NGUYÊN tắc và BIỆN PHÁP sử DỤNG PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM TRONG dạy học môn NHỮNG vấn đề cơ bản của CHỦ NGHĨA mác LÊNIN, tư TƯỞNG hồ CHÍ MINH

Trong dạy học môn “Những vấn đề cơ bản của chủnghĩa Mác-Lênin, TT HCM” cần tuân thủ theo những nguyêntắc cơ bản sau:- Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu môn học Đây là một nội dung quan trọng t

NGUYÊN TẮC VÀ BIỆN PHÁP SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁPTHẢO LUẬN NHÓM TRONG DẠY HỌC MÔN NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN, TƯ

TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Nguyên tắc của việc sử dụng PP TLN trong dạy học môn “Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh”

“Theo tiếng Latinh, nguyên tắc có nghĩa là ngọn nguồn,

là cơ sở, là những luận điểm cơ bản có tác dụng chỉ đạo toàn

bộ tiến trình dạy học đạt hiệu quả Xây dựng nguyên tắc dạyhọc là nhiệm vụ quan trọng của lý luận dạy học hiện nay Nó

có tác dụng định hướng cho một bài giảng dù người GV sửdụng các phương pháp, hình thức dạy học nào cũng khôngbao giờ được rời xa nguyên tắc dạy học”[6;13]

“Nguyên tắc không phải là sản phẩm tư duy thuần túy, ýchí chủ quan của con người mà được rút ra từ sự vật kháchquan Nguyên tắc dạy bắt nguồn từ đặc điểm khách quan củatri thức môn học, xuất phát từ đối tượng HV, và xuất phát từbản chất của nền giáo dục”[6;13]

Nguyên tắc sử dụng PP TLN trong DH môn học này cótính lý luận dạy học, chỉ đạo tất cả các khâu trong tiến trìnhthực hiện thảo luận nhóm trong giảng dạy môn học này trênthực tế

Trong dạy học môn “Những vấn đề cơ bản của chủnghĩa Mác-Lênin, TT HCM” cần tuân thủ theo những nguyêntắc cơ bản sau:

- Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu môn học

Đây là một nội dung quan trọng trong chương trình đàotạo bồi dưỡng trung cấp LLCT - HC ở trường chính trị tỉnh.Mục tiêu môn học là trang bị cho HV khả năng nhận thức vềthế giới quan, phương pháp luận khoa học và những phẩmchất đạo đức của TT HCM Để sử dụng PP TLN có hiệu quảthì GV trong quá trình DH phải căn cứ vào mục tiêu môn học,trên cơ sở này sẽ triển khai các bước thực hiện giảng dạy mônhọc trên lớp Sử dụng phương pháp TLN thì mục tiêu chụngcủa môn học phải luôn được chú trọng vào các mục tiêu củatừng phần, mục theo giáo trình đã đề ra, Các mục tiêu củamôn học cần phải được nắm chắt mới có thể đánh giá đượccách thức tổ chức PP TLN trên lớp học, sẽ giúp cho HV đạtđược một số nội dung:

Một là, kiến thức môn học này giúp cho HV hiểu được

các nội dung cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin như khái niệm,phạm trù, quy luật, TGQ và PPL phép biện chứng duy vật

Nội dung cơ bản của TT HCM về nguồn gốc quá trình hìnhthành và phát triển TT HCM; Về độc lập dân tộc gắn liền vớichủ nghĩa xã hội; Về đại đoàn kết dân tộc; Về nhà nước củadân, do dân, vì dân; Về cán bộ và công tác cán bộ.

Hai là, về thái độ có tinh thần, ý thức trách nhiệm đối

với việc học tập, nghiên cứu khoa học nghiêm túc, vận dụngcác quan điểm trên vào xử lý các vấn đề vào thực tiễn, tôntrọng những quy luật khách quan tác động lên đời sống sinhhoạt và sản xuất của con người

Ba là, về kĩ năng tạo dựng thế giới quan, nhân sinh quan

và phương pháp luận chung nhất để nghiên cứu môn họcchuyên ngành của mình, hình thành và phát triển khả nănghọc tập, nghiên cứu và ứng dụng vào xử lý các vấn đề trongcuộc sống Có khả năng giải đáp các vấn đề trong tự nhiên, xãhội và tư duy, có khả năng suy nghĩ, tư duy khoa học, kháchquan và sáng tạo

