Quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22 2016 TT BGDĐT ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên (Luận văn thạc sĩ)

Quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22 2016 TT BGDĐT ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22 2016 TT BGDĐT ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22 2016 TT BGDĐT ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22 2016 TT BGDĐT ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22 2016 TT BGDĐT ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22 2016 TT BGDĐT ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22 2016 TT BGDĐT ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22 2016 TT BGDĐT ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22 2016 TT BGDĐT ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHAN KHẮC TẬP

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 22/2016/TT-BGD&ĐT Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TIỂU HỌC

HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHAN KHẮC TẬP

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 22/2016/TT-BGD&ĐT Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TIỂU HỌC

HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN

Ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Thanh Huyền

THÁI NGUYÊN - 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Thái Nguyên, tháng 11 năm 2018

Tác giả luận văn

Phan Khắc Tập

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành, em xin bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng tới Lãnh đạo trường Đại học sư phạm - Đại học Thái Nguyên, các Thầy giáo Cô giáo đã tham gia giảng dạy và cung cấp những kiến thức cơ bản, sâu sắc, tạo điều kiện giúp đỡ em trong quá trình học tập và nghiên cứu tại nhà trường

Đặc biệt, với tấm lòng thành kính, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất

đến PGS.TS Nguyễn Thị Thanh Huyền, người đã trực tiếp hướng dẫn khoa

học và tận tình giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên, lãnh đạo Phòng Giáo dục Tiểu học tỉnh Điện Biên, phòng Giáo dục

và Đào tạo huyện: Nậm Pồ tỉnh Điện Biên cùng bạn bè, người thân đã tạo điều kiện cả về thời gian, vật chất, tinh thần cho tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, mặc dù bản thân em đã luôn cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi những khiếm khuyết Kính mong được sự góp ý, chỉ dẫn của các Thầy, các Cô và các bạn đồng nghiệp

Em xin trân trọng cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 11 năm 2018

Tác giả luận văn

Phan Khắc Tập

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 4

6 Giả thuyết khoa học 5

7 Phương pháp nghiên cứu 5

8 Cấu trúc của luận văn 6

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 22/2016/TT-BGD&ĐT Ở TRƯỜNG PTDTBT TIỂU HỌC 7

1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề 7

1.1.1 Các nghiên cứu trên thế giới 7

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước 9

1.2 Một số khái niệm cơ bản 10

1.2.1 Quản lý giáo dục 10

1.2.2 Đánh giá 11

1.2.3 Đánh giá học sinh tiểu học 12

1.2.4 Quản lí hoạt động đánh giá học sinh tiểu học 13

1.3 Một số vấn đề cơ bản về đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở trường tiểu học 13

1.3.1 Nguyên tắc đánh giá học sinh tiểu học 13

1.3.2 Quy định đánh giá học sinh tiểu học theo thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT 14

1.4 Một số vấn đề về quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở trường PTDTBT tiểu học 19

1.4.1 Lập kế hoạch đánh giá học sinh 19

1.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch đánh giá học sinh 20

1.4.3 Chỉ đạo triển khai thực hiện hoạt động đánh giá học sinh 22

1.4.4 Kiểm tra, giám sát hoạt động đánh giá học sinh 25

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở trường tiểu học 26

1.5.1 Yếu tố bên trong 26

1.5.2 Yếu tố bên ngoài 27

Kết luận chương 1 30

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 22/2016/TT-BGD&ĐT Ở CÁC TRƯỜNG PTDTBT TIỂU HỌC HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN 31

2.1 Khái quát về tình hình phát triển giáo dục của huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên 31

2.2 Khái quát chung về khảo sát thực trạng 36

2.2.1 Mục đích khảo sát 36

2.2.2 Nội dung khảo sát 36

2.2.3 Đối tượng khảo sát 36

2.2.4 Phương pháp khảo sát 37

2.3 Thực trạng hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT- BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên 38

2.3.1 Thực trạng thực hiện mục dích của hoạt động đánh giá tiểu học theo Thông tư 22 38

2.3.2 Thực trạng mức độ thực hiện yêu cầu đánh giá học sinh theo Thông tư số 22/2016/TT-BGDĐT 40

2.3.3 Thực trạng thực hiện nội dung đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư số 22/2016/TT-BGDĐT 43

2.3.4 Thực trạng thực hiện cách thức đánh giá học sinh tiểu học theo

Thông tư số 22/2016/TT-BGD&ĐT 45

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên 51

2.4.1 Thực trạng lập kế hoạch quản lí hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên 51

2.4.2 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên 54

2.4.3 Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên 56

2.4.4 Thực trạng kiểm tra hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên 58

2.4.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên 60

2.5 Đánh giá chung thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên 62

2.5.1 Thành công và nguyên nhân 62

2.5.2 Hạn chế và nguyên nhân 63

Tiểu kết chương 2 65

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH TIỂU HỌC THEO THÔNG TƯ 22/2016/TT-BGD&ĐT Ở CÁC TRƯỜNG PTDTBT TIỂU HỌC HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN 66

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 66

3.1.1 Đảm bảo tính mục tiêu 66

3.1.2 Đảm bảo tính hệ thống và đồng bộ 66

3.1.3 Đảm bảo tính thừa kế và phát triển 66

3.1.4 Đảm bảo tính thực tiễn và khả thi 67

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT tại các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên 67

3.2.1 Chỉ đạo nâng cao nhận thức cho CBQL, GV, cha mẹ học sinh về đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT 67

3.2.2 Đổi mới hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT đồng bộ với đổi mới nội dung, phương pháp dạy học 70

3.2.3 Bồi dưỡng năng lực đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT cho đội ngũ giáo viên ở các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên 72

3.2.4 Chỉ đạo đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT 75

3.2.5 Tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT 76

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 78

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đã đề xuất 79

3.4.1 Khái quát về khảo nghiệm 79

3.4.2 Phân tích kết quả khảo nghiệm 80

Kết luận chương 3 83

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 84

1 Kết luận 84

2 Khuyến nghị 85

TÀI LIỆU THAM KHẢO 87 PHỤ LỤC

PTDTBT : Phổ thông dân tộc bán trú THCS : Trung học cơ sở

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Thực trạng thực hiện mục đích đánh giá học sinh tiểu học theo

Thông tư số 22/2016/TT-BGDĐT 38 Bảng 2.2 Thực trạng mức độ thực hiện các yêu cầu đánh giá học sinh

theo Thông tư số 22/2016/TT-BGDĐT 41 Bảng 2.3 Khảo sát mức độ thực hiện nội dung đánh giá học sinh theo

Thông tư số 22/2016/TT-BGDĐT 43 Bảng 2.4 Thực trạng thực hiện cách thức đánh giá thường xuyên học

sinh tiểu học theo Thông tư số 22/2016/TT-BGDĐT 46 Bảng 2.5 Thực trạng mức độ thực hiện hình thức đánh giá định kỳ học

sinh tiểu học theo Thông tư số 22/TT-BGD&ĐT 48 Bảng 2.6 Thực trạng lập kế hoạch quản lí hoạt động đánh giá học sinh

tiểu học theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT 52 Bảng 2.7 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý hoạt động đánh

giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT 54 Bảng 2.8 Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch quản lý hoạt động đánh

giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT 56 Bảng 2.9 Thực trạng kiểm tra hoạt động đánh giá học sinh theo Thông

tư 22/2016/TT-BGD&ĐT 59 Bảng 2.10 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quản lý hoạt

động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT 61 Bảng 3.1 Đánh giá của cán bộ quản lý, giáo về tính cấp thiết, tính khả

thi của các biện pháp 80

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Cùng với các lĩnh vực trong cuộc sống thì Giáo dục và đào tạo được coi là

quốc sách hàng đầu, là “một điều kiện thúc đẩy và là điều kiện cơ bản đảm bảo việc

thực hiện những mục tiêu kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ đất nước” trong bối

cảnh đó sự chuyển biến mạnh mẽ của nền KT-XH cùng với quá trình hội nhập sâu rộng vào quá trình toàn cầu hoá của nước ta đã đặt ra nhiệm vụ cho ngành GD&ĐT nước nhà phải đào tạo ra nguồn nhân lực có chất lượng cao, có đầy đủ phẩm chất và năng lực phục vụ cho sự nghiệp CNH - HĐH đất nước

Nhận thức được tầm quan trọng của GD&ĐT, trong nhiều năm qua Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, chính sách ưu tiên nhằm phát triển hệ thống

giáo dục quốc dân Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI đã nêu rõ: “Phát triển giáo

dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế, trong

đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ GV và CBQL là khâu then chốt Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo đức lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, khả năng lập nghiệp” [3; tr.23]

Quán triệt tinh thần đó, trong những năm gần đây, Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo mạnh mẽ việc đổi mới nội dung và phương pháp dạy học ở tất cả các bậc học, trong đó tập trung nhiều vào giáo dục phổ thông

Đối với giáo dục tiểu học, ngoài việc đổi mới chương trình, sách giáo khoa,

Bộ GD&ĐT chỉ đạo từ các Sở, Phòng GD&ĐT đến các trường thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh và ngày càng tiếp cận đến chuẩn đánh giá quốc tế về kết quả học tập và rèn luyện của học sinh tiểu học Bộ GD&ĐT đã chủ trì nhiều hội thảo khoa học, đề tài và công trình nghiên cứu về đổi mới dạy học, nhất là đổi mới đánh giá học sinh tiểu học Bởi kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học sinh là một nội dung hết sức quan trọng, nó là khâu cuối cùng không những đánh giá độ tin cậy của quá trình dạy học mà còn tác động lớn đến quá trình nâng cao chất lượng dạy học Cùng với sự phát triển của lý luận dạy học hiện đại và cùng

với yêu cầu đổi mới nội dung, phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, việc kiểm tra đánh giá học sinh trong nhà trường nói chung cũng cần được đổi mới và quản lý một cách hiệu quả

