THỰC NGHIỆM sư PHẠM sử DỤNG PHƯƠNG PHÁP nêu vấn đề TRONG dạy học bài tư TƯỞNG hồ CHÍ MINH về cán bộ và CÔNG tác cán bộ môn NHỮNG vấn đề cơ bản của CHỦ NGHĨA mác LÊNIN, tư TƯỞNG hồ CHÍ MINH

THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁPNÊU VẤN ĐỀ TRONG DẠY HỌC BÀI TƯ TƯỞNG HỒ CHÍMINH VỀ CÁN BỘ VÀ CÔNG TÁC CÁN BỘ MÔN NHỮNGVẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC LÊNIN, TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH.

THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP

NÊU VẤN ĐỀ TRONG DẠY HỌC BÀI TƯ TƯỞNG HỒ CHÍMINH VỀ CÁN BỘ VÀ CÔNG TÁC CÁN BỘ MÔN NHỮNGVẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC LÊNIN, TƯ

TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

- Khái quát về quá trình thực nghiệm

- Nội dung thực nghiệm:

Triển khai các biện pháp vận dụng phương pháp nêu vấn

đề trong dạy học bài Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ vàcông tác cán bộ thông qua việc soạn giáo án và dạy thựcnghiệm bài học cho học viên lớp TCLL-HC của trung tâm Bồidưỡng Chính trị của huyện

- Cách thực nghiệm

a Giai đoạn 1: Chuẩn bị cho thực nghiệm

Bước 1: Soạn giáo án bài “Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán

bộ và công tác cán bộ” theo hướng sử dụng phương pháp dạy

học nêu vấn đề.

Bước 2: Lựa chọn mẫu thực nghiệm và xác định nhómđối chứng Lớp Trung cấp LLCT – HC khóa học viên đượcphân thành 2 nhóm: nhóm thực nghiệm là học viên và nhómđối chứng là học viên

- Tập huấn GV: Thống nhất mục đích, nhiệm vụ, nộidung thực nghiệm, biện pháp tổ chức thực nghiệm, cách thứctiến hành, thống nhất kế hoạch thực nghiệm (thời gian, nộidung tổ chức hoạt động, cách thức kiểm tra, đánh giá), chuẩn

bị phương tiện cần thiết cho thực nghiệm

b Giai đoạn 2: Triển khai thực nghiệm

Bước 1: Kiểm tra các điều kiện cho thực nghiệm (tài liệu,

cơ sở vật chất, phương tiện, hoạt động và các vấn đề liên

Bước 2: Tiến hành thực nghiệm

Vòng 1: Giáo viên dạy thử nghiệm giáo án sử dụng phươngpháp nêu vấn đề phần“Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ”

Vòng 2: Giáo viên dạy thử nghiệm giáo án sử dụng phươngpháp nêu vấn đề phần “Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cánbộ”

Trong quá trình tổ chức thực nghiệm, chúng tôi trực tiếp dựcác hoạt động để thu thông tin, đánh giá biểu hiện hành vi và sựchuyển biến, thay đổi của học viên tham gia thực nghiệm

- Thời gian thực nghiệm: Chia làm 2 giai đoạn

+ Vòng 1: Dạy thử nghiệm phần “Tư tưởng Hồ Chí Minh

về cán bộ”

+ Vòng 2: Dạy thử nghiệm phần “Tư tưởng Hồ ChíMinh về công tác cán bộ”

Bước 3: Kiểm tra, đánh giá kết quả thực nghiệm

Kiểm tra, đánh giá sự thay đổi về nhận thức và thái độ HTcủa học viên trước và sau bài học Đánh giá khâu chuẩn bị và

tổ chức hoạt động dạy thử nghiệm cho học viên.

c Xử lý kết quả thực nghiệm

Bước 1: Xác định tiêu Chí và thang đánh giá

Đánh giá về nhân thức:

Từ 9 đến 10 điểm: Mức độ vận dụng – Hiểu, lấy được

ví dụ minh họa, có ý tưởng sáng tạo khi liên hệ nội dungbài học với thực tiễn, đánh giá đúng về thực tiễn

Từ 7 đến 8 điểm: Mức độ Hiểu – Tái hiện được đầy đủnội dung kiến thức của bài học, phân tích được các ý cơ bản

Từ 5 đến 6 điểm: Nhận thức ở mức độ trung bình- Họcviên tái hiện được trên 50% kiến thức của bài học

Từ 3-4 điểm: Nhận thức ở mức độ dưới trung bình – họcviên tái hiện dưới 50% kiến thức của bài học

Từ 1 đến 2 điểm: Mức độ yếu - Nhận thức phần lớn làchưa đúng, phần lớn là chưa đầy đủ về nội dung bài học

Từ 0 đến 1 điểm: Mức độ kém - Nhận thức hoàn toàn sai

về nội dung bài học, không làm được bài, làm không đúngyêu cầu

Bước 2: Xử lý kết quả thực nghiệm

Sử dụng Ecxel để xử lý số liệu đo nhận thức của học viêntham gia trước và sau thực nghiệm vòng 1 và vòng 2 trên cácphương diện: tỷ lệ %, điểm trung bình, phương sai, độ lệchchuẩn

Bên cạnh đó, chúng tôi dự giờ, phân tích kết quả bài kiểmtra- là sản phẩm hoạt động của học viên, phỏng vấn học viên

để có thông tin đánh giá định tính về sự thay đổi trong nhậnthức và hứng thú học tập của học viên

Bước 3: Phân tích kết quả thực nghiệm

- Nội dung dạy thực nghiệm

Phần 1: Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ

2 Tích cực hóa tri thức

Giới thiệu bài mới

* GV: Có quan điểm cho rằng

“cán bộ nào, phong trào ấy”.Anh(chị) hãy chia sẻ suy nghĩcủa mình về quan điểm đó?

* HV: Trả lời

* GV: nhận xét và củng cố nộidung câu trả lời đúng Khẳngđịnh đó là thể hiện vai trò củacán bộ đối với sự thành côngbền vững của phong trào, của tổchức

Hồ Chí Minh không chỉ là nhàvăn, nhà thơ, nhà cách mạng đạitài, trong di sản để lại cho thế

hệ sau, bài học lý luận về cán bộ

và công tác cán bộ còn nguyên ýnghĩa, giá trị

3 Bài 12: Tư tưởng Hồ Chí

Minh về cán bộ và công

1.1.Tư tưởng Hồ Chí Minh

về vị trí, vai trò của người

đầu của “bộ ba” quyết

định hiệu quả của các

- Nghiên cứu tìm các phương ángiải quyết vấn đề:

GV mời 2-3 học viên trả lời câuhỏi

- HV: Trả lời

- GV lắng nghe và mời một sốhọc viên khác nhận xét, bổ sungcho câu trả lời

- Giải quyết vấn đềGV: Tổng kết lại các câu trả lờicủa các học viên Chỉ ra nhữngđiểm chủ yếu đã và cần đượcquan tâm

- Kết luận: GV đưa ra kết luận

về Tư tưởng Hồ Chí Minh về vịtrí, vai trò, yêu cầu đối với cán

Tư tưởng Hồ Chí Minh đã đềcập đến những yêu cầu gì đốivới đạo đức và năng lực của

Đạo đức là cái gốc

của người cách mạng, là

cơ sở nuôi dưỡng, phát

triển đời sống tinh thần

của con người

của mọi công việc và là

phẩm chất của mỗi con

người

“Đạo đức cách

mạng là yêu cầu trước

tiên và căn bản nhất đối

Ấn định thời gian và thống nhấtcách tìm phương án trả lời củacác nhóm và hình thức trìnhbày, thảo luận của nhóm vớitoàn lớp

Mỗi nhóm HV có nhiệm vụ tìmphương án trả lời cho một câuhỏi nêu trên Hình thức tìmphương án trả lời của mỗi nhóm

là thảo luận trả lời cho câu hỏi Giảng viên bao quát lớp và theodõi tiến độ làm việc của cácnhóm để đưa ra những gợi ý, tư

cán bộ

- Trung với nước, hiếu với

dân

+ “Trung với nước”

thể hiện tinh thần yêu

nước, ý Chí quyết tâm

chống xâm lược, giải

phóng dân tộc, giải phóng

giai cấp, giải phóng con

người + “Hiếu với dân”

thì phải yêu dân, kính dân,

tôn trọng dân, lấy dân làm

bộ theo tư tưởng Hồ Chí Minh.Các nhóm khác lắng nghe và đặtcâu hỏi phát vấn, thảo luận vềnhững vấn đề còn thắc mắc.Các nhóm khác lắng nghe, bổsung

GV nhận xét, trao đổi, chia sẻthêm bằng những câu chuyện vềcuộc đời cách mạng của Hồ ChíMinh có liên quan đến quanđiểm, tư tưởng của người về đứccủa cán bộ cách mạng

+ Đối với cán bộ, đảng viên

- Yêu thương con người,

sống có nghĩa, có tình

(yêu điều thiện, chống

điều ác; thương yêu trên

lập trường giai cấp công

nhân – không mang tính

trừu tượng chung chung,

và phải mang tính thực

tiễn)

- Tinh thần quốc tế

trong sáng, thủy chung

1.2.2.Yêu cầu của Hồ Chí

phải “… tuyệt đối trung thànhvới Đảng, với nhân dân” [19,tr.587], phải “tận trung vớinước, tận hiếu với dân”[15, tr.113]; phải luôn nắm vững dântình, hiểu dân, quan tâm đến đờisống vật chất và tinh thần củanhân dân; phải làm cho dân hiểu

rõ nghĩa vụ và quyền lợi củangười làm chủ đất nước

Về cần, kiệm, liêm, Chính :-> Đối với cần, mỗi cán bộ phảithấy rõ: “Lao động là nghĩa vụthiêng liêng, là nguồn sống,nguồn hạnh phúc của mỗi chúngta” [20, tr.69]

- > tiết kiệm từ cái to đến cáinhỏ; “không xa xỉ, không hoangphí, không bừa bãi” [16, tr.122],

Minh về năng lực của

chịu đựng cái kết quả của

sự lãnh đạo của ta.

2 Phải tổ chức sự

thi hành cho đúng Mà

muốn vậy, không có dân

không phô trương, hình thức

->Bác từng dạy là “ Liêm làkhông tham ô và luôn luôn tôntrọng, giữ gìn của công và củanhân dân” [18, tập 9 Tr.145],

“không xâm phạm một đồng xu,hạt thóc của Nhà nước, của nhândân” [20, tr.70]; “không thamđịa vị Không tham tiền tài.Không tham sung sướng Khôngham người tâng bốc mình”

-> Chính : không tự cao, tự đại;không nịnh trên, khinh dưới,không dối trá, lừa lọc, luôn giữthái độ chân thành, khiêm tốn,đoàn kết ; “Việc thiện thì dù nhỏmấy cũng làm Việc ác thì dùnhỏ mấy cũng tránh”

* GV mời một trong các nhómtrình bày kết quả làm việc của

chúng giúp sức thì không

xong

3 Phải tổ chức sự

kiểm soát, mà muốn kiểm

soát thì phải có quần

chúng giúp mới được.”

Như vậy toàn bộ di sản

Hồ Chí Minh cho thấy,

điều căn cốt về năng lực

của người cán bộ không

nằm ở lý luận mà nằm ở

thực tiễn; phải từ trong

quần chúng ra, trở lại nơi

quần chúng

nhóm mình sau khi kết thúc thờigian thảo luận về năng lực (tài)của cán bộ theo tư tưởng Hồ ChíMinh

Các nhóm khác lắng nghe và đặtcâu hỏi phát vấn, thảo luận vềnhững vấn đề còn thắc mắc.Các nhóm khác lắng nghe, bổsung

GV nhận xét, trao đổi, chia sẻthêm bằng những câu chuyện vềcuộc đời cách mạng của Hồ ChíMinh có liên quan đến quanđiểm, tư tưởng của người vềnăng lực (tài) của cán bộ cáchmạng

- Kết luận:

GV khẳng định những điểmChính về đức của người cán bộ:

đạo đức là một đặc trưng cơ bảncủa xã hội xã hội chủ nghĩa; làthước đo chất người của mỗingười; là sức mạnh trong sựnghiệp xây dựng và bảo bảo vệ

Tổ quốc, liên quan đến sự thànhbại của cách mạng Yêu cầu đốivới đạo đức cán bộ : Trung vớinước, hiếu với dân ; Luôn phảicần kiệm liêm Chính, Chí công

vô tư ; biết yêu thương conngười, sống có tình có nghĩa và

có tinh thần quốc tế trong sáng,thủy chung

GV khẳng định những điểmChính về tài của người cán bộ:Năng lực của cán bộ thể hiện ởbản lĩnh và phương pháp, phongcách lãnh đạo

- Vận dụng :

Vậy, để có được đạo đức vànăng lực cán bộ theo tư tưởng

Hồ Chí Minh, chúng ta cần làm

gì ?

- HV : Học tập tấm gương HồChí Minh về đạo đức và khôngngừng tự bồi dưỡng năng lực.Dám nghĩ, dám làm, dám chịutrách nhiệm Học thông qua làmChính là con đường học trảinghiệm hữu ích

*Con đường rèn đạo đức và bồi

dưỡng năng lực:

- Bền bỉ tu dưỡng, rèn luyệnsuốt đời thông qua thực tiễncách mạng

Nói đi đôi với làm, phải nêugương tốt về đạo đức

- Xây đi đôi với chống

bộ lãnh đạo được Hồ Chí Minhkhái quát trong các bài nói, bàiviết và thể hiện trong Chínhphong cách làm việc của Bác:Vậy, người cán bộ cần rèn luyệnphong cách như thế nào?

- Nghiên cứu tìm phương án giải quyết vấn đề:

+ GV mời 1-2 học viên trả lời+ GV mời các học viên khácnhận xét, bổ sung

- Giải quyết vấn đề

GV thuyết trình, lấy ví dụ minhhọa về Chính cuộc đời của Hồ

tố tri thức, trí tuệ là quan trọngnhất.

+ Độc lập là không lệ

thuộc, không phụ thuộc, không

bắt chước + Tự chủ là chủ động

suy nghĩ, tự mình làm chủ suynghĩ của mình, biết làm chủ bản

thân và công việc + Sáng tạo là

phù hợp với những điều

kiện lịch sử cụ thể Phải

mở rộng tư duy, nghiên

cứu mọi tư tưởng, học

“nghịch lý táo bạo” Điều

này cho thấy, trong phong

cách tư duy của người cán

gọn, dễ hiểu Đòi hỏi mỗi

vận dụng đúng quy luật chung cho phù hợp với cái riêng, cáiđặc thù, là sẵn sàng từ bỏ nhữngcái cũ xấu xa, lạc hậu;Tìm tòi,

đề xuất những cái mới phù hợpvới quy luật khách quan để trảlời những câu hỏi thực tiễn đặtra

Ví dụ: Về diễn đạt, Người yêucầu cán bộ, đảng viên khi nói vàviết: “Điều gì biết thì nói biết,không biết thì nói không biết,không nên nói ẩu”, viết “… phảiđúng sự thật Không được bịara”, “Chưa điều tra, chưa nghiêncứu, chưa biết rõ, chớ nói, chớviết”, “Khi không có gì cần nói,không có gì cần viết, chớ nói,chớ viết càn”

Cán bộ tuyên truyền khi

- Viết và nói phải

chân thực, không nên nói

ẩu, không được bịa ra.

Viết và nói đúng sự thật

tức là nói cả những sai

lầm khuyết điểm Công

khai thừa nhận và sửa

chữa sai lầm khuyết điểm.

đúng, nhằm không đúng mụcđích”

Cách viết, cách nói của

Hồ Chí Minh là sự lựa chọnthích hợp để trả lời bốn câu hỏi

cơ bản:Viết và nói để làm gì?(mục tiêu);Viết và nói cho ai?(đối tượng);Viết và nói cái gì?(nội dung);Viết và nói thế nào?(phương pháp)

- Kết luận: GV khẳng địnhnhững điểm Chính về phongcách cán bộ theo tư tưởng HồChí Minh Nhấn mạnh phongcách tư duy, phong cách diễnđạt, phong cách ứng xử, phongcách sinh hoạt…

Phong cách dân chủ có nội

dung dân chủ trong Đảng

và dân chủ với nhân dân.

cả cán bộ và cho dân chúng hiểu Mỗi cán bộ phải học hỏi

những kinh nghiệm hay, tránhnhững kinh nghiệm dở, áp dụngnhững kinh nghiệm cũ vàonhững công việc mới

Về thực hành dân chủ trong Đảng, mỗi cán bộ đảng

viên, nhất là cán bộ lãnh đạo

* Phong cách ứng xử

- Hồ Chí Minh am

tường năm cái biết trong

ứng xử của người phương

Đông: Tri kỷ 知 知 (biết

mình), tri bỉ 知 知 (biết

người), tri thời 知 知 (biết

thời thế), tri túc 知 知 (biết

cá nhân phụ trách

Về phát huy quyền làm chủ của nhân dân Người cán

bộ, đảng viên phải làm cho nhândân có năng lực làm chủ, biết

hưởng quyền dân chủ, biết dùng quyền dân chủ của mình, dám

nói, dám làm Phải coi trọngviệc nâng cao dân trí, bồi dưỡng

ý thức làm chủ, phát triển vănhóa Chính trị và tính tích cựccủa công dân

độ làm chuẩn, lấy trong

sạch thanh cao làm vui,

lấy gắn bó với con người,

với thiên nhiên làm niềm

say mê vô tận

- Tác phong khoa học.

Đòi hỏi cán bộ, đảng viên: Làmviệc cần phải đi sâu, đi sát, điềutra nghiên cứu, nắm người, nắmviệc, nắm tình hình cụ thể Phảinắm thông tin và xử lý thông tinmột cách khoa học Trong côngviệc phải biết quý trọng thờigian, giờ nào việc ấy Làm việcphải có mục đích rõ ràng;chương trình, kế hoạch đặt raphải sát hợp Lãnh đạo phải gắnvới kiểm tra; lãnh đạo phải cụthể, phải kịp thời, phải thiết thực,phải có trọng điểm và có điểnhình Phải thường xuyên chú ýđến công tác tổng kết, rút kinhnghiệm

- Hiện nay, tu dưỡng theophong cách ứng xử Hồ ChíMinh là phải chân thực, luôn

luôn xem mình là người bìnhthường

- Học Hồ Chí Minh trong cáchứng xử với nhân dân là phải cóthái độ ân cần, niềm nở, vừathân ái vừa nhiệt tình Đặc biệt,đối với cán bộ lãnh đạo, quản lýcác cấp, tuyệt đối không đượcdùng sức mạnh của quyền lựctrong ứng xử với quần chúngnhân dân

Học theo Bác, mỗi cán bộ, đảngviên phải tu dưỡng, rèn luyệnphong cách sinh hoạt từ cái ăn,cái mặc đến sử dụng trang thiết

bị vật dụng cho sinh hoạt hàngngày trong đi lại, ở phòng làmviệc Đặc biệt chú ý đến tinhthần tiết kiệm, ngăn nắp, gọngàng…

-Giáo viên tổng kết, đánh giá

các nội dung cơ bản của phần I

Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán

bộ thể hiện ở mấy điểm về Vịtrí, vai trò của cán bộ; Yêu cầu

về đức và tài đối với cán bộ;phong cách cán bộ

Phần 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ

(Nội dung giáo án Phần phụ lục) 3.3 Phân tích kết quả thực nghiệm

3.3.1 Thực trạng nhận thức của học viên liên quan đến

nội dung bài học trước thực nghiệm

Trước khi tác động sư phạm theo mục đích thực nghiệm,

chúng tôi khảo sát trình độ ban đầu của học viên nhóm thực

nghiệm và nhóm đối chứng bằng bài kiểm tra số 1 Sau khi

chấm bài, số liệu thống kê được trình bày ở bảng sau:

- ĐIểm kiểm tra trước thực nghiệm vòng 1

Số liệu ở bảng trên cho thấy: Điểm dưới trung bình (điểm

4 và điểm 3) có ở cả hai nhóm Đây là các bài viết không trả

lời hết nội dung câu hỏi, không phân tích được theo yêu cầucủa đề bài Đặc biệt có những bài viết có dung lượng khá dàinhưng lạc đề, không đúng yêu cầu của đề bài

ĐIểm trung bình chiếm tỉ lệ cao: ĐIểm 5 ở nhóm TN là25% và nhóm ĐC là 38,70 %; điểm 6 thì tỉ lệ ở nhóm TN là22,22% trong khi đó nhóm ĐC là 16,12%

ĐIểm khá tập trung chủ yếu vào điểm 7 ở cả hai nhóm.Trong đó, nhóm TN là 19,44%, nhóm ĐC là 22,58%; điểm 8

có tỉ lệ ít hơn – nhóm TN là 8,33 và nhóm ĐC là 3,22%

ĐIểm 9: chỉ có ở nhóm TN, tỉ lệ 2,77%

Nhìn chung, ở cả 2 nhóm TN và ĐC, điểm kiểm tra đầuvào có phổ điểm rộng, dao động từ 3 đến 9 Điều đó, chứng tỏnhận thức về vấn đề kiểm tra có sự chênh lệnh khá rõ giữa cáchọc viên lớp Trung cấp LCCT – HC 95 Bên cạnh đó, số họcviên có bài đạt điểm cao thấp, nhiều học viên có bài phổ điểmdưới 5 Qua đó, chúng tôi xác định: Học viên 2 nhóm nắm trithức ở mức độ trung bình Trình độ của học viên 2 nhóm làgần tương đương nhau Tập trung chủ yếu ở mức điểm trungbình

- Kết quả sau dạy thử nghiệm vòng 1

Sau khi tiến hành kiểm tra, phân loại học viên thành 2nhóm, chúng tôi tiến hành dạy thử nghiệm bằng phương phápnêu vấn đề ở nhóm 1, nhóm 2 vẫn được dạy bằng giáo ánthông thường Sau thử nghiệm, chúng tôi đánh giá kết quả thửnghiệm bằng cách thu thập kết quả học tập của học viên bằngcách kiểm tra viết trên lớp Đề bài như sau: Bằng lý luận vàthực tiễn, hãy phân tích những luận điểm cơ bản của tư tưởng

- Kết quả điểm kiểm tra của học viên nhóm thực nghiệm

và nhóm đối chứng sau thực nghiệm vòng 1

Điểm Nhóm TN Nhóm ĐC