Như vậy, môn học này có thể góp phần trang bị cho

HV tri thức một cách có hệ thống, dần hình thành TGQ, vàPPL khoa học, phép biện chứng duy vật, chủ nghĩa duy vật,các nội dung tri thức phải tiếp nhận được trong nội dung

chương trình đào tạo Trên cơ sở cung cấp lý thuyết cho

HV, tổ chức thảo luận nhóm tạo môi trường học tập cho

HV, rèn luyện các kỹ năng nhằm làm sáng tỏ nội dung kiếnthức và tạo động lực nghiên cứu, tìm tòi cho HV GV làngười hiểu và nắm được các thông tin cần thiết của mônhọc, phổ biến và giải thích cho HV, là người hổ trợ HVtrong suốt thời gian học tập môn học

Đây là một trong những môn Lý luận chính trị, đượcgiảng dạy xuyên suốt trong các chương trình đào tạo trưngcấp LLCT - HC cho cán bộ chủ chốt ở địa phương

- Nguyên tắc đảm bảo phát huy năng lực hợp tác của HV

Đảm bảo năng lực hợp tác thể hiện ở việc khả năng hợptác của các thành viên dựa trên cơ sở vận dụng tổng hợp cáckiến thức, kỹ năng và các thuộc tính tâm lý khác nhau (động

cơ, ý chí, quan niệm, giá trị…) để suy nghĩ cho thấu đáo vàsẵn sàng hành động của các thành viên nhằm thực hiện cótrách nhiệm các nhiệm vụ, giải quyết các vấn đề trong cáctình huống đã được xác định trước cũng như các tình huốngthay đổi Dạy học theo nguyên tắc phát huy năng lực hợp tác

vừa quan tâm đến việc tích cực hóa về hoạt động trí tuệ của

HV đồng thời còn quan tâm tới việc rèn luyện năng lực giảiquyết vấn đề cho HV bởi trong TLN thường có các chủ đềgắn với những tình huống thực tiễn của cuộc sống và nghềnghiệp để HV không những được học những tri thức, kỹ nănggắn với chuyên môn mà còn được mở rộng phát triển khảnăng, năng lực cộng tác, hợp tác với người khác để giải quyếtcác vấn đề phức hợp

Đảm bảo nguyên tắc này các thành viên trong nhóm phảiluôn lắng nghe các vấn đề chung của nhóm và nhận nhiệm vụcủa nhóm trưởng phân công Thực hiện tích cực các nhiệm vụ

do nhóm giao cho cá nhân, theo cặp hoặc theo nhóm nhỏ Biếttrình bày, và chia sẻ kết quả với các thành viên trong nhóm.Biết lắng nghe ý kiến của các thành viên khác Biết thảo luận

để đưa ra kết quả chung của nhóm Biết tự đánh giá và đánhgiá kết quả của thành viên khác trong nhóm, giữa các nhómvới thái độ xây dựng chia sẻ Biết hợp tác và chia sẻ cácnhiệm vụ và kinh nghiệm trong nhóm, trong lớp, tiếp thu ýkiến của người khác một cách học tập tích cực

- Nguyên tắc đảm bảo vai trò chủ đạo của người dạy và chủ động của người học.

Hoạt động dạy và học phải thống nhất biện chứng vớinhau, đây chính là quy luật chung, cơ bản nhất, là quy luật chiphối toàn bộ mối quan hệ giữa thầy và trò trong quá trình DH

ở các bậc học khác nhau Việc DH môn “Những vấn đề cơbản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh” ở cáctrường chính trị tỉnh cũng không nằm ngoài quy luật đó

Hoạt động của GV có vai trò chủ đạo là người tổ chức,điều hành, chỉ đạo hoạt động nhận thức của HV, HV phảiluôn luôn thể hiện sự nắm bắt chân lý của mình bằng sựkhẳng định, phủ định, phê phán, phát triển và hoàn thiện

Như vậy, khi dạy những vấn đề cơ bản của môn "Nhữngvấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh " vai trò của người thầy trên lớp có ý nghĩa to lớn, mở

ra con đường đi đến chân lý, làm sáng tỏ các quy luật chính trị

- xã hội trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.Đồng thời, người thầy giữ vai trò kích thích cho HV tự tin vàochính mình, tự giác, tích cực, tự lực và độc lập nghiên cứuhọc tập Hoạt động giữa thầy và trò tương tác với nhau vàcùng vận động đi tới sự hoàn thiện tri thức

