THỰC TRẠNG QUẢN lý HOẠT ĐỘNG dạy học KHÁM PHÁ môn TOÁN ở TRƯỜNG TRUNG học PHỔ THÔNG KIẾN AN, QUẬN KIẾN AN, THÀNH PHỐ hải PHÒNG

Học sinh ngoài việc nắm được các kiến thức, kỹ năng theo Chuẩn kiến thức, học sinh đã mạnhdạn, tự tin, biết hợp tác, sáng tạo trong tổ chức các hoạt động.Công tác giáo dục đạo đức và rèn

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC KHÁM PHÁ MÔN TOÁN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG KIẾN AN,QUẬN KIẾN

AN,THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

-Địa bàn nghiên cứu

- Đặc điểm địa lý, kinh tế, xã hội

Quận Kiến An là cửa ngõ phía Tây Nam của Thành phốHải Phòng, cách trung tâm thành phố Hải Phòng khoảng

10 km, nằm ở vị trí đầu mối giao thông đường bộ, đườngthuỷ, đường hàng không nối Kiến An với Đồ Sơn, Cát

Bà, vịnh Hạ Long về phía biển; nối Kiến An với AnLão, Vĩnh Bảo trong tuyến du lịch sinh thái "Du khảo đồngquê" Là quận đặc thù được bao bọc giữa hai dòng sông LạchTray và Đa Độ, quận Kiến An có tổng diện tích 29,6 km², dân

số khoảng 147.256 người Đây là quận duy nhất của HảiPhòng được thiên nhiên ưu đãi có cả đô thị, đồng bằng, rừngnúi, rất thuận lợi cho đầu tư phát triển công nghiệp, nôngnghiệp, giao thông, đặc biệt là du lịch, góp phần thúc đẩy kinh

tế xã hội phát triển một cách toàn diện Quận Kiến An có hệthống giáo dục tương đối tốt Trên địa bàn Quận hiện tại có 12Trường Tiểu học, 07 Trường THCS và 05 Trường THPT

Trong những năm gần đây, quận Kiến An đã tạo đượcbước phát triển nhanh, toàn diện ở tất cả các lĩnh vực với cơcấu kinh tế đã được xác định: Công nghiệp Tiểu thủ công

nghiệp, Thương mại, Du lịch Dịch vụ và Nông nghiệp QuậnKiến An có khu công nghiệp Quán Trữ, với khá nhiều nhàmáy công nghiệp nhẹ Nhờ chính sách ưu đãi về đầu tư, Kiến

An đang có bước chuyển mình mạnh mẽ Hiện nay, quận đãthu hút đầu tư của nhiều nhà đầu tư Trung Quốc Nhờ đó, cóthể chỉ trong vài năm tới, Kiến An sẽ có sự tăng trưởng mạnh

mẽ, và rất có thể là mũi nhọn tăng trưởng của thành phố HảiPhòng Hiện nay, quận đã thu hút đầu tư của nhiều nhà đầu tưTrung Quốc Nhờ đó, có thể chỉ trong vài năm tới, Kiến An sẽ

có sự tăng trưởng mạnh mẽ, và rất có thể là mũi nhọn tăngtrưởng của thành phố Hải Phòng

- Đặc điểm giáo dục ở Quận Kiến An, thành phố Hải Phòng

Công tác GD&ĐTcủa Quận Kiến An không ngừng pháttriển vững chắc và đang dần khẳng định là một trong những

đơn vị dẫn đầu của ngành giáo dục của thành phố Thực hiện

các giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng đội ngũgiáo viên và học sinh.Chất lượng dạy và học năm học 2016 -

2017 tiếp tục có chuyển biến tiến bộ, tỷ lệ đỗ tốt nghiệp lớp 9năm học 2016 - 2017 đạt 100%, kết quả thi đỗ vào lớp 10 nămhọc 2017 - 2018 đứng thứ 4 toàn thành phố,chuẩn bị tốt cơ sở

vật chất và đội ngũ triển khai nhiệm vụ năm học 2017 – 2018đúng yêu cầu và kế hoạch Công tác xây dựng trường xanh-sạch-đẹp-an toàn trên toàn Quận được quan tâm và đang đạtđược những thành quả khả quan Cơ sở vật chất, thiết bị dạy

và học được quan tâm đầu tư làm mới và sửa chữa kịp thờiphục vụ cho công tác dạy và học Giữ vững các tiêu chuẩnphổ cập giáo dục bậc TH, bậc trung học cơ sở đúng độ tuổi.Triển khai công tác phổ cập giáo dục bậc trung học

Giáo dục Mầm non Các trường mầm non đã chú trọng

nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ và giáo dục trẻ.Trẻ đến trường đảm bảo được an toàn tuyệt đối về thể chất vàtinh thần Tỷ lệ huy động đạt trên 75% trẻ trong độ tuổi, tăng

so với năm học trước 2,05%; riêng trẻ 5 tuổi huy động đạt100% ngay từ đầu năm học; Tỷ lệ ăn bán trú tăng 0,3% ở nhàtrẻ đạt 98% và tăng 0,2% ở Mẫu giáo đạt 98% trẻ đến trường

Giáo dục Tiểu học Học sinh ngoài việc nắm được các

kiến thức, kỹ năng theo Chuẩn kiến thức, học sinh đã mạnhdạn, tự tin, biết hợp tác, sáng tạo trong tổ chức các hoạt động.Công tác giáo dục đạo đức và rèn kỹ năng sống cho học sinhđược quan tâm, chỉ đạo và thực hiện có hiệu quả Các hoạtđộng tập thể được tổ chức thường xuyên theo chủ đề, chủ

điểm ở tất cả các nhà trường giúp học sinh được trải nghiệm,ứng dụng các kiến thức đã học vào chính cuộc sống của cácem.

