- Kết quả trưng cầu ý kiến về quan điểm về dạy học môn Tiếng Anh ở các trường THPT Thành phố Hòa Bình theo tiếp cận năng lực: Tiếng Anh là một trong những công cụ cần thiết, hữudụng, cần
Trang 1THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG THPT THÀNH PHỐ HÒA BÌNH THEO HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC
Trang 2- Khái quát các trường THPT Thành phố Hòa Bình
Cùng với sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế, giáo dụccủa tỉnh Hòa Bình nói chung cũng như Thành phố Hòa Bìnhnói riêng đã đạt được những thành tựu to lớn, khẳng định sự
cố gắng trong việc thực hiện các chủ trương, đường lối chínhsách của Đảng và Nhà nước về giáo dục của Thành phố đã cónhững chuyển biến rõ nét về quy mô, chất lượng, hiệu quả.Trong những năm qua, chất lượng giáo dục trong mỗi nhàtrường được nâng lên cả về đại trà cũng như các lớp chấtlượng Cơ sở vật chất được tăng cường theo hướng đồng bộ,cập chuẩn, trang thiết bị dạy học được quản lý, sử dụng vào
nề nếp Công tác quản lý được đổi mới, chú trọng tính kếhoạch, tự chủ, dân chủ, chủ trương các đơn vị giáo dục
Đội ngũ CBQL và GV được tăng cường cả về số lượng
và chất lượng, GV trẻ được tạo điều kiện để phấn đấu vươnlên tự khẳng định mình, công tác đào tạo bồi dưỡng đượcquan tâm, đầu tư, chú ý
Tại cấp THPT, Thành phố Hòa Bình có 03 trường, tổng
số HS là 1945 em, trong đó tỷ lệ học sinh là người dân tộc là
Trang 3742 đạt tỷ lệ 38,14%, các trường học chương trình môntiếng Anh hệ 7 năm và chương trình SGK mới.
Kết quả khảo sát trên có thấy số giáo viên tiếng Anh vàCBQL ở các trường THPT đều đạt chuẩn Có 90% CBQL cótrình độ trên chuẩn nhưng số giáo viên tiếng Anh trên chuẩn
là 02 đạt tỷ lệ 11,11% Thực tế cho thấy việc đào tạo nguồnnhân lực chất lượng cao là một trong những nhiệm vụ quantrọng và không đơn giản của các trường THPT trong Thànhphố
Tiếng Anh là một ngôn quốc tế vì thế nếu CBQL vàgiáo viên tiếng Anh được đào tạo hay trực tiếp tiếp cận vớicác phương pháp dạy học tiên tiến thì chất lượng giảng dạytiếng Anh sẽ được cải thiện hơn nữa Nhưng trên thực tế hầuhết CBQL và giáo viên tiếng Anh mới chỉ tốt nghiệp từ cáctrường đại học trong nước nên việc tiếp cận với các phươngpháp dạy học tiên tiến, tích cực là rất ít, năng lực ngoại ngữphần nào còn hạn chế Ngoài ra đội ngũ giáo viên tiếng Anhđạt trình độ trên chuẩn còn hạn chế, nếu đội ngũ giáo viêntiếng Anh được đào tạo trên chuẩn và giáo viên tiếng Anhtiếp cận các phương pháp dạy học tiên tiến, tích cực thì kết
Trang 4quả dạy học môn tiếng Anh phát huy năng lực cho HS sẽđược cải thiện hơn nữa.
- Thực trạng thực hiện qui trình dạy học môn tiếng Anh -Thực trạng nhận thức về dạy học môn tiếng Anh theo hướng tiếp cận năng lực của học sinh ở các trường THPT.
Khi được hỏi, 100% GV và CBQL của nhà trường đềucho rằng, tiếng Anh cần thiết trong cuộc sống hiện nay đặcbiệt là trong giai đoạn CNH-HĐH đất nước
- Kết quả trưng cầu ý kiến về quan điểm về dạy học môn Tiếng Anh ở các trường THPT Thành phố Hòa Bình theo tiếp cận năng lực:
Tiếng Anh là một trong những công cụ cần thiết, hữudụng, cần phải có để các em có thể tiếp cận được với khoahọc và tri thức của nhân loại, là một trong những điều kiệncần để các em có cơ hội tìm cho mình một công việc tốt hơnsau khi tốt nghiệp THPT Qua khảo sát, chỉ có 75% HS nóirằng tiếng Anh có vai trò rất quan trọng; 20% HS nói rằngtiếng Anh có vai trò bình thường; 05% HS nói rằng tiếng
Trang 5Anh không có vai trò gì quan trọng trong giai đoạn hiện nay.Kết quả khảo sát cho thấy đa số HS nhận thức được vai tròcủa tiếng Anh và tầm quan trọng của tiếng Anh trong giaiđoạn hiện nay Điều đó ảnh hưởng rất lớn đến động cơ cũngnhư mục đích học tập môn tiếng Anh của HS Các em đãnhận thức được tầm quan trọng của việc học tiếng Anh nêncác em tự nhận thấy rằng cần phải học tiếng Anh và giỏitiếng Anh và có khả năng giao tiếp được bằng tiếng Anh.Chính vì vậy việc giáo dục cho HS về nhận thức tầm quantrọng của tiếng Anh và sự cần thiết phải học tiếng Anh làmột nhiệm vụ cấp bách trong giai đoạn hiện nay.
