Tổ chức hoạt động ôn tập, củng cố và kiểm tra đánh giá trong dạy học chương điện học và điện từ học vật lý 9 theo hình thức b learning (tt)

hế mạnh của b- earning so với ạy học truyền thống face-to-face trong hoạt động ôn tậ , củng cố và kiểm tra đánh giá .... 42 CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG HỆ THỐNG E-LEARNING VÀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG ÔN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐỖ NGỌC HOÀI NAM

T CH HO Đ Ô T , C

C V KI TRA Đ

Đ 9

THEO B-LEARNING

Chuyên ngành: Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Vật lý

M : 60 14 01 11

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

Người hướng dẫn khoa học PGS TS TRẦN HUY HOÀNG

HUẾ, NĂM 2014

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CAM ĐOAN

ôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng công bố trong bất

kì công trình nào khác

Demo Version - Select.Pdf SDK

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, Phòng Đào tạo Sau đại học, Quý thầy cô giáo Khoa vật lí Trường Đại học Sư phạm Huế đã tạo mọi điều kiện giúp

đỡ trong suốt thời gian học tập.

Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành và sâu sắc

dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn.

Tôi cũng xin cảm ơn sự giúp đỡ của Quý thầy cô giáo tham gia giảng dạy trong suốt quá trình học tập.

giám hiệu và các thầy cô Trường THCS Hồ Thị Hương,

thuận lợi trong suốt thời gian thực nghiệm sư phạm.

Tôi xin được cảm ơn các bạn cùng lớp đã giúp đỡ, đóng góp nhiều ý kiến quý báu trong suốt thời gian thực hiện đề tài này.

bè đã giúp đỡ và động viên tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.

Tác giả

Đỗ Ngọc Hoài Nam

iii

Demo Version - Select.Pdf SDK

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa i

Lời cam đoan ii

Lời cảm ơn iii

Mục lục 1

Danh mục các chữ viết tắt 4

Danh mục các bảng, biểu đồ và đồ thị 5

M ĐẦU 7

o chọn đề tài 7

2 Lịch sử vấn đề nghiên cứu 8

ục tiêu nghiên cứu của đề tài 10

iả thuyết khoa học của đề tài 10

5 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài 10

Đối tượng nghiên cứu của đề tài 10

7 hạm vi nghiên cứu 10

hương há nghiên cứu của đề tài 11

9 Những đóng gó của đề tài 12

10 Cấu trúc luận văn 12

NỘI DUNG 13

CHƯƠNG 1: CƠ S LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG ÔN TẬP, CỦNG CỐ VÀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ THEO

B-LEARNING 13

1.1 Hoạt động ôn tập, củng cố và kiểm tra đánh giá 13

oạt động ôn tậ trong ạy học 13

Khái niệm ôn tập 13

2 ai trò, mục đích của ôn tập 13

2 oạt động củng cố kiến thức trong ạy học 14

2 Khái niệm củng cố 14

1.1.2.2 Vị trí của củng cố kiến thức trong quá trình ạy học 15

2 hân loại hoạt động củng cố kiến thức 15

ác hình thức của ôn tậ , củng cố kiến thức 16

Demo Version - Select.Pdf SDK

ác hình thức ôn tập 16

2 ác hình thức củng cố kiến thức 18

1.1.4 oạt động kiểm tra đánh giá 19

Khái niệm về kiểm tra đánh giá 19

1.1.4.2 Mục đích của việc kiểm tra đánh giá 20

nghĩa của việc kiểm tra đánh giá 20

êu cầu sư hạm của việc kiểm tra đánh giá 21

5 ác hình thức kiểm tra đánh giá 22

5 ối quan hệ giữa ôn tậ , củng cố và kiểm tra đánh giá 23

2 ô hình B-Learning 23

2 Khái niệm b-Learning 23

2.2 ấu trúc của b-Learning 25

2 hế mạnh của b- earning so với ạy học truyền thống face-to-face trong hoạt động ôn tậ , củng cố và kiểm tra đánh giá 27