Giáo dục Trung học Chỉ đạo các trường xây dựng và

thực hiện tốt chương trình, kế hoạch giảng dạy và nội dungmôn học Chất lượng giáo dục toàn diện không ngừng đượcnâng lên Hạnh kiểm

- Đặc điểm trường THPT Kiến An, Quận Kiến An, Thành phố Hải Phòng

- Lịch sử nhà trường

Quá trình thành lập và phát triển: Trường Trung học phổthông Kiến An là một ngôi trường Trung học phổ thông lớntại quận Kiến An, thành phố Hải Phòng Đây là ngôi trường

có tuổi đời lớn thứ hai tại thành phố (chỉ sau trường TrườngTrung học phổ thông Bonnal - Ngô Quyền) Trường đượcthành lập năm 1959

Trải qua gần 60 năm xây dựng và trưởng thành, pháthuy truyền thống của đơn vị Tiên tiến xuất sắc của Thànhphố, nhà trường luôn dẫn đầu khối THPT; là đơn vị đạt

chuẩn quốc gia năm 2008, được Chủ tịch nước tặng thưởngHuân chương Lao động hạng nhì năm 2009 và nhiều Bằngkhen, giấy khen khác.

Về cơ sở vật chất, cho đến nay nhà trường đã xây dựngđược 03 khu nhà cao tầng để phục vụ dạy và học, có khu hiệu

bộ riêng Trải qua rất nhiều khó khăn nhưng nhà trường đangtừng bước phát triển bền vững và ngày càng trưởng thành; đã,đang và sẽ trở thành một ngôi trường có chất lượng giáo dụctốt, một địa chỉ tin cậy trong nhân dân

- Cơ cấu tổ chức của nhà trường

Đội ngũ cán bộ, giáo viên, công nhân viên nhà trường:

Tổng số là 94; trong đó: BGH có 03, giáo viên là 87 và nhânviên là 4

Trình độ chuyên môn: Trình độ Tiến sỹ: 03 đồng chí,

Thạc sỹ: 32 đồng chí, Đại học có 59 đồng chí

Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học: Cơ sở vật chất đã đáp

ứng được phần lớn yêu cầu dạy và học trong giai đoạn hiệnnay Đã có khu nhà hiệu bộ riêng với việc bố trí các phòngchức năng làm việc hợp lý, các phòng này đều được kết nối

mạng nội bộ và Internet Khu phòng học đủ điều kiện để cáclớp học chính khóa và phụ đạo Nhà trường có phòng dạyTiếng riêng, có đầy đủ các cơ sở vật chất như máy chiếu đanăng, máy chiếu vật thể, …

- Đánh giá chung

- Những điểm mạnh

Đội ngũ giáo viên nhà trường trong những năm quađược tăng nhanh về số lượng Cơ cấu giáo viên từng bướcđược đồng bộ, giải quyết dần sự mất cân đối về cơ cấu bộmôn, giáo viên được trẻ hoá, số giáo viên là người địa phương

có chiều hướng tăng

Chất lượng đội ngũ giáo viên: Tỷ lệ giáo viên đạt trênchuẩn được tăng rõ rệt, trình độ nghiệp vụ sư phạm của giáoviên được nâng cao Đa số giáo viên có phẩm chất đạo đứctốt, có tinh thần trách nhiệm cao, thực hiện chấp hành tốt chủtrương, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước, quy địnhcủa ngành GD&ĐT Tỉ lệ giáo viên là đảng viên được tănglên hằng năm

- Những hạn chế

- Về số lượng: Tỷ lệ giáo viên đứng lớp môn Sinh chưaphù hợp.

- Về cơ cấu: Cơ cấu bộ môn chưa hợp lý, thừa giáo viên

-Thực trạng hoạt động dạy học khám phá môn Toán

ở Trường THPT Kiến An

Hàng năm, các trường phổ thông Việt Nam tiến hànhđánh giá giáo viên dựa trên các văn bản qui định từ Bộ giáodục Giáo viên Toán cũng được xếp loại, đánh giátheo quyđịnh chung như giáo viên các bộ môn khác Việc đánh giágiáo viên tiểu học dựa vào Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểuhọc; Việc đánh giá giáo viên trung học dựa vàoChuẩn nghềnghiệp giáo viên trung học

Đánh giá giáo viên theo Chuẩn thực chất là đánh giánăng lực nghề nghiệp của giáo viên Năng lực nghề nghiệpbiểu hiện ở phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và năng lực

sư phạm của người giáo viên Đánh giá giáo viên theo Chuẩn

là một quá trình thu thập các minh chứng thích hợp và đầy đủnhằm xác định mức độ năng lực nghề nghiệp của giáo viên.Các chuẩn nghề nghiệp này

- Giúp giáo viên tự đánh giá phẩm chất chính trị, đạođức lối sống, năng lực nghề nghiệp, từ đó xây dựng kế hoạchrèn luyện phẩm chất đạo đức và nâng cao trình độ chuyênmôn, nghiệp vụ.

