Hướng dẫn thí nghiệm các nguồn năng lượng thay thế hồ ngọc dung chủ biên, hồ sỹ mão

HỒ SỸ MÃO THÍ NGHIỆ M CÁC NGUỒ N NĂNG LƯ Ợ NG THAY THẾ... HỒ SỸ MÃO THÍ NGHIỆ M CÁC NGUỒ N NĂNG LƯ Ợ NG THAY THẾ... CỐ n sách do các ỏác gi ThS... DANHăM CăHÌNH Hình 1.2... Cácăm tăc tăk

TRƯ Ờ NG ĐẠ I HỌ C THỦ Y LỢ I

BỘ MÔN THỦ Y ĐIỆ N VÀ NĂNG LƯ Ợ NG TÁI TẠ O

ThS HỒ NGỌ C DUNG ( Chủ biên ) – ThS HỒ SỸ MÃO

THÍ NGHIỆ M CÁC NGUỒ N NĂNG LƯ Ợ NG THAY THẾ

TRƯ Ờ NG ĐẠ I HỌ C THỦ Y LỢ I

BỘ MÔN THỦ Y ĐIỆ N VÀ NĂNG LƯ Ợ NG TÁI TẠ O

ThS HỒ NGỌ C DUNG ( Chủ biên ) – ThS HỒ SỸ MÃO

THÍ NGHIỆ M CÁC NGUỒ N NĂNG LƯ Ợ NG THAY THẾ

1-N ng l ng gió ốà Ph n 2- N ng l ng m ỏ ỏr i

CỐ n sách do các ỏác gi ThS ả Ng c Dung, ThS.ả S Mão biên so n ốà đã

đ c ỏhông qỐa ỏ i b môn ắh y đi n ốà n ng l ng ỏái ỏ o

ắrong qỐá ỏrình biên so n, các ỏác gi đã nhân đ c s ng h , góp ý r ỏ ỏhi ỏ ỏh c ốà

qỐý báỐ c a TS Nguy n Vi t Ng gi ng ốiên ắr ng i h c s ph m k ỏhỐ ỏ ả ng Yên

ốà các đ ng nghi p ỏrong b môn ắh y đi n ốà n ng l ng ỏái ỏ o

ây là ỏài li Ố đ c xỐ ỏ b n l n đ Ố nên không ỏh ỏránh kh i nh ng khi m khỐy ỏ,

r ỏ mong s góp ý c a b n đ c đ nâng cao ch ỏ l ng ỏrong nh ng l n ỏái b n saỐ

Cácătácăgi

M CăL C

1.2 Bi n đ i đ ng n ng c a dòng khí thành c n ng thông qua tuabin gió 7 1.2.1 Các m t c t khí đ ng l cμ l c nâng và l c c n khí đ ng l c 7

3.1 Bài thí nghi m 1μ c tính c a công su t đ u ra v i t n s c a đ ng c 31 3.2 Bài thí nghi m 2μ o các thông s c a gió t i n i l p đ t máy phát phong n ng 32

3.3 Bài thí nghi m 3μ o các thông s dòng đi n c a máy phát v i các thi t b đo 33 3.4 Bài thí nghi m 4μ ánh giá các thông s dòng đi n c a h th ng khi thay đ i ph t i

CH NGă4.ăLụăTHUY TăV ăN NGăL NGăM TăTR I 41

5.6 Thi t b tích tr n ng l ng (t ng t b tuabin gió, m c 2.3.2) 63

6.2 Bài thí nghi m s 2: ánh giá các thông s dòng đi n c a h th ng khi ph t i thay

đ i 75

B ng 4.2 N ng l ng khe tr ng và hi u su t lý thuy t c a pin quang đi n 51

B ng 4.3 S li u đ c tính c a m t pin quang đi n silic trong tr ng h p tham kh o 58

B ng 4.4 Quan h gi a hi u su t và di n tích module c a m t h th ng có Pmax = 1kWp

60

DANHăM CăHÌNH

Hình 1.2 Gi i thi u bi u đ t c đ gió g n m t đ t (dòng l p biên) 2

Hình 1.4 Công su t c a tuabin gió t ng theo đ cao 3

Hình 1.5 ng t n su t đi n hình và đ ng phân b Weibull t ng ng th hi n t n su t (%) c a m t v n t c gió nào đó trong m t kho ng th i gian đã bi t (ví d 1 n m) 5 Hình 1.6 Phân b t c đ gió trung bình và xu h ng bi n đ i theo th i gian 5

Hình 1.12 H s áp l c theo lý thuy t trên m t l i và trên m t đáy cánh (nét đ t) cho d ng

m t c t NACA 6210 (a) và 6410 (b) ν c hai tr ng h p dùng  = 0,740

9

Hình 1.13 H s nâng Csvà h s c n CRc a m t c t đ i x ng seri NACA 9

Hình 1.15 Phân b v n t c và áp l c g n b n cánh c a c i xay gió 10

Hình 1.17 Bi u đ áp l c và v n t c c a dòng khí đi qua tuabin gió tr c ngang 11

Hình 1.18 H s công su t c a m t vài tuabin gió theo t s t c đ chu vi v i t c đ gió

13

Hình 1.24 i n n ng trung bình n m th c t c a các tuabin lo i nh 18 Hình 1.25 Các đ ng đ c tính công su t và đi n n ng hàng tháng c a tuabin gió mô hình

Hình 1.27 ng cong đánh giá AEO c a m t tuabin gió c nh Bergey 850 20

Hình 2.1 εô hình thí nghi m WG/EV 21

Hình 2.4 V trí đúng c a tuabin gió đ t trên tr 1,5 m 22

Hình 2.6 H th ng máy phát phong n ng v n hành trong nhà, mod.WG-I/EV 24

Hình 2.7 i u khi n bi n t n t thi t b đi u khi n b ng tay 24

Hình 2.8 i u khi n inverter b ng máy tính 26

Hình 2.9 ng đ c tính công su t đ u ra/t n s cung c p c a đ ng c 26 Hình 2.10 - ng đ c tính công su t đ u ra/t n s cung c p c a đ ng c (đ ng cong s

Hình 2.11 So sánh các đ ng đ c tính công su t đ u ra v i t n s cung c p 27

Hình 2.12 Chi ti t máy phát đi n gió s d ng trong mô hình thí nghi m WG/EV 28 Hình 3.1 ng đ c tính công su t đ u ra / t n s cung c p c a đ ng c 31

Hình 3.3 ng đ c tính công su t và s vòng quay c a tuabin Air X ậ cung c p b i nhà

Hình 4.4.B c x đ n s c trên trái đ t khi m t tr i thiên đ nh (m = 1) và n i không khí

Hình 4.5 Bi u đ phân b quang ph c a b c x m t tr i trên m t đ t v i các đi u ki n

không khí khác nhau a) Tr i quang đãng, b) Tr i có mây và đ m cao 43 Hình 4.6 nh h ng c a v đ t i giá tr c a b c x m t tr i tr c ti p 44

Hình 4.8 S thay đ i theo mùa c a giá tr m t đ n ng l ng bình quân b c x trên m t

đ t theo m t ph ng ngang v i các v đ khác nhau 45

Hình 4.10 T a đ c a m t tr i nh h ng b i v trí quan tr c trên m t đ t (đi m C) 46 Hình 4.11 Góc đ nh h ng v trí c a b m t và m t tr i 48

Hình 4.12 N ng l ng bình quân ngày trên b m t v i các góc nghiêng khác nhau 49

Hình 4.18 ng đ c tính đi n áp - dòng đi n c a l p chuy n ti p P-N 54

Hình 4.21 S đ song song đ u n i các chu i panel 56

Hình 4.22 ng đ c tính I ~ V và P ~ V c a m t module quang đi n 57

Hình 4.23 ng đ c tính dòng đi n -đi n áp c a pin silic quang đi n v i s thay đ i v

Hình 4.24 đ ng đ c tính I ~ V c a pin siclic v i các giá tr b c x m t tr i khác nhau59 Hình 4.25 ng đ c tính c a m t module (A), c a hai module n i ti p nhau (B), c a hai

module m c song song (C) và c a hai c p module m c n i ti p - song song (D) 59

Hình 5.3 S đ m ch đi n khi nghiên c u đ c tính c a các t m pin 63

Hình 5.6a - B c x lên t m pin trong tháng 1 v i góc = 19° và 41° 66 Hình 5.6b B c x lên t m pin trong tháng 7 v i góc = 19° và 41° 66

Hình 5.8a các t m pin quay v i góc = 19°, v i tr ng h p s d ng và không s d ng

Hình 5.8b Các t m pin quay v i góc = 19° trong tháng 7, có s d ng và không s d ng

Hình 5.9 S gia t ng c ng đ b c x m t tr i lên m t t m pin quang đi n khi s d ng

Hình 5.10 S đ h th ng đi u khi n thi t b theo dõi m t tr i 68

Hình 5.11 ng đ c tính c a t m pin quang đi n 69

Hình 5.12 S đ m ch đi n c a s liên k t gi a các t bào quang đi n 69

Hình 6.1 ng đ c tính I - V c a t m pin d i 72

Hình 6.2 ng đ c tính I - V c a hai t m pin m c n i ti p 73

Hình 6.3 ng đ c tính I-V c a hai t m pin m c song song 74

Hình 6.4 ng đ c tính P-V c a t m pin bên d i 75

DANHăM CăKụăHI UăVÀăCÁCăT ăVI TăT T

V0 m/s V n t c gió đ cao ban đ u

V m/s V n t c gió đ cao l p đ t tuabin

PH Nă1.ăN NGăL NGăGIÓ

S phát tri n đáng k v nhu c u s d ng n ng l ng cùng v i s c n thi t gi i h n

nh h ng tiêu c c c a vi c s d ng ngu n n ng l ng truy n th ng đ n môi tr ng đã khuy n khích s quan tâm vào các ngu n n ng l ng s ch, đ c bi t thông qua vi c s d ng các ngu n n ng l ng tái t o N ng l ng gió là m t ngu n n ng l ng u vi t đ c đánh

giá có th tái t o Các đ c tính không khí th i và n ng l ng có chi phí th p là lý do chính cho s gia t ng theo c p l y th a vi c s d ng ngu n n ng l ng này

1.1.1 N ngăl ngăc aălu ngăgió

T ng n ng l ng có th khai thác trong m t lu ng gió b ng đ ng n ng, đ c xác đ nh theo công th cμ

2

2

* i tot

Vm

AV

P  

(1.3)

T ng n ng l ng có th khai thác đ c trong m t lu ng gió t l thu n v i l y th a ba

c a v n t c, di n tích quét c a lu ng gió và m t đ không khí Vì t ng n ng l ng gió t l

v i l y th a b c ba c a v n t c nên thông s quan tr ng nh t trong xác đ nh n ng l ng gió chính là v n t c c a lu ng gió Do đó,phân tích th ng kê t c đ gió t i n i l p đ t thi t

b s là ti n đ c n thi t cho vi c tính toán đi n n ng thu đ c t vi c chuy n đ i đ ng

n ng c a luông gió thông qua tuabin gió

1.1.2 T căđ ăgió

T c đ gió không ch thay đ i t n i này sang n i khác mà còn bi n đ i đáng k theo

th i gian t i cùng m t v trí b i vì t c đ gió ph thu c vào d ng g gh và đ cao so v i

m t đ t Do đó các thông s c n thi t cho vi c xác đ nh kích c c a m t tuabin gió, bao

g mμ v n t c gió trung bình (hàng ngày và hàng n m), v n t c t c th i, m c đ nhi u lo n

và h ng gió ch đ o Nh ng thông s đ c tr ng c b n này ph thu c đ a đi m đ c xem xét l p đ t và ch có th thu th p đ c sau vài n m ti n hành kh o sát và đo đ c

1.1.2.1 nh h ng c a đ cao l p đ t và đ g gh c a b m t

Trong th c t , v n t c gió c c b bi n đ i đáng k theo th i gian (hình 1.1) V n t c

trung bình Vm đ c xác đ nh trong m t kho ng th i gian cho tr c, khi thêm m t giá tr chênh l ch vân t c vào giá tr trung bình Vmthì s đ c v n t c t c th i V V n t c gió

t i m t đ t b ng 0 (do ma sát gi a không khí và m t đ t), càng lên cao v n t c gió càng

t ng, thông th ng t ng cho đ n đ cao 2 km T đ cao này tr lên đ d c c a bi u đ t c

đ gió s b ng 0 (hình 1.2) S bi n đ i t c đ gió th ng đ c bi u di n qua hàm s m

nh sauμ

(V/V0)=(H/H0) (1.4)

Trong đóμ V0 - v n t c gió đ cao ban đ u, m/s; V - v n t c gió đ cao c n tính, m/s;

Ho- đ cao ban đ u, m; H - đ cao c n tính t c đ gió, m; - h s m p mô

Hình 1.1 Dao đ ng ỏ c ỏh i c a ỏ c đ gió Hình 1.2 Ải i ỏhi Ố bi Ố đ ỏ c đ gió

g n m ỏ đ ỏ (dòng l p biên)

H s m p mô th hi n đ c đi m hình dáng c a b m tμ m c đ m p mô càng l n (ví d

có nhi u cây c i) thì h s m p mô s càng t ng H s này có th gi m xu ng đ n giá tr

0,1 khi m t đ t b ng ph ng, ng c l i có th đ t t i giá tr 0,25 khi m t đ t khá m p mô

(b ng 1.1) Chú ý r ng các ch ng ng i v t nh các tòa nhà, cây c i và các y u t t nhiên khác có th quy t đ nh đ n vi c tính toán công su t c a máy phát tuabin gió Trên th c t , các ch ng ng i v t đ u gây b t l i đ n v n t c gió và càng lên cao thì t c đ gió trung bình c ng t ng theo

Khu v c nông nghi p có nhi u cây, g và làng xã 3 0,28

Vì đ cao l p đ t tuabin gió có nh h ng đ n t c đ gió, nên các nhà s n xu t tuabin gió

ph i ch rõ đ cao cho phép l p đ t D li u đ cao này đ c ghi trên b ng thông s ho c

b ng ch d n c a thi t b N u đ cao l p đ t không đ c ch rõ thì s d ng đ cao chu n

là 10m tính t m t đ t Hình 1.3 và 1.4 th hi n m c t ng t c đ gió và công su t phát ra t máy phát đi n gió theo đ cao

minh h a t m quan tr ng c a đ cao l p đ t tuabin, chúng ta xét m t ví d sau đây

Gi s s l p đ t tuabin gió m t th m c có h s m p mô là 0,14 N u đ cao l p đ t

g p đôi đ cao ban đ u thì t c đ gió t i v trí l p đ t t ng lên 10%

Hình 1.3 ắ c đ gió ỏ ng ỏheo đ cao

Hình 1.4 Công sỐ ỏ c a tuabin gió ỏ ng ỏheo đ cao

1.1.2.2 S phân b t n su t c a t c đ gió

T n su t phân b t c đ gió theo th i gian (tháng ho c n m) r t quan tr ng đ đánh giá n ng l ng đ c sinh ra t tuabin gió i n n ng thu đ c có th đ c tr vào pin, c

quy, dùng tr c ti p cho các h dùng đi n đ c l p ho c k t n i l i đi n i n n ng có đ n

v là kWh và đ c tính b ng công su t nhân v i các kho ng th i gian (h s ph t i c a máy đã đ c tính đ n) khi xu h ng bi n đ i t c đ gió theo th i gian đã bi t Chú ý r ng

vi c s d ng t c đ gió trung bình có th d n đ n các k t qu không phù h p v i giá tr

th c Khi t c đ nh nhau t i các th i đo n ng n có t c đ cao s làm t ng s n l ng đi n hàng n m lên đáng k , đi u này c ng t ng t v i các th i đo n dài h n nh ng có v n t c

nh h n

Nh đã bi t trung bình l y th a b c ba c a m t d i phân b t c đ nào đó luôn cao

h n l y th a b c ba giá tr trung bình c a cùng d i phân b t c đ đó Vì v y, trên th c t

t c đ gió trung bình đ c cân đ i theo h s mô hình n ng l ng EPF (Energy Pattern

Factor) khi tính toán công su t sinh ra t gió, t đó đánh giá n ng l ng có th thu đ c

trong m t th i gian xác đ nh H s mô hình n ng l ng EPF chính là t s gi a trung

bình l y th a ba các giá tr v n t c c a m t d i phân b đ c xét v i l y th a ba giá tr trung bình c a các v n t c đóμ

3 1

1 3

n i i

Vn

Vn

N u giá tr v n t c trung bình trong kho ng th i gian nào đó đã bi t V, thì t công th c

(1.3) có công th c m t đ công su t c a gió:

EPFV

B ng 1.2 nh h ng c a phân ph i t n su t khác nhau c a t c đ gió đ i v i các đ a

Hình 1.5 ng ỏ n sỐ ỏ đi n hình ốà đ ng phân b WeibỐll ỏ ng ng ỏh hi n ỏ n sỐ ỏ (%) c a m ỏ ố n ỏ c gió nào đó ỏrong m ỏ kho ng ỏh i gian đã bi ỏ (ốí d 1 n m)

Hình 1.5 bi u di n m t đ ng t n su t đi n hình liên quan đ n s phân b t n su t c a t c

đ gió ng t n su t này th hi n t n su t (d a trên s li u quan tr c trong m t vài n m)

mà m t v n t c xác đ nh có th đ t đ c, v n t c này bao g m V và V+V (V=1 m/s nh hình v trên) Ví d , t n su t gió có th đ t đ c t c đ trong ph m vi t 4,5 đ n 5,5 m/s

b ng 0,104 t ng ng v i kho ng th i gian 0,104x8760 = 910 gi trong m t n m b i vì

đ ng t n su t đ c xét trong kho ng th i gian m t n m Các bi u đ t ng t c a đ ng

phân b ỏ n sỐ ỏ có th theo bi u di n theo th i gian là hàng n m, theo mùa ho c theo

tháng (hình 1.6) ng phân b Weibull (hình 1.5) mô t s phân b t n su t, trong đó

ph n di n tích bên d i đ ng cong luôn b ng 1 hay t ng ph n tr m c a các t n su t t ng

ng cho m i giá tr v n t c trong th i đo n xem xét s b ng 100% Ngoài ra ắđ ng phân

b ỏ n sỐ ỏ l y ỏích” (hình 1.7) đ c dùng đ xác đ nh s gi /n m khi m t t c đ nào đó

b v t quá

Hình 1.6 Phân b ỏ c đ gió ỏrỐng bình ốà xỐ h ng bi n đ i ỏheo ỏh i gian

(ắhành ph ạlorence)

Hình 1.7 ng phân b l y ỏích Weibull

Phân b t n su t c a t c gió thay đ i t n i này đ n n i khác trên toàn th gi i vì nó

ph thu c vào đi u ki n khí h u t ng vùng, vào đi u ki n t nhiên môi tr ng và c hình

d ng m t đ t Vì v y phân b Weibull c ng thay đ i c hình d ng (vì h s EPF c a đ ng phân b thay đ i) và c giá tr trung bình Do đó, các nhà s n xu t tuabin gió th ng tham chi u hi u su t s n ph m theo đ ng phân b t n su t Weibull Ngoài ra, h c ng s d ng

các d li u thu th p t i các tr m th i ti t khác nhau c a vùng đ xác đ nh xu h ng phân

b t c đ gió cho các đ a đi m khác nhau trên th gi i Khi các s li u không chính xác thì tham kh o đ ng phân b t c đ c a Weibull

Vì công su t gió thay đ i theo l y th a b c ba c a t c đ gió nên khi t c đ t ng m t

l ng t ng đ i nh s d n đ n công su t t ng đáng k Ví d t c đ gió t ng 20% thì công

su t t ng trên 70% : P2/P1 = (V2/V1)3 = (1,2)3 = 1,73 ây là lý do vì sao ph i r t th n tr ng

ch n v trí chính xác c a tuabin gió đ đ t đ c vi c l p ráp t i u cánh qu t c a tuabin phù h p v i gió Nh v y vi c l a ch n đ a đi m phù h p nh t đ l p đ t máy phát phong

n ng, đ c bi t trong tr ng h p máy phát có công su t l n s ph thu c vào vi c đánh giá

m c đ tình tr ng gió hàng n m c a đ a đi m Thông qua thi t b giám sát cho phép c

l ng n ng l ng c a h th ng

1.1.3 M tăđ ăkhôngăkhí

Công su t gió ph thu c vào m t đ khí, giá tr m t đ không khí thay đ i theo nhi t

đ (không khí nóng có m t đ khí loãng h n không khí l nh) và đ cao Hình 1.8 ch ra các giá tr khác nhau c a m t đ khí khi đ cao và nhi t đ thay đ i

Hình 1.8 M ỏ đ khí ố i đ cao ốà nhi ỏ đ

Trong tr ng h p t c đ nh nhau, n ng l ng phát ra t tuabin gió trong mùa hè s th p

h n v i n ng l ng phát ra trong mùa đông Nh ng thay đ i v m t đ không khí v i các

đi u ki n tiêu chu n, tính theo m c n c bi n, có th làm gi m công su t c a máy phát

đi n n ng l ng gió t 10% đ n 20%

1.1.4 Di nătíchăquétăc aăcánhătuabinăgió

ε t thông s nh h ng đ n công su t c a tuabin gió đó là di n tích quét c a cánh

tuabin gió - di n tích ch n gió Thông s này ph thu c vào h ng gió Di n tích quét có

A2 = A1(R2/R1)2 (1.8)

Ví d μ εáy phát s dùng trong thí nghi m WG/EV có đ ng kính roto là 1,17 m (hình 1.9)

v i di n tích quétμ A = 3,14x1,172

/4 = 1,07 m2

Hình 1.9 Kích ỏh c hình h c c a máy pháỏ dùng ỏrong ỏhí nghi m WG/EV

B m t cánh tuabin có lu ng gió th i qua ch u tác d ng c a m t l c t ng h p g m hai

thành ph nμ l c nâng khí đ ng l c vuông góc v i h ng gió ốà l c c n khí đ ng l c song

song v i h ng gió Hai thành ph n l c này ph thu c vào d ng cánh tuabin, các h s

khác và ph thu c vào góc khi dòng khí th i vào cánh ng v i m i d ng biên cánh tuabin

L c nâng khí đ ng l c c a máy phát phong n ng t o ra l c làm quay các cánh c a tuabin

đ ng th i c ng cân b ng v i l c sinh ra t l c c n c a không khí

1.2.1 Cácăm tăc tăkhíăđ ngăl c:ăl cănơngăvƠăl căc năkhíăđ ngăl c

Thông s đ c tr ng cho c a m t m t c t khí đ ng l cμ dây cung l, đ dày l n nh t s, tung đ c a đ ng trung tuy n yAvà hoành đ c a đ ng trung tuy n xA, góc nâng c a

đ ng ti p tuy n v i biên tr c i và biên sau u c a đ ng trung tuy n, góc t i góc

gi a h ng v n t c dòng khí v0 và dây cung - góc d ng khi ng c chi u kim đ ng h

(hình 1.10 và hình 1.11)

Hình 1.10 ắác đ ng đ ng l c h c c a m ỏ dòng khí lên m ỏ c ỏ cánh:

DPN = h ng l c nâng khí đ ng l c b ng 0

Khi dòng khí b t đ u chuy n đ ng qua b m t l i c a m t c t, t i v trí g n biên sau u

xu t hi n đi m r dòng nh phía trên hình 1.10 δu ng khí ti p t c l u thông xung quanh

m t c t cánh Do góc t i  và đ cong c a đ ng trung tuy n nên đi m r dòng ti p theo

s b thay đ i v trí, cho t i khi trùng v i v trí t i biên sau u

P

v

p p C

v

vC

Trong đóμ v - v n t c c a dòng khí t i đi m trên m t c t

H s áp l c ph thu c vào m t c t hình h c c a cánh và ph thu c vào góc t i Hình

1.12a và 1.12b bi u di n xu h ng c a h s áp l c trên m t l i và m t đáy m t c t cánh

NACA 6210 và 6410 (tính toán theo lý thuy t)

Hình 1.12 ả s áp l c ỏheo lý ỏhỐy ỏ ỏrên m ỏ l i và trên m ỏ đáy cánh (néỏ đ ỏ) cho

d ng m ỏ c ỏ NACA 6210 (a) ốà 6410 (b) ; c hai ỏr ng h p dùng  = 0,740

H p l c c a các áp l c theo h ng vuông góc v i vo là l c nâng khí đ ng l c S H s

áp l c Cp trong hình 1.12 có chút khác bi t v i các giá tr th c t μ áp l c này th p h n áp

l c t i đi m r dòng Dòng khí t i l p biên làm xu t hi n m t h xoáy trên biên sau, do đó

h s áp l c s có giá tr nh h n 1 (trung bình n m trong kho ng 0,15-0,25) t i đi m đó Trong tr ng h p này, s đ áp l c c ng xu t hi n thành ph n R theo h ng c a v n t c

khác 0 đ c g i là l c c n Nói chung, trong các đi u ki n t t nh t, t s l c nâng khí

đ ng l c S v i l c c n khí đ ng l c R n m trong kho ng (70-100)% T ng h p l c F c a

S và R đ t t i tâm c a áp l c, đi m này là hàm c a góc t i 

Tác đ ng l c h c dòng khí lên cánh có th bi u di n thông qua h s không th nguyên và

đ c tính trên m t đ n v chi u r ng c a cánh :

l

vC

N/m; l -chi u dài c a dây cung, m; CS -

nâng khí đ ng l c c a m t c t cánh c ng có th áp d ng cho roto c a các máy phát phong

n ng có s cánh khác nhau : 1 cánh (cánh đ n), 2 cánh, 3 cánh, trên 3 cánh

1.2.2 Nguyênălýăv năhƠnhăroto c a tuabin gió

Khi tính toán công th c t truy n lên tr c c n xét t i chuy n đ ng quanh quanh tr c

c a t p h p cánh tuabin Do v y khi tính toán l c nâng S và l c c n R cho t ng ph n riêng

L c gây chuy n đ ng Futrên m t đ n v chi u dài dây

cung chi u dài b ng (hình 1.14) :

0' (W)

Hình 1.14 Ắ hình ỏhành chỐy n

đ ng c a ỏỐabin gió

Trong đóμ Tích phân đ c tính trên toàn b chi u dài cánh (t 0 đ n R)

1.2.3 Côngăsu tăthuăđ căt ătuabinăgió

gi m đ t ng t

Khi lu ng khí di chuy n t i roto có v n t c đ u Vo và áp l c t nh ban đ u Po (áp l c biên), roto s thu m t ph n n ng l ng làm gi m t c đ c a dòng khí và đi u này d n t i

vi c m r ng dòng khí sau rotor N u đ gi m v n t c do roto gây ra là v thì t c đ trên bê

m t quét c a rotor s là V0ậ v = u Khi đó v n t c gió s gi m m nh xu ng giá tr là u1 khi đi qua rotor và áp l c s b ng đúng áp su t khí quy n

1.2.3.1 Công su t có th khai thác l n nh t (Ải i h n Betz)

Xét m t dòng khí th i qua tuabin gió tr c ngang có đ dày cánh a-b, dòng khí qua tuabin có d ng ng Áp l c và t c đ gió phía tr c tuabin là Pi và Vi, áp l c và t c đ gió

phái sau tuabin là Pe và Ve V n t c Ve nh h n Vi vì m t ph n đ ng n ng c a dòng khí

đ c truy n cho tuabin (hình 1.16)

Hình 1.16 ng dòng c a ỏhỐy ỏ đ ng l ng

Betz

Hình 1.17 Bi Ố đ áp l c ốà ố n ỏ c c a dòng khí đi qỐa ỏỐabin gió ỏr c ngang

Gi thi t r ng m t đ khí là h ng s , không có bi n đ i n ng l ng, không có s chuy n đ i ho c h p thu công và nhi t trong dòng khí gi a m t c t a và i (hình 1.17)

Ph ng trình b o toàn n ng l ng có th vi t nh sauμ

22

2 2

a a i i

VP

V

T ng t , cho vùng n m gi a m t c t b-e:

22

2 2

b b a e

VP

V

T c đ gió đi qua tuabin gi m d n t a đ n b b i vì m t ph n đ ng n ng c a gió đ c chuy n đ i thành công T c đ gió gi m đ u t giá tr Vi Va Vb Ve Vì Vi>Va và

Vb>Ve nên Pa > Pi và Pb < Pe Ngh a là, áp l c gió t ng lên khi đ n g n đ ng c và ngay

c khi đã đi qua đ ng c K t h p ph ng trình (1.9) và (1.10 ):

)2(

)2(

2 2 2

2

b e e a i i b a

VVPVVPP

Vì chi u r ng c a cánh a-b r t nh so v i kho ng cách lu ng khí đang đ c xét và t c đ gió th i qua roto V t có th coi là h ng s Ta có k t qu sauμ

K t h p công th c (1.11), (1.12) và (1.13) đ cμ

)2(

2 2 e i b

a

VVP

(

2 2 e i b

a x

VVAAPP

 , công th c là t

2

1

e i

Xét toàn b h th ng gi a m t c t i và e, bi n thiên n ng l ng ti m tàng, c ng nh bi n

thiên n i n ng (Ti=Te) và biên thiên n ng l ng đ y (Pi/=Pe/) b ng không Bên c nh đó,

không có b sung hay th t thoát nhi t kh i h th ng T đó theo đ nh lu t b o toàn n ng

l ng xác đ nh công (J/kg)

2

2 2 e

i VV

Công su t đ c tính nh dòng côngμ

)2()

2(

2 2 2

2

*

e i t e

AVV

Vm

(4

e i e

i V V VV

A

Ph ng trình (1.21) đ n gi n hóa thành ph ng trình (1.3) khi Vt=Vi và Ve=0; ngh a là khi

t c đ gió d ng l i hoàn toàn phía sau tuabin T t nhiên, đi u này là không th vì gió không th tích l y t i đ ng thoát t tuabin

Công su t l n nh t Pmaxcó th nh n đ c khi v n t c c a ra đ t t i giá tr có l i nh t Ve,opt;

Ve,opt có th đ c xác đ nh theo quy trình sauμ tính đ o hàm công su t P trong ph ng trình

(1.21) ng v i Ve và Vib ng 0μ

Nghi m d ng Vet ph ng trình trên chính là Ve,opt

i opt

P

AV

PP

PC

162.27

8max

tot P

1.3.1 C uăt o tuabin gió

Tuabin gió tr c ngang, g mμ thân đ c l p đ t trên m t c t tháp (ho c b đ ) Thân tuabin

g m có tr c chính (t c đ quay th p), b d n đ ng, tr c máy phát (t c đ quay cao), b phát đi n và các linh ki n ph khác Roto đ c g n phía cu i tr c chính và n m bên ngoài

thân, các cánh quay đ c g n v i roto nh may Roto có th đ c l p theo h ng gió đ n

ho c h ng ng c l i

Hình 1.19 Máy phát đi n gió ỏr c ngang

Thân tuabin có th quay xung quanh tr c b đ vì th tr c c a máy luôn song song v i

h ng c a gió - đây là lý do t i sao máy phát đi n phong n ng đ c g i là ngang tr c Các dây d n chính truy n đi n n ng sinh ra xu ng m t đ t và g i nh ng tín hi u c n thi t cho

v n hành Hình d ng c a cánh qu t đ c thi t k đ dòng khí th i ngang qua làm quay

roto ng n ng c a gió đ c chuy n t roto sang máy phát và đ c chuy n đ i thành

đi n n ng εáy phát đ c k t n i v i h th ng đi u khi n đ có th ki m soát đi n n ng,

c ng nh k t n i v i l i đi n chính

Các tuabin gió này v n hành theo c ng đ gió, d i m t v n t c gió nh t đ nh chúng không th v n hành và ch ho t đ ng khi gió đ t đ c v n t c ng ng cho kh i đ ng (kho ng 4-5m/s) T c đ gió thi t k là t c đ gió th p nh t mà tuabin gió có th sinh ra công su t thi t k (10-12m/s, cho công su t vài tr m kW đ i v i máy kích c trung bình) Khi t c đ gió đ t t c đ cao (20-25m/s), các tuabin d ng ho t đ ng đ đ m b o an toàn

1.3.2 Thôngăs ăđ cătr ngăc a tuabin gió

Hìnhăd ng

Hi n t i, t t c các tuabin gió c nh đ u có d ng tr c ngang đ t theo h ng gió đ n V i

di n tích quét c a cánh qu t b ng nhau, s khác bi t chính c a các tuabin gió này chính là

s l ng cánh qu t (đ n cánh, cánh đôi, tam cánh ) Các lo i tuabin thông d ng nh t là

lo i có 2 cánh, b i vì chúng r h n lo i máy phát ba cánhν nh ng lo i ba cánh đ m b o roto chuy n đ ng t t h n (vì th ng b ng h n và đ u h n) th ng d n đ n tu i th lâu h n

Hình 1.20 gi i thi u các hình d ng chính c a tuabin gió tr c ngang

Hình 1.20 Các hình d ng c a ỏỐabin gió ỏr c ngang

Các tuabin gió c nh không cho phép l p thêm đ ng c xoay đ o h ng hay các b ph n

c khí nh lo i tuabin c l n h n Tuy nhiên, chúng l i đ c trang b đuôi d n h ng v i nhi m v đ nh h ng roto luôn theo h ng c a gió i u này giúp tránh đ c các h ng nguy hi m có th gây ra phá ho i các thành ph n c khí c a k t c u tuabin

ăv ngăch c

v ng ch c c a tuabin c nh không th đánh giá b ng các ph ng pháp tuy t đ i

nh ng nói chung các tuabin n ng h n thì có đ v ng và đ b n cao h n so v i nh ng

tuabin nh h n Do đó các tuabin có tr ng l ng l n h n có di n tích quét c a roto l n

h n s có tu i th dài h n

Ki măsoátăquáăt căđ : Nói chung, các tuabin có m t b ph n ki m soát t c đ quay c a

roto trong đi u ki n gió m nh Ki m soát quá t c đ là m t trong các đ c tính phân bi t

các lo i tuabin gió H u h t các tuabin c c nh s d ng b n l đ n vì th roto s quay theo

h ng c a đuôi lái đ nh h ng,vì v y gi i h n nh h ng c a gió Trên th c t , roto s r i vào v trí b t l i trong đi u ki n gió m nh, khi tr c c a nó không th ng hàng v i h ng

c a t c đ gió ε t tuabin đ c l p đ t các thi t b giúp chúng quay xung quanh tr c th ng

đ ng (hình 1.21), m t s khác quay quanh tr c n m ngang

Tuabin gió trong thí nghi m WG/EV s

Ngoài ra, các nhà s n xu t tuabin ph i

cung c p môt vài ch d n cho k t c u tr

k t c u khung

s n ( gi a)ν tháp

ng có ph n nhô ra

ho c đ u t do (bên ph i) (N ng

l ng gió Bergey)

1.3.3 ngăđ cătínhăc aătuabin gió

Phân tích kh n ng làm vi c tuabin gió đó là xác đ nh các đ c tr ng c b n c a tuabin và v trí đ a lý n i l p đ t tuabin, bao g mμ t c đ gió và s phân b theo th i gian c a t c đ gió, xu h ng t c đ gió theo đ cao l p đ t, di n tích quét c a cánh tuabin Kh n ng làm

vi c c a m t tuabin gió đ c đ c tr ng thông qua m t đ ng cong bi u di n quan h gi a

công su t v i t c đ gió, g i là đ ng đ c tính công su t c a tuabin

Kh n ng làm vi c c a m t tuabin gió đ c đánh giá thông qua đi n n ng có th khai thác

các th i đo n Hình 1.23 bi u di n đ ng cong c a tuabin gió lý t ng V n ỏ c kh i

đ ng là v n t c gió nh nh t mà làm cho đ ng c b t đ u quay V n ỏ c đóng m ch là t c

đ gió nh nh t mà máy phát b t đ u cung c p đi n n ng Th ng nó t ng ng v i vi c

k t n i đ ng c v i l i đi n chính V n ỏ c gió ỏhi ỏ k là t c đ nh nh t mà tuabin phát

ra công su t thi t k (t ng ng v i hi u su t khí đ ng l c c a roto là cao nh t) V n ỏ c

ng ỏ m ch là t c đ mà đ ng c không k t n i v i l i đi n và ki m soát quá t c đ đ c

cho phép Cu i cùng, ố n ỏ c gió ỏ i gi i h n l c kháng là t c đ l n nh t mà đ ng c có

th ch u đ c mà không có h h i x y ra

Hình 1.23 ng đ c ỏính công sỐ ỏ c a ỏỐabin gió

ng quan h công su t-v n t c c a tuabin gió cho th y công su t t ng t v n t c đóng

m ch đ n v n t c thi t k , sau đó công su t không đ i cho t i v n t c đóng m ch Hi n

t ng này là do s c n thi t ng n ch n đ ng c đi n kh i quá t i, ho c tránh l a ch n

tuabin quá c mà kh n ng c a máy phát này ch đ c khai thác trong th i gian r t ng n

V i tuabin th c, đ ng cong này thu đ c thông qua quy t c c ng đ liên t cμ s v n hành này cho phép h u h t đ t đ n công su t thi t k trong đi u ki n th a gió, sau khi công

su t l n nh t đã đ t đ n Khi t c đ gió đ t giá tr đóng m ch, các cánh b t đ u ng ng

quay

1.3.4 ánhăgiáăhi uăsu tălƠmăvi căc aătuabin gió

Trong ph n này gi i thi u ba ph ng pháp khác nhau dùng đ tính toán t ng công su t mà

có th thu đ c t tuabin gió lo i nh

1.3.4.1 Ph ng pháp di n tích quét

Di n tích quét roto c a tuabin gió đ c đ nh ngh a là di n tích mà các cánh c a roto c t qua lu ng gió khi roto quay quanh tr c Ph n di n tích này đ c bi t quan tr ng trong tính toán đ nh l ng n ng l ng mà tuabin gió thu đ c t gió và chuy n đ n tr c truy n đ ng

c a tuabin Y u t quan tr ng n a là t c đ gió N u ho t đ ng c a tuabin trong đi u ki n

th c t đã bi t thì di n tích quét c a roto và t c đ gió trung bình hàng n m s đ c dùng

đ đánh giá AEO- đi n n ng trung bình n m thu đ c

Gi s l p đ t tuabin v i roto có đ ng kính là 1,17m n i có v n t c gió trung bình hàng

n m t i đ cao l p đ t tuabin là 5,4 m/s và phân b t c đ gió g n v i đ ng phân b

Weibull-Rayleigh, h s mô hình n ng l ng EPF là 1,9 Nh ng thông s này đ đ tính toán đ nh l ng n ng l ng gió có th khai thác hàng n m t i n i mà tuabin đ c l p đ t

Ngoài ra, c n xét đ n hi u su t c a tuabin (40% đ c xem là cao), hi u su t truy n t i

(kho ng 0,8-0,9 v i máy phát nh ) và các t n th t x y ra do s đ o h ng c a tuabin khi

ph n ng v i các bi n đ i liên t c c a h ng gió T đó,thu đ c t ng hi u su t chuy n

đ i kho ng là 30% Nh ng giá tr này ch xét v i các tuabin c nh , có th đ c t ng lên

1.8760.9,1.4,5.4

17,1.61225,

t c đ gió trung bình t ng đ i th p ( x p x 4-5m/s) Hi u su t có th gi m đ t ng t t c

đ cao, khi v n t c gió v t qua giá tri này thì t ng hi u su t ch s p x 10% Hình 1.24

đ a ra xu h ng n ng l ng mà tuabin c nh phát ra trong m t n m theo đ ng kính c a roto và ngu n gió

Hình 1.24 i n n ng ỏrỐng bình n m ỏh c ỏ c a các ỏỐabin lo i nh

1.3.4.2 Ph ng pháp đ ng cong công su t

ε t ph ng pháp khác đ đánh giá hi u su t c a tuabin gió là s d ng đ ng đ c tính công su t đ c do nhà s n xu t tuabin cung c p, c ng nh đ ng phân b v n t c gió t i

n i l p đ t tuabin T t c các đ ng công su t đ u có t c đ kh i đ ng khi tuabin b t đ u quay i n áp phát ra b i vi c quay tuabin h ng t ng d n t i khi đ t đi n th yêu c u (ví

d s c c quy) Lúc này, h th ng đi u khi n s c c quy s nh n dòng đi n t b đ o đi n

và đi n n ng c n thi t đ c sinh ra T c đ kh i đ ng hay ỏ c đ đóng m ch đ i di n cho

t c đ gió mà t i đó máy phát đi n b t đ u cung c p n ng l ng Công su t thi t k c a máy phát đ c ghi trên b ng công su t, t ng ng v i t c đ gió thi t k (12,5m/s, v i

lo i tuabin AIR403), tuy nhiên công su t t i đa th ng cao h n Khi đ t đ c t c đ nh t

đ nh, máy phát b t đ u đi u khi n ho c gi m n ng l ng mà nó đang cung c p Ch ng h n,

m c gi m này gây ra ra do đuôi lái c a tuabin gió c nh Thao tác v n hành gi m n ng

l ng này giúp đ nh v rotor sao cho tr c c a nó vuông góc v i h ng gió

Vì v y, đi n n ng trung bình n m c a tuabin gió đ c đánh giá trên c n c sau:

 đ ng đ c tính công su t c a tuabin do nhà s n xu t cung c p

 phân b t n su t t c đ gió

Hình 1.25 cho bi t đ ng cong công su t và đ ng cong n ng l ng trung bình tháng theo

t c đ gió c a tuabin gió Trainer WG/EV

Hình 1.25 Các đ ng đ c ỏính công sỐ ỏ ốà đi n n ng hàng ỏháng c a tuabin gió mô hình

AIR403 Hình 1.26 cho bi t đi n n ng trung bình n m c a m t tuabin gió c nh v i đ ng đ c tính công su t và phân b t n su t t c đ gió t i đ a đi m l p đ t đã bi t (t c đ trung bình 12

d m/gi , t ng đ ng v i 5,3m/s, trong ví d )

S phân b t c đ gió S phân b xác su t gió

i n n ng hàng n m

Hình 1.26 i n n ng trung bình n m c a m ỏ tuabin gió

1.3.4.3 ánh giá c a nhà s n xu t

Nhi u nhà s n xu t cung c p m t s đánh giá v đi n n ng trung bình n m (AEO)

đ c d ki n thu đ c t các tuabin gió trong đi u ki n v n hành tiêu chu n ó là đi u

ki n ng v i đ ng phân b Weibull-Rayleigh m c n c bi n

Hình 1.27bi u di n đ ng cong đánh giá AEO - đi n n ng ỏrỐng bình n m c a m t tuabin

gió c nh trong đi u ki n tr ng thái gió khác nhau

Hình 1.27 ng cong đánh giá AEO c a m ỏ tuabin gió c nh Bergey 850

CH NGă2.ăH NGăD NăTHệăNGHI MăTUABIN GIÓ WG/EV

2.1.1 Gi iăthi uăchung

Tuabin gió WG/EV đ c th hi n hình 1.30

Hình 2.1 Mô hình ỏhí nghi m WẢ/EV

1 Công t c an toàn đi n t t đ ng Q1, In = 32A

2 Công t c an toàn đi n t t đ ng Q2, In = 32A

3 Công t c an toàn đi n t t đ ng Q3, In = 50A

Tuabin gió s d ng trong mô hình WG/EV (b ph n 13 hình 2.1) đ c thi t k đ l p

đ t trên c t thép v i đ ng kính ngoài c a c t là 48 mm ε t kh p n i đ c thi t k s n phía chân, t o ra m t liên k t an toàn mà có th ch ng l i rung chuy n c a c t

Khi l p đ t c t cho thi t b c n th c hi n các b c sauμ

 Giá đ ph i đ c l p đ t ch c ch n vào m t k t c u đ c và v ng ch c v trí đ c

ch n v i các bu lông và đinh vít (đi kèm theo thi t b )

 m b o ch c ch n r ng máy phát không ti p xúc v i b t c v t c n nào khi nó quay quanh hai tr c V trí c a giá đ không đ c gây c n tr theo b t k h ng nào c a cánh và ph i cách t i thi u 50 mm v i các v t c n (hình 2.2 -2.3)

 Kho ng cách c a chân máy phát t tr đ t i t ng không v t quá 1,0 m, kho ng cách gi a hai kh p n i là 0,5 m (hình 2.4)

Hình 2.2 V ỏrí c a c ỏ ch ng c a tuabin gió Hình 2.4 V ỏrí đúng c a tuabin gió

đ ỏ ỏrên ỏr 1,5 m

Hình 2.3 Kho ng cách c n ỏhi ỏ khi qỐay

N u c t ch ng dài h n c n thi t thì kho ng cách c a chân tuabin t kh p n i cu i cùng c a giá đ t i t ng không v t quá 2,5 mν và ph n th a ra không đ c dài h n hai l n kho ng cách gi a hai kh p n i

2.1.3 L părápărotor

δ p đ t cánh c a tuabin vào rotor v i

các bu lông và đai c c a thi t b

2.1.4 Thi tăb ăđi uăch nhăn păđi n

Máy phát đi n gió g m có: 01 h th ng đi u khi n m c n p đi n cho ac-quy Tr s đi n áp

đ n p đi n n m trong kho ng cho phép t 13,8V đ n 17,8V i v i thi t b thí nghi m tr

s đi n áp thi t l p đ c đ t 14,1V vì đi n áp c a ac-quy là 12V B t c khi nào m c n p

đi n b v t quá giá tr thi t l p, tuabin gió l p t c ng ng ho t đ ng và ng t cung c p đi n Sau đó h th ng s đ i đ n khi m c đi n áp n p th p h nμ t i giá tr ng ng 12,6V ac-quy

b t đ u đ c n p tr l i

V n c đi u ch nh đi n áp trên máy phát (hình 2.5 v trí A) s đi u ch nh giá tr đi n áp

n p này, l u ý r ng t ng đi n áp thi t l p s không làm t ng đi n áp và c ng đ đ u ra

c a máy phát phong n ngν nh ng nó ch đ n thu n thay đ i đi m ng ng n p đi n, sau đó

c n ph i l u ý tránh x y ra các đi u ki n quá t i cho ac-quy

L uăý: Thi t b đi u ch nh này làm vi c chính xác khi nó th ng xuyên đ c ki m tra m c

n p đi n cho ac-quy, do đó không đ c phép ng t k t n i v i ac-quy

2.2.1 Thi tăb ăvƠăcácăb ăph năchính

H th ng máy phát phong n ng v n hành trong nhà WG-I/EV là m t thi t b đ c ghép n i

v i b máy phát WG/EV H th ng này giúp b sung thêm ki n th c v máy phát phong

n ng, cho phép mô ph ng quá trình ho t đ ng c a máy phát phong n ng đ c l p v i l i

đi n, hay t i nh ng khu v c ho c đi u ki n v n hành thi u gió Thi t b này (hình 2.1) có

01 đ ng c đ c liên k t c h c v i tuabin gió

Các thành ph n c a h th ng đ c th hi n trong hình 2.1, g m các thi t b sau

1 Máy pháỏ phong n ng 6 ả p đ Ố n i dây

2 B đ c a máy pháỏ 7 Núỏ kh n c p

3 V ỏrí liên k ỏ 8 ắ m ch n b o ố

5 Bi n ỏ n

Hình 2.6 ả ỏh ng máy pháỏ phong n ng ố n hành ỏrong nhà, mod.WẢ-I/EV

2.2.2 i uăkhi năh ăth ngă

2.2.2.1 i u khi n h th ng b ng tay

u n i đi n: óng h p đ u n i l i

và t o m t s gi c n i s d ng các

dây đi n c a thi t b nh trong hình

2.7 (đi u khi n bi n t n t thi t b

đi u khi n b ng tay);

+ nh n nút Start c a b WG/EV và chuy n các công t c Q1 và Q2 (hình 2.1, v trí 1 và 2

t ng ng) sang ON;

Chú ý: n u Q1 v n đ t OFF (các dây d n c a máy phát b ng n m ch), trên b ngh ch

l u nh p nháy đèn thông báo l i và chi t áp b ng t vì các lý do an toàn; thông báo này s

t t ngay khi Q1 b t sang ON

 xoay núm chi t áp theo chi u kim đ ng h đ n khi tr c c a máy phát b t đ u quay

ch m ch m (n u máy phát không chuy n đ ng thì nh n vào nút Run m t l n n a)

 ki m tra rung đ ng h th ng xem có l n không;

 d ng đ ng c b ng cách xoay núm chi t áp theo h ng ng c chi u kim đ ng h ;

 chuy n công t c Q1 sang OFF

2.2.2.2 i u khi n h th ng thông qua máy tính

Máy tính có th đi u khi n t n s dòng đi n đ u ra c a bi n t n: có th do h th ng thu

nh n và theo dõi s li u s n có c a b thí nghi m, đ c bi t thông qua giao di n th

GpUSB: th này s g i các d li u t i máy tính thông qua m t cáp k t n i USB Sau đó,

các d li u này s đ c x lý và hi n th trên màn hinh máy tính thông qua ph n m m ng

d ng Visual Designer.Tín hi u t ng t đ u ra (cùng v i các tín hi u khác đ c s d ng

trong b thí nghi m WG/EV) s thi t l p t n s cung c p cho bi n t n, trong khi m t tín

hi u t ng t đ u vào đ c s d ng đ đánh giá giá tr t n s hi u qu đ t đ c b i bi n

t n t ng t

u n i đi n: s d ng vi c đi u khi n bi n t nt xa v i s h tr c a máy tính, đ u

n i các dây d n c a thi t b nh trên hình 2.8

Ch ng trình ng d ng: B thí nghi m WG-I/EV đ c cung c p v i m t ph n m m ng

d ng đi kèm Ch ng ỏrình VIẮUALDEẮIẢNEậ4.0\ WG-Inn