Nghị quyết số 44/NQ-CP ngày 09 tháng 6 năm 2014 của Chính phủ đã khẳng định đổi mới hình thức, phương pháp thi, kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục đào tạo là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục nước nhà

Để thực hiện tốt mục tiêu giáo dục mà Đảng đã đề ra, ngoài việc hoàn thiện một khối lượng tri thức khoa học, đổi mới nội dung thì cần thiết phải không ngừng đổi mới phương pháp dạy học Đổi mới phương pháp dạy học không thể tách rời đổi mới kiểm tra, đánh giá Khi nói đến mục tiêu kiểm tra đánh giá, trước hết người

ta nhận thấy kiểm tra đánh giá là một phần không thể thiếu được của quá trình dạy học Kiểm tra, đánh giá vì sự tiến bộ của học sinh Kiểm tra đánh giá vì sự tiến bộ nghĩa là cung cấp những thông tin phản hồi giúp học sinh biết mình tiến bộ đến đâu, những mảng kiến thức/kỹ năng nào có sự tiến bộ, mảng kiến thức/kỹ năng nào còn yếu để điều chỉnh quá trình dạy và học Và khi nói đến đánh giá là vì sự tiến bộ của học sinh thì đánh giá phải làm sao để học sinh không sợ hãi, không bị thương tổn để thúc dẩy học sinh nỗ lực Đánh giá là một quá trình học tập, đánh giá diễn ra trong suốt quá trình dạy và học Không chỉ giáo viên biết cách thức, các kỹ thuật đánh giá học sinh mà quan trọng không kém là học sinh phải học được cách đánh giá của giáo viên, phải biết đánh giá lẫn nhau và biết tự đánh giá kết quả học tập rèn luyện của chính mình Có như vậy, học sinh mới tự phản hồi với bản thân xem kết quả học tập, rèn luyện của mình đạt mức nào/đến đâu so với yêu cầu, tốt hay chưa tốt như thế nào Với cách hiểu đánh giá ấy mới giúp hình thành năng lực của học sinh, cái mà chúng ta đang rất mong muốn Đánh giá phải lượng giá chính xác, khách quan kết quả học tập, chỉ ra được học sinh đạt được ở mức độ nào so với mục tiêu, chuẩn đã đề ra Sau khi học sinh kết thúc một giai đoạn học thì tổ chức đánh giá, để giáo viên biết được những kiến thức mình dạy, học sinh đã làm chủ được kiến thức,

kỹ năng ở phần nào và phần nào còn hổng…

Đổi mới kiểm tra, đánh giá sẽ là động lực thúc đẩy các quá trình khác như đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới cách thức tổ chức hoạt động dạy học, đổi mới

quản lý Đồng thời nó cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với giáo viên đó là phải

áp dụng đa dạng các hình thức đánh giá: đánh giá bằng trắc nghiệm, bằng kiểm tra viết kiểu tự luận, vấn đáp, trong quá trình kiểm tra, đánh giá học sinh Bên cạnh

đó việc kiểm tra, đánh giá học sinh phải được tiến hành một cách thường xuyên Ngoài việc kiểm tra khối lượng kiến thức học sinh thu nhận được, GV cần phải tập trung đánh giá khả năng tư duy, kỹ năng phân tích, tổng hợp, vận dụng thực tiễn của học sinh

Đối với bậc tiểu học, Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư 22/2016/TT- BGD&ĐT, Thông tư “Quy định Đánh giá học sinh Tiểu học”, theo đó giáo viên tiểu học khi kiểm tra, đánh giá học sinh phải coi trọng đánh giá năng lực và phẩm chất học sinh; phải thực hiện đánh giá thường xuyên bằng nhận xét đối với học sinh; phải thực hiện đánh giá toàn diện học sinh thông qua đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức, kỹ năng

và một số biểu hiện năng lực, phẩm chất của học sinh theo mục tiêu giáo dục tiểu học; đồng thời phải có sự phối hợp của cha mẹ học sinh trong hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh

Tuy nhiên hiện nay việc đổi mới kiểm tra, đánh giá trong các trường tiểu học trên toàn quốc nói chung và các trường tiểu học trên địa bàn huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên nói riêng đang còn nhiều bất cập Một trong những nguyên nhân cơ bản nhất của tình trạng nêu trên là do công tác quản lý hoạt động đánh giá học sinh ở các trường tiểu học còn chưa theo kịp yêu cầu đổi mới Việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh lâu nay vẫn thực hiện theo cách truyền thống, chỉ chú trọng kiểm tra kiến thức sách vở mà chưa để ý đến cơ sở khoa học, tính quy chuẩn của việc thiết lập đề kiểm tra Các đề kiểm tra chủ yếu là nhằm đánh giá việc nhớ, việc hiểu kiến thức, kỹ năng thực hành, mà ít chú ý đánh giá khả năng học sinh vận dụng kiến thức vào giải quyết các tình huống trong thực tiễn Việc đánh giá học sinh bằng nhận xét còn chưa được giáo viên hiểu đúng và thực hiện còn nhiều lúng túng, hiệu quả chưa cao

Những thực tế đó đòi hỏi chúng ta cần phải có những biện pháp thiết thực trong việc quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh một cách đồng

bộ và khoa học, phù hợp với từng đơn vị, từng nhà trường trong hệ thống giáo dục

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài “Quản lý hoạt động

đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT- BGD&ĐT ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên” làm đề tài nghiên cứu

với mong muốn nâng cao chất lượng đánh giá học sinh trong bối cảnh mới từ đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của các nhà trường tiểu học ở huyện Nậm

Pồ, tỉnh Điện Biên

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học

sinh theo Thông tư 22/2016/TT- BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học huyện

Nậm Pồ, đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh học theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT, nhằm nâng cao hiệu quả đánh giá học sinh theo TT22/2016, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục của các trường PTDTBT tiểu học ở huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo

Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học

3.2 Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học

sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên

3.3 Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư

22/2016/TT-BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên và khảo nghiệm các biện pháp

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu: Hoạt động đánh giá học sinh ở các trường tiểu

học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên

4.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh

theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm

Pồ, tỉnh Điện Biên

5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh ở các trường tiểu học theo

Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên trong năm học 2017-2018

- Về địa bàn nghiên cứu: nghiên cứu trong địa bàn huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên tại 5 trường PTDTBT tiểu học thuộc 5 cụm chuyên môn gồm các trường: PTDTBT Tiểu học Tân Phong, PTDTBT Tiểu học Chà Nưa, PTDTBT Tiểu học Nà Khoa, PTDTBT Tiểu học Pa Tần, PTDTBT Tiểu học Nà Hỳ số 2

- Về đối tượng khảo sát: Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng tổ chuyên môn, Chủ tịch Công đoàn nhà trường và một số giáo viên, học sinh, đại diện phụ huynh học sinh của 5 trường tiểu học nói trên

6 Giả thuyết khoa học

Hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên đã có những kết quả nhất định, song vẫn còn những tồn tại, bất cập, điều này do nhiều nguyên nhân, trong đó

có nguyên nhân thuộc về yếu tố quản lý Nếu nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT một cách khoa học, phù hợp với điều kiện thực tiễn các trường PTDTBT tiểu học ở huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên thì sẽ nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của các trường tiểu học

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài, tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu, phân tích, so sánh, tổng hợp các tài liệu, tư liệu sách báo, công trình khoa học, văn bản, chỉ thị thể hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về quản lý giáo dục, quản lý đánh giá học sinh, đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT; nghiên cứu các tài liệu, sách, báo, tạp chí khoa học có liên quan đến đề tài

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Nhằm thu thập thông tin thực tiễn từ

CBQL, GV và học sinh các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ về quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT; trên cơ sở đó phân tích và đánh giá thực trạng vấn đề này

- Phương pháp trò chuyện: Nhằm thu thập thông tin bổ sung sau khi điều tra

bằng phiếu hỏi nhằm thu thập các ý kiến sâu hơn của GV và học sinh để phục vụ hoạt động phân tích và đánh giá thực trạng

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm (hồ sơ quản lý của các trường thuộc

phạm vi nghiên cứu): Tiến hành phân tích các sản phẩm của hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học, từ đó nắm bắt được các thông tin chung, phục vụ cho việc đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên

- Phương pháp xin ý kiến chuyên gia: trao đổi, xin ý kiến lãnh đạo phụ trách

bậc Tiểu học của Phòng GD&ĐT, Sở GD&ĐT, Hiệu trưởng các trường PTDTBT tiểu học có uy tín… để hoàn thiện các biện pháp đề xuất

7.3 Phương pháp sử dụng toán thống kê

Để có được các số liệu khoa học, đề tài sử dụng phương pháp toán thống kê để

xử lý các số liệu thu thập được trong quá trình điều tra, từ đó phục vụ cho hoạt động phân tích, đánh giá thực trạng và khảo nghiệm

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Khuyến nghị, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung chính của luận văn được cấu trúc thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông

tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở trường PTDTBT tiểu học

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư

22/2016/TT-BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư

22/2016/TT-BGD&ĐT ở các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 22/2016/TT-BGD&ĐT