- Làm cơ sở để đánh giá, xếp loại giáo viên hằng nămphục vụ công tác xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồidưỡng và sử dụng đội ngũ giáo viên

- Làm cơ sở để xây dựng, phát triển chương trình, bồidưỡng giáo viên

- Làm cơ sở để nghiên cứu, đề xuất và thực hiện chế độchính sách đối với giáo viên; cung cấp tư liệu cho các hoạtđộng quản lý khác

Đánh giá giáo viên theo Chuẩn không phải chủ yếu đểbình xét danh hiệu thi đua hằng năm, mà là xem xét những gìgiáo viên phải thực hiện và đã thực hiện được, những gì giáoviên có thể thực hiện được Trên cơ sở đó khuyến cáo giáoviên xây dựng chương trình, kế hoạch tự rèn luyện, tự bồidưỡng nâng cao năng lực nghề nghiệp

- Thực trạng nội dung, chương trình dạy học khám

phá môn Toán ở Trường THPT Kiến An

Nội dung, chương trình giảng dạy là văn bản pháp quicủa ngành Giáo dục và Đào tạo ban hành, tất cả các trườngphải tuân thủ nghiêm túc mà người trực tiếp thực hiện là độingũ giáo viên Hiệu trưởng không chỉ căn cứ vào đó để hướngdẫn giáo viên thực hiện đủ nội dung chương trình, khôngđược cắt xén, dồn ép mà còn lấy đó làm căn cứ để kiểm tra,đánh giá giáo viên có nghiêm túc trong công tác giảng dạyhay không Việc quản lý trương trình dạy học phải đảm bảosao cho: Nhà trường phải dạy đúng, đủ số môn theo quy định;giáo viên dạy đủ tiết / tuần / môn; giáo viên dạy đúng, đủ sốtiết / bài

Căn cứ vào chương trình giảng dạy, giáo viên lập kếhoạch giảng dạy từ đầu mỗi học kỳ, sau đó được giáo viên cụthể hóa ở sổ báo giảng hàng tuần, sổ báo giảng được được ghingay từ sáng thứ hai hàng tuần Việc xây dựng lịch báo giảngcủa giáo viên giúp cho Hiệu trưởng nắm được tiến độ chươngtrình giảng dạy, thuận lợi cho việc kiểm tra, dự giờ đột xuất vàđịnh kỳ

Tại Trường THPT Kiến An, Quận Kiến An, thành phố

Hải Phòng, Hiệu trưởng qui định tổ trưởng tổ Toán kiểm tragiáo viên của tổ mình, sau đó báo cáo trực tiếp và bằng vănbản tiến độ thực hiện chương trình của các giáo viên hàngtháng Cứ định kỳ 2 lần / học kỳ, Ban chuyên môn (gồm Bangiám hiệu, Ban thanh tra nhà trường, Tổ trưởng chuyên môn)lại kiểm tra việc thực hiện chương trình, các loại hồ sơ, giáo áncủa giáo viên, ngoài ra Hiệu trưởng còn kiểm tra giáo viên thôngqua sổ ghi đầu bài của lớp, biên bản họp tổ chuyên môn.

Khi xin ý kiến các cán bộ quản lý nhà trường về các biện

pháp quản lý chương trình dạy học (tác giả khảo sát đối với 2 cán bộ lãnh đạo quản lý của nhà trường), tác giả thu được kết

quả như sau:

- Ý kiến đánh giá của cán bộ quản lý nhà trường và mức

độ thực hiện chương trình giảng dạy

Mức độ thực hiện

Rất cần thiế t (%)

Cầ n thiế t (%)

Khôn

g cần thiết (%)

Là m tốt (%)

Làm chư

a tốt (%)

Chư a làm (%)

kiểm tra, duyệt kế

và thực hiện khá tốt Tuy nhiên, qua điều tra GV ở trường vẫn

rằng, việc kiểm tra hồ sơ giảng dạy của giáoviên và kiểm tra sổ theo dõi, đánh giá của nhóm

tổ chuyên môn là rất quan trọng, vì có kiểm tramới nắm bắt được thực tế giảng dạy, chươngtrình giảng dạy có đúng kế hoạch đặt ra haykhông, họ đã tiến hành và thực hiện và đạt kếtquả khá cao Tuy nhiên, một số giáo viên đánhgiá là họ thực hiện chưa tốt Lý do đó là có giáoviên dạy chậm hơn so với chương trình, có giáoviên dạy nhanh hơn so với chương trình Một sốgiáo viên khác thì vì những lý do cá nhân mànghỉ nhưng chưa kịp thời bố trí dạy bù Khi pháthiện như vậy người Hiệu trưởng và các bộ quản

lý cần phải có biện pháp uốn nắn kịp thời đểhoạt động giảng dạy được diễn ra đúng tiến độtheo tinh thần của toàn ngành, không để dạydồn ép chương trình khiến các em học sinh phảilĩnh hội một lượng kiến thức lớn trong thời gianngắn làm giảm hiệu quả học tập

