NGUYÊN tắc và GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUÁ TRÌNH sử DỤNG PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM TRONG dạy học PHẦN PHÉP BIỆN CHỨNG DUY vật TRONG môn NHỮNG NGUYÊN lý cơ bản CHỦ NGHĨA mác LÊNIN

- Nguyên tắc sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong quá trình dạy học phần Phép biện chứng duy vật trong môn những nguyên lý cơ bản chủ nghĩa Mác - LêninĐể đảm bảo sự hiệu quả trong vi

NGUYÊN TẮC VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUÁ TRÌNH SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM TRONG DẠY HỌC PHẦN PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT TRONG MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ

CƠ BẢN CHỦ NGHĨA MÁC LÊNIN

- Nguyên tắc sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong quá trình dạy học phần Phép biện chứng duy vật trong môn những nguyên lý cơ bản chủ nghĩa Mác - Lênin

Để đảm bảo sự hiệu quả trong việc sử dụng phương phápthảo luận nhóm trong dạy học phần Phép biện chứng duy vậttrong môn Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác –Lênin đòi hỏi phải tuân thủ các nguyên tắc sau:

- Nguyên tắc đảm bảo mối quan hệ giữa giảng viên và họcsinh

Phương pháp thảo luận nhóm là một phương pháp dạyhọc hiện đại, tích cực vì vậy đòi hỏi phải nâng cao sự tươngtác giữa giảng viên và sinh viên Trong đó mối quan hệ giữagiảng viên và sinh viên, là quan hệ giữa người truyền đạt kiếnthức và người tiếp nhận kiến thức, là mối quan hệ biện chứnggắn bó chặt chẽ giữa vai trò tổ chức điều khiển thảo luận củagiảng viên với tính tích cực, chủ động và tự giác khi tham giathảo luận của sinh viên

Một trong những nguyên lý cơ bản trong quá trình dạy học

là phải đảm bảo sự thống nhất giữa hoạt động dạy của giảng

viên và hoạt động học của sinh viên Do vậy khi xây dựng quytrình thảo luận nhóm, chúng ta phải bám sát và tuân thủ nguyên

lý này để đảm bảo tính thống nhất, toàn diện trong quá trình dạyhọc Đó trong hoạt động thảo luận nhóm phải có sự thống nhấtcao giữa hoạt động của giảng viên và của học sinh về nội dung,mục tiêu, phương pháp

Trong quá trình tổ chức thảo luận nhóm, giảng viên phải

là người đóng vai trò dẫn dắt, định hướng, tổ chức, điều khiểnhoạt dộng học tập của sinh viên còn sinh viên phải tự sắp xếpphân công từng thành viên trong nhóm, tham gia hoạt độnghọc tập

Do vậy, quy trình thảo luận nhóm trong quá trình dạy họccũng phải được xây dựng sao cho vai trò tổ chức, điều khiểncủa giảng viên phải kết hợp hài hòa với hoạt động thảo luậncủa học sinh và ngược lại, quá trình thảo luận

trong các nhóm học tập của học sinh phải tích cực thúc đẩyvai trò điều khiển thảo luận của giảng viên

- Nguyên tắc đảm bảo sự kết hợp hài hoà giữa các hình thức, phương pháp dạy học

Trongquytrìnhthảoluậnnhóm để đạt hiệu quả cao nhấtthìphảikết hợp được các hình thức học tập khác nhau đó làgiữa hình thức học tập theo cá nhân với hình thức học tập theonhóm, theo tập thể Đây là hai hình thức dạy học cơ bản trongquá trình dạy và học Tuy nhiên, mỗi hình thức dạy học có ưuthế và những hạn chế nhất định Bởi vậy, khi xây dựng quytrình thảo luận nhóm phải đảm bảo saochotấtcảcácưuđiểmcủacáchìnhthứcdạyhọcphảiđượckhaitháctriệtđể

Để đạt được hiệu quả cao nhất khi sử dụng phương phápthảo luận nhóm bên cạnh kết hợp các hình thức học tập chúng

ta cần phải phối hợp với các phương pháp dạy học khác nữanhư:

Phối hợp với phương pháp thuyết trình

Phối hợp với phương pháp nêu vấn đề

Phối hợp với phương pháp vấn đáp

Phối hợp với phương pháp dạy học dự án

…

Đâylàmộtnguyêntắccơbảntrongviệc

xâydựngquytrìnhthảoluậnnhóm

- Nguyên tắc đảm bảo được tính hệthống

Hoạt động dạy và hoạt động học là hai yếu tố quyết địnhnằm trong cấu trúc hệ thống của quá trình dạy học Bản thânmỗi hoạt động là một hệ thống hoàn chỉnh Các yếu tố có mốiquan hệ biện chứng tác động quyết định với nhau tạo nên một

hệ thống chung chỉnh thể trọn vẹn, thống nhất

Vì vậy, để sử dụng tốt phương pháp thảo luận nhóm trongdạy học, khi thực hiện quy trình thảo luận nhóm nội dung cácbước phải được liên kết với nhau theo một trình tự hợp lý,thống nhất Giữa các yếu tố phải có thứ tự trước sau cái trướclàm tiền đề cho cái sau và cái sau bổ cứu, hoàn thiện cho cáitrước Nếu thiếu một thành tố nào đó hoặc không thực hiệncác giai đoạn, các khâu một cách hợp lý thì sẽ không đem lạihiệu quả của việc tổ chức thảo luận nhóm

- Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn

Phương pháp thảo luận nhóm là phương pháp có sự tươngtác cao giữa giảng viên và sinh viên vì vậy để mang lại hiệuquả Đòi hỏi phải đảm bảo nguyên tắc tính thực tế cao để sinhviên dễ hiểu, dễ nhớ và áp dụng hiệu quả trong thực tiễn

Để thực hiện tốt nguyên tắc này giảng viên phải có sựchuẩn bị kỹ lưỡng về mặt nội dung thảo luận, cũng như nắm

rõ trình độ nhận thức của sinh viên để đưa ra chương trình,cách thức thảo luận sao cho hợp lý và phù hợp với thực tế cóthể áp dụng vào thực tiễn

- Nguyên tắc đảm bảo được tính toàn diện

Để áp dụng tốt quy trình thảo luận nhóm trong dạy học thìchúng ta cần phải xét đến tính toàn diện Đó là sự phối hợpnhuần nhuyễn các hình thức dạy học và áp dụng các nội dungthảo luận một cách có hệ thống, toàn diện Để làm tốt nguyêntắc này đòi hỏi người giảng viên phải có kiến thức tổng hợpcũng như nắm rõ các hình thức dạy học khác nhau

- Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thảo luận nhóm góp phần nâng cao chất lượng đào tạo

ĐHXD Miền Trung là trường chuyên đào tạo về các kỹthuật xây dựng công trình nên bộ môn chính trị ít nhận được

sự quan tâm của sinh viên Phần lớn tâm lý của sinh viên làhọc các môn chính trị để đủ tín chỉ, với mục đích học quamôn là chủ yếu Nên trong quá trình dạy và học môn Nhữngnguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin nói riêng và bộ

môn chính trị nói chung gặp nhiều khó khăn Vì vậy để nângcao chất lượng giảng dạy bằng phương pháp thảo luận nhómthì cần phải có những biện pháp tích cực, hiệu quả.

- Đổi mới hình thức tổ chức thảo luận nhóm

- Đổi mới phương thức hoạt động của GV và SV:

Việc chuẩn bị nội dung thảo luận phải được giảng viên vàsinh viên quan tâm đúng mức Giáo viên phải đưa ra mụcđích, nhiệm vụ của bài học một cách cụ thể, khoa học, hợp lý.Đồng thời hướng dẫn cho sinh viên về việc sử dụng tài liệu,cách thức thảo luận, nghiên cứu, phân chia nhiệm vụ

Ngoài ra, Giảng viên cần phải chú ý đến việc tổ chức thảoluận, phân chia thời gian thảo luận, báo cáo hợp lý, thứ tự cácnhóm lên báo cáo Yêu cầu bài báo cáo của SV phải đúngtrọng tâm, trọng điểm, ngắn gọn, súc tích không để tình trạngcháy giáo án

Việc đánh giá, nhận xét, kết luận của giảng viên phảiđược thực hiện ngay sau các nhóm báo cáo và các nhóm kháctham gia đóng góp ý kiến, phản biện Ngoài ra, trong quátrình tổ chức thảo luận người giáo viên phải thường xuyên

nhắc nhở, định hướng, động viên và khen ngợi các ý kiến hay,sáng tạo của sinh viên.

- Đổi mới hình thức kiểm tra đánh giá:

Trong dạy và học các môn Chính trị nói chung và mônNhững nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin nói riêngcông tác kiểm tra đánh giá kết quả sau khi học là nội dung hếtsức quan trọng, thông qua việc kiểm tra đánh giá người GV sẽnắm bắt được trình độ tiếp thu của sinh viên từ đó đưa ranhững thay đổi trong công tác giảng dạy để đạt hiệu quả caonhất

Trong hoạt động kiểm tra đánh giá cần chú ý các yêu cầusau:

- Hoạt động kiểm tra, đánh giá phải đảm bảo tính thốngnhất, toàn diện và phù hợp với trình độ chung của lớp học.Ngoài ra phải có những câu hỏi mang tính chất phân loại, đểxác định đúng trình độ nhận thức của mỗi sinh viên

- Việc áp dụng các hình thức kiểm tra phải đa dạng vàlinh hoạt Tùy vào nội dung bài học cụ thể để áp dụng cáchình thức kiểm tra khác nhau như: đề thi đóng, đề thi mở, thi

vấn đáp, trắc nghiệm Tuy nhiên vì thảo luận nhóm là mộtphương pháp dạy học tích cực, hiện đại, trong đó đề cao khảnăng chủ động, tự học của người học nên áp dụng các hìnhthức kiểm tra hướng tới mục tiêu phát triển trí thông minh, rènluyện khả năng vận dụng một cách linh hoạt các kiến thức đãđược học vào thực tiễn cuộc sống

- Nâng cao ý thức của học sinh trong quá trình thảo luận nhóm

Thảo luận nhóm là PPDH hiện đại nhằm phát huy cao độtính tích cực, chủ động của người học Vì vậy vai trò củangười học đối với sự thành công trong việc áp dụng phươngpháp thảo luận nhóm là rất quan trọng, mang ý nghĩa quyếtđịnh :

Thứ nhất: Giảng viên phải truyền tải đến cho sinh viên

về ý nghĩa, mục đích của môn học, bài học một cách chuẩnxác Đồng thời chỉ ra cho SV lợi ích của môn học khi áp dụngvào trong thực tiễn Qua đó khơi gợi sự hứng thú, niềm đam

mê của sinh viên đối với môn học, giúp các em tập trung hơn,nhiệt tình hơn

Thứ hai: Đối với học tập bằng phương pháp thảo luậnnhóm sinh viên phải tự mình nghiên cứu tài liệu, đưa ra những

ý kiến trong nội dung bài học Khác với các phương pháp khác

là GV là người nghiên cứu tài liệu chắt lọc thông tin để truyềntải trực tiếp đến các em Vì vậy, mỗi SV phải thay đổi nhậnthức về học tập một cách chủ động hơn, cầu thị hơn

Thứ ba: Vì hoạt động thảo luận nhóm là một hoạt độngtập thể, mỗi sinh viên đều phải có ý thức tham gia một cáchnhiệt tình, cùng nhau xây dựng đóng góp ý kiến vào trong bàihọc Tránh trường hợp chỉ một số ít sinh viên nhiệt tình thamgia còn một số khác có thái độ thờ ơ, ngoài cuộc Sinh viênđược phân công làm nhóm trưởng phải biết cách giao nhiệm

vụ cho thành viên trong nhóm

Thứ tư: Phải tạo được không khí thoải mái, cởi mở tronglớp học khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm Đồng thời,khuyến khích động viên nhiều sinh viên nhất có thể tham giathảo luận, đóng góp ý kiến Phải khơi gợi sự tự tin, phát huyđược tính chủ động khắc phục tâm lý e nghại, tự ty của sinhviên

- Thứ năm: Tuy hình thức thảo luận nhóm là hình thứccần có sự trao đổi giữa SV với SV và sinh viên với GV nhưngkhông có nghĩa tiết học sẽ diễn ra mất trật tự, ồn ào Mỗi sinhviên phải có ý thức kỷ luật cao, trình bày ý kiến cá nhân trêntinh thần của tập thể một cách trật tự, tuần tự để không ảnhhưởng đến các nhóm khác và lớp bên cạnh.

- Nâng cao trình độ, kỹ năng của giảng viên khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm

Giảng viên là người đóng vai trò quan trọng nhất khi sửdụng phương pháp thảo luận nhóm Vì vậy để khi sử dụngphương pháp thảo luận nhóm một cách hiệu quả đòi hỏi ngườigiảng viên phải có đủ trình độ cũng như kỹ năng Để đạt đượcđiều đó giảng viên cần chú ý những nội dung sau:

- Phải nắm vững những nguyên tắc, quy trình về dạy họcbằng phương pháp thảo luận nhóm Xác định được vai trò củangười giảng viên và sinh viên khi sử dụng phương pháp này.Cũng như áp dụng phương pháp thảo luận nhóm một cáchlinh hoạt, lựa chọn những bài học phù hợp Nắm rõ những ưuđiểm và hạn chế của phương pháp TLN để phát huy những ưuđiểm và khắc phục những hạn chế trong dạy học

- Phải thực hiện tốt công tác chuẩn bị thảo luận trong đóviệc chọn nội dung thảo luận phải đảm bảo phù hợp với bàihọc cũng như phù hợp với trình độ nhận thức của sinh viên.Chủ đề thảo luận có thể là những vấn đề mang tính lý luậnhoặc thực tiễn, có thể nhằm mục đích kiểm tra tri thức hoặcchia sẻ những nhận thức riêng của người học, tuy nhiên yêucầu là phải xuất phát từ những kiến thức của môn học, bàihọc.

- Nâng cao kỹ năng, năng lực tổ chức thảo luận nhómcho giảng viên thông qua việc thường xuyên bồi dưỡng, đàotạo Để kỹ năng, trình độ tổ chức của GV được nâng cao đòihỏi giảng viên cần được tham gia các lớp tập huấn, hội thảokhoa học, trao đổi kinh nghiệm về sử dụng phương pháp thảoluận nhóm trong dạy học môn Những nguyên lý cơ bản củaChủ nghĩa Mac-Lênin nói riêng và các môn Chính trị nóichung Đặc biệt là dạy học bằng phương pháp thảo luận nhómphải được áp dụng thường xuyên đa dạng, tạo thói quen cho

cả sinh viên và giảng viên

- Đảm bảo cơ sở vật chất cho việc sử dụng phương pháp thảo luận nhóm

Trường ĐHXD Miền trung là trường học có số lượng sinhviên theo học đông, tuy nhiên điều kiện cơ sở vật chất vẫn cònnhiều hạn chế Vì trường chuyên đào tạo về lĩnh vực xây dựngnên các bộ môn Chính trị chưa được quan tâm đúng mức Cơ

sở vật chất phục vụ cho việc dạy và học môn Những nguyên

lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác – Lênin còn nhiều hạn chế Vìvậy để việc sử dụng Phương pháp thảo luận nhóm đạt hiệuquả cao, cần phải đảm bảo những điều kiện cơ sở vật chất cơbản như sau:

Thứ nhất về địa điểm dạy học, thảo luận nhóm là phươngpháp dạy học đòi hỏi phải có sự trao đổi trực tiếp giữa SV và

SV, GV và SV nên không gian học tập là rất quan trọng Hiệnnay khi dạy học môn Những nguyên lý của Chủ nghĩa Mác-Lênin tại trường ĐHXD Miền trung thường được bố trí nhiềulớp học tại Hội trường lớn nên việc tổ chức thảo luận nhómgần như là không thể Vì vậy để đảm bảo cho việc dạy họcbằng phương pháp thảo luận nhóm, nhà trường phải bố trí chogiảng viên học tại mỗi lớp với số lượng sinh viên là dưới 50em

Thứ hai, phải đảm bảo thư viện nhà trường có một nguồn

tư liệu, tài liệu phong phú, chính qui, khoa học để GV và HS

nghiên cứu, khai thác một cách hiệu quả giúp cho buổi thảoluận nhóm có chất lượng cao hơn, sôi nổi hơn, nhiều thông tinhơn.

Thứ ba, phải đảm bảo các trang thiết bị phục vụ cho việc sửdụng phương pháp thảo luận nhóm như: máy chiếu, mànchiếu, máy tính, bảng ghi kết quả thảo luận

Thông qua nghiên cứu lý luận và thực tiễn của việc sửdụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học phần Phépbiện chứng duy vật trong môn Những nguyên lý cơ bản củachủ nghĩa Mac - Lênin, chúng tôi đã đưa ra những nguyên tắc

và có những giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng giảngdạy tại trường ĐHXD Miền trung

Để thực hiện việc dạy và học bằng phương pháp thảo luậnnhóm đạt hiệu quả cao đòi hỏi giảng viên, sinh viên cần phải

có sự đầu tư về những phương diện sau: đó là sử dụng nguồntài liệu phong phú, đảm bảo về các phương tiện dạy học ,cũng như được trang bị đầy đủ kỹ năng tổ chức thảo luận củagiảng viên, sự tích cực của sinh viên

Ngoài ra, khi sử dụng phương pháp thảo luận nhómchúng ta phải xây dựng một quy trình dạy học đảm bảo các

nguyên tắc về đảm bảo mối quan hệ giữa người dạy và ngườihọc, sự kết hợp hài hòa giữa các hình thức dạy học, tính hệthống, tính thực tiễn, tính toàn diện

THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM TRONG DẠY HỌC PHẦN PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬTTRONG MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ

CƠ BẢN CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN

- Kế hoạch thực nghiệm sư phạm sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học phần Phép biện chứng duy vật trong môn những nguyên lý cơ bản chủ nghĩa Mác - Lênin ở ĐHXD Miền Trung

- Mục đích và nhiệm vụ thực nghiệm

Thực nghiệm sư phạm là quá trình nhằm kiểm chứng sựhiệu quả và tính thiết thực của việc sử dụng phương pháp thảoluận nhóm trong hoạt động giảng dạy môn Những nguyên lý

cơ bản của Chủ nghĩa Mác – Lênin ở Trường ĐHXD MiềnTrung với mục đích phát huy tính tích cực của SV trong quátrình học tập Kết quả thực nghiệm là cơ sở để tác giả khẳngđịnh các nguyên tắc và biện pháp nhằm nâng cao chất lượngdạy học môn Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác –

Lênin nói riêng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục- đàotạo nói chung.

- Đối tượng, phạm vi, địa bàn thực nghiệm

Đối tượng thực nghiệm là SV năm thứ 1 của TrườngĐHXD Miền Trung năm học 2017- 2018

+ Lớp đối chứng (ĐC): 50 SV lớp Lớp Cao đẳng Quảntrị kinh doanh 1 C17QT1

+ Lớp thực nghiệm (TN): 50 SV Lớp Cao đẳng Quản trị kinhdoanh 2 C17QT2

- Địa điểm thực nghiệm: Trường ĐHXD Miền Trung

- Thời gian thực nghiệm: Năm học 2017- 2018

- Đối với lớp thực nghiệm sử dụng chủ yếu là phương phápthảo luận nhóm, bên cạnh đó cũng kết hợp với một số phươngpháp dạy học khác để tăng thêm tính hiệu quả.

- Quá trình thực nghiệm sư phạm và các bước tiến hành

- Khảo sát lớp đầu vào thực nghiệm và lớp đối chứng

Để điều tra trình độ nhận thức của SV khi chưa có tácđộng sư phạm, chúng tôi tiến hành khảo sát kết quả đầu vàocủa hai lớp đối chứng và thực nghiệm để làm cơ sở đánh giá.Chúng tôi tổ chức cho SV hai lớp đối chứng và thực nghiệmcùng làm chung một bài kiểm tra và được đánh giá theothang điểm và chuẩn như nhau Chúng tôi đưa ra kiểm tra nộidung là những kiến thức Lý luận chính trị mà các sinh viênvừa được học trong những bài trước 2 lớp được tổ chứckiểm ra riêng biệt và nghiêm túc Kết quả điểm kiểm tra đầuvào phải phản ánh được tính chính xác và khách quan Kếtquả điểm kiểm tra được phản ánh như sau:

-Kết quả điểm kiểm tra kiến thức của hai lớp thực

nghiệm và đối chứng

Giỏi: 8đ - 10đ; Khá: 6,5 đ- dưới 8đ; TB: 5đ- dưới 6,5đ;Yếu- Kém dưới 5đ

Nhìn vào bảng 2ta nhận thấy :

- Lớp đối chứng, SV giỏi không có sinh viên nào, SV khá

có 15 em chiếm tỷ lệ 30%, SV đạt điểm trung bình chiếm52% SV có điểm Yếu - Kém chiếm 18%

- Lớp thực nghiệm, SV giỏi không có sinh viên nào, SVkhá có 13 em chiếm tỷ lệ 26%, SV đạt điểm trung bình chiếm54% SV có điểm Yếu - Kém chiếm 20%

Từ tổng hợp số liệu kết quả kiểm tra đầu vào chúng tôinhận thấy trình độ nhận thức của SV lớp thực nghiệm và đốichứng trước khi có tác động sư phạm chỉ đạt ở mức độ giữatrung bình - khá Trình độ nhận thức của lớp thực nghiệm vàđối chứng là gần như nhau, giữa hai lớp không có sự chênhlệch đáng kể ở các mức độ nhận thức Điều đó cho chúng tôimột cơ sở thực tiễn khách quan để đánh giá kết quả thựcnghiệm khi chúng tôi tiến hành sử dụng phương pháp thảoluận nhóm vào QTDH môn Những nguyên lý cơ bản của Chủnghĩa Mác – Lênin

Trong quá trình tiến hành dạy học thực nghiệm, chúng tôitiến hành chọn một bài để thiết kế giáo án cho hai lớp thựcnghiệm và đối chứng có trình độ nhận thức tương đương nhaucùng học một bài Hai giáo án khi thiết kế phải đảm bảonguyên tắc:

- Không làm thay đổi các kết cấu, chương trình, kế hoạch

và nội dung theo quy định của Bộ giáo dục

- Phải đảm bảo đầy đủ các bước lên lớp

- Phù hợp với trình độ nhận thức chung và đáp ứng theo

cơ sở vật chất hiện có của nhà trường

* Giáo án được sử dụng để dạy học ở lớp đối chứng:

- Mục tiêu: Cung cấp cho SV những kiến thức cơ bản về

nội dung bài học, yêu cầu SV ghi chép đầy đủ và tái hiện khikiểm tra hoặc thi

- Hình thức tổ chức dạy học: Lớp học được sắp xếp tổ

chức theo hình thức lên lớp thông thường

- Phương pháp dạy học: Sử dụng các các phương pháp

dạy học truyền thống, như phương pháp thuyết trình, nêu vấn

đề, vấn đáp và chuẩn bị các câu hỏi về bài học

- Phương tiện dạy học: máy tính xách tay, máy chiếu,

bảng, phấn, giáo trình, giáo án, …

- Nội dung dạy học: nội dung là các kiến thức có trong

giáo trinh

- Tổng kết, khái quát: GV tự tổ chức tổng kết, khái quát

nội dung của từng bài học

- Kiểm tra, đánh giá: Kết quả học tập của SV được GV

độc quyền đánh giá GV sẽ tiến hành kiểm tra đánh giá quakhả năng tiếp thu và tái hiện thông tin mà GV đã cung cấpcho SV thông qua các bài học

* Giáo án dạy cho lớp thực nghiệm

- Mục tiêu: Thể hiện tính tích cực giữa người dạy và

người học Chủ yếu giúp SV tự mình chiếm lĩnh các kiến thứctrong nội dung bài học, dưới sự dẫn dắt, định hướng của GV

- Hình thức tổ chức: Chia lớp học thành các nhóm để thảo

luận

- Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học chủ đạo là

thảo luận nhóm, có sự kết hợp với các PPDH khác

Nội dung tiết thảo luận được thực hiện như sau:

Bước 1: Chia nhóm và giao nhiệm vụ học tập

GV căn cứ vào số lượng SV, chỗ ngồi, trình độ nhận thứccủa SV và nội dung học tập mà tiến hành công việc chianhóm Tiếp đó GV giao các câu hỏi, các nội dung cho mỗinhóm để thảo luận

SV được phân công nhiệm vụ, nội dung học tập và tìmcách trả lời các vấn đề được giảng viên giao cho

Bước 2: Tổ chức thảo luận

Sau khi giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm, GV tiếnhành tổ chức cho SV trong các nhóm thảo luận

GV dẫn dắt và điều khiển SV trong các nhóm thảo luận,đưa ra nhiều câu hỏi mang tính gợi mở, củng cố và khắc sâukiến thức

SV trong các nhóm học tập tích cực chủ động, trao đổibàn bạc, hợp tác với bạn, hợp tác với GV để tự mình chiếmlĩnh tri thức

Bước 3: Tổng hợp đánh giá, kết luận nội dung học tập

Trên cơ sở ý kiến các nhóm trình bày thảo luận, GV thựchiện vai trò trọng tài cố vấn, kết luận kiểm tra của mình,khẳng định nội dung học tập, động viên đánh giá tinh thầnhọc tập của các em Nêu nhiệm vụ tiếp theo cho bài học mới.

SV tự kiểm tra đánh giá và hoàn thiện sản phẩm học tậpcủa mình, sẵn sàng tiếp nhận nhiệm vụ mới

Đánh giá kết quả: GV không còn giữ vai trò độc quyềntrong đánh giá kết quả của SV nữa GV không chỉ dựa vàokhả năng ghi nhớ tái hiện của các em mà còn đòi hỏi các emphải có khả năng ghi nhớ, hiểu và sử dụng được vào trongthực tiễn cuộc sống

Sau đây, chúng tôi sẽ tiến hành thiết kế giáo án thựcnghiệm một bài giảng cụ thể theo phương pháp thảo luậnnhóm trong chương trình môn Những nguyên lý cơ bản củaChủ nghĩa Mác – Lênin ở Trường ĐHXD Miền Trung

Nội dung chúng tôi chọn làm giáo án thực nghiệm nằm ở

Chương 2: PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT.

Thiết kế giáo án thực nghiệm số 1:

Bài: PHÉP BIỆN CHỨNG VÀ PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT

I.Mục tiêu :

Giúp học sinh nắm vững những nội dung cơ bản sau:

- Khái niệm biện chứng, phép biện chứng, biện chứng chủquan, khách quan, biện chứng duy vật

- Phân biệt được phép biện chứng và phép siêu hình

- Nắm rõ các giai đoạn quá trình hình thành và phát triểncủa các phép biện chứng

- Nắm rõ đặc trưng cơ bản và vai trò của phép biện chứngduy vật

- Hình thành tư duy nhìn nhận hiện tượng sự vật bằng biệnchứng duy vật

II Phương pháp và tài liệu tham khảo

1 Phương pháp: Dùng phương pháp thảo luận nhóm Có

kết hợp các phương pháp dạy học khác

2 Tài liệu tham khảo

- Giáo trình Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác– Lênin dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng khối khôngchuyên ngành Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh.

Sinh viên: Các nhóm nhanh chóng ổn định vị trí củamình Nhóm trưởng điều hành nhóm

2 Dạy bài mới

NỘI DUNG CƠ

BẢN CỦA BÀI

HỌC

HOẠT ĐỘNG CỦA GIẢNG VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA SINH VIÊN

Khái niệm biện

Tổ chức thảo luận nhóm:

Giao câu hỏi thảoluận cho nhóm 1

và nhóm 2 : Sosánh giữa Biệnchứng khách quan

và Biện chứng chủ

Sinh viên nghe giảng vàghi chép vào vở

Nhóm trưởng nhóm 1, 2phân công nhiệm vụ chotừng thành viên, cácthành viên cùng nhau tìmhiểu tài liệu, thảo luận,thống nhất câu trả lời

Cử thành viên lên để trảlời câu hỏi của giảngviên Các nhóm khác

và đưa ra kết luận.

Giao câu hỏi thảoluận cho nhóm 3,nhóm 4: Phân biệtphép biện chứng

và phép siêu hình

Sau khi nghe trảlời, giảng viênnhận xét, đánh giá

và đưa ra kết luận

tham gia nghe, phảnbiện Ghi chép các kếtluận của giảng viên

Nhóm trưởng nhóm 3, 4phân công nhiệm vụ chotừng thành viên, cácthành viên cùng nhau tìmhiểu tài liệu, thảo luận,thống nhất câu trả lời

Cử thành viên lên để trảlời câu hỏi của giảngviên Các nhóm kháctham gia nghe, phảnbiện Ghi chép các kếtluận của giảng viên

nguyên tắc phươngpháp luận của nhậnthức và thực tiễn [,64]

Chúng ta cần phảiphân biệt Phép biệnchứng và Phép siêuhình:

+ Biện chứng và siêuhìnhlà hai mặt đốilập trong tư duy

+ “Phương pháp biện chứng là phương pháp tư duy triết học xem xét thế giới trong mối liên

hệ phổ biến, trong

sự vận động và phát triển một cách mềm

dẻo, linh hoạt”

+ “Phương pháp

siêu hình là phương

pháp tư duy triết học

xem xét thế giới

trong trạng thái cô

lập, phiến diện với

về các so sánh củacác nhóm 1,2,3,4

Sau khi nghe trảlời, giảng viênnhận xét, đánh giá

và đưa ra kết luận

Các nhóm còn lại nghe

và cho nhận xét về các ví

dụ của nhóm 5 Ghi chépkết luận của giảng viên

thức”

Phương pháp biệnchứng và Siêu hìnhluôn là đề tài đượccác nhà triết học đưa

ra bàn luận, tranh cãitrong lịch sử hìnhthành của nhân loại

Từ đó hình thànhnên hai trường pháitriết học cơ bản là

“chủ nghĩa duy vật”

và “chủ nghĩa duy tâm” Từ những sự

bất đồng, đấu tranhqua lại giữa haitrường phái triết họctrong thời gian dài

đã thúc đẩy và pháttriển hoàn thiện của

“chủ nghĩa duy vật”,

Sinh viên nghe giảng vàghi chép vào vở Thamgia đóng góp ý kiên

luận” của Âm

dương gia Trong

triết học Ấn Độ,

biểu hiện rõ nét

Nhóm 1: Nêunhững mặt ưuđiểm và hạn chế

về phép biệnchứng chất phácthời cổ đại

Sau khi nghe trảlời, giảng viênnhận xét, đánh giá

và đưa ra kết luận

Nhóm 2: Nêu

quan điểm về “vô ngã”, “vô thường” của Phật giáo, “Ngũ hành

Nhóm trưởng nhóm 1phân công nhiệm vụ chotừng thành viên, cácthành viên cùng nhau tìmhiểu tài liệu, thảo luận,thống nhất câu trả lời

Cử thành viên lên để trảlời câu hỏi của giảngviên Các nhóm kháctham gia nghe, phảnbiện Ghi chép các kếtluận của giảng viên

Nhóm trưởng nhóm 2phân công nhiệm vụ chotừng thành viên, các

nhất của tư tưởng

quan điểm của nhà

triết học Can tơ và

được hoàn thiện qua

nhà triết học

luận”, “Biến dịch luận” của Âm

dương gia”,

“Người ta không thể tắm được hai lần trong cùng một dòng sông”

của Hêraclic.

Sau khi nghe trảlời, giảng viênnhận xét, đánh giá

và đưa ra kết luận

thành viên cùng nhau tìmhiểu tài liệu, thảo luận,thống nhất câu trả lời

Cử thành viên lên để trảlời câu hỏi của giảngviên Các nhóm kháctham gia nghe, phảnbiện Ghi chép các kếtluận của giảng viên

Hêghen

+ Can tơ: Quan niệm

biện chứng về giới

tự nhiên là sự nổi bật

trong triết học của

Can tơ Can tơ thừa

về Phép biệnchứng duy tâm cổđiển Đức

Sau khi nghe trảlời, giảng viênnhận xét, đánh giá

và đưa ra kết luận

Nhóm trưởng nhóm 3phân công nhiệm vụ chotừng thành viên, cácthành viên cùng nhau tìmhiểu tài liệu, thảo luận,thống nhất câu trả lời

Cử thành viên lên để trảlời câu hỏi của giảngviên Các nhóm kháctham gia nghe, phảnbiện Ghi chép các kếtluận của giảng viên

Ông là người đầutiên đưa ra quanniệm về qúa trình

“vận động biện chứng” Ông coi:

“tự nhiên, lịch sử và tinh thần như một quá trình luôn luôn vận động, biến đổi

và phát triển” Tuy

nhiên, phép biệnchứng G.V.Hêghen

là “phép biện chứng duy tâm”, là phép

biện chứng “ngược

đầu”; ông coi: “biện chứng của ý niệm sinh ra biện chứng của sự vật, chứ không phải ngược lại”.

Mác – Lênin.

Sau khi nghe trảlời, giảng viênnhận xét, đánh giá

và đưa ra kết luận

Nhóm trưởng nhóm 4phân công nhiệm vụ chotừng thành viên, cácthành viên cùng nhau tìmhiểu tài liệu, thảo luận,thống nhất câu trả lời

Cử thành viên lên để trảlời câu hỏi của giảngviên Các nhóm kháctham gia nghe, phảnbiện Ghi chép các kếtluận của giảng viên

biến của sự vận

động và phát triển

của tự nhiên, của xã

hội loài người và

của tư duy” (Tập

Sau khi nghe trảlời, giảng viênnhận xét, đánh giá

và đưa ra kết luậnchung của vấn đề

Các nhóm còn lại nghe,chỉnh sửa lại nội dungthảo luận, ghi chép đầy

đủ kết luận của giảngviên

triển của tự nhiên,

của xã hội loài

Sinh viên lắng nghe, ghichép đầy đủ, phát biểuđóng góp ý kiến