Ở TRƯỜNG PTDTBT TIỂU HỌC

1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu trên thế giới

Đánh giá luôn là một khâu quan trọng không thể thiếu của quá trình giáo dục Việc kiểm tra, đánh giá đã góp phần phát huy tính tích cực, chủ động, gây hứng thú cho học sinh trong quá trình học tập, việc kiểm tra, đánh giá giúp học sinh củng cố, hoàn thiện tri thức cho học sinh Có nhiều tác giả trên thế giới nghiên cứu sâu về vấn

đề đánh giá học sinh cụ thể là:

Nghiên cứu lý thuyết chung về kiểm tra - đánh giá trong lớp học như công trình của D.S Frith và H.G Macintosh[33] Những tài liệu viết về lĩnh vực này được biết đến

như: cuốn “Measuring Educational Achievement” (Đo lường thành tích giáo dục) của

Robert L Ebel [36] mô tả rất chi tiết phương pháp đo lường đánh giá học sinh ở các trường phổ thông ở Mỹ

Trong cuốn “A learning integrated assessment system, Educational Research

Review, 2006 ” [32] của Birenbaum và các cộng sự khẳng định kết quả đánh giá phải

phản ánh được ba yếu tố: kiến thức, kĩ năng và thái độ; công cụ đánh giá phải kết hợp giữa các bài kiểm tra với các công cụ khác như đánh giá hồ sơ, phỏng vấn ý kiến bên thứ ba (thầy cô giáo, người quản lí, cán bộ tư vấn học đường ) sẽ làm độ tin cậy của kết quả đánh giá cao

Cuốn “Measurement and Evaluation in Teaching” (Đo lường và đánh giá

trong dạy học), Norman E Gronlund đưa ra những nguyên tắc và quy trình đánh giá cần thiết cho việc dạy học hiệu quả [34]

Trong cuốn “A Teacher's Guide to Assessment” (Hướng dẫn GV đánh giá),

D.S Frith và H.G.Macintosh lại trình bày rất chi tiết những lý luận cơ bản của đánh giá trong lớp học, cách lập kế hoạch đánh giá, cách đánh giá, cho điểm, và cả cách thức đánh giá bằng nhận xét của giáo viên đối với học sinh [33] Đây là cuốn sách gợi mở rất nhiều cho nhà quản lý trong công tác quản lý hoạt động đánh giá học sinh trong nhà trường

Thomas A Agelo, K.Patricia Cross đã hướng dẫn rất cụ thể cho giáo viên biết cần sử dụng các phương pháp cụ thể nào trong đánh giá trên lớp học và việc ra các quyết định khi sử dụng các kết quả đánh giá trong cuốn “Classroom Assessment -

Techiniques” [Error! Reference source not found.]

Rick Stiggins (và các đồng nghiệp) [35] đã nghiên cứu về đánh giá trên lớp học với các phương pháp, kỹ thuật cụ thể và đã cho xuất bản 3 cuốn sách nghiên cứu về lĩnh vực này là: “Student- Centered Classrom Assessment” (1994),

“Classroom Assessment for Student Learning” 2004 và cuốn “Student - Involved Assessment for Learning”, (2008)

Ngoài ra với cuốn tài liệu thể hiện xu hướng đánh giá hiện đại đang thịnh

hành của Anthony J.Nitko, Đại học Arizôna (Mỹ) mang tên “Educational

Assessment of Students” (Đánh giá học sinh) [31] một lần nữa đã đề cập đến rất

nhiều nội dung của dánh giá học sinh, bao gồm: Phát triển các kế hoạch giảng dạy kết hợp với đánh giá; các đánh giá về mục tiêu, hiệu quả đánh giá học sinh; vai trò của kiểm tra đánh giá đối với việc phát triển tri thức, năng lực, ý thức tự giác, tích cực của học sinh trong quá trình học tập Không chỉ vậy, cuốn sách còn cho rằng: Đánh giá học sinh còn là trách nhiệm to lớn của người Hiệu trưởng trong nhà trường, hiệu quả của công tác đánh giá có tốt hay không là do năng lực quản lý của người Hiệu trưởng nhà trường Như vậy, tác phẩm này đã nêu lên vai trò, tầm quan trọng của công tác quản lý trong đánh giá học sinh nói chung

Bên cạnh đó có những nghiên cứu cụ thể về quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực trong các nhà trường hiện nay, cụ thể là:

Cuốn “Monitoring Educational Achivement” của T.N.Postlethwaite (2004) [37]; cuốn “Monitering Evaluation: Some Tools, Methods and Approches” do Worbank phát hành (2004); cuốn “Managing Evaluation in Educational” của Kath Aspinwall, Tim Simkins, John F Wilkinson and M John Mc Auley (1992); cuốn “Mười bước

tiến tới hệ thống giám sát và đánh giá dựa trên kết quả” của Jody Zall Kusek, Ray

C.Rist (2005),… Trong các cuốn tài liệu này đã chỉ cho người đọc thấy các nghiệp vụ quản lý cần thực hiện để quản lý hoạt động đánh giá học sinh như thế nào cho hiệu quả, làm thế nào cần đánh giá học sinh trong bối cảnh đổi mới giáo dục trên phạm vi

toàn cầu

Đặc biệt, cuốn tài liệu của UNESCO [37] “Monitoring Educational Achievement”

(Giám sát thành tích giáo dục) chỉ ra các nhóm tiêu chí được đánh giá và một số vấn đề đặt ra đối với các nhà quản lý giáo dục trong công tác quản lý nhà trường

Trong các cuốn tài liệu này đã chỉ cho người đọc thấy các nghiệp vụ quản lý cần thực hiện để quản lý hoạt động đánh giá học sinh như thế nào cho hiệu quả, làm thế nào cần đánh giá học sinh trong bối cảnh đổi mói giáo dục trên phạm vi toàn cầu

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước

Cùng với sự phát triển chung của thế giới, vấn đề kiểm tra, đánh giá ở Việt Nam cũng được hình thành từ rất lâu Trong thời kỳ miền bắc xây dựng Chủ nghĩa

xã hội (từ năm 1954 đến năm 1975), giáo dục nước ta được cải cách theo mô hình giáo dục của Liên Xô (cũ), việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh được triển khai tích cực qua việc kiểm tra, đánh giá thường xuyên, hàng ngày, kiểm tra học kỳ, Ở giai đoạn này các công trình nghiên cứu về kiểm tra đánh giá học sinh chưa chuyên sâu, chưa có nhiều

Từ khoảng những năm 1990 đến nay, các nghiên cứu về đánh giá trong giáo dục nói chung và đánh giá học sinh trường tiểu học nói riêng bắt đầu phát triển với các tác giả và công trình nghiên cứu cụ thể như:

Các tác giả Hoàng Đức Nhuận và Lê Đức Phúc nghiên cứu mở đầu cho sự

phát triển của lý luận đánh giá học sinh, với tác phẩm "Cơ sở lý luận của việc đánh

giá chất lượng học tập của học sinh phổ thông" (3/1995); tác giả Dương Thiệu

Tống với cuốn "Trắc nghiệm và đo lường thành quả học tập" xuất bản năm 1995,

tái bản 2005, cuốn sách của ông là một đóng góp to lớn cho giáo dục Việt Nam về phần đánh giá định lượng kết quả học tập của học sinh; tác giả Trần Bá Hoành với

cuốn "Đánh giá trong giáo dục" đã cung cấp cho người đọc những kiến thức cơ bản

làm nền tảng cho việc kiểm tra, đánh giá trong giáo dục; tác giả Trần Thị Tuyết

Oanh với "Đánh giá và đo lường kết quả học tập" đã hệ thống rất đầy đủ các thuật

ngữ và khái niệm, các nguyên tắc, phương pháp, kĩ thuật, các nội dung đánh giá

trong giáo dục; tác giả Lâm Quang Thiệp với cuốn "Lý thuyết và thực hành về đo

lường và đánh giá trong giáo dục" nghiên cứu về đo lường đánh giá trong giáo dục

bằng phương pháp định lượng được sử dụng trong giảng dạy và có tính thực tiễn

cao; tác giả Nguyễn Công Khanh với cuốn "Kiểm tra, đánh giá trong giáo dục", đây

là cuốn sách có giá trị rất lớn trong bối cảnh đổi mới hoạt động, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực trong các nhà trường hiện nay

Qua tìm hiểu tôi thấy, các nhà nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam đã nghiên cứu và chỉ ra những lí luận chung, những vấn đề cụ thể về đánh giá học sinh trong nhà trường Một số nhà giáo, học viên Cao học cũng đã nghiên cứu về đánh giá học sinh nói chung và đánh giá học sinh tiểu học nói riêng theo các văn bản hướng dẫn

hiện hành như: Phạm Thị Hồng Tuyết với đề tài: "Quản lý hoạt động đánh giá học

sinh theo thông tư 30/2014/TT-BGD&ĐT ở các trường Tiểu học thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương” (2016); Nguyễn Thị Kim Liên với đề tài: "Quản lí hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh theo thông tư 30/2014 ở các trường Tiểu học huyện Phù

Ninh tỉnh Phú Thọ” (2016) Tiếp nối những công trình nghiên cứu trên, đề tài “Quản

lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT- BGD&ĐT ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên” mong muốn có

những đóng góp nhất định về lý luận và thực tiễn cho công tác đánh giá học sinh tiểu

học giúp nâng cao chất lượng giáo dục của địa phương

1.2 Một số khái niệm cơ bản

hành hệ thống giáo dục quốc dân, các trường trong hệ thống GDQD” [Error!

Reference source not found.]

Theo tác giả Nguyễn Thị Tính: “Quản lý giáo dục là những tác động có hệ thống, có mục đích, hợp quy luật của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các mắt xích của hệ thống giáo dục, nhằm đảm bảo cho hệ thống giáo dục vận hành,

phát triển thực hiện mục tiêu của nền giáo dục [Error! Reference source not

found.]

Như vậy những khái niệm về quản lý giáo dục nêu trên tuy có những cách diễn đạt khác nhau nhưng nhìn chung lại: Quản lí giáo dục là sự tác động có tổ chức, có định hướng phù hợp với quy luật khách của chủ thể quản lý ở các cấp lên đối tượng quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục của từng cơ sở và của toàn bộ hệ thống giáo dục đạt tới mục tiêu đã định

Trong quản lý giáo dục chủ thể quản lý ở các cấp chính là bộ máy quản lý giáo dục từ trung ương đến địa phương, còn đối tượng quản lý chính là nguồn nhân lực,

cơ sở vật chất kỹ thuật và các hoạt động thực hiện chức năng của giáo dục đào tạo

1.2.2 Đánh giá

Đánh giá (Evaluation) là vấn đề được nhiều học giả quan tâm nghiên cứu và

đưa ra nhiều định nghĩa, quan niệm khác nhau

Ralf Tyler, nhà giáo dục và tâm lí học nổi tiếng của Mĩ, được coi là một trong những người đầu tiên đưa ra khái niệm đánh giá giáo dục, ông sử dụng thuật ngữ

ĐG để biểu thị quy trình ĐG sự tiến bộ của người học theo các mục tiêu đạt được Theo Woodhouse: Đánh giá (evaluation) là sự lượng giá (assessment) mà kết quả là điểm, có thể cho bằng số (phần trăm hoặc một thang điểm ngắn hơn từ 1 đến 4), bằng chữ (từ A đến F) hay là sự miêu tả (Xuất sắc, giỏi, khá, đạt, không đạt) Điểm cũng có thể là “qua” (Pass) hay “trượt” (Fail)

Theo tác giả Trần Bá Hoành: "ĐG là quá trình hình thành những nhận định,

phán đoán về kết quả công việc, dựa vào sự phân tích các thông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đề ra, nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, điều chỉnh, nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc" [11]

Theo tài liệu biên soạn của Nguyễn Thị Tính thì: "Đánh giá trong giáo dục là

một quá trình hình thành nên những nhận định, phán đoán về thực trạng dạy học, giáo dục trên cơ sở đó chỉ ra những điểm mạnh và điểm yếu đề xuất các biện pháp cải tạo thực trạng nâng cao chất lượng dạy học, giáo dục Đánh giá được kết hợp giữa định tính (đánh giá bằng nhận xét) với đánh giá bằng định lượng (đánh giá bằng điểm số)" [17]

Vấn đề đo lường và đánh giá trong giáo dục thì người ta quan tâm đến việc việc thu thập thông tin một cách hệ thống, xử lý, phân tích dữ liệu làm cơ sở để đưa ra các quyết định nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

Đánh giá là quá trình thu thập và xử lí kịp thời có hệ thống thông tin về hiện trạng, khả năng hay nguyên nhân của chất lượng và hiệu quả giáo dục căn cứ vào mục tiêu giảng dạy, mục tiêu giáo dục làm cơ sở cho những chủ trương, biện pháp và hành động giáo dục tiếp theo nhằm phát huy kết quả, sửa chữa những thiếu sót

1.2.3 Đánh giá học sinh tiểu học

Đánh giá học sinh tiểu học bao gồm đánh giá về kết quả học tập các môn học

và hoạt động giáo dục,về phẩm chất và năng lực của học sinh

Kết quả học tập các môn học theo chuẩn kiến thức, kỹ năng, kết quả tham gia các hoạt động giáo dục do Bộ GD&ĐT quy định

Về phẩm chất (giới hạn nói đến con người): Theo nghĩa hẹp, phẩm chất là khái niệm sinh lý học, chỉ đặc điểm sẵn có của cơ thể như hệ thần kinh, các giác quan và cơ quan vận động Đặc điểm sẵn có là cơ sở tự nhiên để con người tiếp nhận những hiện tượng tâm lý và thuộc tính tâm lý Theo nghĩa rộng, phẩm chất chỉ các đặc điểm tâm lý như: tính cách, ý chí, hứng thú, tính khí, phong cách của con người

Phẩm chất của học sinh tiểu học được thể hiện ở việc chăm học, chăm làm; tích cực tham gia hoạt động giáo dục; tự tin, tự trọng, tự chịu trách nhiệm; trung thực, kỉ luật, đoàn kết; yêu gia đình, bạn và những người khác; yêu trường, lớp, quê hương, đất nước

Năng lực là "khả năng, điều kiện chủ quan hoặc tự nhiên sẵn có để thực hiện

một hoạt động nào đó" [Error! Reference source not found.] như năng lực tư duy,

năng lực tài chính hoặc là "phẩm chất tâm sinh lý và trình độ chuyên môn tạo cho con người khả năng hoàn thành một loại hoạt động nào đó với chất lượng cao "như năng lực chuyên môn, năng lực lãnh đạo”

Năng lực là tổ hợp các thuộc tính độc đáo của cá nhân phù hợp với những yêu cầu của một hoạt động nhất định, đảm bảo cho hoạt động đó có kết quả tốt Năng lực vừa là tiền đề, vừa là kết quả của hoạt động Năng lực vừa là điều kiện cho hoạt động đạt kết quả nhưng đồng thời năng lực cũng phát triển trong chính hoạt động ấy (kinh nghiệm, trải nghiệm)

Quá trình hình thành năng lực phải gắn với luyện tập, thực hành và trải nghiệm các nhiệm vụ học tập nào đó và bảo đảm thực hiện có hiệu quả Nó bao gồm cả khả năng chuyển tải kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm và thói quen vào các

tình huống học tập cụ thể Nó cũng bao gồm cả sự tổ chức thực hiện, sự thay đổi, cách tân và tính hiệu quả cá nhân cần có người học để học tập Như vậy, ngoài bộ

ba then chốt kiến thức-kỹ năng-thái độ, năng lực còn phải phụ thuộc vào một số yếu

tố chủ quan khác như thể chất - sinh lý và yếu tố khách quan như bối cảnh và điều kiện làm việc và học tập

Đánh giá học sinh tiểu học là quá trình xác định mục đích, nội dung, lựa chọn phương pháp, tập hợp số liệu, bằng chứng để xác định mức độ đạt được của người học trong quá trình học tập, rèn luyện và phát triển

Đánh giá học sinh là đánh giá chất lượng, xác định kết quả học tập rèn luyện theo mục tiêu, chuẩn mực đào tạo, trên cơ sở đó động viện, uốn nắn, điều chỉnh và

giúp đỡ người học học tập và rèn luyện tốt hơn [Error! Reference source not

found., tr.46]

Như vậy, có thể hiểu “Đánh giá học sinh là sự so sánh, đối chiếu kiến thức, kỹ năng, thái độ thực tế đạt được ở người học để tìm hiểu và chuẩn đoán trước và trong quá trình dạy học học hoặc sau một quá trình học tập với các kết quả mong đợi được xác định trong mục tiêu dạy học”

1.2.4 Quản lí hoạt động đánh giá học sinh tiểu học

Hiện nay chưa có một khái niệm cụ thể nào về quản lý hoạt động đánh giá học sinh tiểu học, tuy nhiên dựa trên những đặc trưng cơ bản của hoạt động quản lý nói chung có thể khái quát:

Quản lý hoạt động đánh giá học sinh tiểu học là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra của hiệu trưởng trường tiểu học đối với hoạt động đánh giá học sinh tiểu học nhằm đảm bảo cho hoạt động đánh giá học sinh được diễn ra theo đúng các quy định Đồng thời phát huy hết vai trò của đánh giá trong quá trình dạy học góp phần đưa hoạt động dạy học, giáo dục trong trường tiểu học đạt đến các mục tiêu đã đề ra

1.3 Một số vấn đề cơ bản về đánh giá học sinh theo Thông tư BGD&ĐT ở trường tiểu học

22/2016/TT-1.3.1 Nguyên tắc đánh giá học sinh tiểu học

1.3.1.1 Kết hợp đánh giá định lượng và đánh giá định tính trong đánh giá và xếp loại

Kết hợp đánh giá định tính với đánh giá định lượng trong đánh giá kết quả học tập là một phương hướng quan trọng nhằm bảo đảm tính khách quan và toàn diện của quá trình đánh giá kết quả học tập của học sinh tiểu học Ngoài ra, nguyên tắc này còn nhấn mạnh trọng tâm đổi mới đánh giá ở tiểu học hiện nay Đó là tập trung tạo nên một sự chuyển biến mạnh mẽ lối đánh giá thiên về định lượng trước đây và tăng cường sử dụng các hình thức đánh giá định tính để tạo điều kiện cho trẻ phát triển về mặt nhân cách và trí tuệ Giáo viên không nên chỉ căn cứ vào điểm số của các bài kiểm tra định kì để đánh giá học sinh mà phải kết hợp với kiểm tra thường xuyên, với những ghi nhận quan sát hằng ngày để đánh giá đúng thực chất trình độ của học sinh

1.3.1.2 Thực hiện công khai, công bằng , khách quan, chính xác và toàn diện

Nguyên tắc này bao hàm các nguyên tắc truyền thống trong đánh giá kết quả học tập như là bảo đảm tính khách quan- chính xác, tính công bằng, tính công khai

và tính toàn diện

1.3.1.3 Coi trọng việc động viên, khuyến khích sự tiến bộ của học sinh

“Coi trọng việc động viên, khuyến khích sự tiến bộ của học sinh” là nội dung

cốt lõi của nguyên tắc bảo đảm tính nhân văn và tính giáo dục trong đánh giá học sinh