- Thực trạng phương pháp dạy học khám phá môn Toán ở Trường THPT Kiến An

Toán học là môn học có đặc thù riêng, để dạy Toánthành công giáo viên phải hết sức chú trọng tới đặc thù củacác phân môn trong bộ môn để có những phương pháp đúng,phù hợp với môn học và năng lực người học Sử dụng phươngpháp phải gắn với hình thức tổ chức dạy học sao cho phù hợpvới từng bài, từng phân môn cụ thể của môn học Hàng năm,

tổ bộ môn thường tổ chức dự giờ thao giảng phương pháp đểthống nhất chung trong tổ Tuy nhiên, khi tổ chức thực hiện,với năng lực sư phạm, trình độ chuyên môn của từng cá nhânkhác nhau, nên hiệu quả chưa được đồng đều Một số giáoviên chưa đổi mới được phương pháp giảng dạy theo tinh thầnđổi mới của Bộ (từ khi Bộ hướng đến viết lại SGK đến 2018hoàn thành theo hướng phát triển năng lực người học) Nhữnggiáo viên có thâm niên nghề lâu năm chưa áp dụng đượcphương pháp dạy học khám phá, tổ chức cho học sinh họcnhóm, vẫn còn tình trạng nhồi nhét kiến thức, giáo viên giảngbài và truyền thụ kiến thức một chiều, học sinh chỉ biết ghichép thụ động, chưa tổ chức hướng dẫn học sinh tự chiếm lĩnhtri thức trên cơ sở giáo viên hướng dẫn, gợi mở, nêu vấn đề.Còn giáo viên trẻ về tuổi nghề lại thiếu kiến thức, thiếu kinhnghiệm truyền đạt, có những mảng kiến thức giáo viên truyền

thụ không rõ ràng, dẫn đến việc học sinh khó nắm bắt mặc dùnội dung kiến thức lại rất đơn giản (tuy nhiên, việc ứng dụngCNTT tương đối tốt, bởi chính trong trường sư phạm các thầy

cô cũng được trang bị kiến thức tin học bài bản dù chuyênngành đào tạo không phải là tin học) Tác giả đã khảo sát đối với

87 giáo viên đang giảng dạy tại Trường THPT Kiến An và kết quả

cụ thể như bảng sau đây:

-Kết quả khảo sát thực trạng sử dụng dạy học khám phá

Đôi khi

Không bao giờ

4 Tổ chức câu lạc bộ yêu

5.

Hướng dẫn cách tự đọc

tài liệu, tự tìm hiểu kiến

thức thông qua các loại

Tổ chức hoạt động nhóm, thảo luận chưa được đồng bộgiữa các giáo viên trong tổ, còn hạn chế ở một số giáo viên cónghiệp vụ sư phạm trung bình, một số giáo viên cho rằng, họ

không thể thực hiện được vì đối tượng học sinh quá yếu Khi tổchức thảo luận học sinh không chịu trình bày, còn rụt rè khôngdám phát biểu trước tập thể Một số học sinh khi trình bàykhông rõ ràng chính xác, ấp úng làm ảnh hưởng về thời gian,ảnh hưởng tới lượng kiến thức trong 1 tiết học (chỉ được 45phút), với những lý do đó, giáo viên e ngại không thực hiệnthảo luận nhóm, càng làm ảnh hưởng đến tính sáng tạo, nănglực của học sinh Điều đó cũng làm ảnh hưởng không nhỏ tớichất lượng giáo dục của bộ môn Toán nói riêng và nhà trườngnói chung Do vậy, hầu hết các giáo viên và các nhà quản lý, kể

cả học sinh đều thống nhất ý kiến: tăng cường thảo luận nhóm

để học sinh có khả năng phát huy được tính tự chủ, khả nănggiao tiếp, sáng tạo lĩnh hội kiến thức tránh lập khuôn, máy mócnhằm phát triển năng lực người học

Về mức độ sử dụng các phương tiện dạy học: Tất cả hầu hết các giáo viên đều xử dụng soạn bài được trên máy tính dạy với trình chiếu bằng Power Piont trên máy chiếu hay LCD Nhưng bên cạnh lại có rất ít giáo viên dùng được bảng tương tác kết hợp với Overhead, lý do vì Sở bàn giao máy nhưng không triển khai cho người hướng dẫn giáo viên xử dụng một cách thiết thực, nhà cung cấp bảng thông minh đều

hướng dẫn qua loa không đến nơi đến chốn Các phòng nghe nhìn, phòng máy tính, thư viện, thực hành hóa, thực hành lý đều được giáo viên tận dụng hướng dẫn học sinh thực hành tốt.

- Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học khám phá môn Toán ở Trường THPT Kiến An

Thực hiện kiểm tra, đánh giá của môn Toán là kiểm tra,đánh giá ngay trong quá trình học sinh học tập trên lớp thôngqua hoạt động của cá nhân Giáo viên tiến hành cho học sinhđánh giá học sinh hoặc giáo viên đánh giá học sinh Luyện tậpthường xuyên như vậy sẽ hình thành được ở học sinh thóiquen tự kiểm tra, đánh giá; đánh giá mình và đánh giá bạn.Khi đó việc đánh giá một nội dung dạy học sẽ được chính xáchơn

Đổi mới đánh giá không có nghĩa là thay cách đánh giáhiện hành bằng một cách đánh giá khác hiệu nghiệm hơn Bêncạnh việc nâng cao chất lượng các hình thức kiểm tra truyềnthống, giáo viên cần tìm hiểu, áp dụng thử và phát triển cácphương pháp trắc nghiệm khách quan, nhận rõ những ưuđiểm, nhược điểm của phương pháp này, sử dụng phối hợp,

hợp lí với các phương pháp kiểm tra truyền thống Việc kiểmtra, đánh giá hoạt động dạy học khám phá môn Toán được thểhiện ở các nội dung sau:

- Thực hiện đúng chế độ kiểm tra, cho điểm theo quyđịnh

- Chấm và trả bài đúng thời hạn, có nhận xét chung vàlời phê cụ thể cho từng bài

- Vận dụng đúng tiêu chuẩn cho điểm

- Vào điểm kiểm tra theo quy định của nhà trường và lưutrữ kết quả kiểm tra, thi trên máy tính của trường

- Kiểm tra đánh giá mang tính khách quan, công bằngtheo hướng phát triển các năng lực của học sinh: Chúng ta biếtrằng muốn đổi mới nội dung, phương pháp dạy học khám phámôn Toán theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sángtạo, tạo niềm tin, năng lực tự học cho học sinh thì kiểm trađánh giá phải đổi mới theo hướng phát triển các năng lực củahọc sinh Kết quả khảo sát cho ta thấy ở các trường việc kiểmtra đánh giá mang tính khách quan, công bằng, tuy nhiên việckiểm tra đánh giá theo hướng phát triển các năng lực của học

sinh còn chưa được thực hiện tốt lắm Điều này cũng phù hợpvới nhận xét của một số tổ trưởng tổ Toán và giáo viên dạyToán có nhiều kinh nghiệm ở các trường THPT trên địa bànQuận Kiến An, thành phố Hải Phòng.

Khi công tác kiểm tra, đánh giá việc thực hiện HĐDHkhám phá chưa được hiệu trưởng chỉ đạo chặt chẽ khôngnhững ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng HĐDH khám phá

mà còn ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhàtrường

- Thực trạng điều kiện dạy học khám phá môn Toán

- Thực trạng chỉ đạo ứng dụng công nghệ thông tin, đảm bảo cơ sở vật chất - thiết bị phục vụ HĐDH khám phá môn Toán

Để đánh giá thực trạng chỉ đạo ứng dụng CNTT, đảm bảoCSVC - TB phục vụ HĐDH khám phá môn Toán ở trườngTHPT Kiến An, chúng tôi đã tiến hành điều tra và tham khảo ýkiến của CBQL và GV của trường Kết quả điều tra được tập

hợp và xử lý qua bảng sau (Tác giả đã khảo sát đối với 94 cán

bộ, nhân viên trong nhà trường, kết quả khảo sát cụ thể như bảng

Thực trạng chỉ đạo ứng dụng CNTT, đảm bảo CSVC

-TB phục vụ HĐDH khám phá ở trường THPT Kiến An

Nội dung đánh giá

Rất yếu

3 Xây dựng website của nhà

trường, kho dữ liệu và tài liệu dạy

Nội dung đánh giá

Rất yếu

phá

5 Phân công trách nhiệm cán bộ

thiết bị phối hợp với tổ chuyên

môn lập kế hoạch sử dụng thiết bị

dạy học một cách tối ưu

- Trường đã xây dựng được website, kho dữ liệu và tàiliệu dạy học điện tử phục vụ HĐDH khám phá môn Toán; banhành các quy định về ứng dụng CNTT, sử dụng CSVC- thiết

bị trong dạy học khám phá

- Nhà trường đã tổ chức cho GV và HS thi các sản phẩm

ứng dụng CNTT trong dạy học khám phá

Tuy nhiên, theo ý kiến của thầy giáo hiệu trưởng nhàtrường “việc chỉ đạo ứng dụng CNTT, đảm bảo CSVC - TBphục vụ HĐDH khám phá môn Toán ở trường cũng cònnhững hạn chế nhất định, đó là: một bộ phận GV còn gặp khókhăn trong ứng dụng CNTT; cơ sở hạ tầng CNTT chưa đápứng được nhu cầu của GV và HS; CSVC - TB dạy học cònthiếu và chưa đồng bộ ”

- Thực trạng chỉ đạo xây dựng chính sách, tạo động lực thúc đẩy giáo viên và học sinh phát huy tốt vai trò của mình trong dạy học khám phá