- Thực trạng học môn tiếng Anh của học sinh ở các trường THPT
Hoạt động học tập của HS giữ vai trò quyết định khá quantrọng trong việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học bởi
vì người học phải có tinh thần tự giác, tích cực tham gia cáchoạt động học tập nhằm tiếp thu kiến thức, rèn luyện kỹ năng
và hình thành năng lực của mình và tiếp tục năng lực hìnhthành sẽ hỗ trợ cho khả năng hoạt động học và nâng cao nănglực người học Như vậy để đánh giá được thực trạng học tậpcủa học sinh tác giả đã tiến hành khảo sát 300 HS của các
Trang 6trường THPT trong địa bàn Thành phố Hòa Bình về thựctrạng hoạt động học môn tiếng Anh hiện nay Kết quả nhưsau:
Trang 7- Khảo sát động lực học học Tiếng Anh
6 Vì cần cho công việc
trong tương lai 51
Trang 8văn hóa của các nước
nói Tiếng Anh
Nhận xét: Qua kết quả khảo sát ta thấy rằng hầu hết HS
đều cho rằng tiếng Anh không phải là môn dễ học Điều nàycũng dễ hiểu vì đây là đối tượng HS ở vùng ven đô, đại đa số
là con em đồng bào dân tộc, còn em công nhân lao động, làmviệc tự do, làm vườn cho nên năng lực văn hóa tổng thểcủa các em còn thấp Một số không ít phụ huynh học sinhcòn chưa tạo điều kiện tối đa cho con em mình về thời giancũng như kinh tế để cho con em mình trong học tập Chính vìthế đại bộ phận các em HS không tiếp cận được với kiến thứcngôn ngữ tiếng nước ngoài cho nên các em cảm thấy tiếngAnh là môn khó học Nhìn và kết quả ở cột đồng ý ta thấy
HS có động cơ cao nhất khi tiếng Anh là môn thi tốt nghiệp
Trang 9THPT Như vậy HS vẫn nặng về tâm lý học để thi cử làchính mà chưa quan tâm nhiều tầm quan trọng của tiếngAnh cho công việc, cuộc sống tương lai Số lượng HS thíchmôn học này chỉ có 40% Như thế là hầu hết các em họctiếng Anh chỉ để đối phó nên càng khó khăn hơn trong việcnâng cao chất lượng môn tiếng Anh cũng như dạy học theohướng tiếp cận năng lực cho các em
Vì tỷ lệ HS là đối tượng dân tộc chiếm tỷ lệ tương đốicao nên khi được hỏi về sự yêu thích môn tiếng Anh, chỉ có35% HS trả lời rằng các em rất thích và đam mê môn họcnày 40% HS không có thái độ rõ ràng (bình thường) và 25%không thích môn tiếng Anh Phần lớn HS học môn tiếng Anhbởi vì đây là môn học bắt buộc trong chương trình giáo dụchiện nay
Qua thực tế khảo sát, có 65% HS cho rằng tiếng Anh làmôn học khó Có 16% HS cho rằng môn tiếng Anh cũng bìnhthường như các môn học khác Không có HS nào phát biểumôn tiếng Anh là môn dễ học Do đó, đa số các em đều sợhọc môn tiếng Anh
Trang 10Khi được khảo sát về mục đích học tiếng Anh, chỉ có
14% HS học tiếng Anh vì muốn tìm hiểu kiến thức và để
giao tiếp Có 80% HS cho biết các em học tiếng Anh để thi
đại học và tốt nghiệp Và 16% HS không xác định được mục
đích học tiếng Anh của riêng mình Những HS này học tiếng
Anh vì đây là môn học bắt buộc trong chương trình
- Kết quả khảo sát việc tích cực và thích học 4 kỹ năng cơ
bản (nghe - nói - đọc - viết) của học sinh các trường THPT
% SL
% SL
%
Đọc
(Reading)
100
18
Trang 11%
50
50
%
20
55
%
62
100
%
100
100
0
Nhận xét: Qua kết quả thu được ở bảng trên, ta thấy được
rằng các kỹ năng: nghe, nói, viết chỉ được thực hiện khoảng
trên dưới mức trung bình Phần ngữ pháp (Grammar) theo
kết quả đánh giá thì 100% GV và HS đã thực hiện đủ theo
yêu cầu của chương trình, điều đó nói nên rằng cả GV và HS
chỉ tập trung vào những nội dung để thi cử còn những phần
khác đều bị cả thày và trò xem nhẹ trong chương trình dạy và
học
Kiểm tra và thi có tác dụng định hướng cho dạy và học
Ở THPT có thể nói rằng, những gì HS học đều hướng tới
kiểm tra và thi Hai kỹ năng nghe và nói không có trong nội
Trang 12dung các bài thi và kiểm tra Nghiên cứu những bài kiểm tra
15 phút, 1 tiết, hết học kỳ, hết năm học, và những bài thi tốtnghiệp, vào đại học thậm chí những bài thi HS giỏi tiếngAnh THPT những năm gần đây và thực trạng thực hiệnchương trình giảng dạy ở cas trường THPT Thành phố HòaBình có thể khẳng định rằng những bài kiểm tra chỉ tậptrung vào ngữ pháp – từ vựng, đọc hiểu và viết lại câu, viếtđoạn Vì vậy có thể nói giữa kiểm tra và thi cử liên quan tỷ lệthuận với việc dạy và học từng nội dung trong chương trình.Điều này dẫn đến thực tế là nội dung giảng dạy của GV còntập trung quá nhiều vào cấu trúc ngôn ngữ, không phát huyđược tính tích cực của HS trong lớp, không khuyến khích HSgiao tiếp bằng tiếng Anh ở trong và ngoài lớp học
* Về thái độ và phương pháp học tập
Qua thực tế khảo sát, tìm hiểu tác giả nhận thấy rằng
đa số HS dành thời gian học tiếng Anh tại nhà là khôngnhiều Có tới 25% HS không dành thời gian học tiếng Anh ởnhà Có 47 % HS dành khoảng 50 đến 80 phút đề học tiếngAnh hàng ngày Số các em còn lại thì học theo ý thích,không có kế hoạch cụ thể
Trang 13Các đồng nghiệp cũng cho biết: có khoảng 35% HS
dành thời gian học tiếng Anh ở nhà không thường xuyên và
hiệu quả của việc học tiếng Anh ở nhà của các em cũng
không có hiệu quả cao
Khảo sát mức đột thực hiện các hoạt động học tập cũng
thu được các kết quả như sau:
- Kết quả khảo sát mức độ thực hiện các hoạt động học môn
tiếng Anh của học sinh các trường THPT Thành phố Hòa
Bình
Tx Ktx Kbg
SL
L
% S
L %
Làm bài tập ở nhà, chuẩn bị bài trước
Trang 14Tham gia tích cực các hoạt động học
tập do GV tổ chức
65 65
%
15
15
%
20 20
%
Nghiên cứu thêm các tài liệu tham
khảo về các nội dung đã được học
25 25
%
60
Tham gia các lớp học ngoài nhà
trường, ngoài giờ chính khóa
- Đánh giá của giáo viên về mức độ thực hiện các hoạt động
học môn tiếng Anh của học sinh trường THPT trong địa bàn
Trang 15Làm các bài tập ở nhà và
chuẩn bị bài trước khi đến
lớp
Tập chung nghe giảng,
tiếp thu kiến thức, ghi
Số liệu ở bảng cho thấy: Có 30 % tỷ lệ HS không làm
bài tập ở nhà và không có sự chuẩn bị bài trước khi đến lớp
Có 45% HS thường xuyên chuẩn bị bài Trong khi đó, có tới
Trang 1630% HS không bao giờ chuẩn bị bài trước giờ học Nhận xét
về việc làm bài tập về nhà và chuẩn bị bài trước khi đến lớpcủa HS, các GV cho rằng có tới 55% HS không thườngxuyên hoặc rất ít khi làm công việc này và 20% HS đến lớp
mà không có sự chuẩn bị cho bài học Mức độ thực hiện côngviệc này cũng được đa số các GV cho là mang tính hình thức,50% chỉ đạt mức trung bình hoặc yếu Đối với nhiều HS, thờigian học tiếng Anh ở nhà chỉ là lúc các em chép lời giải cácbài tập trong sách tham khảo hoặc là sách để học tốt mà thôi
Việc tham gia các hoạt động học tập trên lớp cũngkhông mang tính tích cực Có 25% HS thú nhận rằng các emthường xuyên không chú ý nghe giảng và ghi chép bài trênlớp; 10% HS không bao giờ ghi chép bài Đa số các GV cũngđánh giá mức độ chú ý và ghi chép bài của HS chỉ đạt mức
độ khá và trung bình Họ cũng cho biết có tới 40% HS cáclớp không thường xuyên ghi chép bài hoặc không bao giờ ghichép bài học Điều này ảnh hưởng lớn đến kết quả học tậpcủa HS
Khi giáo viên tổ chức hoạt động theo cặp, nhóm, đóngvai…, có 25 % HS không thường xuyên tích cực tham gia,10% HS không bao giờ tham gia Tất cả GV đều cho rằng
Trang 1720% HS không tích cực tham gia các hoạt động mà GV tổchức hoặc tham gia để mà có tham gia, còn mang nặng tínhhình thức Nếu HS có tham gia thì tính hiệu quả không cao.