Quan điểm Coi trọng việc động viên, khuyến khích sự tiến bộ của học sinh trong khi

đánh giá thể hiện cách tiếp cận nhấn mạnh mục đích phát triển của giáo dục và dạy học

ở tiểu học, đồng thời phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của học sinh nhỏ

1.3.1.4 Phát huy tính năng động, sáng tạo, khả năng tự học, tự đánh giá của học sinh

Theo hướng phát triển các phương pháp dạy học tích cực để đào tạo những học sinh chủ động, sáng tạo, có khả năng tự học và tự đánh giá bản thân, việc kiểm tra đánh giá không chỉ dừng ở yêu cầu tái hiện kiến thức, rèn luyện các kĩ năng đã học mà còn phải khuyến khích khả năng vận dụng sáng tạo, phát hiện sự chuyển biến về thái độ và xu hướng hành vi của học sinh trước các vấn đề của đời sống gia đình và cộng đồng Việt Nam

1.3.2 Quy định đánh giá học sinh tiểu học theo thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT

1.3.2.1 Mục đích đánh giá

Mục đích đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 22/TT-BGD&ĐT là:

- Giúp giáo viên điều chỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy học, hoạt động trải nghiệm ngay trong quá trình và kết thúc mỗi giai đoạn dạy học, giáo dục; kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của học sinh để động viên, khích lệ và phát hiện những khó khăn chưa thể tự vượt qua của học sinh để hướng dẫn, giúp đỡ; đưa ra nhận định đúng những ưu điểm nổi bật và những hạn chế của mỗi học sinh để có giải pháp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện của học sinh; góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học

- Giúp học sinh có khả năng tự đánh giá, tham gia đánh giá; tự học, tự điều chỉnh cách học; giao tiếp, hợp tác; có hứng thú học tập và rèn luyện để tiến bộ

- Giúp cha mẹ học sinh hoặc người giám hộ (sau đây gọi chung là cha mẹ học sinh) tham gia đánh giá quá trình và kết quả học tập, rèn luyện, quá trình hình thành

và phát triển năng lực, phẩm chất của con em mình; tích cực hợp tác với nhà trường trong các hoạt động giáo dục học sinh

- Giúp cán bộ quản lí giáo dục các cấp kịp thời chỉ đạo các hoạt động giáo dục, đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp đánh giá nhằm đạt hiệu quả giáo dục

1.3.2.2 Yêu cầu đánh giá

- Đánh giá vì sự tiến bộ của học sinh; coi trọng việc động viên, khuyến khích tính tích cực và vượt khó trong học tập, rèn luyện của học sinh; giúp học sinh phát huy tất cả khả năng; đảm bảo kịp thời, công bằng, khách quan

- Đánh giá toàn diện học sinh thông qua đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức,

kĩ năng và một số biểu hiện năng lực, phẩm chất của học sinh theo mục tiêu giáo dục tiểu học

- Kết hợp đánh giá của giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh, trong đó đánh giá của giáo viên là quan trọng nhất

- Đánh giá sự tiến bộ của học sinh, không so sánh học sinh này với học sinh khác, không tạo áp lực cho học sinh, giáo viên và cha mẹ học sinh

1.3.2.3 Nội dung đánh giá

Nội dung đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 22/TT-BGD&ĐT trên hai mặt sau:

- Đánh giá quá trình học tập, sự tiến bộ và kết quả học tập của học sinh theo chuẩn kiến thức, kĩ năng từng môn học và hoạt động giáo dục khác theo chương

trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học

- Đánh giá sự hình thành và phát triển năng lực,phẩm chất của học sinh, bao gồm: + Năng lực: tự phục vụ, tự quản; hợp tác; tự học và giải quyết vấn đề

+ Phẩm chất: chăm học, chăm làm; tự tin, trách nhiệm; trung thực, kỉ luật, đoàn kết, yêu thương

hỗ trợ, điều chỉnh kịp thời, thúc đẩy sự tiến bộ của học sinh theo mục tiêu giáo dục tiểu học Đánh giá thường xuyên dựa trên hai mặt:

+ Đánh giá thường xuyên về học tập:

Giáo viên dùng lời nói chỉ ra cho học sinh biết được chỗ đúng, chưa đúng và cách sửa chữa; viết nhận xét vào vở hoặc sản phẩm học tập của học sinh khi cần thiết, có biện pháp cụ thể giúp đỡ kịp thời;

Học sinh tự nhận xét và tham gia nhận xét sản phẩm học tập của bạn, nhóm bạn trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ học tập để học và làm tốt hơn;

Khuyến khích cha mẹ học sinh trao đổi với giáo viên về các nhận xét, đánh giá học sinh bằng các hình thức phù hợp và phối hợp với giáo viên động viên, giúp đỡ học sinh học tập, rèn luyện

+ Đánh giá thường xuyên về năng lực, phẩm chất:

Giáo viên căn cứ vào các biểu hiện về nhận thức, kĩ năng, thái độ của học sinh

ở từng năng lực, phẩm chất để nhận xét, có biện pháp giúp đỡ kịp thời;

Học sinh được tự nhận xét và được tham gia nhận xét bạn, nhóm bạn về những biểu hiện của từng năng lực, phẩm chất để hoàn thiện bản thân;

Khuyến khích cha mẹ học sinh trao đổi, phối hợp với giáo viên động viên, giúp đỡ học sinh rèn luyện và phát triển năng lực, phẩm chất.”

- Đánh giá định kì: đánh giá kết quả giáo dục của học sinh sau một giai đoạn học tập, rèn luyện, nhằm xác định mức độ hoàn thành nhiệm vụ học tập của học

sinh so với chuẩn kiến thức, kĩ năng quy định trong chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học và sự hình thành, phát triển năng lực, phẩm chất học sinh Đánh giá định kì về hai mặt:

+ Đánh giá định kì về học tập:

Vào giữa học kì I, cuối học kì I, giữa học kì II và cuối năm học, giáo viên căn

cứ vào quá trình đánh giá thường xuyên và chuẩn kiến thức, kĩ năng để đánh giá học sinh đối với từng môn học, hoạt động giáo dục theo các mức Hoàn thành tốt (thực hiện tốt các yêu cầu học tập của môn học hoặc hoạt động giáo dục), Hoàn thành (thực hiện được các yêu cầu học tập của môn học hoặc hoạt động giáo dục) hoặc Chưa hoàn thành (chưa thực hiện được một số yêu cầu học tập của môn học hoặc hoạt động giáo dục);

Vào cuối học kì I và cuối năm học, đối với các môn học: Tiếng Việt, Toán, Khoa học, Lịch sử và Địa lí, Ngoại ngữ, Tin học, Tiếng dân tộc có bài kiểm tra định kì; đối với lớp 4, lớp 5, có thêm bài kiểm tra định kì môn Tiếng Việt, môn Toán vào giữa học kì I và giữa học kì II;

Đề kiểm tra định kì phù hợp chuẩn kiến thức, kĩ năng và định hướng phát triển năng lực, gồm các câu hỏi, bài tập được thiết kế theo các mức: mức 1: nhận biết, nhắc lại được kiến thức, kĩ năng đã học; mức 2: hiểu kiến thức, kĩ năng đã học, trình bày, giải thích được kiến thức theo cách hiểu của cá nhân; mức 3: biết vận dụng kiến thức,

kĩ năng đã học để giải quyết những vấn đề quen thuộc, tương tự trong học tập, cuộc sống; mức 4: vận dụng các kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết vấn đề mới hoặc đưa

ra những phản hồi hợp lý trong học tập, cuộc sống một cách linh hoạt;

Bài kiểm tra được giáo viên sửa lỗi, nhận xét, cho điểm theo thang 10 điểm, không cho điểm 0, không cho điểm thập phân và được trả lại cho học sinh Điểm của bài kiểm tra định kì không dùng để so sánh học sinh này với học sinh khác Nếu kết quả bài kiểm tra cuối học kì I và cuối năm học bất thường so với đánh giá thường xuyên, giáo viên đề xuất với nhà trường có thể cho học sinh làm bài kiểm tra khác để đánh giá đúng kết quả học tập của học sinh

+ Đánh giá định kì về năng lực, phẩm chất:

Vào giữa học kì I, cuối học kì I, giữa học kì II và cuối năm học, giáo viên chủ

nhiệm căn cứ vào các biểu hiện liên quan đến nhận thức, kĩ năng, thái độ trong quá trình đánh giá thường xuyên về sự hình thành và phát triển từng năng lực, phẩm chất của mỗi học sinh, tổng hợp theo các mức Tốt (đáp ứng tốt yêu cầu giáo dục, biểu hiện rõ và thường xuyên), Đạt (đáp ứng được yêu cầu giáo dục, biểu hiện nhưng chưa thường xuyên) hoặc Cần cố gắng (chưa đáp ứng được đầy đủ yêu cầu giáo dục, biểu hiện chưa rõ)

1.3.2.5 Hồ sơ đánh giá và tổng hợp kết quả đánh giá

Hồ sơ đánh giá gồm Học bạ và Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp Giữa học kì và cuối học kì, giáo viên ghi kết quả đánh giá giáo dục của học sinh vào Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của các lớp được lưu giữ tại nhà trường theo quy định

Cuối năm học, giáo viên chủ nhiệm ghi kết quả đánh giá giáo dục của học sinh vào Học bạ Học bạ được nhà trường lưu giữ trong suốt thời gian học sinh học tại trường, được giao cho học sinh khi hoàn thành chương trình tiểu học hoặc đi học trường khác”

- Đối với học sinh đã được hướng dẫn, giúp đỡ mà vẫn chưa đủ điều kiện hoàn thành chương trình lớp học, tùy theo mức độ chưa hoàn thành ở các môn học, hoạt động giáo dục, mức độ hình thành và phát triển một số năng lực, phẩm chất, giáo viên lập danh sách báo cáo hiệu trưởng xem xét, quyết định việc lên lớp hoặc ở lại lớp”

1.3.2.7 Nghiệm thu, bàn giao chất lượng giáo dục học sinh

- Nghiệm thu, bàn giao chất lượng giáo dục học sinh nhằm đảm bảo tính khách

quan và trách nhiệm của giáo viên về kết quả đánh giá học sinh; giúp giáo viên nhận học sinh vào năm học tiếp theo có đủ thông tin cần thiết để có kế hoạch, biện pháp giáo dục hiệu quả

- Hiệu trưởng chỉ đạo nghiệm thu, bàn giao chất lượng giáo dục học sinh: Đối với học sinh lớp 1, lớp 2, lớp 3, lớp 4: giáo viên chủ nhiệm trao đổi với giáo viên sẽ nhận học sinh vào năm học tiếp theo về những nét nổi bật hoặc hạn chế của học sinh, bàn giao hồ sơ đánh giá học sinh theo quy định Đối với học sinh lớp 5: tổ chuyên môn ra đề kiểm tra định kì cuối năm học cho cả khối; tổ chức coi, chấm bài kiểm tra có sự tham gia của giáo viên trường trung học cơ sở trên cùng địa bàn; giáo viên chủ nhiệm hoàn thiện hồ sơ đánh giá học sinh, bàn giao cho nhà trường

- Trưởng phòng giáo dục và đào tạo chỉ đạo các nhà trường trên cùng địa bàn

tổ chức nghiệm thu, bàn giao chất lượng giáo dục học sinh hoàn thành chương trình tiểu học lên lớp 6 phù hợp với điều kiện của các nhà trường và địa phương”

1.4 Một số vấn đề về quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở trường PTDTBT tiểu học

Để quản lí việc đánh giá học sinh tiểu học đạt hiệu quả, người quản lý phải xây dựng kế hoạch đánh giá, tổ chức thực hiện kế hoạch đánh giá, chỉ đạo việc triển khai thực hiện kế hoạch và kiểm tra, giám sát giáo viên thực hiện đánh giá học sinh trong suốt năm học

1.4.1 Lập kế hoạch đánh giá học sinh

Trên cơ sở các văn bản pháp lý, Trường thực hiện phổ biến, hướng dẫn cho cán

bộ, giáo viên;chỉ đạo các Tổ chuyên môn, GV nghiên cứu kỹ mục tiêu, chức năng, các yêu cầu cơ bản của việc đánh giá học sinh; tổ chức xác định mục tiêu, loại hình, cấp độ/ phạm vi đánh giá và lập kế hoạch xây dựng chuẩn đánh giá học sinh gắn với các mục tiêu về chuẩn kiến thức, kỹ năng, thái độ, với các thang (mức) đánh giá năng lực người học trong mỗi hoạt động kiểm tra đánh giá và xác định chuẩn đánh giá học sinh trên

các phương diện: lĩnh vực nhận thức, lĩnh vực kỹ năng, lĩnh vực tình cảm - thái độ

Do kết quả đánh giá có giá trị phản hồi thông tin, góp phần điều chỉnh hoạt động chuyên môn giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh nên kế hoạch đánh giá học sinh phải được thực hiện một cách khoa học, chặt chẽ và cùng với đó

là sự chuẩn bị về nguồn nhân lực, tài chính, cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động đánh giá được đảm bảo đầy đủ, phù hợp và kịp thời

Tất cả kế hoạch về hoạt động đánh giá học sinh phải được thông báo rộng rãi

và công khai đến mọi cán bộ, giáo viên và học sinh Kế hoạch đánh giá học sinh là một trong những cơ sở công tác quản lý chuyên môn, dựa vào đó nhà trường giám sát tiến độ và chất lượng hoạt động của giáo viên

Tóm lại, khi lập kế hoạch KTĐG cán bộ quản lý phải trả lời các câu hỏi sau đây: + KTĐG của nhà trường cần thực hiện cụ thể như thế nào để đảm bảo chất lượng dạy và học?

+ Những nguồn lực nào được huy động để thực hiện KTĐG trong nhà trường ? + Cha mẹ HS tham gia như thế nào vào quá trình KTĐG ? Làm thế nào để huy động được cha mẹ HS tham gia vào quá trình KTĐG ?

+ Trách nhiệm của giáo viên và của nhà quản lý có vai trò như thế nào trong chuyển đổi phương thức KTĐG của nhà trường ?

+ Những khó khăn trong KTĐG theo Thông tư 22 ?

+ Thời gian hoàn thành từng bước theo kế hoạch là bao lâu ?

+ Đánh giá thường xuyên được thực hiện theo phương thức nào? Có những lực lượng nào tham gia đánh giá? Các tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá? Cách thức đo

và công cụ đo?

+ Đánh giá tổng kết được tiến hành tại thời điểm nào và hình thức thực hiện? Các tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá? Cách thức đo và công cụ đo?

1.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch đánh giá học sinh

Căn cứ vào kế hoạch chung của năm học để tổ chức bộ máy cho từng quá trình: Tổ chức bộ máy quản lý việc ra đề, xây dựng đáp án biểu điểm, sao in đề; quản lý khâu tổ chức coi, chấm, xử lý kết quả; quản lý khâu tổng hợp, thống kê kết quả, đánh giá; quản lý về nguồn nhân lực; quản lý về tài chính, cơ sở vật chất

Để thể hiện được vai trò tổ chức thực hiện hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22 ở trường tiểu học, Hiệu trưởng cần phải xây dựng và duy trì một cơ cấu tổ chức nhất định về những vai trò, nhiệm vụ của từng tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22, cụ thể là:

- Thành lập ban chỉ đạo hoặc đội ngũ GV cốt cán để thực hiện hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22 trong nhà trường Triển khai phân công cụ thể cho bộ phận chuyên môn, các tổ trưởng, nhóm trưởng bộ môn hoặc các thành viên của ban chỉ đạo thực hiện

- Xác định mục tiêu, nội dung, biện pháp và hướng dẫn cách thức tổ chức thực hiện hoạt động đánh giá theo Thông tư 22 đối với từng khối lớp

- Lựa chọn giáo viên là người có năng lực vững vàng, đúng thành phần và có phẩm chất đạo đức tốt để tổ chức thực hiện các hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22 có hiệu quả

- Tổ chức bồi dưỡng giáo viên thực hiện nội dung, chương trình về hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22, nâng cao năng lực cho giáo viên về đánh giá học sinh và phương pháp đánh giá học sinh tiểu học Đây là công tác phải được hết sức coi trọng nhằm đáp ứng yêu cầu chung của việc tổ chức thực hiện công tác đánh giá học sinh nhất là về tính hiệu quả và sự phù hợp với thực tiễn có những đổi mới Trong điều kiện đó, sự nhạy bén và tính sáng tạo trong quản lý nhà trường cũng phải được chú trọng phát huy

- Huy động các cán bộ cốt cán là những tổ trưởng chuyên môn, GV có tay nghề giỏi, có kinh nghiệm tổ chức trong công tác thực hiện hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22

- Giao trách nhiệm cho các tổ trưởng, nhóm trưởng bộ môn thực hiện xây dựng quy trình đánh giá học sinh theo từng bộ môn, thống nhất trong tổ và hướng dẫn GV trong quá trình thực hiện

- Huy động nguồn lực phục vụ cho các hoạt động đánh giá học sinh như: Huy động nguồn nhân lực tham gia thực hiện hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư

22, huy động nguồn tài chính, cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động đánh giá trong nhà trường,…

- Giao trách nhiệm cho bộ phận kế toán triển khai mua sắm, sửa chữa cơ sở vật, trang thiết bị phụ vụ cho hoạt động đánh giá học sinh Căn cứ điều kiện thực tế của cơ sở giáo dục, các văn bản quy định hiện hành của các cấp về chế độ cho đội ngũ GV tham gia hoạt động đánh giá trong nhà trưởng, để chi trả đảm bảo chế độ một cách phù hợp và kịp thời

- Tổ chức sử dụng các thiết bị giáo dục phục vụ cho đánh giá học sinh, đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin và các phần mềm trong chấm và quản lý đánh giá kết quả học tập của học sinh

Bộ máy tổ chức thực hiện hoạt động đánh giá học sinh là cơ cấu về bộ máy quản lí, các bộ phận chuyên môn và nghiệp vụ của nhà trường, đó là đội ngũ CBQL,

GV, NV và HS và các lực lượng khác tham gia quá trình đánh giá học sinh Hiệu trưởng giao nhiệm vụ và quyền hạn cho từng người, từng bộ phận phải rõ ràng, hợp

lí, không có sự chồng chéo, phải tương xứng giữa quyền hạn và trách nhiệm; tạo thành một hệ thống để tiến hành hoạt động đánh giá học sinh trong mỗi nhà trường đồng bộ và hiệu quả

Hoạt động đánh giá học sinh của nhà trường có diễn ra đồng bộ hay không, các tác động có được cộng hưởng thuận chiều để tạo nên sức mạnh tổng hợp của tập thể hay không, phụ thuộc nhiều vào sự sắp xếp, bố trí bộ máy tổ chức có khoa học, hợp lí không Vì vậy, bộ máy tổ chức và nhân lực thực hiện hoạt động đánh giá học sinh được xem là tiền đề

1.4.3 Chỉ đạo triển khai thực hiện hoạt động đánh giá học sinh

Chỉ đạo thực hiện kế hoạch đánh giá học sinh trong trường tiểu học là quá trình tác động cụ thể của Hiệu trưởng tới các bộ phận trong nhà trường nhằm biến những nhiệm vụ chung của hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22 thành hoạt động thực tiễn của các bộ phận thực hiện đánh giá học sinh diễn ra đúng hướng, đúng kế hoạch, tập hợp và phối hợp các lực lượng giáo dục sao cho đạt hiệu quả

Việc chỉ đạo thực hiện đánh giá học sinh theo Thông tư 22 sẽ đạt hiệu quả cao nếu trong quá trình chỉ đạo Hiệu trưởng biết kết hợp giữa sử dụng uy quyền và thuyết phục, động viên kích thích, tôn trọng, tạo điều kiện cho người dưới quyền được phát huy năng lực và tính sáng tạo của họ

- Mỗi một môn học đều có đặc trưng và yêu cầu đánh giá riêng, cho nên từng

bộ môn và giáo viên cần phải xây dựng một kế hoạch đánh giá riêng sao cho phù hợp và hiệu quả nhất Chính vì vậy Hiệu trưởng cần chỉ đạo tổ chuyên môn lập kế hoạch tổ chức hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22 thông qua các môn

học, cũng như chỉ đạo tổ chuyên môn hướng dẫn giáo viên xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động đánh giá Thông tư 22

- Hoạt động đánh giá học sinh ngày càng thay đổi, yêu cầu giáo viên phải có phương pháp đánh giá học sinh sao cho phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay Đòi hỏi, Hiệu trưởng phải chỉ đạo tổ chuyên môn tăng cường bồi dưỡng năng lực thực hiện hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22

Hiệu trưởng chỉ đạo các khâu trong quá trình triển khai hoạt động đánh giá học sinh bao gồm:

+ Chỉ đạo khâu ra đề thi gồm: Thống nhất nội dung, trọng tâm kiến thức trong công tác ra đề thi nhằm đảm bảo đúng mục tiêu của hoạt động đánh giá học sinh; Thành lập ngân hàng đề thi: ngân hàng đề thi phải đa dạng, có thể lượng giá một cách chính xác, đáp ứng được yêu cầu theo chuẩn kiến thức và kỹ năng; Tổ chức lựa chọn

đề thi, xây dựng đáp án và biểu điểm: Phải xây dựng được ma trận để có thể lượng giá đầy đủ cả về lý thuyết lẫn kĩ năng của người học, đảm bảo sự cân đối giữa các phần, phù hợp cho mọi đối tượng; tổ chức in sao đề thi đảm bảo tính bí mật

+ Chỉ đạo khâu tổ chức coi, chấm thi phải đảm bảo đúng các quy định, thực hiện đầy đủ từng công đoạn của công tác coi, chấm thi Phải tổ chức tập huấn nghiệp vụ về coi thi, chấm thi cho cán bộ, giáo viên tham gia công tác này

+ Chỉ đạo khâu quản lý điểm: Quản lý chặt chẽ bài kiểm tra, phiếu chấm, sổ điểm, học bạ; quản lý việc phúc tra bài thi; Tổng hợp, thống kê kết quả đánh giá, xếp loại đầy đủ, chính xác

+ Chỉ đạo khâu phân tích, diễn giải ý nghĩa của điểm số và báo cáo kết quả của kỳ thi, kỳ khảo sát trên cơ sở các tiêu chí, mức chuẩn và điểm đạt; sử dụng được thống kê mô tả, gồm cả số liệu và biểu đồ, để tóm tắt và diễn giải ý nghĩa của kết quả đánh giá

+ Ngoài ra, cần chỉ đạo chặt chẽ việc quản lý hồ sơ và kết quả đánh giá; chỉ đạo về công tác tài chính, cơ sở vật chất nhằm đảm bảo cho hoạt động đánh giá học sinh có thể triển khai thực hiện và đạt hiệu quả cao

Chỉ đạo hoạt động đánh giá học sinh là một hoạt động quản lý thuần túy về chuyên môn nghiệp vụ nên đòi hỏi sự tuân thủ đúng quy định, tính chặt chẽ trong quy trình, các bước thực hiện và tiến độ triển khai công việc Trong quá trình tiến

hành, việc xây dựng các yêu cầu của công việc cùng với sự lựa chọn, sắp xếp khoa học, hợp lý cần được chú ý thực hiện

Việc cải tiến quy trình, bổ sung sửa đổi các quy định về tổ chức đánh giá học sinh phải được cân nhắc thật kỹ lưỡng và phải luôn phù hợp với quy định chung của toàn ngành Điều này sẽ góp phần theo dõi, đôn đốc tiến độ, giúp Ban Giám hiệu nhanh chóng xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình chỉ đạo hoạt động đánh giá học sinh

Nếu ở các cấp quản lý vĩ mô, công tác chỉ đạo hoạt động đánh giá học sinh và chỉ đạo quá trình dạy học được chia tách thành hai cơ quan hoặc hai bộ phận có chức năng nhiệm vụ độc lập, thì trong nhà trường việc tổ chức hoạt động dạy học và hoạt động đánh giá kết quả dạy học được tiến hành ngay trong một vòng nhỏ khép kín dưới sự chỉ đạo chung của Hiệu trưởng Việc phân công nhân sự thực hiện nhiệm vụ trong ban kiểm tra chuyên môn như trên là nhằm bảo đảm sự vận hành thường xuyên chặt chẽ giữa các khâu dạy học - kiểm tra kết quả dạy học - điều chỉnh tổ chức dạy học Điều quan trọng đó là sự phối hợp đồng bộ nhịp nhàng giữa các khâu sao cho tiến độ thực hiện đảm bảo đúng với kế hoạch đề ra cũng như đáp ứng mục tiêu yêu cầu của giáo dục trong nhà trường Trong mỗi công đoạn của quy trình đều phải có những quy định riêng để cho mọi thành viên chấp hành đầy đủ, đảm bảo tính nghiêm túc và công bằng của hoạt động đánh giá học sinh

Các nhà trường phổ thông phải chỉ đạo thực hiện công tác này một cách chặt chẽ, xây dựng thành nền nếp ổn định, đảm bảo thông tin hai chiều giữa các bộ phận tham gia quản lý hoạt động đánh giá học sinh với Ban giám hiệu về tiến độ thực hiện cũng như kết quả đạt được sau từng công đoạn của các quá trình một cách thường xuyên

Tóm lại, với kế hoạch đánh giá học sinh theo Thông tư 22 đã được đề ra thì hoạt động chỉ đạo, điều khiển của người Hiệu trưởng là rất cần thiết trong suốt quá trình thực hiện Điều này giúp cho việc thực hiện hoạt động đánh giá theo Thông tư

22 được tiến hành một cách khả thi và đúng mục tiêu giáo dục đề ra Hiệu trưởng xem xét, cân nhắc đề ra những công việc cụ thể cho từng giai đoạn của quá trình thực hiện hoạt động đánh giá, hướng dẫn CBGV, học sinh việc thực hiện và giải

quyết những khó khăn vướng mắc, uốn nắn điều chỉnh những sai lệch trong quá trình thực hiện hoạt động đánh giá

1.4.4 Kiểm tra, giám sát hoạt động đánh giá học sinh

Kiểm tra, đánh giá là khâu cuối cùng trong một chu trình quản lý nhưng lại là điểm khởi đầu cho một chu trình mới Kiểm tra đánh giá hoạt động đánh giá học sinh nhằm xác định mức độ hoàn thành mục tiêu, từ đó, có những điều chỉnh về nội dung, hình thức, phương pháp đánh giá cho phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục

và thực tiễn giáo dục của nhà trường

Mục đích của kiểm tra giám sát việc thực hiện là nhằm quản lý việc chấp hành đầy đủ, chính xác, nghiêm túc kế hoạch đánh giá cùng với các định mức, tiêu chuẩn, chỉ số công việc, phương pháp đánh giá cụ thể Căn cứ pháp lý của quản lý giám sát thực hiện là các quy chế, quy định về tổ chức đánh giá học sinh Các biện pháp quản

lý được tiến hành nhằm đảm bảo sự vận hành an toàn của quy trình đã được thống nhất trong nội bộ

Hiệu trưởng có thể kiểm tra định kỳ, thường xuyên, đột xuất, trực tiếp hoặc gián tiếp, cần xây dựng chuẩn đánh giá phù hợp với đặc điểm của nhà trường thì việc kiểm tra đánh giá mới khách quan công bằng rõ ràng

Trong kiểm tra hoạt động đánh giá kết quả học tập của HS theo Thông tư 22, người hiệu trưởng cần chú trọng các nội dung sau:

- Kiểm tra việc lập kế hoạch của GV

- Kiểm tra kỹ thuật đánh giá HS theo Thông tư 22, phát hiện những vấn đề chưa hợp lý để điều chỉnh

- Kiểm tra việc đánh giá thường xuyên của GV: Nhận xét miệng, nhận xét trong

vở HS, nhận xét trong sổ theo dõi chất lượng giáo dục, nhận xét trong sổ liên lạc…

- Công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS: Đề kiểm tra, chấm, chữa

và trả bài đối với các bài kiểm tra định kì Thực hiện đúng chế độ kiểm tra, chế độ cho điểm, số lượng con điểm theo qui định Chấm bài và trả bài kiểm tra đúng thời hạn, có nhận xét chung và lời phê cụ thể cho từng bài để học sinh rút kinh nghiệm cho mình Đồng thời giải đáp các thắc mắc, các lỗi học sinh hay mắc khi làm bài kiểm tra

- Kiểm tra việc tổng hợp kết quả đánh giá và xét khen thưởng HS Các tổ, nhóm chuyên môn cùng họp nhận xét và rút kinh nghiệm về việc ra đề thi, các khâu trong kiểm tra, đề xuất báo cáo kết quả để từ đó xét khen thưởng học sinh

- Kiểm tra việc nhận xét trong học bạ của HS

- Báo cáo tình hình kiểm tra theo quy định của nhà trường và lưu trữ kết quả kiểm tra trong sổ điểm để sử dụng trong việc tổng kết, phân loại, đánh giá kết quả học tập học sinh cuối mỗi học kỳ và cuối năm học

Gắn liền với chỉ đạo và kiểm tra còn có chức năng trung gian là giám sát vì qua việc thực hiện các chức năng này, chủ thể quản lý sẽ có các tập hợp dữ liệu, các bằng chứng về sự vận hành chung của công việc mà mình quản lý và dựa vào đó để theo dõi các hoạt động đang diễn ra và mức độ tiến bộ của công việc

Việc kiểm tra giám sát cũng phải được thực hiện nghiêm túc và thường xuyên

ở tất cả các khâu trong từng quá trình

Quản lý hoạt động đánh giá học sinh là hoạt động phức tạp vì nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kể trên, ngoài ra quá trình này còn phụ thuộc vào hoạt động quá khứ như quá trình giảng dạy của giáo viên, trình độ được đánh giá trước đó của học sinh Khi tác động vào một yếu tố, không thể không tính đến các yếu tố khác, phụ thuộc vào sự phối hợp có hay không hiệu quả giữa các yếu tố tham dự Nội dung quản lý hoạt động đánh giá học sinh là căn cứ để các cấp quản lý đưa ra các nhiệm vụ và biện pháp quản lý cụ thể cho từng nội dung công việc tương ứng tiếp theo

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGD&ĐT ở trường tiểu học

1.5.1 Yếu tố bên trong

Năng lực và phẩm chất của người CBQL có ảnh hưởng không nhỏ tới quản

lý hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học Để có hiệu quả trong công tác quản lý nhà trường nói chung và nâng cao chất lượng dạy học nói riêng, người Hiệu trưởng phải hiểu rõ mục đích, am hiểu sâu sắc các nội dung, nắm chắc các phương pháp, các yêu cầu, nguyên tắc của hoạt động kiểm tra, đánh giá Đồng thời phải là một nhà giáo có kinh nghiệm, có năng lực, có

uy tín chuyên môn và biết cách tổ chức hoạt động kiểm tra, đánh giá trong nhà

trường một cách hiệu quả Trong trường tiểu học Hiệu trưởng còn phải quan tâm tới đặc điểm tâm lý lứa tuổi của học sinh để có hướng chỉ đạo, hướng dẫn GV của mình

có phương pháp kiểm tra,đánh giá kết quả học sinh một cách hợp lý, phù hợp với đặc điểm học sinh và đặc điểm các môn học

Chất lượng GV có ý nghĩa quyết định trong hoạt động đánh giá học sinh hiện nay Trong nhà trường GV là lực lượng chủ lực để thực hiện các nhiệm vụ dạy học đề ra Chính vì vậy GV là yếu tố quan trọng nhất cho chất lượng giảng dạy nói chung, và chất lượng quản lý đánh giá học sinh nói riêng bởi vì: GV đóng vai trò là người hướng dẫn, xây dựng các nội dung, và trực tiếp tiến hành các hoạt động đánh giá học sinh, chất lượng của hoạt động kiểm tra, đánh giá được xác định một phần lớn do kỹ năng xây dựng nội dung các hoạt động kiểm tra và kỹ năng cho điểm, nhận xét, đánh giá học sinh của GV Trong quản lý hoạt động đánh giá học sinh của nhà trường, GV là cầu nối giữa học sinh với ban giám hiệu, giữa nhà trường với gia đình học sinh, giữa học sinh với nhau, nhằm đảm bảo thực hiện có hiệu quả các mục tiêu của quá trình dạy học

Yếu tố chất lượng học sinh có ý nghĩa lớn trong quá trình đánh giá và quản lý hoạt động đánh giá học sinh Trong quan niệm mới về dạy học, học sinh

là trung tâm của quá trình giảng dạy, học sinh tiếp nhận kiến thức không phải một cách thụ động mà là chủ thể của quá trình nhận thức, chủ động trong việc tiếp nhận thông tin Do đó, quản lý hoạt động đánh giá học sinh dạy phải được xét đến việc tỷ lệ tri thức mà người học tiếp nhận được Mặt khác, kết quả học tập của học sinh trong quá trình đánh giá học sinh còn ảnh hưởng đến tâm lý người dạy, ảnh hướng đến việc điều chỉnh các mục tiêu, nội dung phương pháp,

và cách thức của hoạt động đánh giá Thực tế cho thấy nếu chất lượng học sinh của nhà trường thấp, do quá trình tuyển sinh đầu vào hay do quá trình dạy học của nhà trường chưa đạt hiệu quả thì hoạt động quản lý hoạt động đánh giá học sinh cũng không có được kết quả cao Chính vì vậy yếu tố chất lượng học sinh có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động đánh giá học sinh

1.5.2 Yếu tố bên ngoài

Chủ chương, chính sách của Đảng và nhà nước về GD & ĐT có ảnh hưởng không nhỏ tới quản lý giáo dục nói chung và quản lý hoạt động đánh giá học sinh nói riêng Hiện nay, các với các quan điểm đổi mới căn bản, toàn diện về GD & ĐT được nêu trong nghị quyết 29/TW đã đặt ra vấn đề đổi mới kiểm tra, đánh giá người học Gần đây, là Bộ GD & ĐT ban hành Thông tư số 30/2014/TT-BGDĐT, Quy định về đánh giá học sinh tiểu học thay thế cho Thông tư 32/2009/TT-BDGĐT (Đánh giá cũ) Đó là những định hướng căn bản ảnh hưởng trực tiếp tới quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học

Yếu tố về tài chính, cơ sở vật chất, có ảnh hưởng lớn tới quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học Bởi vì, giống như mọi hoạt động giáo dục khác trong nhà trường, hoạt động kiểm tra, đánh giá cũng như quản lý đánh giá học sinh, muốn được tiến hành đều phải có nguồn kinh phí, phải được tiến hành trong một điều kiện cơ sở vật chất và môi trường nhất định Cơ sở vật chất và tài chính mặc dù không là yếu tố quyết định chất lượng quản

lý hoạt động tuy nhiên nó lại đóng vai trò điều kiện, tạo tiền đề để hoạt động đánh giá học sinh được diễn ra một cách thuận lợi nhất

Bên cạnh đó, yếu tố hệ thống thông tin và ứng dụng công nghệ thông tin Nếu như hệ thống thông tin là một trong những yếu tố giúp người Hiệu trưởng có thể nắm bắt được toàn bộ hoạt động đánh giá học sinh nói chung, qua đó có thể đưa

ra những điều chỉnh, đóng góp và quyết định kịp thời Thì việc áp dụng công nghệ thông tin vào đánh giá học sinh là yêu cầu do quá trình đổi mới giáo dục, đổi mới quản lý giáo dục đặt ra đề phù hợp với sự phát triển chung của giáo dục nhà trường nói riêng và nền giáo dục nước nhà nói chung

Yếu tố nhận thức của xã hội, của cha mẹ học sinh về đánh giá học sinh tiểu học theo định hướng phát triển năng lực cũng có tác động nhất định Tâm lý khoa cử, trọng bằng cấp của xã hội, của cha mẹ học sinh đã và đang gây sức ép rất lớn cho giáo dục nói chung và hoạt động đánh giá học sinh nói riêng Tâm lý này còn là nguyên nhân của các hiện tượng học lệch, học tủ, chỉ chú trọng kiến thức hàn lâm, thiếu các năng lực thực hành Tuy nhiên thay đổi tâm lý của xã hội, của cha mẹ học sinh cần phải có thời gian, có những định hướng và cải cách của nhà nước về giáo dục

Kết luận chương 1

Quản lý đánh giá học sinh theo Thông tư số 22/2016/TT-BGD&ĐT của Bộ GD&ĐT là hoạt động quản lí đánh giá học sinh của hiệu trưởng gắn với việc quản lí các hoạt động giáo dục nói chung trong trường tiểu học; việc quản lí phải đảm bảo các hoạt động diễn ra theo đúng các văn bản quy định, nhằm góp phần đưa hoạt động dạy học đạt đến các mục tiêu cung cấp kiến thức, rèn luyện kĩ năng và hình thành những phẩm chất, năng lực cho học sinh

Quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư số BGD&ĐT của Bộ GD&ĐT ở trường tiểu học bao gồm các công việc về lập kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch, chỉ đạo thực hiện kế hoạch và kiểm tra, giám sát việc thực hiện kế hoạch đã đề Trong tình hình hiện nay, trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW, việc đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra đánh giá học sinh nói chung và đổi mới quản lý đánh giá học sinh tiểu học là một yêu cầu, nhiệm vụ quan trọng trong mỗi trường tiểu học Vì vậy, thực hiện tốt việc đánh giá học sinh trong quản lý các hoạt động giáo dục ở trường tiểu học sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, tạo nền tảng cho sự phát triển chung của mỗi nhà trường

22/2016/TT-và sự nghiệp giáo dục 22/2016/TT-và đào tạo ở Việt Nam