Để đánh giá thực trạng chỉ đạo xây dựng chính sách, tạođộng lực thúc đẩy giáo viên và học sinh phát huy tốt vai trò củamình trong dạy học khám phá môn Toán, chúng tôi đã tiến hànhđiều tra và tham khảo ý kiến của CBQL và giáo viên nhà trườngTHPT Kiến An Tác giả đã khảo sát đối với 87 giáo viên đanggiảng dạy tại Trường Kết quả điều tra được tập hợp và xử lý quabảng 2.4 sau đây

- Thực trạng chỉ đạo xây dựng chính sách, tạo động lực thúc đẩy GV và HS phát huy tốt vai trò của mình trong

Rất yếu

1 Hiệu trưởng quan tâm xây dựng

phá môn Toán để xét các danh

hiệu thi đua, để khen thưởng và để

làm điều kiện cho sự thăng tiến của

GV

Nội dung đánh giá

Rất yếu

5 Kiến tạo bầu không khí thân

Với các mức độ khác nhau, đã sử dụng kết quả dạy họckhám phá để xét các danh hiệu thi đua, để khen thưởng và đểlàm điều kiện cho sự thăng tiến của GV

Trao đổi với tác giả về vấn đề này, thầy giáo hiệu trưởngnhà trường trường nhận xét: “Hiện nay, việc chỉ đạo xây dựngchính sách, tạo động lực thúc đẩy HĐDH khám phá môn

Toán cũng còn những bất cập nhất định: việc động viên,khuyến khích GV, HS trong giảng dạy và học tập theo địnhhướng phát triển NL chưa kịp thời, thiết thực; chưa chú trọngkiến tạo bầu không khí thân thiện và tích cực, tôn trọng nhữnggiá trị văn hóa nhà trường ”.

- Thực trạng về hoạt động dạy của giáo viên

Hàng năm, các trường phổ thông Việt Nam tiến hànhđánh giá giáo viên dựa trên các văn bản qui định từ Bộ giáodục, giáo viên Toán cũng được xếp loại, đánh giátheo quyđịnh chung như giáo viên các bộ môn khác Việc đánh giágiáo viên tiểu học dựa vào Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểuhọc; Việc đánh giá giáo viên trung học dựa vàoChuẩn nghềnghiệp giáo viên trung học

Đánh giá giáo viên theo Chuẩn thực chất là đánh giánăng lực nghề nghiệp của giáo viên Năng lực nghề nghiệpbiểu hiện ở phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và năng lực

sư phạm của người giáo viên Đánh giá giáo viên theo Chuẩn

là một quá trình thu thập các minh chứng thích hợp và đầy đủnhằm xác định mức độ năng lực nghề nghiệp của giáo viên.Các chuẩn nghề nghiệp này

- Giúp giáo viên tự đánh giá phẩm chất chính trị, đạođức lối sống, năng lực nghề nghiệp, từ đó xây dựng kế hoạchrèn luyện phẩm chất đạo đức và nâng cao trình độ chuyênmôn, nghiệp vụ.

- Làm cơ sở để đánh giá, xếp loại giáo viên hằng năm phục

vụ công tác xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và

sử dụng đội ngũ giáo viên

- Làm cơ sở để xây dựng, phát triển chương trình, bồidưỡng giáo viên

- Làm cơ sở để nghiên cứu, đề xuất và thực hiện chế độchính sách đối với giáo viên; cung cấp tư liệu cho các hoạtđộng quản lý khác

Đánh giá giáo viên theo Chuẩn không phải chủ yếu đểbình xét danh hiệu thi đua hằng năm, mà là xem xét những gìgiáo viên phải thực hiện và đã thực hiện được, những gì giáoviên có thể thực hiện được Trên cơ sở đó khuyến cáo giáoviên xây dựng chương trình, kế hoạch tự rèn luyện, tự bồidưỡng nâng cao năng lực nghề nghiệp

- Đánh giá về việc chuẩn bị lên lớp và lên lớp của giáo

Giảng dạy ở hệ THPT vừa có những thuận lợi vừa gặpnhững khó khăn nhất định HS THPT (từ 15 đến 18), tâm sinh

lý HS đang phát triển, nên có nhiều khi vừa dạy vừa dỗ, nhiều

HS còn ham chơi chưa xác định được mục đích, động cơ họctập Đặc biệt HS nằm trong một thành phố lớn lại gặp rấtnhiều cạm bẫy của xã hội, games trên internet, tình cảm yêuđương, đua đòi…, mức độ nhận thức của các em còn nhiềuhạn chế dễ xa ngã Nhưng bên cạnh đó đa số HS và phụhuynh đều quan tâm đến học tập Vì vậy, GV THPT giảngdạy không những chỉ truyền đạt kiến thức môn học mà cònchú trọng tới việc giáo dục kỹ năng sống cho HS Đặc biệt đốivới GV Toán, ngoài giảng dạy kiến thức cơ bản còn phải hếtsức chú trọng tới việc giáo dục ý thức đạo đức, tính chính xác,tính kỷ luật cao Giáo viên thực sự có tâm huyết và say mêvới nghề, gần gũi với HS đó là điểm sáng, điểm tựa cho HS