Có 60% HS đánh giá là thực sự tích cực tham gia các hoạtđộng cặp nhóm đạt hiệu quả như mong muốn
Trong quĩ thời gian học bài trên lớp, chỉ có 25% HSdành thời gian để đọc thêm các tài liệu, SGK tham khảo vềcác nội dung đã học Các GV cũng cho rằng: rất ít HS chịutìm tòi, nghiên cứu thêm các tài liệu tham khảo Việc chọnlựa sách tham khảo của HS đôi khi chưa mang tính chọn lọccao
Các GV cũng chỉ ra: Có khoảng 45% HS của họ khôngbiết cách và không thường xuyên hệ thống hóa các kiến thức
đã được học theo từng chủ đề, dạng bài tập…nhằm nâng caohiệu quả học tập 30% HS nói rằng các em không bao giờtổng hợp và hệ thống hóa các kiến thức đã được học theo cácdạng
Cũng theo kết quả khảo sát, có 35% HS dành thời giantham gia các lớp học thêm, các câu lạc bộ tiếng Anh hoặc
Trang 18theo các khóa học online để nâng cao trình độ tiếng Anh chobản thân.
Các kết quả điều tra trên cho thấy, HS các trường THPTtrong trong địa bàn Thành phố Hòa Bình-Tỉnh Hòa Bình cònchưa đầu tư nhiều thời gian, công sức, tâm huyết và chú tâmvào việc học tiếng Anh Do đó, các em đã không đạt đượckết quả cao trong môn tiếng Anh Ngoài ra trên địa bànThành phố đối tượng là học sinh dân tộc chiếm tới trên 40%,nên việc học môn tiếng Anh sẽ gặp nhiều khó khăn như khảnăng phát âm, ghi nhớ, thiếu tự tin, khả năng nắm bắt thôngtin, khả năng sử dụng các trang thiết bị dạy học…
Từ thực trạng về động cơ học tập của HS tác giả đã xin ýcủa 100% GV Tiếng Anh và 45 HS nhà trường về mức độthực hiện các phương pháp học tập trong bảng kết quả thểhiện như sau:
- Kết quả khảo sát thực trạng về phương pháp học tập của HS
T
T
Nội dung Mức độ thực hiện
Thường Đôi khi Không bao
Trang 19%
47
47
%
45
45
%
48
48
%
37
37
50
%
62
62
%
27
27
%
24
24
%
18
18
%
23
23
20
%
23
23
%
24
24
%
47
47
%
56
56
%
35
35
%
Trang 20%
60
60
%
57
57
%
30
30
%
33
33
36
%
28
28
%
64
64
%
72
72
17
%
23
23
%
64
64
%
61
61
%
Nhận xét: Theo kết quả khảo sát, giáo viên cho rằng rất ít
HS thường xuyên chuẩn bị bài ở nhà, 18% HS nói là có, 47%
GV cho rằng đôi khi HS có chuẩn bị bài và 48% cho là HSkhông bao giờ chuẩn bị bài ở nhà, chỉ có 37% HS công nhậnđiều này Kết quả khảo sát ở bảng cho thấy việc tham gia
Trang 21các hoạt động học tập trên lớp như: trả lời câu hỏi, trình bày
ý kiến, thuyết trình nhóm, thảo luận, đóng vai HS mới chỉthực hiện các PP trên ở mức trung bình Trong lớp học chỉmột số ít HS “khá” tham gia Còn lại phải để GV chỉ địnhmới miễn cưỡng tham gia, gây mất nhiều thời gian và làmkhông khí lớp học căng thẳng Về nội dung học bài và làmbài theo yêu cầu của giáo viên chỉ có 10% HS thực hiện tốt,gần 60% thực hiện không thường xuyên Như vậy mặc dùđây là PP cơ bản trong quá trình học tập nhưng còn nhiều HSchưa chuẩn bị bài làm bài tập về nhà nghiêm túc Việc tổchức, tham gia các hoạt động ngoại khóa của HS khôngthường xuyên Trong các giờ học Tiếng Anh, GV đều có ýthức hướng dẫn Nhưng trên thực tế HS vẫn chưa tự giáctham gia Phương pháp học mà HS thực hiện tốt nhất là chămchú nghe, ghi bài giảng Điều đó nói lên sự coi trọng nguồnkiến thức từ giáo trình, từ GV Nhưng nếu không được kếthợp với các hoạt động khác thì chăm chú nghe, ghi bài chỉnói lên sự thụ động của HS trong học tập và giờ học ngoạingữ không đạt được mục đích đề ra
Trang 22Qua số liệu điều tra và các phân tích trên cho thấy PPhọc tập của HS được thực hiện chưa tốt và điều đó ảnhhưởng không ít đến kết quả học tập.
- Khảo sát ý kiến của HS về hoạt động tự học môn tiếng Anh
Thườngxuyên
Đôikhi
Khôngbao giờ
Trang 23Tiếng với thầy cô và
4
Đọc thêm tài liệu, sách
tham khảo Tiếng Anh
Trang 24Nhận xét: Trong 8 hoạt động tự học của HS chúng ta thấy chỉ có hoạt động 5“Hoàn thành bài tập ở nhà theo yêu cầu của GV” là có tỉ lệ thực hiện cao nhất Còn lại các hoạt
động khác tỉ lệ thực hiện thường xuyên ở mức thấp và hầunhư tỉ lệ HS không bao giờ thực hiện những hoạt động ấyđều trên mức 50% Điều này chứng tỏ HS vẫn còn rất thụđộng, chưa thực sự tích cực, chủ động trong việc tự học mônTiếng Anh Đó cũng là lý do mà phần lớn HS không lập kếhoạch tự học, không xem tài liệu tham khảo liên quan đến bộmôn cũng như rất hạn chế trong việc sử dụng nhiều nhưngphương tiện học tập khác nhau tại nhà Đặc biệt có đến 95%
HS thực hiện chưa tốt hoặc không bao giờ tự kiểm tra kếtquả học tập để có được sự điều chỉnh phương pháp học phùhợp Từ bảng khảo sát trên đây ta có thể kết luận rằng ý thức
tự học của HS chưa cao, còn rất nhiều hạn chế, hầu hết vẫnnhờ vào quá trình đôn đốc, nhắc nhở và giao nhiệm vụ củathầy cô
- Thực trạng dạy môn tiếng Anh của giáo viên ở các trường THPT.
Các trường THPT trong địa bàn Thành phố Hòa Bình
có 18 GV tiếng Anh Trong đó, có 16/18 GV đã đạt GV giỏi
Trang 25cấp tỉnh Cụ thể tình hình cơ cấu GV dạy môn tiếng Anh như
C1 B2 Chính
qui
Tạichức
88,88 11,11
Theo số liệu được thống kê, đội ngũ giáo viên tiếng
Anh của các trường THPT trong địa bàn Thành phố Hòa
Bình có ưu thế như sau: Các GV đều đã tiếp cận và đạt được
về khả năng, năng lực ngoại ngữ theo khung tham chiếu châu
Âu (C1= 10, B2 = 06) được đào tạo cơ bản, đáp ứng được
Trang 26yêu cầu chuẩn về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, có sứckhỏe tốt, có nhiều cơ hội và khả năng tiếp cận CNTT, dễ tiếpthu sự phát triển của khoa học kỹ thuật và xã hội Đồng thờiqua tìm hiểu thêm đa số GV còn tương đối trẻ nên sẽ khôngngại việc thay đổi và làm mới tư duy, đổi mới PPDH và ứngdụng các thiết bị dạy học hiện đại Hơn thế nữa, do gần gũihơn với HS về đặc điểm tâm, sinh lý, lứa tuổi nên họ dễ chia
sẻ và hiểu HS hơn Việc xây dựng mối quan hệ thân thiết với
HS sẽ có nhiều thuận lợi hơn
Tuy nhiên, từ các số liệu trên, có thể thấy rằng các nhàtrường cũng găp nhiều khó khăn về đội ngũ giáo viên tiếngAnh Có tới 94,44% GV là nữ và một số nữ GV nhà trườngđang trong độ tuổi sinh đẻ và nuôi con nhỏ, một số còn cóchồng công tác xa nhà nên rất vất vả và có ít thời gian dànhcho chuyên môn nên việc tổ chức một số hoạt động của tổnhóm chuyên môn còn gặp nhiều khó khăn, GV gặp nhiềuhạn chế trong việc đầu tư thời gian và tâm huyết cho chuyênmôn Điều này cũng dẫn tới việc phân công công tác và bố trícác hoạt động chuyên môn của các nhà trường còn gặp nhiềukhó khăn Các nhà trường thường xuyên phải điều GV dạythay trong trường hợp GV nghỉ ốm, nghỉ đẻ…vv
Trang 27Xét về trình độ đạo tạo, 100% GV có trình độ đại họcchuyên môn về chuyên ngành tiếng Anh; có 02 GV được đàotạo thạc sỹ chuyên ngành giảng dạy tiếng Anh; không có GVnào được đi học tập, bồi dưỡng ở nước ngoài Tuy nhiên,theo đánh giá chung của lãnh đạo các nhà trường, đa số GVtiếng Anh của trường có tâm huyết, tinh thần trách nhiệm caotrong công tác, tích cực trong hoạt động giảng dạy nói riêng
và các hoạt động khác của nhà trường nói chung
Việc hướng dẫn học sinh phương pháp học tập và tựhọc môn tiếng Anh của GV sẽ giúp HS có định hướng rõràng và đúng đắn trong việc học môn tiếng Anh Qua khảosát ý kiến GV và kết quả thu được như sau:
- Kết quả khảo sát việc hướng dẫn phương pháp học môn
tiếng Anh cho HS tại các trường THPT trong địa bàn Thành
phố Hòa Bình theo hướng tiếp cận năng lực theo khả năng
nhìn nhận của GV
NỘI DUNG Giáo viên
Trang 28Trao đổi với HS về tầm quan
trọng của tiếng Anh, xu hướng
mới trong dạy học và kiểm tra
Hướng dẫn HS học và nghiên cứu
các tài liệu tham khảo, qua mạng
Trao đổi với HS về cách tận dụng
cơ hội để giao tiếp tiếng anh khi
có điều kiện
Qua khảo sát ý kiến, đa số các GV đều cho rằng rất cầnthiết phải hướng dẫn HS về phương pháp học môn tiếngAnh, cách tiếp cận tiếng Anh và những thay đổi trong việchọc tiếng Anh hiện nay Đặc biệt là theo hướng tiếp cận năng
Trang 29lực.Tuy nhiên, kết quả ở bảng 2.10 cho thấy việc hướng dẫn
HS phương pháp học tập môn tiếng Anh của GV diễn ra
thường xuyên còn chưa được cao Một số GV chưa thường
xuyên hướng dẫn HS cách khai thác các nguồn tài liệu tham
khảo, học trên mạng Internet, hoặc chưa hướng dẫn và trao
đổi với HS về phát triển kỹ năng giao tiếp bằng tiếng Anh
khi có cơ hội Chỉ có 44,44% trong số GV được hỏi có trao
đổi với HS về tầm quan trọng của tiếng Anh, xu hướng mới
trong dạy học và kiểm tra đánh giá Chính điều này đã làm
cho HS gặp nhiểu khó khăn trong việc học môn tiếng Anh
và làm hạn chế nhận thức của các em về môn học
Tác giả đã tiến hành khảo sát về thực trạng các hoạt
động dạy học của GV tại các trường THPT của Thành phố
Hòa Bình Kết quả cụ thể như sau:
- Kết quả GV tự đánh giá cũng như qua trao đổi với CBQL,
GV về hoạt động dạy của giáo viên môn tiếng Anh ở các
trường THPT Thành phố Hòa Bình
Nội dung Mức độ thực hiện
Tx Ktx Rik Kbg
Trang 30Nắm vững nội dung, PPCT, mục tiêu
Thiết kế lại các hoạt động khó của SGK
sao cho phù hợp với HS
Trang 31Giúp HS hệ thống hóa các kiến thức đã
học theo từng bài, chủ đề, dạng bài tập
Sử dụng các thiết bị dạy học hiện đại
trong các tiết học, các giáo cụ trực quan
20% 20% 60
%
0
Kiểm tra việc tự học của HS ở nhà (làm
bài tập ở nhà, chuẩn bị bài, đọc sách tham
khảo…)
60% 30% 10
%
0
Việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập
phải phản ánh đúng yêu cầu học tiếng
Trang 32* Việc xây dựng kế hoạch dạy học
Muốn xây dựng kế hoạch dạy học, người GV phải nắmvững được nội dung, PPCT và mục tiêu của môn học Có100% GV được hỏi đã đồng ý và cho rằng đây là một trongnhững yêu cầu quan trọng đối với GV và thường xuyên, liêntục kiểm tra rà soát chương trình, xây dựng kế hoạch dạyhọc, soạn giáo án bám sát theo PPCT và mục tiêu dạy họcmôn tiếng Anh 100% GV đã xây dựng kế hoạch dạy học vàsoạn giáo án theo PPCT đầy đủ trước khi lên lớp
* Việc tổ chức các hoạt động dạy học
Muốn tổ chức các hoạt động dạy học nói chung và môntiếng Anh nói riêng một cách hiệu quả nhất, đa số GV chorằng phải xây dựng được hệ thống các quy định, nội quy giờhọc môn tiếng Anh Trong số các GV tham gia phỏng vấn, có
14 người đã xây dựng các chương trình, nội quy giờ học vàthường xuyên quản lý HS theo các quy định đã được thốngnhất Có 03 GV đã xây dựng nội quy nhưng không thườngxuyên áp dụng các quy định đó Đánh giá về việc xây dựngcác quy chế học tập của bộ môn tiếng Anh, 100% HS thamgia khảo sát cho biết GV tiếng Anh đã xây dựng được các
Trang 33quy định cụ thể của giờ học và có trên 70% HS đã thực hiệntốt các quy định đó.
Khảo sát về mức độ thực hiện các quy định về giờ lênlớp và giảng dạy theo PPCT cho biết kết quả như sau: 100%
GV thực hiện lên lớp đúng thời gian quy định và giảng dạytheo đúng PPCT, không cắt xén, co giãn, đảo tiết chươngtrình Như vậy, các GV đã thực hiện nghiêm túc các quy định
về thời gian và giảng dạy theo PPCT đã được duyệt của SGD
&ĐT
Trong quá trình dạy học, chỉ có 40% GVTA thườngxuyên tổ chức các hoạt động cặp, nhóm, phân vai… 50,2%
HS tham gia khảo sát cũng cho biết giáo viên tiếng Anh của
họ thường xuyên tổ chức các hoạt động nhóm, cặp Có 28,%
HS cho biết các em ít khi được tham gia các hoạt độngnhóm, cặp do thầy,cô tổ chức trên lớp Đánh giá về hiệu quảcủa các hoạt động này đối với việc học môn tiếng Anh có80,7% HS cho biết các hoạt động đó có tác động tích cực tớiviệc học môn tiếng Anh của các em Vì vậy, các em thích vàtham gia rất tích cực khi GV tổ chức các hoạt động đó Có 16
% HS chưa nhận thấy những lợi ích từ việc tham gia các hoạt
Trang 34động cặp, nhóm do GV tổ chức Do đó, các em không thíchtham gia các dạng hoạt động này.
Trong quá trình giảng dạy, các hoạt động dạy học phảiđược thiết kế và tổ chức theo nội dung thiết kế của SGK Tuynhiên, giáo viên tiếng Anh có thể tự thiết kế lại các dạng hoạtđộng của SGK làm sao cho đảm bảo được nội dung và phùhợp với khả năng nhận thức của HS Qua khảo sát, có 20%giáo viên tiếng Anh thường xuyên tiến hành thiết kế lại cáchoạt động SGK, có 40% GV ít khi thiết kế lại và 20% giáoviên tiếng Anh không bao giờ thiết kế lại các hoạt động củaSGK Chính vì vậy đã dẫn tới việc, HS sẽ phải thực hiện cáchoạt động không phù hợp với hoàn cảnh, khả năng nhận thức
và điều kiện, thiết bị dạy học của nhà trường
Sau các buổi dạy có 85% GV thường xuyên giúp HScủng cố các kiến thức đã học theo từng bài để HS có thể khắcsâu kiến thức và có thể vận dụng kiến thức đã học Cũng theokết quả trên tác giả nhận thấy rằng;
- Việc nắm vững nội dung, PPCT, mục tiêu chươngtrình dạy học, soạn giáo án, chuẩn bị bài giảng trước khi lênlớp, lên lớp đúng giờ, dạy đúng nội dung theo PPCT, tổ chức
Trang 35các hoạt động học tập theo cặp, nhóm, phân vai, Giúp HS hệ
thống hóa các kiến thức đã học theo từng bài, chủ đề, dạng
bài tập cũng như việc giao bài tập ở nhà cho HS được các
thầy,cô thực hiện rất tốt Bên cạnh đó việc tạo môi trường
giao tiếp tiếng Anh cho HS, kiểm tra việc tự học của HS ở
nhà (làm bài tập ở nhà, chuẩn bị bài, đọc sách tham khảo…)
của GV còn được thực hiện vừa phải
Trong dạy học môn tiếng Anh GV cần chú ý tới việc
dạy các kỹ năng cho học sinh nhưng qua điều tra kết quả
được thể hiện như sau:
- Kết quả khảo sát quản lý việc dạy học 4 kỹ năng cơ bản
( nghe - nói - đọc - viết) cho học sinh ở các THPT trong địa
bàn Thành phố Hòa Bình
NỘI DUNG TX KT
KBG
Dạy kỹ năng nghe và hướng dẫn học các kỹ năng
Trang 36Dạy kỹ năng đọc và hướng dẫn các kỹ năng
Qua khảo sát ý kiến, có 15% GV không thường xuyên
cho học sinh rèn luyện kỹ năng nghe, có 20% GV không
thường xuyên cho học sinh rèn luyện kỹ năng nói Bảng trên
cũng cho thấy đa số giáo viên chủ yếu tập chung vào rèn
luyện kỹ năng viết và đọc của học sinh, để phục vụ cho thi
cử của học sinh
* Việc ứng dụng CNTT và các phương tiện dạy học – thiết bị
dạy học hiện đại
Hiện nay, việc ứng dụng CNTT và giảng dạy bằng giáo
án điện tử rất phổ biến trong giảng dạy Tuy nhiên, kết quả
khảo sát cho thấy rằng: chỉ có 20% HS thường xuyên được
học các tiết học có ứng dụng CNTT hoặc giáo án điện tử Có
60% HS nói rằng các em không thường xuyên được học các
Trang 37tiết học sử dụng giáo án điện tử mặc dù 60% HS đều thể hiện
sự thích thú khi được tham gia các tiết học này
Theo số liệu phỏng vấn, chỉ có 20% GV thường xuyên
sử dụng giáo án điện tử, ứng dụng CNTT và các thiết bị dạyhọc hiện đại vào giảng dạy Điều này đã làm giảm hiệu quảgiờ dạy và hứng thú của HS đối với tiết học Thiết bị dạyhọc, chủ yếu mà GV tiếng Anh sử dụng, theo kết quả khảosát HS, là bảng phấn, đài casset, tranh, ảnh GV chưa sửdụng thường xuyên các thiết bị dạy học hiện đại như máychiếu, phòng Lab hoặc thiết bị nghe nhìn khác
*Công tác thực hiện kế hoạch (kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh)
Kiểm tra đánh giá là khâu cuối cùng nhưng lại là khâuquan trọng của quá trình dạy học Kết quả kiểm tra đánh giá
sẽ giúp giáo viên theo dõi và thúc đẩy sự tiến bộ của học sinh
từ đó điều chỉnh phương pháp và mục tiêu dạy học và giáodục Khích lệ động viên HS để HS có phương pháp và độnglực tích cực học tập hơn
Qua khảo sát, có 15% giáo viên tiếng Anh khôngthường xuyên kiểm tra việc tự học của HS ở nhà Có 20%
Trang 38GV và 40% HS cho rằng, việc kiểm tra, đánh giá kết quả họctập của HS hiện nay chưa phản ánh đúng năng lực của HS.Nội dung kiểm tra chưa đảm bảo đủ các kỹ năng, đặc biệt kỹnăng nghe và thực hành tiếng Phần lớn các bài kiểm tra chưakiểm tra được kỹ năng giao tiếp của HS.
*Công tác bồi dưỡng và tự bồi dưỡng của giáo viên
Trực tiếp trao đổi với các GV tiếng Anh, tác giả nhậnthấy rằng việc thăm lớp, dự giờ rút kinh nghiệm của đồngnghiệp, tính hiệu quả qua việc đúc rút SKKN, GPKH và ứngdụng vào thực tiễn còn có nhiều hạn chế, chỉ mang tính hìnhthức và hiệu quả còn chưa được cao Việc đóng góp ý kiếnnhận xét, rút kinh nghiệm giờ dạy còn mang tính tư vấn, tínhđộng viên, khích lệ còn chưa được cao, chưa thúc đẩy đểphát triển, còn mang tính nể nang và e ngại Do đó, hiệu quảcủa công tác thăm lớp dự giờ còn thấp Các SKKN, GPKHđược đánh giá, xếp loại từng năm còn chưa được triển khai
áp dụng một cách rộng rãi, chưa có phản biện, điều chỉnh cácSKKN, GPKH để hoàn thiện
Công tác bồi dưỡng thường xuyên của GV còn mangnặng tính hình thức, đối phó GV đăng ký thực hiện chuyên
Trang 39đề bồi dưỡng, đã tham gia thi giáo dục thường xuyên và cókết quả nhưng chưa có báo cáo kết quả bồi dưỡng về nhữngmặt làm được cũng như những tồn tại cần phải khắc phục.BGH nhà trường còn chưa thực hiện công tác kiểm tra, đánhgiá kết quả đạt được của GV
- Thực trạng các điều kiện đảm bảo dạy học môn tiếng Anh ở các trường THPT
Điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng dạyhọc giữ vai trò cơ bản và quan trọng cho việc tổ chức hoạtđộng dạy và học, là điều kiện phục vụ cho việc đổi mớiPPDH theo hướng tiếp cận năng lực CSVC đồng bộ hiệnđại, phù hợp với hình thức tổ chức và phương pháp giảngdạy tạo điều kiện thuận lợi cho GV truyền thụ kiến thức và
kỹ năng cho HS, tạo cho giờ học thêm sinh động, gây hứngthú tích cực cho HS Để hiểu rõ thực trạng CSVC,trang thiết
bị dạy học môn tiếng Anh ở các trường THPT Thành phốHòa Bình Tuy đã cố gắng nhiều trong việc đầu tư CSVC,nhưng các trang thiết bị dạy học, các thiết bị dạy học của cácnhà trường hiện nay còn thiếu về số lượng và kém về chấtlượng
Trang 40- Hiện trạng cơ sở vật chất và thiết bị dạy học môn tiếng Anh của các trường THPT Thành phố Hòa Bình
Tình trạng sử dụng
1 Máy chiếu 14 2 máy cũ thỉnh thoảng trục trặc;
04 máy mới; 8 máy vẫn đangdùng được
2 Đài cassette 18 01 chiếc hỏng, không sử dụng
Các cabin HS có đấu hiệu xuốngcấp; một số thiết bị trong phòng
đã bị hỏng
5 Tranh ảnh,sơ
đồ, biểu đồ
175chiếc