Trong quá trình DH môn "Những vấn đề cơ bản của chủnghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh " đầu tiên hìnhthành cho HV ý thức cao trong kỷ luật học tập, sau đó dần dầnmới tự giác, tích cực, tự lực nghiên cứu đạt tới trình độ caonhất là có khả năng độc lập nghiên cứu ở mọi tình huống khoahọc Thực hiện tốt nguyên tắc này trong dạy học môn "Nhữngvấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh" sẽ góp phần hình thành nên tính độc lập trong nhậnthức cho HV HVcó thể tự mình phát hiện ra vấn đề và tự đề

ra cách giải quyết dưới sự hướng dẫn của GV

Phát huy tính tích cực học tập của HV có ý nghĩa to lớn

và tầm quan trọng đặc biệt Nó giúp HV thực hiện bước nhảyvọt trong nhận thức, nắm được bản chất các vấn đề học tập,góp phần tìm tòi, phát triển cái mới và biết vận dụng một cáchlinh hoạt các nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh vào thực tiễn nghề nghiệp, tránh được chủ nghĩahình thức, giáo điều, thực dụng Mặt khác, việc phát huy tínhtính cực, tự giác, độc lập nhận thức của HV góp phần bồidưỡng năng lực hoạt động độc lập, sáng tạo trong hoạt độngthực tiễn nghề nghiệp

Việc thống nhất giữa vai trò tự giác, tích cực, độc lậpcủa HV và vai trò chủ đạo của GV cần đảm bảo các yêu cầusau:

Trước hết HV phải ý thức được mục tiêu đào tạo củamôn học "Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh" ở trường Chính trị tỉnh Phú Yên

Người HV cần phải tiến hành các hoạt động độc lậpnhằm tìm kiếm tri thức mới, với tư cách là những hoạt độngnhằm giải quyết những tình huống có vấn đề trong học tập

Cần tổ chức thống nhất các hoạt động trong nhà trường

và các hoạt động ngoài nhà trường của học sinh giúp cho bàihọc môn "Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh" sinh động và hấp dẫn

GV nên linh hoạt và nâng cao hiệu quả của việc KT

-ĐG kết quả học tập của HV

Với mục tiêu đưa HV trở thành trung tâm của hoạt độnggiảng dạy trên lớp, công tác giáo dục hiện nay rất chú trọngđến cách thức tổ chức, môi trường học tập hiện đại, đảm bảo

HV có thể phản hồi một cách tích cực và chủ động về môn

học Hiện nay, các phương pháp dạy học tích cực đều hướngtới tăng cường các hoạt động trải nghiệm, hoạt động của HV,tăng cường sự tham gia của HV và khám phá tri thức và xâydựng, phát triển khả năng đánh giá, xử lí tình huống trong đờisống thực tế.

Tuy nhiên để HV là trung tâm của hoạt động giảng dạykhông có nghĩa HV là người chủ động điều khiển các bướctrong dạy học một cách tự do hay đáp ứng tất cả các mongmuốn, sở thích, ý muốn của HV trên lớp Hay để HV tự dochọn các vấn đề, cách thức, biện pháp trong học tập và đánhgiá chính bản thân trong học tập Mà ở đây, vai trò của GV

là không thể phủ nhận được, GV là người định hướng, gợi

mở và điều chỉnh các hoạt động học tập cho HV

GV giữ vị trí quan trọng quyết định đến hoạt động DHmôn học, ở đâu cũng vậy, GV là người hiểu và nắm được cácyêu cầu, tổ chức hoạt động giảng dạy Là người có khả năngtruyền đạt, dẫn dắt, truyền cảm hứng cho HV, là người lắngnghe và lựa chọn, đánh giá những cách thức nào là phù hợp

và hiệu quả cho việc giúp HV tiếp cận tri thức, rèn luyện cáckhả năng học tập tích cực hơn

Dưới sự hướng dẫn và gợi ý của GV, HV được tổ chứcthực hiện nghiên cứu và khám phá, xử lí các nhiệm vụ, họccách làm chủ khả năng hiểu, giải đáp và bổ sung kiến thứccho bản thân mình Ở đây HV dưới sự hướng dẫn, chỉ đạo của

GV, kết nối với nhau, chia sẻ và hoàn thiện các phần kiếnthức còn thiếu sót, dần dần hoàn thiện các phẩm chất, khảnăng cho bản thân Để tổ chức được giờ học thảo luận nhóm,rất cần vị trí chủ đạo, hướng dẫn và giám sát của giảng viên,trong khi đó HV chủ động, tích cực hơn trong tham gia cáchoạt động, trải nghiệm môn học, kết nối và hổ trợ lẫn nhautrong xử lí các vấn đề liên quan đến môn học

- Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn

Hoạt động thực tiễn sẽ hình thành mọi tri thức khoa học,

là kết quả nhận thức của con người khi tham gia các hoạtđộng xã hội

Trong nhà trường muốn HV tiếp thu được các tri thứckhoa học, tránh được sự mò mẫm trong hoạt động nhận thứcthì cần phải khái quát những tri thức khoa học sẽ trang bị cho

HV bằng những kết quả thực tiễn, quá trình dạy học phải luônliên hệ với thực tiễn, với đời sống HV Hoạt động thực tiễn

càng gần với đời sống, đa dạng, phong phú thì việc hìnhthành, phát triển tri thức, nhân cách cho HV được tiếp thu mộtcách cao nhất.

Đối với môn học "Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩaMác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh" thực tiễn là đường lối,chủ trương, chính sách xây dựng đất nước, phát triển kinh tế-

xã hội của Đảng và Nhà nước ta Cơ sở của những đường lối,chủ trương, chính sách đó là các kiến thức về tự nhiên, xã hội,

tư duy được khái quát từ các bộ khoa học khác Thực tiễn củamôn học là những diễn biến xảy ra trong đời sống kinh tế,chính trị, xã hội ở nước ta và trên thế giới mà sách giáo khoakhông phản ánh hết được một cách đầy đủ, nhanh chóng.Thực tiễn của môn học còn bao gồm cả đời sống của bản thân

HV do hàng ngày, hàng giờ các em được tiếp xúc với các hoạtđộng kinh tế - xã hội, đọc sách báo, nghe đài, xem truyềnhình, học và lao động sản xuất…Do đó, nếu đảm bảo đượcnguyên tắc tính thực tiễn thì dạy học môn học này sẽ thuận lợisâu sắc và hiệu quả hơn

Nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học môn "Nhữngvấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh" là nguyên tắc gắn liền với nguyên lí cơ bản của chủ

nghĩa Mác – Lê nin về sự thống nhất giữa lí luận và thực tiễn.Trong hoạt động dạy học, nếu GV chỉ dừng ở các khái niệm,phạm trù, quy luật chung chung, không gần với đời sống thực

tế thì sẽ dẫn đến chủ nghĩa giáo điều, duy lí, ảnh hưởng đếnniềm tin, lý tưởng vào các luận điểm khoa học Mặt khác GVcũng phải dùng lí luấn để khái quát, cụ thể hóa các luận điểmkhoa học, tránh xa vào các luận điểm cụ thể Muốn khẳngđịnh được giá trị của môn "Những vấn đề cơ bản của chủnghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh", thì chỉ có cách biếtkết hợp các tri thức một cách chặt chẽ, thành thạo, mới giúpcho HV hiểu rõ ý nghĩa của môn học để từ đó tạo ra sự say

mê, niềm tin vào tri thức mà các HV được trang bị

Trong thời gian tổ chức DH môn "Những vấn đề cơ bảncủa chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh", thông quanguyên tắc tính thực tiễn để thực hiện nguyên lí giáo dục: học

đi đôi với hành, nhà trường gắn liền với xã hội, rèn luyệnnăng lực sáng tạo và năng lực hoạt động thực tiễn của HV.Một mặt lấy thực tiễn để bổ sung cho nội dung dạy học, làmcho nội dung đó ngày càng phong phú, sinh động, mặt kháctập cho HV cách vận dụng tri thức đã học vào cuộc sống họctập, lao động và các hoạt động khác Tuy nhiên để đạt đến

những mức độ hoạt động thực tiễn có hiệu quả, thì GV phải

có nghệ thuật sư phạm, HV phải nắm chắc các tri thức củamôn "Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh" đến mức có thể làm chủ được chúng, sửdụng tương đối thành thạo chúng trong hoạt động nhận thức

và hoạt động thực tiễn của mình

- Biện pháp sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

- Chuẩn bị bài giảng sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

Thứ nhất, để thiết kế bài giảng một cách tốt nhất GV cần

phải xác định được mục tiêu, mục đích cần đạt được trong dạyhọc môn “Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh” nhằm giúp HV:

Phân tích nội dung kiến thức sâu rộng, rõ ràng từ các góc

độ khác nhau

Tạo bầu không khí trao đổi ý kiến dân chủ, sáng tạo,hứng thú.