để HS thực sự yêu thầy, hàng ngày mong muốn được đếntrường Giữa thầy và trò luôn thân thiện với nhau, tạo độnglực thúc đẩy cho việc dạy và học Xác định vị trí, môi trườngmình dạy, nhiều năm qua đội ngũ GV trong nhà trường đãthực sự có tâm quyết với nghề, mỗi thầy giáo, cô giáo đã và

đang trở thành tấm gương tự học và sáng tạo Để có một tiếtdạy tốt thật sự giáo viên phải chuẩn bị rất nhiều ngoài kiếnthức truyền đạt theo SGK giáo viên còn phải chọn lựa phươngpháp, bài tập khó dễ ứng với từng đối tượng mà mình truyềnđạt Tác giả đã khảo sát đối với 17 giáo viên của tổ Toán, 03lãnh đạo trường THPT Kiến An, kết quả cụ thể như bảng sayđây:

- Kết quả khảo sát thực trạng hoạt động giảng dạy môn Toán

H S

G V

H S

G V

H S

G V

H S

G V

H S

Soạn bài, chuẩn bị

kỹ bài giảng trước

một chiều (GV giảng, học sinh nắm kiến thức thụ động), từkhi thay sách, GV đã tích cực đổi mới phương pháp: tích cực,sáng tạo, GV chỉ là người giúp HS lĩnh hội tri thức, chứkhông nhồi nhét kiến thức Tuy nhiên, kết quả khảo sát ở trêncho thấy việc cập nhật, mở rộng bài giảng với những kiếnthức mới còn hạn chế (GV- 30% tốt, HS - 20% tốt) Số GV

mở rộng kiến thức cho HS chưa nhiều, một phần do HS chưa

đủ trình độ cập nhật thêm thông tin mới nên GV không dám

bổ sung vào bài dạy, mặt khác do trình độ, năng lực của GVcòn hạn chế, chưa thật đầu tư vào chuyên môn Việc sử dụngphương tiện dạy học tích cực đúng với đặc thù của bộ mônđược HS đánh giá ở mức độ trung bình, yếu còn 10%, là phảnánh đúng thực tế, vì môn Toán trong nhà trường THPT đượcchia làm các phân môn Nhiều GV chưa đầu tư vào 2 phânmôn Hình học và giải tích đối với HS là vô cùng khó khăn.Toán học là bộ môn có đặc thù riêng, vì vậy, khi giảng dạycần phải chú ý tới phát triển năng lực tư duy logic - hiểu vấnđề-cần sử dụng kiến thức nào cho việc giải quyết bài toán đó.Học toán trong nhà trường vừa mang những nét phổ quát củahoạt động trí tuệ nói chung, lại có những nét đặc thù bởi tínhđịnh hướng của môn học (theo thống kê của bảng trên, việc

đọc - hiểu nội dung bài giảng đối với GV- 4% trung bình,yếu; HS đánh giá còn 6% yếu) Với số liệu đó, chứng minhmột điều còn tồn tại: một số GV chưa tập trung nghiên cứuchuyên môn, nâng cao năng lực sư phạm, đòi hỏi phải cónhững biện pháp quản lý chặt chẽ và đưa ra phương pháp hữuhiệu để nâng cao chất lượng dạy học.

- Đánh giá về phương pháp dạy học và hình thức tổ chức dạy học

Toán học là môn học có đặc thù riêng, để dạy Toánthành công GV phải hết sức chú trọng tới đặc thù của cácphân môn trong bộ môn để có những phương pháp đúng, phùhợp với môn học và năng lực người học Sử dụng phươngpháp phải gắn với hình thức tổ chức dạy học sao cho phù hợpvới từng bài, từng phân môn cụ thể của môn học Hàng năm,

tổ bộ môn thường tổ chức dự giờ thao giảng phương pháp đểthống nhất chung trong tổ Tuy nhiên, khi tổ chức thực hiện,với năng lực sư phạm, trình độ chuyên môn của từng cá nhânkhác nhau, nên hiệu quả chưa được đồng đều Một số GVchưa đổi mới được phương pháp giảng dạy theo tinh thần đổimới của Bộ Những GV có thâm niên nghề lâu năm chưa ápdụng được phương pháp khám phá, tổ chức cho HS học

nhóm, vẫn còn tình trạng nhồi nhét kiến thức, giáo viên giảngbài và truyền thụ kiến thức một chiều, học sinh chỉ biết ghichép thụ động, chưa tổ chức hướng dẫn HS tự chiếm lĩnh trithức trên cơ sở GV hướng dẫn, gợi mở, nêu vấn đề Còn GVtrẻ về tuổi nghề lại thiếu kiến thức, thiếu kinh nghiệm truyềnđạt, có những mảng kiến thức giáo viên truyền thụ không rõràng, dẫn đến việc học sinh khó nắm bắt mặc dù nội dungkiến thức lại rất đơn giản (tuy nhiên, việc ứng dụng CNTTtương đối tốt, bởi chính trong trường sư phạm các thầy côcũng được trang bị kiến thức tin học bài bản dù chuyên ngànhđào tạo không phải là tin học) Tác giả đã khảo sát đối với 17giáo viên đang giảng dạy tại trường, kết quả cụ thể như sau:

- Kết quả khảo sát thực trạng sử dụng PP và HT TCDH

khám phá môn Toán

Đôi khi

Không bao giờ

tài liệu, tự tìm hiểu kiến

thức thông qua các loại

Đôi khi

Không bao giờ

GV HS G

V

H

S GV HS

luyện tập theo chuyên đề

Theo bảng khảo sát, về các phương pháp, HTTCDH đãđược áp dụng đại đa số ý kiến của GV và HS đều tươngđồng, tương đối thống nhất Song, riêng phần tổ chức câulạc bộ yêu thích toán học, tổ bộ môn chưa làm được

Tổ chức hoạt động nhóm, thảo luận chưa được đồng bộgiữa các GV trong tổ, còn hạn chế ở một số GV có nghiệp vụ

sư phạm trung bình, một số GV cho rằng, họ không thể thựchiện được vì đối tượng HS quá yếu Khi tổ chức thảo luận HSkhông chịu trình bày, còn rụt rè không dám phát biểu trướctập thể Một số HS khi trình bày không rõ ràng chính xác, ấpúng làm ảnh hưởng về thời gian, ảnh hưởng tới lượng kiếnthức trong 1 tiết học (chỉ được 45 phút), với những lý do đó,

GV e ngại không thực hiện thảo luận nhóm, càng làm ảnh

hưởng đến tính sáng tạo, năng lực của HS Điều đó cũng làmảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng giáo dục của bộ mônToán nói riêng và nhà trường nói chung Do vậy, hầu hết các

GV và các nhà QL, kể cả HS đều thống nhất ý kiến: tăngcường thảo luận nhóm để HS có khả năng phát huy được tính

tự chủ, khả năng giao tiếp, sáng tạo lĩnh hội kiến thức tránhlập khuôn, máy móc nhằm phát triển năng lực người học

- Đánh giá về mức độ sử dụng các phương tiện DH

Tất cả hầu hết các GV đều xử dụng soạn bài được trênmáy tính dạy với trình chiếu bằng Power Piont trên máy chiếuhay LCD Nhưng bên cạnh lại có rất ít GV dùng được bảngtương tác kết hợp với Overhead, lý do vì Sở bàn giao máynhưng không triển khai cho người hướng dẫn GV xử dụngmột cách thiết thực, nhà cung cấp bảng thông minh đều hướngdẫn qua loa không đến nơi đến chốn Các phòng nghe nhìn,phòng máy tính, thư viện, thực hành hóa, thực hành lý đềuđược GV tận dụng hướng dẫn HS thực hành tốt

- Thực trạng hoạt động học khám phá môn Toán của học sinh

Trong quá trình đào tạo, HS không chỉ đơn thuần là đối

tượng học mà còn là chủ thể của đào tạo Vì vậy, khi nghiêncứu thực trạng hoạt động dạy học môn Toán, chúng ta khôngthể không tìm hiểu về người học.

- Về kiến thức nền: Đa số học sinh đã có những kiếnthức cơ bản, qua điều tra, khảo sát chất lượng đầu năm (2017-2018) thu được kết quả như sau: 15% HS giỏi; 60% HS Khá;20% HS trên trung bình; 5% HS dưới trung bình

- Về hứng thú học: 80% học sinh có hứng thú học bộmôn Toán

- Về phong cách học:

Gần 50% HS thích hoạt động nhóm;

15% HS thích tự suy nghĩ;

15% HS thích học tra cứu trên mạng;

20% HS thích nghe giảng và có ý kiến phát biểu

Nhìn chung, các em mong muốn được kết hợp các loạiphong cách học đa dạng, phong phú phù hợp với đặc trưngcủa bộ môn Điều này xuất phát từ thực tế, không có mộtphương pháp nào là vạn năng, mà cái cốt lõi người dạy và

người học phải biết kết hợp thành thạo các phương pháp đểngười học chiếm lĩnh kiến thức một cách có hiệu quả nhất.

Trình độ đầu vào của học sinh đầu cấp (tuyển sinh vàolớp 10) so với mặt bằng toàn Thành phố trường đang ở nhóm

2 Như vậy, việc thi tuyển sinh vào 10 ở trường THPT củaThành phố đã phân hóa năng lực HS rõ rệt

Đầu vào tương đối ổn định nhưng người dạy và CBQLchưa lập kết hoạch chiến lược phù hợp, đúng mục tiêu nên khitìm hiểu về thực trạng hoạt động dạy học môn Toán tác giảtập trung tìm hiểu những thực trạng ảnh hưởng trực tiếp đếnchất lượng học tập của HS: mục đích, động cơ học tập; ý thức,thái độ học tập; phương pháp và kết quả học tập của HS

Trường THPT Kiến An đã có bề dày lịch sử trong quátrình đào tạo, là trường luôn đạt chuẩn nằm ở nhóm 2 trongnhiều năm liền, học sinh ngoan và có điều kiện học tập tốt;trường chuẩn đã nhiều lần nhận huân chương lao động củachính phủ, qua khảo sát bằng phiếu điều tra gửi cho 17 giáoviên tổ Toán và một số HS giỏi, khá, trung bình, yếu, kém ởcác lớp kết quả điều tra được tác giả điều tra đối với thể hiệnqua bảng như sau: