Công tác xã hội cá nhân và gia đình hỗ trợ cải thiện đời sống, tâm lý cho người cao tuổi thuộc hộ nghèo, gặp hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống

Nghèo đói là một phạm trù lịch sử xuất hiện và tồn tại song song với loài người từ khi xã hội loài người đạt đến trình độ phát triển nhất định. Lực lượng sản xuất tạo ra những sản phẩm thặng dư, nảy sinh sự bất bình đẳng trong chiếm hữu tư liệu sản xuất dẫn đến sự phân hóa thành những tầng lớp khác nhau. Trong lịch sử loài người, nghèo đói là vấn đề lớn mà chưa một quốc gia nào giải quyết triệt để. Xóa đói giảm nghèo là cuộc đấu tranh gay go phức tạp. Để thực hiện thành công cần thực hiện các chính sách tăng trưởng kinh tế đi đôi với công bằng xã hội. Xóa đói giảm nghèo vươn lên làm giàu chính đáng là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta. Thực hiện mục tiêu giảm nghèo là một chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước ta nhằm cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của người nghèo, góp phần thu hẹp khoảng cách chênh lệch về mức sống giữa nông thôn và thành thị, giữa các vùng, các dân tộc và các nhóm dân cư; đồng thời thể hiện quyết tâm trong việc thực hiện Mục tiêu thiên niên kỷ của Liên hợp quốc mà Việt Nam đã cam kết. Có nhiều lĩnh vực mà những chương trình chính sách an sinh xã hội hướng đến: Xoá đói giảm nghèo, các vấn đề liên quan đến gia đình, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Và một trong những lĩnh vực mà ngành công tác xã hội rất cần được quan tâm là lĩnh vực xóa đói giảm nghèo, những động thái tạo điều kiện cho sự hoà nhập, cải thiện đời sống cho hộ nghèo. Với những lỹ lẽ đưa ra, từ những nguồn thông tin ở thời đại mới, em sinh viên thực hành học phần Công tác xã hội cá nhân và gia đình, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của giảng viên : TS. Nguyễn Thị Liên, em xin phép được lựa chọn đề tài Công tác xã hội cá nhân và gia đình : Hỗ trợ cải thiện đời sống, tâm lý cho người cao tuổi thuộc hộ nghèo, gặp hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống .. cho bài báo cáo lần này của mình Em xin cảm ơn cô đã chỉ dạy và nhiệt tình giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hành vừa qua

LỜI MỞ ĐẦU

Nghèo đói là một phạm trù lịch sử xuất hiện và tồn tại song song với loài người từ khi xã hội loài người đạt đến trình độ phát triển nhất định Lực lượng sản xuất tạo ra những sản phẩm thặng dư, nảy sinh sự bất bình đẳng trong chiếm hữu

tư liệu sản xuất dẫn đến sự phân hóa thành những tầng lớp khác nhau Trong lịch

sử loài người, nghèo đói là vấn đề lớn mà chưa một quốc gia nào giải quyết triệt

để Xóa đói giảm nghèo là cuộc đấu tranh gay go phức tạp Để thực hiện thành công cần thực hiện các chính sách tăng trưởng kinh tế đi đôi với công bằng xã hội Xóa đói giảm nghèo vươn lên làm giàu chính đáng là một chủ trương lớn của Đảng

và Nhà nước ta

Thực hiện mục tiêu giảm nghèo là một chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước

ta nhằm cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của người nghèo, góp phần thu hẹp khoảng cách chênh lệch về mức sống giữa nông thôn và thành thị, giữa các vùng, các dân tộc và các nhóm dân cư; đồng thời thể hiện quyết tâm trong việc thực hiện Mục tiêu thiên niên kỷ của Liên hợp quốc mà Việt Nam đã cam kết

Có nhiều lĩnh vực mà những chương trình chính sách an sinh xã hội hướng đến: Xoá đói giảm nghèo, các vấn đề liên quan đến gia đình, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt Và một trong những lĩnh vực mà ngành công tác xã hội rất cần được quan tâm là lĩnh vực xóa đói giảm nghèo, những động thái tạo điều kiện cho sự hoà nhập, cải thiện đời sống cho hộ nghèo.

Với những lỹ lẽ đưa ra, từ những nguồn thông tin ở thời đại mới, em - sinh viên thực hành học phần Công tác xã hội cá nhân và gia đình, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của giảng viên : TS Nguyễn Thị Liên, em xin phép được lựa chọn đề tài Công tác xã hội cá nhân và gia đình : Hỗ trợ cải thiện đời sống, tâm lý cho người cao tuổi thuộc hộ nghèo, gặp hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống cho bài báo cáo lần này của mình! Em xin cảm ơn cô đã chỉ dạy và nhiệt tình giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hành vừa qua !

I Mô tả ca

Bà N.T.Thiếp (sinh năm 1960), sinh ra và lớn lên tại thôn võng Nội, nhữngngày tháng còn trẻ, bà làm việc tại một xưởng sản xuất giấy trong xã Dù công việcrất vất vả nhưng bà luôn cố gắng hết mình để kiếm tiền nuôi bố mẹ và các em.Những ngày tháng làm việc hết sức lực đã hao mòn đi sức khỏe của bà rất nhiều.Đến năm 1996, một cơn đau khủng khiếp ập tới, cũng là lúc bà được nhận thôngbáo từ bệnh viện là bà bị thoái hóa sớm Từ đó, bà gặp khó khăn trong di chuyển đilại và làm việc nặng Bà nghỉ việc tại xưởng giấy và hiện bà tập trung phụ giúpkinh tế gia đình bằng nghề trồng hành và nuôi, bán chó Vì tính tình hiền hậu, luônbiết quan tâm và giúp đỡ những người xung quanh, những người dân sống xungquanh bà đều rất yêu quý, và nể trọng bà

Cho dù cuộc sống về mặt kinh tế không mấy khá giả, từ năm 1977 bà gặp gỡ

và nên duyên vợ chồng với ông Đ.Q.T (sinh năm 1961) là người dân cùng thôn.Hai người có với nhau 4 người con Gia đình bà là một gia đình hòa thuận, vui vẻ,luôn được cộng đồng tôn trọng và yêu quý Biến cố đã thay đổi hoàn toàn cuộc đờicủa bà và gia đình chính là việc người chồng của bà mắc bệnh tim năm 2005 vàkhông còn khả năng đi làm Sự bình thản của bà khi nói về năm ấy đó là sự bìnhthản không hề vui vẻ, đó là cách bà chấp nhận số phận, chấp nhận một sự thật đauđớn Kinh tế gia đình từ trước đến nay đã rất khó khăn, nhưng cho dù là vất vả, 2ông bà vẫn một nắng hai sương cố gắng làm việc để kiếm tiền cho con cái ăn học.Nhưng khi ông ngã bệnh, mọi chi phí thuốc thang đội lên vai người đàn bà của giađình Con cái cũng lớn những cũng chẳng giúp được bao nhiêu vì kinh tế cũngkhông được khá giả Từng đồ vật giá trị bà phải bán đi để ông được chạy chữa.Không thể phủ nhận rằng bệnh tim là căn bệnh mà chúng ta phó mặc hoàn toàn sựsống cho thế giới bên kia, chúng ta không đủ sức chống chọi lại nó, chỉ có mộtcách duy nhất đó chính là tồn tại cùng nó Và nó không chỉ tồn tại cùng chồng bà,

mà bà chính là người phải “nuôi sống” nó từng ngày Các con của bà các cô lớnđều đã có chồng và có con , riêng cậu em út thì chưa lập gia đình nhưng phải đilàm xa, ít khi về thăm gia đình Cả 4 người con hiện giờ đều không ở cùng bà, bàkể: “3 đứa vịt trời chúng nó chỉ đợi đến lúc đủ lông đủ cánh là bỏ bác và vợ đi hếtthôi, lúc nào cũng chỉ thui thủi 2 vợ chồng già này !”

Gia đình bà được xét vào diện hộ nghèo của thôn từ năm 2007, đến nay cũng

đã được 12 năm Từng đó cũng đủ để bà và gia đình trải qua không ít biến cố.Không chỉ nai lưng kiếm tiền để trang trải cuộc sống gia đình và chữa trị cho

chồng, năm 2015, khi người con gái thứ 3 của bà là chị Nguyễn Thị Ngoan sinh hạđược bé Nguyễn Nhật Minh, do điều kiện công tác nơi đất khách quê người mà chịbắt buộc phải để cháu lại cho ông bà trông ( Chị Nguyễn Thị Ngoan trong quá trìnhlàm công nhân tại Nhật Bản đã quen anh Nguyễn Văn Lâm và có thai với anh Khókhăn chồng chất khó khăn khi anh chị không có đủ điều kiện và thủ tục để sinh con

và nuôi con tại Nhật Bản) Đó thật sự là một “bài toán đố” không lời giải đối vớigia đình bà lúc hiện tại khi vừa phải nuôi vợ lại vừa phải nuôi cháu bà gặp rấtnhiều áp lực tâm lý Bà tâm sự “nhiều lúc bác muốn có một người bên cạnh giúp

đỡ bác mỗi khi bác làm việc, kiếm thêm thu nhập để phải chịu áp lực từ mọi phíadẫn đến tâm lý bất ổn” Cùng với đó là việc bà không có ai tâm sự chia sẻ mỗi khiông khó khăn nên mọi thứ càng trở nên khó khăn hơn

Gia đình bà cũng đã được hỗ trợ và tham gia các chính sách dành cho hộnghèo của thôn: hỗ trợ tiền điện, hỗ trợ vay vốn, hỗ trợ y tế khi khám chữa bệnh, nhưng dường như tất cả là chưa đủ đối với một người đàn bà đã xấp xỉ 60 tuổi, đã

đi gần hết 2/3 cuộc đời mà vẫn chưa thể an tâm với cuộc sống của mình

Tất cả những việc xảy đến, đã khiến bà cảm thấy bản thân mình và cuộcsống của mình quá khó khăn Bác mất niềm tin vào sự cố gắng khi cứ liên tiếpnhững sự kiện lớn lại ập đến với bác Giờ, những gì bác làm hàng ngày là làm saokiến được nhiều tiền nhất để mua thuốc cho chồng, mua sữa cho cháu Còn bảnthân của bà chỉ cần ăn qua loa, còn đau đớn bà đã không quan tâm đến nữa Bà dầnmất ngủ, sức khỏe suy kiệt Được nhiều người dân thân cận tới hỗ trợ đi khámnhững bà không chịu, với bà, giờ nghỉ ngơi bà sợ bà sẽ chẳng thể cố gắng gượngdậy nổi

Khi đến với đợt thực hành, sinh viên đã tiếp cận được ông qua những chia sẻ

để cùng bà tìm ra vấn đề của bà để giải quyết một cách tốt nhất

II Tiến trình giúp đỡ bà Thiếp

1 Tiếp nhận đối tượng

1.1 Cách thức tiếp nhận

Sau khi sinh viên được trực tiếp thực hành tại địa bàn, theo phân công từTrường Đại học Lao động – Xã hội, Khoa Công tác xã hội Được cán bộ địaphương giúp đỡ, sinh viên trực tiếp đến gặp gỡ và tiếp nhận đối tượng

1.2 Đánh giá ban đầu về vấn đề của đối tượng

Bà Thiếp bị mặc cảm về gia đình và bản thân , không có sự ổn định về tâm

lý, điều kiện vật chất thiếu thốn, khó khăn, chưa được tiếp cận với những chínhsách hỗ trợ cho hộ nghèo mới nhất

1.3 Thông báo cho đối tượng về vai trò và mục tiêu hỗ trợ

Để giúp đối tượng hiểu được vai trò, mục tiêu hỗ trợ của mình, sinh viên đãchia sẻ những thông tin về vai trò của mình là sẽ hỗ trợ cho bà tự giải quyết cácvấn đề Bên cạnh đó, xác định các mục tiêu hỗ trợ bà : tìm hiểu và nâng cao cáckiến thức về pháp luật, chính sách của người nghèo, giúp bà gần gũi hơn với cộngđồng và tự tin vào bản thân hơn, cải thiện tâm lý , đời sống tinh thần cho bà

1.4 Ghi hồ sơ thông tin ban đầu về đối tượng

Qua sự chuyển giao hồ sơ thông tin từ ban lãnh đạo địa phương cũng như sựtìm hiểu, tiếp cận ban đầu với thân chủ, được sự đồng ý và chia sẻ trực tiếp từ phía

bà Thiếp, những thông tin đó được thể hiện trong mẫu báo cáo tiếp nhận thông báodưới đây :

Mẫu báo cáo tiếp nhận thông báo

1 Nhận được thông báo

Thông qua gặp mặt trực tiếp tại nhà bà Thiếp

Ngày / tháng / năm : 02/03/2019

Thời gian : 8h sáng

Cán bộ : Nguyễn Thúy Quỳnh

Số hiệu tạm thời của trường hợp: C0097

2 Thông tin đối tượng

Đánh giá ban đầu về vấn đề của đối tượng : bà Thiếp chưa có các kiến thức

về pháp luật, chưa tiếp cận với các chính sách hỗ trợ mới nhất cho ngườinghèo, bị mặc cảm tự ti với cộng đồng, tâm lý bất ổn ,đời sống tinh thần,đời sống vật chất gặp nhiều khó khăn

1.5 Phúc trình: (Tóm tắt về buổi làm việc với đối tượng)

Họ và tên thân chủ: Bà N.T.T

Tuổi: 59

Thời gian: 8h00 – 10h ngày 02/03/2019

Địa điểm : tại nhà bà N.T.T

Mục đích: Tạo lập mối quan hệ với thân chủ, tìm hiểu thông tin, tiếp cận ban đầuvới thân chủ, giúp thân chủ nhận biết sự có mặt và làm việc của nhân viên xã hộiNgười thực hiện: Nguyễn Thúy Quỳnh

Hôm nay là buổi làm việc thứ nhất giữa tôi và bà T Ban đầu, bà T tỏ ra rất bất ngờ khi biết được trong thời gian tới mình sẽ làm việc với một nhân viên xã hội, bà khá vui vẻ và nhiệt tình khi được tôi trình bày về kế hoạch làm việc của mình Khuôn mặt tần tảo cùng với dáng hình nhỏ bé nhưng cũng đủ làm tôi hiểu được bà đã phải chịu biết bao vất vả trong cuộc sống Bà coi tôi như người con vì

bà kể rằng đứa con trai út của bà cũng chỉ hơn tôi một vài tuổi Với việc được tôi chia sẻ sẽ giữ bí mật toàn bộ thông tin, các quy trình làm việc và các vấn đề của bà,

bà đã cảm thấy tin tưởng và chia sẻ nhiều hơn Tuy nhiên, khi hỏi về những vấn đề

cá nhân trong gia đình, có vẻ bà chưa thật sự muốn chia sẻ với tôi

Phúc trình buổi làm việc với đối tượng (lựa chọn những giao tiếp bộc lộ kĩnăng của nhân viên xã hội và phân tích)

NVXH: “ Con nghe bà nói rằng bà rất thích sang nhà các bà cùng hội người caotuổi chơi, vậy ngoài những người đó, ông còn quen hay tham gia các câu lạc bộ,hội, nhóm gì khác trong địa phương mình không ạ?

(NVXH đã sử dụng kỹ năng Hỏi, để giúp thân chủ định hướng lại những câu trả lờitrước đó với tình hình hiện tại, đồng thời giúp NVXH nắm rõ thông tin về nhữngmối quan hệ của thân chủ xung quanh, nguồn lực hỗ trợ, hay từ đó có thể nhìnnhận rõ vấn đề hơn Khi sử dụng kỹ năng này bản thân NVXH đã nhận thấy điều gì

có khả năng thay đổi ở thân chủ? Cần phải làm rõ)

- Bà T : không, bà không tham gia bất cứ hội, nhóm hay câu lạc bộ nào trong địaphương cả Thi thoảng sang nhà các bà trung trung tuổi cùng chơi thì được chứ bảo

bà tham gia mấy câu lạc bộ hay gì thì bà k có thời gian Cả ngày đi làm rồi, tối chỉmuốn nghỉ ngơi thôi thật sự thì bà cũng rất ngại khi phải tham gia các hoạt độngtrong cộng đồng vì không phải ai cũng hiểu và thông cảm cho bà Bà chỉ có nhữngngười bạn chí cốt trung tuổi thôi

- NVXH: Bà có bao giờ nghĩ nếu tham gia giao lưu thì sẽ khiến bà có thêm nhiềubạn bè, mối quan hệ và sẽ giúp đỡ rất nhiều trong cuộc sống của bà không?

(NVXH sử dụng kỹ năng khai thác cảm xúc, suy nghĩ và hành vi để giúp thân chủsuy nghĩ về những điểm mạnh của việc tham gia hội nhóm, được giao lưu với mọingười, từ đó khiến thân chủ nhận ra việc bản thân có muốn tham gia? Đồng thờigiúp NVXH đưa vấn đề được làm rõ, định hướng về nhu cầu của thân chủ)

2 Thu thập thông tin

2.1 Thông tin về đối tượng

Họ và tên : Nguyễn Thị Thiếp

2.2 Thông tin về gia đình đối tượng

Bà Thiếp sinh ra và lớn lên trong một gia đình làm nông Đến năm 18 tuổigặp ông Đ.Q.T và nên duyên vợ chồng Bao năm làm lụng vất vả hai vợ chồng vẫnrất khó khăn Càng khó khăn hơn khi năm 2005 chồng bà là ông T bị bệnh tim, mộtmình bà phải gồng gánh trên vai nỗi lo kinh tế, lo chồng chồng, cho con Đến năm

2007 gia đình bà được xét vào diện hộ nghèo của thôn cho đến nay

2.3 Thông tin về môi trường xung quanh

Bà Thiếp sống và làm việc tại thôn Võng Nội, là một thôn có nghề truyềnthống là làm nông với cây trồng chủ yếu là hành

2.4 Thông tin về nguồn lực

- Ban lãnh đạo xã Võng Xuyên

- Ban lãnh đạo thôn Võng Nội

- Người dân, cộng đồng, hàng xóm của bà Thiếp

- Người bạn thân chí cốt cùng thôn

2.5 Nguồn thu thập thông tin

- Bản thân bà Thiếp

Thông qua trò chuyện, tâm sự và tiếp xúc trong các buổi làm việc

nhân viên xã hội nhận thấy bà Thiếp là người rất tốt bụng, vui vẻ, có trách nhiệmvới công việc Tuy nhiên, vì điều kiện sức khỏe của bản thân bị sa sút từ nhữngnăm tháng bà làm việc tại xưởng sản xuất giấy ở xã Kinh tế gia đình gặp nhiềukhó khăn, thêm vào đó bệnh tim của chồng bà trở nên nặng hơn, cần nhiều tiềnchạy chữa Cũng là lúc gánh nặng trên vai bà là trách nhiệm với những người con,người cháu của mình

Tuy được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, bà và gia đình được hưởngnhiều chính sách, nhiều quyền lợi nhưng so với việc duy trì kinh tế để vực lạinhững biến cố xảy ra là điều không thể

Vậy nên, qua quá trình chia sẻ, lắng nghe, NVXH thấy được những ảnhhưởng lớn về gánh nặng kinh tế, về sa sút sức khỏe của bản thân, về trách nhiệmvới công việc và cộng đồng cùng gánh nặng con cái đã khiến thân chủ có nhiềubiểu hiện tâm lý bị ảnh hưởng như : mất ngủ, hay suy nghĩ nhiều, lo lắng, bất an,không còn quan tâm tới sức khỏe bản thân và những nhu cầu về tham gia các câulạc bộ, hội nhóm để cải thiện tâm lý

Ông Nguyễn Duy Bính, Cụm trưởng cụm 6 thôn Võng Nội

Qua những ngày đến làm việc,ông Bính cũng đã chia sẻ rất nhiều về đối tượngcho NVXH Với ông, bà T là một người phụ nữ tần tảo, hiền lành Trong cuộcsống hay trong công việc, ông luôn cố gắng tạo điều kiện giúp đỡ những hộ nghètrong thôn, đặt biêt là trường hợp gia ddinhf bà T Tuy nhiên những biến cố xảy ra

đối với bà T và gia đình đã khiến cho tâm lý của bà không được ổn định, cuộc sốnggặp rất nhiều khó khăn Từ khi chồng bà bị bệnh tim, bà đã suy sụp hoàn toàn vàngày một mệt mỏi hơn do sức khỏe bị ảnh hưởng từ khi bị chuẩn đoán thoái hóađốt sống 1996.

Qua lời tâm sự của ông Bính, việc bà T gặp vấn đề về sức khỏe và tâm lý nhưbây giờ là điều không ai mong muốn, ông mong mình có thể cùng NVXH giúp đỡ

bà T vượt qua những khó khăn ấy

- Qua đồng nghiệp cùng chỗ làm xưởng sản xuất giấy với bà T

Qua đồng nghiệp cùng chỗ làm với bà T, các ông/bà chia sẻ bà T là một người

vô cùng thân thiện và hòa đồng Bà luôn hoàn thành những nhiệm vụ được giaovới một tinh thần, tâm lý rất tốt Tuy nhiên, những năm trở lại đây bà đã không còngiữ được “phong độ” như ngày xưa

- Qua hàng xóm

Hàng xóm xung quanh có chia sẻ rằng bà T rất hiền lành, tốt bụng, mọi ngườitrong thôn xóm rất quý, tuy thiếu thốn về điều kiện vật chất nhưng bà sống rất chânthành với bà con hàng xóm Bà thường xuyên thăm hỏi bà con hàng xóm, khôngchỉ ở trong ngõ mà còn ở các nơi khác trong thôn

- Qua người chồng của bà T

Khi có cơ hội tiếp xúc với chồng bà là ông Đ Q T, ông chia sẻ về cuộc sốngkhó khăn của hai vợ chồng, tuy rằng có bốn người con nhưng mỗi đứa lại có mộtgia đình, cuộc sống riêng Thậm chí một năm chỉ có 2 - 3 lần về thăm hai ông bà.Cuộc sống vô cùng vất vả lại không được cải thiện nhiều về mặt tinh thần, tâm lýkhiến bà T kiệt sức, có những lúc bà phải cố gắng hơn 100% sức khỏe của mình đểgồng gánh gia đình và nuôi đứa cháu nhỏ Ông rất thương bà và buồn thay cho bànhưng ông không thể giúp gì nhiều được cho bà vì căn bệnh quái ác mà ông đangphải gánh chịu

2.6 Phương pháp thu thâp thông tin

- Phỏng vấn

Trong quá trình thu thập thông tin nhân viên xã hội đã sử dụng phương phápphỏng vấn trực tiếp bà T, bác Bính cụm trưởng., đồng nghiệp chỗ làm cũ của bà T.,chông bà T và hàng xóm của bà T

Như trong quâ trình thu thập thông tin trong buổi lăm việc với ông NguyễnDuy Bính vă nơi lăm việc của bă, nhđn viín xê hội cũng sử dụng phương phâpphỏng vấn bằng câch đưa ra câc cđu hỏi mở để ông cung cấp thím thông tin như :

“ Có bao giờ ông tự hỏi lă nguyín nhđn gì khiến bă T trở nín như vậy không ạ?”Hay “ Theo ông thì ngoăi những nguyín nhđn mă ông níu trín còn có nguyín nhđnnăo khâc khiến bă T bị ảnh hưởng tđm lý như vậy nữa không ạ?”

- Quan sât

Trong quâ trình lăm việc với bă T vă những người có liín quan đến bă, nhđnviín xê hội đê sử dụng kỹ năng quan sât để quan sât thâi độ, hănh vi, biểu hiệnthực tế của bă T vă những người có liín quan Việc quan sât như vậy giúp nhđnviín xê hội biết được rằng thông tin họ cung cấp có chính xâc hay không

Ví dụ trong buổi lăm việc với ông Bính, nhđn viín xê hội đê đưa ra cđu hỏi : “Theo ông thì ngoăi những nguyín nhđn mă ông níu trín còn có nguyín nhđn năokhâc khiến bă T bị ảnh hưởng tđm lý như vậy nữa không ạ?” , nhđn viín xê hộiquan sât thấy rằng ông Bính thực sự bối rối trước cđu hỏi của nhđn viín xê hội vẵng đê trả lời cđu hỏi đó một câch qua loa cho xong

- Vêng gia

Được sự đồng ý của ban lênh đạo thôn, nhđn viín xê hội đê đến thăm nơi ở của

bă T Khi xuống thăm, nhđn viín xê hội thấy rằng nơi ở của bă lă một khu nhă cấp

4 đê xuống cấp trầm trọng, thím văo đó lă một mảnh vườn nhỏ trồng một văi cđyquả nhỏ Cuộc sống của bă thiếu thốn vă vô cùng khó khăn

- Qua hồ sơ thông tin về câc hộ nghỉo ở cụm 6 thôn Võng Nội

Ngoăi những phương phâp thu thập thông tin trín, nhđn viín xê hội cũng thuthập được một số thông tin từ hồ sơ về hộ nghỉo của bă ở thôn

2.7 Ghi chĩp, tổng hợp thông tin

Sau khi thu thập được những thông tin về bă T vă câc mối quan hệ của bă T,nhđn viín xê hội tiến hănh ghi chĩp vă tổng hợp thông tin dưới bảng sau:

6 Nơi sinh : cụm 6 thôn Võng Nội, xã Võng Xuyên

7 Nơi ở : cụm 6 thôn Võng Xuyên

8 Bố : N.A.T

9 Mẹ : L.T.Đ

Thông tin về các dịch vụ bà T đang tham gia

1 Các câu lạc bộ, hội, nhóm : không

2 Dịch vụ chăm sóc y tế : Có (có bảo hiểm, được đi thămkhám hoặc được thăm khám tại các bệnh viện trong địaphương theo định kỳ 6 tháng 1 lần, 1 năm 2 lần)

3 Các chính sách, luật pháp liên quan :

- Quyết định số 167/2008/QĐ-TTg về chính sách hỗ trợ hộnghèo về nhà ở

- Quyết định 59/2015/QĐ-TTg chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều

- Quyết định số 60/2014/QĐ-TTg quy định tiêu chí hộ chínhsách xã hội được hỗ trợ tiền điện.

- Nghị định 136/2013/NĐ-CP về chính sách trợ giúp xã hội,bảo trợ xã hội thì các đối tượng sau được hưởng trợ cấp xã hộihàng tháng

2 Thông tin

phương, nơi

ở của bà T.

Địa phương của bà T :

Địa phương cụm 6 thôn Võng Nội tuy là một trong những thôngần khu vực trung tâm của xã nhưng điều kiện kinh tế, vật chất

có sự chênh lệch lớn giữa các hộ gia đình Những gia đình khágiả tập trung chủ yếu ở các gia đình có thanh niên trong độtuổi lao động(từ 18 - 40 tuổi), họ đi làm ở các công ty lớn nhỏtrong xã, huyện, … Những hộ gia đình còn lại chỉ sống vàtrang trải nhờ làm nông, trồng hành, nuôi gia súc, gia cầm, điều kiện vật chất vô cùng khó khăn

Mối quan hệ của ông với địa phương :

-Bà cùng với cộng đồng luôn đoàn kết, không xảy ra mâuthuẫn, đùm bọc và giúp đỡ lẫn nhau

- Các mối quan hệ chỉ dừng lại ở mức xã giao, vì mọi ngườitrong thôn, ngoài những gia đình hiểu hoàn cảnh gia đình bàthì hầu hết toàn coi thường và không thích bà

- Gia đình bà được tiếp cận đầy đủ với các chính sách, quyềnlợi cho hộ nghèo ở địa phương: bảo hiểm y tế, hỗ trợ tiền điện,

- Bà muốn hòa nhập với mọi người.

- Bà muốn cải thiện tâm lý và sức khỏe của mình thời điểmhiện tại

2.8 Phúc trình

Họ và tên thân chủ: Bà N.T.T

Tuổi: 59

Thời gian: 8h00 – 10h ngày 04/03/2018

Địa điểm : tại nhà bà N.T.T

Mục đích: Đặt câu hỏi thu thập thông tin về vấn đề của thân chủ, gia đình, các mốiquan hệ xã hội tại địa phương

NVXH: “Nghe bà nói, bà đang gặp vấn đề rất lớn trong các mối quan hệ vớicon cái phải không ạ?”

(NVXH đã sử dụng kỹ năng thấu cảm, để có thể hiểu sâu về cảm xúc vàmong muốn của bà, đồng thời phản hồi lại những vấn đề của mình và con cái, từ

đó nhận thấy ông có thật sự muốn giải quyêt vấn đề đó không? Sử dụng kỹ năngnày nhằm khẳng định và nhấn mạnh nhu cầu của bà, và muốn bà làm rõ hơn vềđiều đó Khi sử dụng kỹ năng này bản thân NVXH đã nhận thấy điều gì có khảnăng thay đổi ở thân chủ và cần phải làm rõ)

- Bà T : Đúng, bà cảm thấy rất buồn, như các gia đình khác con cái họ luôn

ở bên cạnh bố mẹ mỗi khi bố mẹ gặp khó khăn, nhưng gia đình bà thì không nhưvậy Con bà sợ bà cháu ạ, chúng sợ phải chăm lo cho bố mẹ rồi ảnh hưởng đến giađình chúng, chúng không quan tâm đâu

- NVXH: Vậy nếu như gia đình bà, con cái bà có thể hiểu và yêu thương bàhơn thì tương lai bà,tâm lý và đời sống của bà sẽ cải thiện đúng không ạ?

(NVXH sử dụng kỹ năng đặt câu hỏi có sự liên kết với câu trên, nhằm giúpcho thân chủ nhìn nhận lại bản thân mình, nếu cứ tiếp tục suy nghĩ nhiều về việccon cái bỏ rơi thì sẽ như thế nào, từ đó thân chủ sẽ tự biết mình nên thay đổi vàgiải quyết vấn đề hay không? )

NVCTXH thu thập thông tin và chia sẻ với thân chủ

N

NVCTXH và thân chủ sau buổi gặp thứ 2

3 Đánh giá xác định vấn đề

3.1 Đánh giá thông tin

Sau khi thu thập được thông tin về bà T và mối quan hệ của bác từ cácnguồn thu thập thông tin khác nhau nhân viên xã hội đã tiến hành kiểm tra chéocác thông tin, sau khi kiểm tra nhân viên xã hội kết luận được các thông tin thuthập được hoàn toàn trùng khớp với nhau và trùng khớp với những thông tin mà bà

T chia sẻ

3.2 Xác định vấn đề

Từ những thông tin thu thập được ở trên nhân viên xã hội xác định vấn đề bà

T đang gặp phải là vấn đề tâm lý, tinh thần, mối quan hệ giữa bà và các con tronggia đình

Dưới đây là những công cụ mà nhân viên xã hội hướng dẫn đối tượng vẽtrong buổi làm việc xác định vấn đề của bà T và những nguồn lực có thể giúp đỡ

bà trong quá trình giải quyết vấn đề của mình

● Sơ đồ phả hệ gia đình A

Ông N.V Đễ

Bà N.T.T

L (30)

Ngoan

(36t)

Thảo ( 40t)

Ông

N.A

C ( 37t)

C(37t) Vinh(

37t)

Toản (34t)

L (3t)

Y (5t)

Minh 3T

Hải (16t) Hiền(

18t)

● Biểu đồ sinh thái

Sơ đồ sinh thái là sơ đồ thể hiện mối liên kết giữa thân chủ và các nguồn lưc hỗtrợ Các vòng tròn thể hiện các nguồn lực hỗ trợ thân chủ càng xa vòng tròn lớn ởtrung tâm thì mức độ liên kết càng ít, ngược lại các vòng tròn càng gần trung tâmthì mức đô liên kết càng chặt chẽ

Mũi tên thể hiện quan hệ 2 chiều cho thấy sự tương tác mạnh mẽ có sự tácđộng trực tiếp đến tiến trình trợ giúp thân chủ Mũi tên 1 chiều cho thấy sự tươngtác chỉ từ một phía, không có sự tác động qua lại Đường kẻ gạch ngang thể hiệnquan hệ xa cách mà thân chủ chưa tiếp cận được

Nhìn vào sơ đồ ta có thể thấy , thân chủ có sự tương tác với người bạn thân,chồng của bà theo mũi tên 2 chiều, còn với Tổ dân phố, hàng xóm thì chỉ 1 chiều,hàng xóm và những yếu tố xung quanh bà đều không tiếp xúc nhiều, không cótương tác

Các con cháu Nhân viên

xã hội

Địa phương nơi

bà Hoa (59t) Bác T

(59t)

Hội NCT Hàng

xóm

Ông T

sách xã hội TBG

Tổ dân phố

● Bảng phân tích điểm mạnh, điểm yếu

Bà Thiếp Trong gia đình Công việc tại địa

Đoàn kết, vui vẻ

Mọi người trongcụm đều yêu quý

Hàng xóm tốt,tình cảm, thườngxuyên thăm hỏi

- Thi ở cụm có

hội làng haycông việc gìgọi mới ra

những côngviệc tay chân

Chỉ quan hệ đượcvới các tầng lớp

có địa vị thấptrong thôn, xóm

● Cây vấn đề của bà Thiếp

Qua cây vấn đề của bà T, nhân viên xã hội xác định được vấn đề của bà T là

bà tự ti về bản thân, ngại tiếp xúc với người khác và có mối quan hệ không tốt với

con cái trong gia đình Có thể thấy nguyên nhân khiến bà sợ tiếp xúc với mọingười trong thôn là do bà lo sợ mọi người sẽ coi thường và ghét bỏ bà, bà sợ phảiđối mặt với những người có cuộc sống tốt hơn mình vì chính bà bị gia đình thờ ơ

và bà không biết cải thiện tâm lý như thế nào Trong tương lai bà rất muốn đượcmọi người tôn trọng, được gia đình tôn trọng và yêu thương, được mọi người trongthôn giúp đỡ Tất cả những nguyên nhân đều bắt nguồn từ việc bà thuộc hộ nghèotrong thôn Thêm nữa, vì việc chồng bà bị bệnh tim khiến gia đình bà trở nên vôcùng khó khăn, thiếu thốn mọi thứ cả về vật chất lẫn tình cảm Bà và chồng khôngđược con cái quan tâm vì sợ phải gánh vác tránh nhiệm nặng nề là chữa bệnh cho

bố mình Phân tích cây vấn đề nhân viên xã hội xác định tuy rằng trong tiếp xúc bà

TỰ TI VỀ BẢN THÂN, NGẠI TIẾP XÚC VỚI NGƯỜI KHÁC

Mất niềm tin vào bản thân Không nắm được quyền lợi

Không tham gia hội nhóm, clb nào dành cho NCT

Dành thời gian làm việc quá nhiều

đã rất cố gắng nhưng gia đình không đủ điều kiện

là gia đình văn hóa

Chưa bao giờ tìm hiểu

về pháp luật, chính sách hộ nghèo

Không có các chương trình hỗ trợ hướng dẫn để tìm hiểu

Từng

bị cô lập vì thiếu kiến thức

cũng rất thoải mái và vui vẻ nhưng vấn đề nằm ở bản thân bà T bị đè nặng tâm lý,không sắp xếp thời gian dành cho bản thân, con cái, bị mọi người khinh thường

3.3 Phúc trình

Họ và tên thân chủ: Bà T

Tuổi: 59

Thời gian: 7h30 – 10h30 ngày 07/03/2019

Địa điểm: tại nhà bà N.T.T

Mục đích: Đưa ra các thông tin về cá nhân, gia đình, cộng đồng, vấn đề mà bà Tđang gặp phải nhằm xác định rõ đâu là vấn đề cốt lõi nhất để hỗ trợ, đồng thời tạocho thân chủ sự tin tưởng, sự chuyên nghiệp của NVXH và thiết lập quan hệ côngviệc rõ ràng hơn

Người thực hiện: Nguyễn Thúy Quỳnh

Buổi làm việc hôm nay diễn ra khá thuận lợi, vì qua hai ngày làm quen trước, và được NVXH giới thiệu những mục tiêu cụ thể, đảm bảo cam kết các vấn đề bảo mật thông tin, bà T đã thoải mái chia sẻ hơn, nhưng bà vẫn còn khá buồn và thất vọng khi kể lại những câu chuyện xung quanh cuộc sống của mình Ban đầu khi bắt đầu làm việc, bà không hợp tác cho lắm và bà có chia sẻ là từ trước đến nay bà không kể với ai về bản thân ngoài bạn thân của mình cả, bà không muốn ai hiểu bà,nhưng sau đó, bà đã cởi mở hơn, tuy nhiên vẫn lo lắng, dè dặt NVXH, chưa chia sẻhết tâm tư tình cảm Cuối cùng những thông tin mà NVXH hỏi bà cũng đều trả lời rất chú tâm và chân thành Buổi làm việc hôm nay khiến NVXH suy nghĩ về việc

sẽ thay đổi phong cách làm việc cùng bà, có thể buổi tiếp theo sẽ cùng bà làm những bảng trả lời và tham gia các công việc trong cộng đồng cùng bà v.v để giúp bà có thể nói ra những tâm sự sâu nhất trong bản thân mình

NVXH : Bà ơi, bà nói rằng việc bà đang cảm thấy rất tự ti và thất vọng về bảnthân là do vấn đề tình cảm gia đình và sau đó bà có chia sẻ thêm hay là vì bà còn bị