THỰC NGHIỆM sư PHẠM các BIỆN PHÁP sử DỤNG PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH TRONG dạy học CHUYÊN đề GIÁO dục đạo đức CÁCH MẠNG TRONG THỜI kỳ mới

THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM CÁC BIỆN PHÁP SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH TRONG DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNGTRONG THỜI KỲ MỚI... Giai đoạn 1: Chuẩn bị thực nghiệmBước 1: Nghiên

THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM CÁC BIỆN PHÁP SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH TRONG DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG

TRONG THỜI KỲ MỚI

- Kế hoạch thực nghiệm

- Mục đích thực nghiệm

Sau khi nghiên cứu các nội dung liên quan đến vấn đề cơ

sở lý luận và thực tiễn của việc sử dụng phương pháp thuyếttrình trong dạy học lý luận chính trị ở Trung tâm Bồi dưỡngchính trị huyện Nhằm phục vụ cho hoạt động kiểm chứngcho tính khả thi và hiệu quả của việc đổi mới phương phápthuyết trình, tác giả đã tiến hành bước thực nghiệm khoahọc Phương pháp thực nghiệm khoa học trong đề tài này làphương pháp thực nghiệm mang tính đối chứng với mụcđích kiểm tra giả thuyết, đối tượng thực nghiệm được chiathành 2 nhóm: nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng; hainhóm thực nghiệm này có số lượng và trình độ phát triển về

cơ bản ngang bằng nhau (điều này được khẳng định bằngviệc kiểm tra chất lượng ngay từ khâu đầu vào)

Để quá trình tiến hành thực nghiệm theo đúng ý định,chúng tôi đã trực tiếp thực hiện việc kiểm tra, tiến hành đánhgiá hai nhóm với cùng một nội dung bài học nêu ra Trong đó,nhóm thực nghiệm sẽ tiến hành kiểm tra, đánh giá theo hướng

đổi mới, nhóm đối chứng sẽ tiến hành theo phương pháp kiểmtra, đánh giá mang tính truyền thống.

Nhằm bảo đảm tính xác thực, khách quan, công bằng củanội dung thực nghiệm, chúng tôi tiến hành kiểm tra về vấn đềnhận thức và điều tra trưng cầu ý kiến một cách đồng thời cảnhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng Số liệu thống kê sẽđược xử lý một cách khách quan Do đó, kết quả thu được sẽ

là cơ sở vững chắc để khẳng định tính hiệu quả, tính cần thiếtcủa việc đổi mới phương pháp thuyết trình trong vấn đề họctập các môn lý luận chính trị tại Trung tâm Bồi dưỡng chínhtrị huyện

- Giả thuyết thực nghiệm

Giai đoạn 1: Chuẩn bị thực nghiệm

Bước 1: Nghiên cứu nội dung và lựa chọn đơn vị kiến

thức

Bước 2: Lựa chọn lớp đối chứng và lớp thực nghiệm

Bước 3: Xây dựng giáo án dạy học bằng phương pháp

thuyết trình theo hướng tích cực hóa

Giai đoạn 2: Triển khai thực nghiệm

Bước 1: Khảo sát kết quả thực nghiệm

Bước 2: Tiến hành thực nghiệm

Bước 3: Kiểm tra, đánh giá kết quả thực nghiệm

Sau khi thực nghiệm, chúng tôi tiến hành kiểm tra đánhgiá kết quả thực nghiệm nhằm xác định kết quả học tập ở lớpthực nghiệm và lớp đối chứng

Giai đoạn 3: Xử lý kết quả thực nghiệm

- Đối tượng thực nghiệm và đối chứng

* Khảo sát trình độ ban đầu của lớp thực nghiệm và đối chứng

Sau khi học hết 4 chuyên đề, chúng tôi tiến hành cho hailớp Sơ cấp Lý luận chính trị 1 và 2 làm bài kiểm tra Sau đókhi chấm điểm bài kiểm tra, chúng tôi lấy kết quả bài kiểm tracủa hai lớp để đánh giá trình độ nhận thức của học viên hailớp.

Kết quả chấm sẽ được quy về % theo 4 mức độ:

+ Loại giỏi: điểm 9, 10

+ Loại khá: điểm 7, 8

+ Loại trung bình: điểm 5,6

+ Loại yếu: điểm dưới 5

Kết quả thu được như sau:

- Kết quả kiểm tra, đánh giá trình độ ban đầu của Lớp thực

nghiệm và lớp đối chứng

Xếp loại KT, ĐG

Lớp

Loại giỏi Loại khá Loại TB

Loại yếu Số

độ nhận thức của học viên hai lớp thực nghiệm và đối chứng

là tương đương nhau, cho nên việc lựa chọn lớp thực nghiệm

và lớp đối chứng là phù hợp Do đó, chúng tôi khẳng địnhrằng, đây là cơ sở ban đầu hết sức quan trọng, hết sức công

bằng để chúng tôi tiến hành tác động hoạt động sư phạmnhằm thu được kết quả khách quan và chính xác.

- Nội dung thực nghiệm

- Lựa chọn bài thực nghiệm

Chuyên đề Giáo dục đạo đức cách mạng trong thời kỳ mới với thời lượng 30 tiết, gồm 4 chuyên đề nhỏ, được phân

bổ thời lượng như sau:

Một là, Đạo đức và vai trò của đạo đức trong xã hội (5

Bốn là, Giáo dục đạo đức cho cán bộ, đảng viên trong

giai đoạn hiện nay (5 tiết)

Chúng tôi lựa chọn chuyên đề 4: GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY (5 tiết) để tiến hành thực nghiệm.

- Thiết kế giáo án thực nghiệm

Việc soạn giáo án và dạy cho hai lớp thực nghiệm và đốichứng được thực hiện trên cùng một nội dung bài học Giáo

án lớp thực nghiệm và đối chứng đều dựa trên kế hoạch,chương trình, nội dung, yêu cầu theo quy định của trung tâm.Tuy nhiên, việc thiết kế hai giáo án có sự khác biệt cơ bản:

- Giáo án dạy lớp đối chứng được thiết kế trên cơ sở chủđạo là PPTT truyền thống

- Giáo án dạy lớp thực nghiệm có sự kết hợp PPTT vớicác phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực khác

NỘI DUNG GIÁO ÁN THỰC NGHIỆM

Chuyên đề 4

GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN

TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY (5 tiết)

A Mục đích, yêu cầu

* Mục tiêu bài học

1 Về kiến thức: Học viên hiểu được sự cần thiết và nắm

được những phương hướng, giải pháp giáo dục đạo đức chocán bộ, đảng viên trong giai đoạn hiện nay

2 Về kỹ năng: có kỹ năng vận dụng những phương

hướng, giải pháp vào việc tự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức củabản thân và kỹ năng tuyên truyền nhằm giáo dục đạo đức chocán bộ, đảng viên nơi công tác cũng như tại địa phương cưtrú

3 Về thái độ: Học viên có thái độ tích cực, tự giác trong

việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức; thẳng thắn đấu tranh, phêphán những hành vi vi phạm những chuẩn mực đạo đức trongcán bộ, đảng viên và trong quần chúng

B Kết cấu nội dung của bài

I SỰ CẦN THIẾT ĐẨY MẠNH GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨCCHO CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆNNAY

1 Sự tác động của cách mạng khoa học – công nghệ, toàncầu hoá và hội nhập quốc tế đến đạo đức của cán bộ, đảngviên

2 Sự tác động của thể chế kinh tế thị trường, quá trìnhcông nghiệp hoá, hiện đại hoá đến đạo đức, lối sống

3 Thực trạng đạo đức trong Đảng ta hiện nay

II PHƯƠNG HƯỚNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHOCÁN BỘ ĐẢNG VIÊN HIỆN NAY

1 Kế thừa và phát triển các giá trị đạo đức truyền thống,tiếp thu các giá trị mới, phù hợp với yêu cầu thực tiễn, làmphong phú, lành mạnh đời sống tinh thần, đạo đức của xã hội

2 Nội dung cơ bản của giáo dục đạo đức cho cán bộ,đảng viên là tư tưởng đạo đức và tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh

3 Xây đựng đạo đức mới cho cán bộ, đảng viên phải gắnvới việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh

4 Kết hợp chặt chẽ giữa xây và chống, lấy xây làm chínhIII GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨCCHO CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN HIỆN NAY

1 Quán triệt quan điểm giáo dục đạo đức là nhiệm vụ của

tổ chức đảng, và bản thân mỗi cán bộ, đảng viên

2 Nêu gương người tốt, việc tốt, đề cao tính gương mẫu,

sự nêu gương của cán bộ chủ chốt các cấp

3 Tạo dư luận đề cao giá trị đạo đức mới, phê phán mạnh

mẽ chủ nghĩa cá nhân

4 Kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn và xử lý kịp thời mọibiểu hiện xuống cấp, suy thoái về đạo đức, lối sống, bị quầnchúng lên án

5 Thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW của Bộ Chính trị, đẩymạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách HồChí Minh

C Phương pháp giảng dạy

1 Phương pháp giảng dạy

Phương pháp thuyết trình kết hợp với phương pháp nêuvấn đề; đàm thoại; phương pháp thảo luận nhóm; phươngpháp trực quan…

1.1 Ban Tuyên giáo Trung ương (2017), Giáo dục đạo đức cách mạng trong thời kỳ mới, Nxb Chính trị quốc gia Sự

thật, Hà Nội

1.2 Đảng Cộng sản Việt Nam (2016), Nghị quyết hội nghị lần thứ 4 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XII Về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ, ngày

30/10/2016

2 Tài liệu tham khảo

2.1 Ban Tuyên giáo Trung ương (2017), Những nội dung cơ bản của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Nxb.

Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội

2.2.Ban Tuyên giáo Trung ương (2017), Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, Nxb Chính trị

quốc gia Sự thật, Hà Nội

2.3 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011): Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà

Nội

2.4 Đảng Cộng sản Việt Nam (2016): Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà

Nội

2.5 Nguyễn Ngọc Long, Nguyễn Thế Kiệt (chủ biên)

(2004),Giáo trình Đạo đức học Mác – Lênin (dùng cho hệ cử

nhân chính trị), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

E Tiến trình dạy học

Nội dung Hoạt động của GV Hoạt động

của HV

Phương pháp Giới thiệu bài

học

- Văn kiện Đại hội XIInhận định : « tình trạngsuy thoái về tư tưởngchính trị, đạo đức, lốisống, những biểu hiện « tựdiễn biến », « tự chuyểnhóa » trong một bộ phận

Nêu vấn đề

cán bộ, đảng viên, côngchức, viên chức và tệ quanliêu, tham nhũng, lãng phídiễn biến phức tạp » Theođồng chí thực trạng trên cónguyên nhân do đâu ? Giảipháp nào để khắc phục ?

- GV dẫn dắt: để làm rõvấn đề chúng ta đi vàonghiên cứu nội dungchuyên đề hôm nay

Đưa ra ýkiến cánhân, tranhluận

- Để trả lời câu hỏi GVyêu cầu HV đọc tài liệu vàthảo luận

- GV chia lớp thành 6

HV suynghĩ

Nêu vấn đề

Hướng dẫn đọc tài liệu

nhóm (mỗi nhóm 8-9 HV)

- GV giao nhiệm vụ chocác nhóm

HV nhậnnhiệm vụ

Thảo luận nhóm

- Nhóm 1,

2 thảoluận

- Nhóm 1

cử đại

PPTT kết hợp thảo luận nhóm

toàn cầu hóa

diện trảlời

- Nhóm 2lắng nghe

và đặt câuhỏi

- Cácnhóm cònlại bổsung ýkiến

- HV lắngnghe, ghichép

2 Sự tác động

của thể chế kinh

tế thị trường,

quá trình công

nghiệp hóa, hiện

đại hóa đến đạo

- GV nhận xét, đánhgiá và kết luận

- Nhóm 3, 4thảo luận

- Nhóm 3 cửđại diện trảlời

- Nhóm 4lắng nghe vàđặt câu hỏi

- Các nhómcòn lại bổsung ý kiến

- HV lắngnghe, ghichép

PPTT kếthợp thảoluận nhóm

động, tích cựccủa mỗi cá nhân.+ Tiêu cực: nảysinh chủ nghĩa cánhân, chủ nghĩathực dụng.

- Tác động củaCNH, HĐH đếnđạo đức, lối sống.+ Tích cực: tác

nghiệp; lối sốngtuân thủ phápluật; tính dân chủ,tiến bộ

+ Tiêu cực: sựtồn tại đan xengiữa các giá trị,chuẩn mực đạo

đức khác nhau,

mâu thuẫn, xung

đột với nhau Lối

- Nhóm 5, 6thảo luận

- Nhóm 5 cửđại diện trảlời

- Nhóm 6lắng nghe vàđặt câu hỏi

- Các nhómcòn lại bổsung ý kiến

- HV lắng

PPTT kếthợp thảoluận nhóm

nghe, ghichép

- GV kết luận thôngqua slide trình chiếu

Học viên suynghĩ, trả lời

HV lắngnghe, ghichép

Đàm thoại

Sử dụng CNTT

2 Nội dung cơ

- GV lắng nghe, kháiquát trên slide trìnhchiếu cùng với 1 clipngắn về phong cách

Hồ Chí Minh

- HV suynghĩ, trả lời

PPTT kếthợp hỏiđáp, trựcquan

HV lắngnghe, ghichép

PPTT

4 Kết hợp chặt - GV phân tích mối Học viên PPTT

- GV yêu cầu HV liên

hệ với đơn vị công táccủa mình (trong đánhgiá cán bộ, đảng viên;

trong thực hiện tự phêbình và phê bình; trongquan hệ công tác…)

lắng nghe,ghi chép

Học viên liênhệ

PPTT kếthợp đàmthoại

- GV kết luận.

HV suy nghĩtrả lời

HV lắngnghe, ghichép

PPTT kếthợp hỏiđáp

3 Tạo dư luận

vi của cá nhân; đối vớiviệc giáo dục đạo đứccho cán bộ, đảng viên

HV theo dõi,bình luận

PPTT kếthợp trựcquan

và nhân dân.

- GV kết luận

HV lắngnghe, ghichép

về đạo đứcđến kết quảhoàn thành nhiệm vụcủa cán bộ, đảng viên;

từ đó ảnh hưởng đến

uy tín lãnh đạo củaĐảng, sự quản lý củaNhà nước

- Khẳng định ý nghĩacủa việc đấu tranhchống suy thoái đạođức, lối sống

HV lắngnghe, ghichép

PPTT

5 Thực hiện Chỉ Yêu cầu HV về nghiên Học viên Hướng

nhận nhiệm

vụ nghiêncứu

dẫn tựnghiêncứu

Củng cố bài - GV tóm tắt nội dung

bài học bằng sơ đồ trênslide trình chiếu

HV theo dõi,ghi nhớ

PPTT kếthợp sửdụng

Học viênlắng nghe,ghi chép

2 Phương hướng vàgiải pháp chủ yếu giáodục đạo đức cho cán

bộ, đảng viên và nhândân trong thời kỳ mới?

- Các bước tiến hành thực nghiệm

* Giai đoạn 1: Chuẩn bị thực nghiệm được thực hiện

theo quy trình sau:

- Thiết kế giáo án thực nghiệm, nội dung, thang chuẩnkiểm tra, đánh giá, in ấn các tài liệu, phiếu thảo luận, kiểmtra

- Lựa chọn lớp thực nghiệm và đối chứng

- Lựa chọn và trao đổi, thống nhất với GV dạy lớp đốichứng về mục đích, nội dung, yêu cầu thực nghiệm

- Lập kế hoạch triển khai thực nghiệm

- Kiểm tra, điều chỉnh, thống nhất về yêu cầu, mục đích,nhiệm vụ, nội dung và kế hoạch thực nghiệm khoa và cácgiảng viên dạy lớp đối chứng.

* Giai đoạn 2: triển khai thực nghiệm được thực hiện

theo trình tự:

- Kiểm tra, bổ sung tài liệu, giáo trình cho học viên

- Kiểm tra, thống nhất trước khi lên lớp với giảng viên vàhọc viên ở lớp đối chứng

- Tiến hành dạy thực nghiệm và đối chứng

- Sau khi dạy thực nghiệm và đối chứng, tiến hành kiểmtra việc nắm vững kiến thức bài học của học viên

- Trao đổi với khoa và giảng viên dạy đối chứng để rútkinh nghiệm

* Giai đoạn 3: xử lý kết quả thực nghiệm

- Kiểm tra thang chuẩn, đánh giá cho bài kiểm tra thựcnghiệm

- Chấm điểm, xử lý kết quả thực nghiệm cho toàn bộ nộidung và toàn bộ quá trình thực nghiệm

- Phân tích kết quả thực nghiệm và tổng hợp để rút ra kếtluận.

- Đánh giá và đưa ra kết luận chung cho toàn bộ quá trìnhthực nghiệm

- Kiểm tra, đánh giá sau thực nghiệm

Sau khi dạy thực nghiệm, chúng tôi tiến hành kiểm tratrình độ nhận thức của học viên để có căn cứ khẳng định tínhkhả thi của việc thực hiện đổi mới PPTT trong dạy họcchuyên đề Giáo dục đạo đức cách mạng trong thời kỳ mới ởTrung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Tây Hòa, Tỉnh PhúYên

Bài kiểm tra: gồm 2 phần (phần tự luận và phần trắcnghiệm) và được sử dụng chung cho cả hai lớp, đánh giá theothang và chuẩn như nhau Giám sát quá trình làm bài kiểm tracủa học viên một cách chặt chẽ, để đảm bảo tính chính xác vàkhách quan Sau khi kiểm tra, phát phiếu điều tra cho lớp thựcnghiệm để đánh giá những biểu hiện tích cực của học viêntrong giờ học có đổi mới phương pháp thuyết trình

Sau khi đã hoàn thành việc xây dựng các đề kiểm tra chocác lớp thực nghiệm và đối chứng, chúng tôi cho học viên làmbài kiểm tra và tiến hành thu bài, chấp điểm theo đáp án đãthiết kế trước đó.

Để đánh giá kết quả thực nghiệm một cách chuẩn xác,công bằng, khi thực nghiệmchúng tôi căn cứ vào những tiêuchí đánh giá như đã được xây dựng trước, ngoài ra, chúng tôicòn tiến hành quan sát, nhận xét trên một số mặt, cụ thể nhưsau:

+ Thái độ, sự hứng thú của học viên đối các loại bài kiểmtra họ đã làm

+ Sự chuyển biến trong tinh thần học tập trên lớp

+ Sự chuyển biến trong cách học của học viên đã tạo rađộng lực và cũng đặt ra yêu cầu cho giảng viên phải đổi mớiphương pháp dạy học

- Kết quả kiểm tra sau thực nghiệm

- Kết quả điểm kiểm tra lớp thực nghiệm và đối chứng

Trước khi áp dụng đổi mới PPTT:

+ Điểm giỏi là 0

+ Điểm khá là 27 chiếm 34,61%

+ Điểm trung bình 37 chiếm 47,43%

+ Điểm yếu là 14 chiếm 17,94%

Sau khi áp dụng đổi mới PPTT :

+ Điểm giỏi là 9 chiếm 17,30%

- Các tỷ lệ giỏi, khá, trung bình giữa hai bài kiểm tra củahai lớp có sự chênh lệch khá rõ Tỷ lệ khá, giỏi của lớp đốichứng thấp hơn nhiều so với lớp thực nghiệm, trong khi đóđiểm trung bình lại rất cao và còn tồn tại điểm yếu nhiều hơn.Nguyên nhân cũng là do học viên quen với cách kiểm tratruyền thống, thiên về học thuộc, vì vậy dẫn đến lối học thụđộng, học gì thi nấy, không đào sâu suy nghĩ, không chịu khó