Xây ựng và tổ chức hoạt động ôn tập, củng cố và kiểm tra đánh giá theo

b-Learning 28

1.3.1 guyên tắc và tiêu chí xây ựng mô hình b-Learning 28

2 Quy trình xây ựng bài học theo mô hình B-Learning 32

Quy trình tổ chức hoạt động ôn tậ , củng cố và kiểm tra đánh giá theo mô hình B-Learning 33

hực trạng khai thác và sử ụng internet trong hoạt động ôn tập, củng cố và kiểm tra đánh giá ở một số trường 38

hực trạng hoạt động ôn tậ , củng cố và kiểm tra đánh giá ở một số trường 38

1.4.2 hực trạng khai thác và sử ụng internet trong ạy học ở một số trường 40

1.5 Kết luận chương 42

CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG HỆ THỐNG E-LEARNING VÀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG ÔN TẬP, CỦNG CỐ VÀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG ĐIỆN HỌC VÀ ĐIỆN TỪ HỌC THEO B-LEARNING 45

2.1 Vị trí, đặc điểm của chương Điện học và Điện từ học Vật l 9 THCS 45

2.2 Tổ chức hoạt động ôn tập, củng cố và kiểm tra đánh giá theo hình thức dạy học truyền thống 47 2.2 ổ chức hoạt động ôn tậ , củng cố và kiểm tra đánh giá trong mỗi tiết ạy 47

Demo Version - Select.Pdf SDK

2.2.2 ổ chức hoạt động ôn tậ , củng cố và kiểm tra đánh giá trong tiết ôn tậ 48

2.3 Tổ chức hoạt động ôn tập, củng cố và kiểm tra đánh giá một số bài trong chương Điện học và Điện từ học ật l theo mô hình B-Learning 50

2 iới thiệu hệ thống E- earning Điện học - Điện từ học ật l 50

2 .2 ận ụng mô hình b- earning trong hoạt động ôn tậ , củng cố và kiểm tra đánh giá chương Điện học và Điện từ học ật l 9 60

2.3.2.1 ác yêu cầu về kỹ năng và hương há 60

2.3.2.2 Vận hành mô hình b-Learning trong hoạt động ôn tập, củng cố và kiểm tra đánh giá chương Điện học và Điện từ học ật l 9 61

2.4 Tiến trình tổ chức hoạt động ôn tập, củng cố và kiểm tra đánh giá một số bài trong chương Điện học và Điện từ học ật l theo mô hình b-Learning 62

2 iến trình tổ chức hoạt động ôn tậ , củng cố và kiểm tra đánh giá trong mỗi tiết ạy 62

2 .2 iến trình tổ chức hoạt động ôn tậ , củng cố và kiểm tra đánh giá trong tiết ôn tậ 70

2.5 Kết luận chương 2 78

CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 80

3.1 Mục đích của thực nghiệm sư hạm 80

2 Đối tượng của thực nghiệm sư hạm 80

3.3 Nội dung của thực nghiệm sư hạm 80

hương há thực nghiệm sư hạm 81

hương há điều tra 81

2 hương há quan sát giờ học 81

hương há thống kê toán học 82

3.5 Kết quả thực nghiệm sư hạm 82

5 hận xét chung về tiến trình ạy học 82

5.2 Kết quả kiểm tra, đánh giá 83

5 Đánh giá kết quả thực nghiệm sư hạm 87

5 Kiểm định giả thuyết thống kê 88

3.6 Kết luận chương 89

KẾT LUẬN CHUNG CỦA LUẬN VĂN 91

TÀI LIỆU THAM KH O 93 PHỤ LỤC

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Viết đầy đủ Viết tắt

ông nghệ thông tin và truyền thông CNTT & TT

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC B NG, BIỂU ĐỒ VÀ ĐỒ THỊ

Trang

Bảng 1.1 Nhận thức của GV về việc hướng dẫn HS ôn tập, củng cố 39

Bảng 1.2 Mức độ sử dụng mạng internet của HS THCS 40

Bảng 1.3 Những khó khăn gặp phải khi sử dụng internet của HS 41

Bảng ác mức độ thường xuyên sử dụng internet của GV 41

Bảng 1.5 Những khó khăn gặp phải khi sử dụng internet của GV 42

Bảng 3.1 Bảng thống kê các điểm số (Xi) của bài kiểm tra 84

Bảng 3.2 Bảng hân hối tần suất 84

Bảng 3.3 Bảng hân hối tần suất lũy tích 85

Bảng 3.4 Bảng hân loại HS theo học lực 86

Bảng 3.5 Bảng tổng hợ các tham số 87

Biểu đồ 3.1 Biểu đồ hân bố điểm của hai nhóm Đ và 84

Biểu đồ 3.2 Biểu đồ hân hối tần suất điểm của hai nhóm Đ và 85

Biểu đồ 3.3 Biểu đồ hân hối tần suất luỹ tích của hai nhóm 86

Biểu đồ 3.4 Biểu đồ hân loại theo học lực của hai nhóm 87

Đồ thị Đồ thị hân hối tần suất của hai nhóm 85

Đồ thị 2 Đồ thị hân hối tần suất luỹ tích của hai nhóm 86

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC HÌNH NH, SƠ ĐỒ

Trang

ình - ình ảnh mô hình b-Learning 25

ình 2 - Cấu trúc của b-Learning 25

ình - ác mức độ của mô hình b-Learning 26

ình - Hệ thống các nguyên tắc trong dạy học 29

ình 5 - ơ đồ những nguyên tắc xây ựng bài giảng e-Learning 30

ình - ơ đồ những nguyên tắc thiết kế bài giảng điện tử 31

ình 7 - ơ đồ những nguyên tắc thiết kế nội ung bài ạy môn ật l 31

ình - Quy trình thiết kế bài học theo mô hình b-Learning 33

ình 2 - Cấu trúc hần Điện học Vật l 46

ình 2.2 - Giao diện của hệ thống e- earning Điện học - Điện từ học 51

ình 2 - anh sách đăng kí thành viên của hệ thống e-Learning 52

ình 2 - ơ đồ quy trình tham gia khoá học trực tuyến tronghệ thống e-Learning 52

ình 2.5 - Cấu trúc cụ thể của chủ đề 1, 2, 3, 4 53

ình 2 - Cấu trúc cụ thể của chủ đề Kiểm tra chương, học kỳ 53

ình 2.7 - Bài giảng điện tử đồng bộ vi eo, sli e và bảng nội dung 54

ình 2 - âu hỏi l thuyết trong mo ule “Ô U Ế ” 55

ình 2 - Bài tập trắc nghiệm trong mo ule “Ô B ” 57

ình 2 0 - Bài tập tự luận trong mo ule “Ô B ” 57

ình 2 - Một số bài tậ làm thêm trong mo ule “Ô B ” 58

ình 2 2 - Giao diện bài thi trực tuyến (bài trắc nghiệm) 59

ình 2 - Giao diện bài thi trực tuyến (bài tự luận) 60

ình 2 - hương án vận hành bài ạy b-Learning 61

Demo Version - Select.Pdf SDK

M ĐẦU

1 Lý do chọn đ tài

rong thời đại ngày nay, công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT & TT) đóng vai trò quan trọng trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống x hội iệc á ụng các thành tựu của khoa học kỹ thuật (KHKT) - công nghệ thông tin (CNTT) ngày càng đi vào cuộc sống, đặc biệt trong gành iáo ục, nó không những hỗ trợ cho cách ạy học truyền thống mà còn tạo ra hình thức, hương há học tập mới

Để làm được điều đó, việc học không chỉ còn giới hạn trong nhà trường mà

đ được mở rộng hơn về không gian, thời gian và đa ạng hơn về hình thức tổ chức Với nhiều ưu điểm nổi bật, Electronic Learning (E-Learning) được xem như là một giải há hữu hiệu cho nhu cầu “ ọc mọi nơi, học mọi lúc, học mọi thứ, học mềm dẻo, học một cách mở và học suốt đời” [15] của mọi người và trở thành một xu hướng tất yếu trong giáo ục và đào tạo hiện nay, tạo ra những thay đổi lớn trong hoạt động dạy và học uy nhiên, việc á ụng e- earning vào tình hình thực tế giảng dạy đang gặp nhiều khó khăn, chưa mang lại hiệu quả cao Đồng thời, e-Learning vẫn chưa thể phủ nhận vai trò chủ đạo của các hình thức dạy học trên lớ , máy tính vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn được phấn trắng, bảng đen

ội ung kiến thức vật l ở cấp trung học cơ sở (THCS) chủ yếu là vật l thực nghiệm, trong đó có sự kết hợ giữa quan sát, thí nghiệm và suy luận l thuyết để đạt được sự thống nhất giữa l luận và thực ti n hiều nội ung vật l trong chương trình hổ thông khá trừu tượng, có những nội ung vật l giáo viên ( không thể hình thành chỉ b ng suy luận l thuyết, không thể chỉ “ ạy chay”

mà hải quan sát, hân tích hiện tượng, sử ụng thí nghiệm uy nhiên, không hải bất kì thí nghiệm nào cũng có thể thực hiện được vì nhiều l o khác nhau,

vì vậy hải có biện há kỹ thuật thay thế để trực quan hóa các sự kiện, hiện tượng vật l đó

Học kiến thức mới cũng quan trọng nhưng việc ôn tập, củng cố kiến thức và kiểm tra đánh giá lại càng quan trọng hơn ì vậy, việc GV tổ chức thực hiện tốt khâu này thì không chỉ có nghĩa giú người học nắm vững các khái niệm và kiến

Demo Version - Select.Pdf SDK

thức đ học, đạt được mục tiêu ạy học, mà còn là một cơ hội giú người học hát triển được nhiều kỹ năng học tậ cơ bản (kỹ năng hân tích, tổng hợ , khái quát hóa,

hệ thống hóa kiến thức goài ra, học sinh (HS) cũng có thể hát triển được một

số kỹ năng sống khác thông qua việc trực tiếp tham gia vào quá trình, ôn tập củng cố bài ạy (kỹ năng tổ chức, quản l , hợ tác, giải quyết vấn đề Để giải quyết những vấn đề trên, ạy học theo mô hình Blended Learning (B-Learning) với sự hỗ trợ của e- earning hoàn toàn mang tính khả thi

iện nay, những giải há học trên mạng internet ưới các hình thức như website, blog, đang ần hình thành và hát triển, có thể thấy được những kết quả hết sức khả quan từ các mô hình này uy nhiên, tất cả mới chỉ ừng lại ở mức hỗ trợ người học tự o trong việc ôn tập, củng cố kiến thức, kiểm tra đánh giá, luyện

tậ cho các kỳ thi hay cung cấ kiến thức mới chứ chưa có một mô hình ạy học thực sự á ụng trong nhà trường hổ thông ì vậy, cần hải đưa ra những giải

há cho vấn đề này, một trong số đó chính là học tích hợ hay còn gọi là Blen e Learning - để chỉ các mô hình học kết hợp giữa hình thức lớp học truyền thống và các giải há e-Learning iệc nghiên cứu hát triển những mô hình học tậ trực tuyến là nhiệm vụ quan trọng trong giáo ục hiện nay

Xuất hát từ những lí o trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:

ập, củng cố và kiểm ra á iá trong d y học ươ

Điện họ ậ 9 theo B-Lear i ”

2 Lịch sử vấn đ nghiên cứu

Nhiều nhà giáo ục trong và ngoài nước đ quan tâm đến đề tài ạy học kết hợp với internet, một số tác hẩm đ đề cậ đến việc dạy học theo hướng đề cao vai trò chủ thể của HS, dạy học trong sự hợ tác nh m tăng cường tính tích cực, tự lực của người học

uận văn thạc sĩ “Thiết kế website hỗ trợ học sinh tự ôn tập và kiểm tra,

đánh giá kiến thức phần Mắt và Các dụng cụ quang học Vật lý 11 nâng cao” của

Nguy n ăn Đức, Đ hái guyên - 2010 [4] Luận văn gó hần bổ sung,

hệ thống hoá các l luận về việc ôn tậ theo quan điểm của l luận dạy học hiện đại cũng như vận dụng l luận này và trong việc xây ựng website về nội ung ôn tậ và kiểm tra, đánh giá

Demo Version - Select.Pdf SDK

Khóa luận tốt nghiệ “Xây dựng mô hình học kết hợp (Blended - Learning) và

thử nghiệm với Sakai CLE” của Nguy n Thị Di m H ng và Bùi guy n Minh Hải của

trường Đ ồ hí inh - khoa ông ghệ hông in - 2011 [7] Đề tài xây ựng mô hình học kết á dụng cho ngữ cảnh của các trường đại học ở Việt Nam dựa trên môi trường cộng tác học tập chung LMS Sakai - là một môi trường Web mở, được xây dựng b ng ngôn ngữ lậ trình Java rất linh hoạt và sử dụng

Khóa luận tốt nghiệ “Xây dựng mô hình học kết hợp để d y inh học 1

T T) nâng cao với ự hỗ trợ c a phần m m oodle” của hạm Xuân am,

Đ à ội - 2010 [15] Khóa luận đưa ra mô hình học kết hợ với sự hỗ trợ của hần mềm oo le

uận văn thạc sĩ “Xây dựng và ử dụng mô hình học t ch hợp trong d y học

ch ng iện t ch - T tr ng ật l 11” của guy n Quang rung, Đ uế -

2011 [27] Luận văn nghiên cứu cách xây ựng và sử dụng mô hình học tích hợ trong ạy học vật l

uận văn thạc sĩ “Tổ chức ho t động tự học cho học sinh trong d y học

phần “Quang hình học” ật lý 11 T T theo mô hình B-Learning” của guy n

Thị Lan Ngọc, Đ uế - 2012 [18] Luận văn nghiên cứu cách tổ chức hoạt động

tự học theo mô hình b-Learning trong ạy học vật l

Luận văn thạc sĩ “Thiết kế d y học trực tuyến ch ng ph ng pháp tọa độ

trong mặt phẳng ình học 10 - T T” của Phạm Hồng Hạnh, Đ SP hái guyên

- 2009 [5] Luận án đ đề xuất cách thiết kế dạy học trực tuyến

Luận án tiến sĩ “Nghiên cứu sử dụng th nghiệm với sự hỗ c a máy vi t nh

trong d y học một số kiến thức C học và Nhiệt học trung học phổ thông” của Trần

uy oàng, Đ Vinh - 2006 [9] Luận án nghiên cứu sự hỗ trợ của máy vi tính trong dạy học vật l

ác nhà giáo ục đ đề cậ đến vấn đề máy vi tính kết hợp với dạy học trực tuyến e- earning như là một hình thức học tậ mới đ mang đến cho người học một môi trường học tậ hiệu quả với tinh thần tự giác và tích cực uy nhiên, việc á ụng e- earning vào tình hình thực tế giảng ạy đang gặ nhiều khó khăn, chưa mang lại hiệu quả cao Để giải quyết những vấn đề trên, ạy học theo mô hình b-Learning với sự hỗ trợ của e- earning hoàn toàn mang tính khả thi

Demo Version - Select.Pdf SDK