cộng đồngđóng vai trò quan trọng để làm thay đổi ngày càng tích cựchơn Không bao giờ xã hội muốn phát triển mà chỉ dựa vàomột người, một cá nhân nào đó mà phải dựa vào sự chung tayhợp lực của nhiều người, nhiều cá nhân và của toàn xã hộiđóng góp cùng thực hiện một mục tiêu nào đó đề ra

Vì vậy, có thể nói hoạt động cộng đồng là hoạtđộng mang lại các giá trị lợi ích tích cực cho người khác, chomột khu vực, một vùng nào đó hay cho toàn xã hội mà khôngcần đòi hỏi quyền lợi hay phần thưởng nào cho bản thân củangười thực hiện mà chỉ trên tinh thần tình nguyện muốn làmthay đổi tốt hơn các mặt tích cực, xóa bỏ mặt tiêu cực Hoạtđộng này có thể do một cá nhân, một tổ chức hay cả xã hội

cùng thực hiện nhưng phải có cùng mục tiêu và được cộngđồng đó hưởng ứng thực hiện theo.

Giáo dục đạo đức cho sinh viên ở trường đại học, cao đẳng

Vai trò, ý nghĩa giáo dục đạo đức cho sinh viên ở trường đại học, cao đẳng

Hiện nay, để thực hiện thành công sự nghiệp côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước do Đảng ta lãnh đạo, nhằmxây dựng xã hội Việt Nam ngày càng trở nên giàu đẹp thìchúng ta cần có nguồn lực con người vững mạnh, đó phải lànhững con người mới, những con người phát triển toàn diện

về mọi mặt, trong đó, đức là gốc, là nền tảng để sử dụng hữuích tài năng giúp mình, phục vụ cho đất nước.Với chiến lượcphát triển con người toàn diện phục vụ sự nghiệp xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc, thế hệ trẻ Việt Nam là đối tượng cần phải chú

ý đầu tiên, trong đó, đội ngũ sinh viên có vai trò hết sức quantrọng

Chính vì vậy, việc xây dựng giá trị đạo đức truyền thốngcho sinh viên có một ý nghĩa quan trọng đặc biệt, khẳng địnhđiều đó là do:

Thứ nhất là sinh viên có vai trò quan trọng trong sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trong xã hội ta ngày nay,tuổi trẻ chính là tương lai của Tổ quốc, tuổi trẻ chính là đầutàu kéo cả con tàu đất nước đi lên Trong nghị quyết25-NQ/TW hội nghị lần thứ 7 Ban chấp hành trung ươngkhóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tácthanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa,Đảng ta khẳng định: “Thanh niên là rường cột nước nhà, làchủ nhân của đất nước, tương lai của dân tộc, lực lượng xungkích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong nhữngnhân tố thành bại của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội.Thanh niên được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược, bồidưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người, chăm lo,phát triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực đảmbảo cho sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước” [6],trong đó có sinh viên

Thực tế cho thấy rằng, muốn có đội ngũ trí thức thìkhông thể không thông qua đào tạo cơ bản được Với sinhviên, những ngày họ học ở trường là quá trình tích luỹ tri thức

cơ bản, kỹ năng, kỹ xảo, phương pháp tư duy của nghề nghiệp

để tiếp tục đi sâu hơn vào sự nghiệp khoa học sau này Vì vậy,hơn bao giờ hết, vấn đề xây dựng giá trị đạo đức truyền thốngcho đội ngũ sinh viên ngày càng trở nên cấp thiết Giá trị đạođức truyền thống giúp họ ý thức được trách nhiệm của tuổi trẻvới đất nước, biết sống vì mọi người, giúp cho họ đủ nghị lựctránh xa những cám dỗ của cuộc sống đời thường, tăng cường

ý chí vượt qua những khó khăn trong quá trình học tập tudưỡng bản thân, sống có trách nhiệm với mình và với cộngđồng Ở đây, đạo đức truyền thống là động lực, là sức mạnhthôi thúc con người dám đấu tranh chống lại cái ác, cái xấu đingược lại với lợi ích xã hội, bảo vệ và phát triển cái tốt, cáithiện, làm cho xã hội ngày càng phát triển

Thứ hai là, giáo dục đạo đức truyền thống xuất phát từchính yêu cầu, mục tiêu hoàn thiện nhân cách cho sinh viên.Nhân cách của con người nói chung và của sinh viên nóiriêng, giữa phẩm chất đạo đức và năng lực luôn có mối quan

hệ khăng khít, trong đó, ưu tiên hàng đầu phải là đạo đức Nóicách khác, đạo đức là yếu tố nền tảng của nhân cách Trongthời đại ngày nay, khoa học kỹ thuật phát triển như vũ bão,sức cạnh tranh giữa các nước ngày càng mãnh liệt, để có thểtiếp cận được với tương lai, thực hiện thành công sự nghiệp

công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, hơn bao giờ hết,người sinh viên hiện nay phải tìm mọi cách vươn lên nắm lấytri thức của thời đại, phải thực sự trở thành những con ngườinắm vững chuyên môn, nghiệp vụ, những người có đủ tài,nhưng đây mới chỉ là điều kiện cần mà chưa đủ, người sinhviên đồng thời phải là người có đạo đức trong sáng, bởi lẽ nếu

có tài mà thiếu tình cảm đạo đức trong sáng thì cái tài đó sẽmất phương hướng hoạt động, hoặc thậm chí còn làm nguyhại đến lợi ích của cộng đồng

Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI khẳng định:

“Chú trọng xây dựng nhân cách con người Việt Nam về lýtưởng, trí tuệ, đạo đức, lối sống, thể chất, lòng tự tôn dân tộc,trách nhiệm xã hội, ý thức chấp hành pháp luật, nhất là trongthế hệ trẻ” [7] Vì vậy, giáo dục đạo đức để hoàn thiện nhâncách sinh viên là một quá trình đấu tranh giữa cái tiến bộ vớicái lạc hậu; cái tích cực với cái tiêu cực trong mỗi chủ thể đạođức sinh viên

Thứ ba là sự chống phá của các thế lực thù địch Sinhviên là những chủ nhân của tương lai, là người kế tục sựnghiệp xây dựng đất nước, chính vì vậy, họ trở thành mục tiêutấn công của các thế lực phản động, đang cản trở con đường

xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta Với chiến lược “diễnbiến hoà bình”, chúng đang từng giờ, từng ngày tác động vàosinh viên trên các mặt tư tưởng, chính trị, lối sống, đặc biệt làđạo đức nhằm làm xói mòn niềm tin đối với Đảng, làm bănghoại về mặt đạo đức với mục đích biến họ thành những conngười ích kỷ, chỉ biết có mình, quay lưng với sự nghiệp xâydựng đất nước mà cha ông đã mất bao nhiêu mồ hôi, xươngmáu, hy sinh phấn đấu để xây dựng, bồi đắp nên… Chính vìvậy, bên cạnh việc học chữ, thì việc xây dựng đạo đức mới chosinh viên càng trở nên cấp thiết hơn.

Hội nghị Trung ương bảy, khoá X của Đảng đánh giá:

"Công tác giáo dục, ngăn ngừa và đấu tranh với những tácđộng, lôi kéo thanh niên của các thế lực thù địch, sự truyền bálối sống nước ngoài không phù hợp với truyền thống văn hoádân tộc còn nhiều yếu kém, thậm chí bị buông lỏng" [6] Thực

tế ấy đòi hỏi chúng ta phải sớm khắc phục, phải giúp cho mọithanh niên có ý thức ngăn ngừa, phòng chống mọi âm mưuthù địch của các thế lực phản động trong nước cũng như ngoàinước

Giáo dục đạo đức sẽ giúp cho sinh viên có niềm tin khoahọc vào chủ nghĩa xã hội, vào sự nghiệp cách mạng, từ đó sẽ