Hình thành khả năng phản biện, ngôn ngữ, trình bày vàbảo vệ quan điểm cụ thể

Tạo không khí học tập, hợp tác giữa các thành viên vớinhau, góp phần hình thành kỹ năng hợp tác, làm việc nhóm đểgiải quyết vấn đề

Tạo cho HV niềm tin trong tự tìm tòi nghiên cứu, chủđộng, sáng tạo nguồn tài liệu chuẩn bị cho giờ học trên lớp

Môn Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin,

TT HCM GV phải đề ra các nhiệm vụ cụ thể, phù hợp cho các

HV, các nhóm, thì mới có thể đạt được mục tiêu, nội dungkiến thức môn một cách hiệu quả nhất Để rèn luyện và hìnhthành kỹ năng, kiến thức của HV, GV cần phải tổ chức thảoluận một cách linh hoat, nhuần nhuyễn Môn Những vấn đề

cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, TT HCM lại bao hàmnhững vấn đề khác nhau, mang những luận điểm, quan điểmriêng GV cần phải xác định đối tượng cho phù hợp để từ giaonhiệm vụ, vấn đề nghiên cứu, cho HV trong nội dung giáo ánđược thiết kế

DH chủ nghĩa Mác- Lênin, TT HCM muốn tiếp thu đượctri thức, thì HV phải xuất phát từ thấp đến cao, từ những khái,niệm phạm trù đơn giản, dần đi đến các vấn đề phức tạp hơn,nguồn gốc quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh mớigiúp HV hình thành được các tri thức mới Đối với chủ nghĩaMác-Lênin, TT HCM muốn HV dễ tiếp thu, nhớ lâu kiếnthức GV cần phải hướng dẫn cho HV các nội dung cần tậptrung thảo luận, xác định được nội dung trọng tâm

GV phải biết kết hợp, linh hoạt các PPDH khác trongviệc giải quyết các nội dung kiến thức môn học, để hướng tớimục tiêu cần phải đạt Phải chuẩn bị tốt các nội dung trướcgiờ học như giao nhiệm vụ nghiên cứa, tra cứu tài liệu choHV

Thứ hai, phải phân loại chủ đề rõ ràng, phong phú để

hình thành chủ đề mang tính hệ thống logic GV lựa chọnnhững chủ đề mang tính thời sự, thực tiễn xã hội, chứa đựngcác quan điểm, luận điểm có tính mâu thuẫn, để quá trình giảiquyết từ lý thuyết đến thực tiễn thêm sôi nổi, sinh động Gópphần tạo sự đam mê, hăng say nghiên cứu cho HV

GV muốn xây dựng các vấn đề có hệ thống thì cần phảithường xuyên tiếp cận, thu thập các thông tin kinh tế xã hội,chính trị, , từ các phương tiện đại chúng khác nhau, gắn liềnvới đời sống sinh hoạt và học tập, để HV dễ dàng trao đổi,tranh luận và thống nhất kết quả cuối cùng Chính vì thế GVphải hướng dẫn, gợi mở chủ đề dưới nhiều góc độ khác nhau,không gói gọn nội dung, không giới hạn nghiên cứu tìm tòi trithức mới, kích thích tính tự học cho HV.

Các câu hỏi tư duy luôn là mục đích cuối cùng mà GVhướng đến cho HV, những câu hỏi được GV đưa ra phảimang tính gợi mở, dễ hiểu, đi từ thấp đến cao Đồng thờikhuyến khích HV tự đặt câu hỏi nghiên cứu để hình thànhtính tự giác, nghiên cứu, sáng tạo

Việc lựa chọn chủ đề thảo luận cần khối lượng kiến thứccủa môn học Với khối lượng kiến thức nhiều, mang tính trừutượng, khái quát cao HV luôn ngán ngẫm khi tiếp xúc Một số

HV tỏ ra chưa có hứng thú với nội dung của nó Cho nên đòi

GV phải hiểu được tâm lý mà chọn những chủ đề phù hợp,mang tính thời sự, tính thực tiễn, giúp giờ học sinh động hơn

là yếu tố thu hút HV, có thái độ quan tâm, tạo sự hứng thúnghiên cứu học tập

Các câu hỏi TL mang tính lý luận tổng hợp, hướng dẫn

HV nghiên cứu vận dụng kiến thức đã học trao đổi, thảo luận

và giải quyết vấn đề từ lý luận đến thực tiễn

GV thực hiện công việc đánh giá, nhận xét, sau khi cácnhóm trưởng gửi các nội dung của nhóm đã chuẩn bị báo cáotrước lớp

Các bước chuẩn bị bài giảng cho TLN

Nghiên cứu đối tượng thảo luận:

Việc nghiên cứu các đặc điểm về HV giúp GV xác định

PP thảo luận, nội dung trọng tâm TL, trình độ, khả năngnghiên cứu, tâm lý HV…

Mục tiêu TL:

GV phải biết được mục tiêu cụ thể và mục tiêu chungcủa tiết học Để từ đó định hướng cách tổ chức dạy học saocho phù hợp, đảm bảo thực hiện được mục tiêu chung của lớp,

và của các thành viên

Phạm vi kiến thức TLN: