Tôi nhận thấy dạy mỹ thuật đã khó mà dạy các em lớp 1 càng khó hơn bởi cái khó ở đây không phải là kiến thức mà là chọn phương pháp nào để giảng dạy tạo được kết quả cao nhất đó là tiền
Trang 1MỤC LỤC
Mục lục 1
1 Đặt vần đề 2
2 Mục tiêu của đề tài 4
3 Nội dung 5
3.1 Thực trạng của vấn đề 5
3.2 Nguyên nhân 6
3.3 Giải pháp 7
3.4 Kết quả 10
3.5 Bài học kinh nghiệm 13
4 Đề xuất kiến nghị 15
5 Khả năng, địa chỉ, đối tượng áp dụng 16
Tài liệu tham khảo 17
Trang 21 ĐẶT VẤN ĐỀ:
Mĩ thuật là một hình thức nghệ thuật sử dụng đường nét màu sắc bố cục, ánh sáng … Để ghi lại và biểu hiện tình cảm tư duy của người vẽ về thế giới xung quanh Con người cảnh vật bước vào thế kỉ XXI thế kỉ của văn minh và công nghiệp Để đáp ứng tình hình đổi mới của đất nước Đảng nhà nước ta đã khẳng định “Giáo dục là quốc sách hàng đầu của mỗi quốc gia”
và ban hành luật giáo dục khẳng định mục tiêu giáo dục toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản Nếu thiếu một trong các mặt đó thì việc đào tạo sẽ mất cân đối, trên cơ sở mục tiêu của giáo dục nhiệm vụ trọng tâm của tiểu học là dạy đủ các môn trong đó có môn mỹ thuật
Hoà chung trong xu thế đổi mới giáo dục phổ thông mà Đảng và Nhà nước ta đang nỗ lực phấn đấu Cho tới thời điểm này, giáo dục Việt Nam đang và đã thu hoạch được những tiến bộ nhất định, đã có những bước bứt phá mà từ trước tới nay vẫn chưa tạo ra được
Thực hiện nhiệm vụ của mỹ học Giáo dục cái đẹp phải thông qua nhiều mặt hoạt động nhiều môn học trong đó có môn mỹ thuật một vị trí quan trọng không thể thiếu được
Môn mỹ thuật chỉ ra những quan điểm những tiêu chuẩn về cái đẹp
Vì vậy đã từ lâu môn mỹ thuật là môn học chính thức trong chương trình giảng dạy ở tiểu học Nhưng dạy như thế nào để đạt được kết quả tốt Nhất
là các em khối 1 mới từ mẫu giáo bước lên đó chính là vấn đề cần đặt ra cho mỗi giáo viên chuyên mỹ thuật ở trường tiểu học
Muốn vậy người làm công tác giáo dục nói chung và giảng dạy môn
mỹ thuật nói riêng phải tìm tòi đổi mới vận dụng sao cho phù hợp với đối
Trang 3tượng điều kiện của địa phương mình để thu được hiệu quả cao nhất sao cho học sinh có điều kiện tiếp cận với nội dung kiến thức mới, hiện đại với phương pháp học mới được chủ động tích cực trong học tập của học sinh, nhưng lại có điều kiện để phát huy tính độc lập sáng tạo phát triển tư duy năng lực của bản thân Là một giáo viên giảng dạy môn mỹ thuật ở trường tiểu học tôi nhận thấy tầm quan trọng của môn mỹ thuật trong hệ thống giáo dục phổ thông đáp ứng xu thế phát triển của xã hội Nên tôi thấy bản thân cần có trách nhiệm tìm tòi ,vận dụng các phương pháp dạy học thế nào để dạy tốt môn mỹ thuật nói chung và khối 1 nói riêng ở trường tiểu học Vĩnh Viễn A 2, nơi tôi đang công tác
Xuất phát từ những lý do trên, tôi luôn tìm đọc sách báo học hỏi các đồng nghiệp ,tìm hiểu phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp
để áp dụng các tiết học trên lớp một cách khoa học không máy móc tạo hứng thú trong học tập cho học sinh
Sau 10 năm giảng dạy thực tế bộ môn này Tôi nhận thấy dạy mỹ thuật đã khó mà dạy các em lớp 1 càng khó hơn bởi cái khó ở đây không phải là kiến thức mà là chọn phương pháp nào để giảng dạy tạo được kết quả cao nhất đó là tiền đề để các em học tốt các môn học khác và bước đầu có ý thức cảm nhận cái đẹp ,cái thiện trong cuộc sống xung quanh Trong khuôn khổ cho phép của một sáng kiến kinh nghiệm, tôi mạnh dạn đưa ra một phương pháp mà tôi đã vận dụng khá thành công trong giảng dạy năm học vừa qua để đồng nghiệp ,cấp trên cùng tham khảo và đóng góp ý kiến để sáng kiến của tôi được hoàn thiện và đầy đủ hơn phục vụ tốt hơn nữa khi
giảng dạy môn mỹ thuật “Vận dụng phương pháp trò chơi để dạy tốt một số
chủ đề môn mỹ thuật khối 1 theo phương pháp mới” trường Vĩnh Viễn A 2.
Trang 42 MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI:
- Môn mỹ thuật tiểu học không nhằm đào tạo cho học sinh trở thành những họa sỹ, mà chủ yếu giúp các em học sinh hiểu biết và từng bước nhận thức về cái đẹp, cái thiện từ đó giúp các em có thể cảm thụ vẻ đẹp của các tác phẩm hội họa, cảnh đẹp quê hương đất nước Biết lựa chọn giữ gìn bảo
vệ sáng tạo cái đẹp trong học tập và cuộc sống
- Mục đích nghiên cứu đề tài nhằm giúp tôi tự học tự rèn luyện để nâng cao chuyên môn nghiệp vụ của bản thân giúp học sinh khối lớp 1 học tốt môn mỹ thuật ,đồng thời muốn truyền tải một số kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy của mình với đồng nghiệp cùng tham khảo đóng góp ý kiến, chung tay góp sức nâng cao chất lượng giảng dạy môn mỹ thuật để đáp ứng với tình hình phát triển của nền giáo dục nước nhà Và tạo hứng thú say mê học tập cho học sinh học tốt môn mỹ thuật và các môn học khác
- Tìm ra nguyên nhân hạn chế khi học sinh học mỹ thuật ở lớp 1 kết quả vẫn chưa cao, để khắc phục
Trang 53 NỘI DUNG
3.1 Thực trạng:
- Với địa hình Xã Vĩnh Viễn A 2 cách trung tâm huyện Long Mỹ hơn
10 km, Trường TH Vĩnh Viễn A 2 nằm trên địa bàn gồm 3 Ấp của xã Vĩnh viễn A và 2 dân tộc anh em sinh sống là kinh và Khmer Học sinh trường Tiểu học Vĩnh Viễn A 2 là con em nông thôn cha mẹ đều làm nghề nông nên việc tiếp cận với các khu di tích bảo tàng, danh lam thắng cảnh, cảnh đẹp đất nước còn nhiều hạn chế, kinh tế còn khó khăn nên việc chuẩn bị đồ dùng học tập cho các em (vở tập vẽ, bút chì, màu tô đất nặn …)chưa được đầy đủ
- Học sinh mới bước từ mầm non lên nên việc tiếp cận với môn mỹ thuật còn mới mẻ và chưa chủ động tự tin trong học tập
Chính vì những điều ấy mà bản thân trong quá trình thực tiễn giảng dạy tôi rất boăn khoăn và tự đặt ra cho mình phải tìm tòi học hỏi trong giảng dạy để cố gắng tạo hứng thú tự tin cho các em trong học tập để đưa chất lượng môn mỹ thuật khối lớp 1 được lên cao đáp ứng yêu cầu môn học
- Đồ dùng dạy học chưa được đầy đủ (môn mỹ thuật đồ dùng dạy học tranh ảnh trực quan rất nhiều và quan trọng cho mỗi bài học )
Năm học 2016- 2017 này, tôi mạnh dạn nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm này với chủ đề tập trung cho các em học sinh là khối lớp 1 đầu cấp,
Trang 6nhằm tạo tiền đề cho các em phát triển toàn diện hơn về nhận thức thẩm mỹ trong suốt các cấp học và trong cuộc sống của các em sau này
3.2 Nguyên nhân.
- Do bước đầu các em mới từ mẫu giáo lên lớp 1 nên việc học tập tiếp cận với môn mỹ thuật còn hạn chế
- Điều kiện kinh tế mỗi gia đình khác nhau nên việc mua sắm đồ dùng học tập cho con em mình chưa đầy đủ ( Nhất là môn mỹ thuật nếu thiếu đồ dùng học tập thì việc học tập vô cùng khó khăn)
- Đồ dùng dạy học chưa được đầy đủ (môn mỹ thuật đồ dùng dạy học tranh ảnh trực quan rất nhiều và quan trọng cho mỗi bài học )
- Bởi vậy bước đầu người giáo viên phải khắc phục khó khăn từ việc thiếu ĐDDH sáng tạo tìm tòi vận dụng phù hợp, linh hoạt trong từng bài dạy tạo ấn tượng thân quen gần gủi, gây hứng thú học tập cho học sinh bằng cách kể các gương họa sĩ nhỏ tuổi phải có tranh ảnh trong mỗi bài dạy khi đã gây hứng thú cho học sinh thì các em như một tờ giấy trắng Người giáo viên có thể thêu dệt lên những điều tốt đẹp cho các em
- Và điều không kém phần quan trọng là ban giám hiệu nhà trường luôn chỉ đạo sát với nội dung kế hoạch chương trình, luôn tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên bộ môn mỹ thuật phát huy hết khả năng của mình trong công tác giảng dạy cũng như tìm tòi sáng tạo phục vụ môn học
- Học sinh đa số là con em cư trú tại địa phương học sinh nhà gần trường học nên việc đi học chuyên cần là thuận lợi không nhỏ
Trang 7- Sự phát triển mạnh mẻ của công nghệ thông tin, phần nào giúp cho giáo viên học hỏi ,truy cập, sưu tầm những tài liệu, trực quan, ĐDDH để phục vụ cho môn học
- Những năm gần đây kinh tế địa phương phát triển nên sự quan tâm của các bậc phụ huynh về con cái đi học tốt hơn trước về mọi mặt
3.3 Giải pháp:
- Từ những thực tế giảng dạy môn mỹ thuật ở khối lớp 1 tôi đã tìm ra một số biện pháp tác động để đạt được kết quả như trên :
3.3.1 Giải pháp 1: Tìm hiểu đặc điểm tâm lý của học sinh khối lớp.
- Ở thời điểm này đặc điểm tâm sinh lý của các em chưa ổn định mà đang từng bước phát triển và hình thành nhất là các em vừa bước từ mầm non lên nhiều điều còn bỡ ngỡ trong mọi sinh hoạt cũng như học tập cho nên lúc này người thầy giáo cô giáo phải thật sự thận trọng để từng bước dìu dắt các em trong học tập cũng như mọi mặt nên ta cần hiểu rõ về các em ngoài người thầy người cô ra có thể như người bố người mẹ thứ hai hoặc có lúc như người anh người chị trong gia đình
- Ở độ tuổi 6- 7 tuổi giai đoạn tư duy trực quan hình tượng đang phát triển do đó tranh vẽ của trẻ vẫn hồn nhiên trong sáng về đặc điểm cũng như màu sắc nên người thầy, người cô là rất quan trọng và ý nghĩa để gợi mở, định hướng cho cá em hướng tới thiện cái đẹp trong học tập cũng như trong cuộc sống tương lai
3.3.2 Giải pháp 2: Vận dụng kết hợp các phương pháp thích hợp
linh hoạt.
Trang 8- Ở khối lớp 1 phương pháp dạy học nhất là môn mỹ thuật tưởng chừng như đơn giản nhưng theo tôi thật sự rất khó, khó ở chổ nếu ở các lớp 3,4,5 ta chỉ cần truyền đạt kiến thức các em có thể tự thực hành, còn ở lớp 1 ngoài kiến thức ta còn phải vận dụng khéo léo các phương pháp giảng dạy phù hợp ,ví dụ kể những câu chuyện, những trò chơi để tạo cho các em gần gũi chủ động thoải mái thích thú thì các em mới hứng thú say mê học tập
3.3.3 Giải pháp 3: Chuẩn bị đồ dùng dạy học chu đáo thích hợp cho
từng bài dạy.
- Việc sử dụng ĐDDH là rất quan trọng, bởi đồ dùng dạy học là sự hiện diện của kiến thức có khả năng lột tả những gì trừu tượng nhất mà kênh chữ và lời diễn tả tỏa ra ít hiệu quả đôi khi bất lực nhất là môn mỹ thuật
- Đồ dùng dạy học giúp cho học sinh tiếp thu kiến thức nhanh đối với môn mỹ thuật khối 1 thì ĐDDH không thể thiếu được trong bất kì tiết học nào của các bài học Nên việc người giáo viên phải chuẩn bị đồ dùng dạy học chu đáo thích hợp, đúng lúc, đúng chổ nó sẽ tăng hiệu quả và hứng thú say mê học tập của các em
3.3.4 Giải pháp 4: Vận dụng phương pháp sử dụng trò chơi hổ trợ
nội dung
- Trò chơi là hoạt động thu hút hứng thú của học sinh tạo không khí vui vẻ thoải mái trong giờ học, đối với lớp 1 ta có thể tổ chức một số trò chơi đơn giản như: Thi vẽ tiếp sức để cũng cố cách vẽ trò chơi cũng có thể
tổ chức vào đầu giờ học để tạo hứng thú và kiểm tra cũ có liên quan đến bài học mới ,hoặc có thể tổ chức vào cuối giờ học để củng cố và kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh đối chiếu với mục tiêu của bài học Khi tổ chức trò chơi cần chú ý nếu là thi đua giữa các nhóm thì luật chơi phải rõ
Trang 9ràng mức độ nội dung giữa các nhóm phải tương đồng như vậy mới khuyến khích học sinh tích cực học tập
- Xuất phát từ lý do mục đích đối tượng nghiên cứu đề tài, tôi đã tiến hành dạy một số tiết thực nghiệm để kiểm nghiệm tính khả thi của đề tài sự hiệu quả của việc vận dụng phương pháp sử dụng trò chơi trò chơi vào giảng
dạy
- Phát huy ưu điểm và khắc phục hạn chế của việc vận dụng phương pháp sử dụng trò chơi vào thiết kế bài giảng cho phù hợp với đối tượng học sinh khối 1 nâng cao chất lượng dạy và học
- Tạo hứng thú cho học sinh say mê học tập phù hợp với tâm lý các
em Là nền tảng quan trọng để các em học những lớp trên được tốt hơn và học tốt các môn học khác
Trang 10
3.4 Kết quả nghiên cứu:
- Qua quá trình nghiên cứu và thực nghiệm bước đầu kết quả đạt được rất khả quan các em học sinh khối 1 rất hào hứng mỗi khi tới tiết học môn
mỹ thuật, các em đã chủ động mạnh dạn tạo ra không khí học tập vui vẻ sôi nổi (không còn ngại ngùng như trước ) nhưng vẫn tạo được kết quả học tập cao
- Cụ thể trước khi chưa vận dụng phương pháp tỉ lệ hoàn thành chưa đạt như ý muốn, học sinh còn rụt rè thụ động, ngại tham gia các hoạt động của lớp… Kể từ khi vận dụng phương pháp sử dụng trò chơi trong giảng dạy thích hợp thì đã đạt được kết quả học tập tốt Ngoài ra phương pháp này tạo cho các em tính tự tin, chủ động nhanh nhẹn sáng tạo để học tốt những năm tiếp theo và các môn học khác Qua thời gian giảng dạy được áp dụng những ứng dụng tin học trong một số bài soạn và giảng bài điện tử, với sáng tạo của thầy và họat động tích cực của học sinh cùng với một số phương pháp tổ chức chơi hợp lý, bản thân tôi nhận thấy kết quả đạt được một cách
Trang 11rất tích cực với tỷ lệ học sinh hoàn thành bài vẽ tranh với những yêu cầu cụ thể là rất khả quan, điều đó chứng tỏ thành tích đạt được qua trải nghiệm hoàn toàn có sức thuyết phục
Kết quả thực nghiệm:
Chủ
Đề: Lớp
Sĩ số
Trước khi vận dụng phương
pháp trò chơi
Sau khi vận dụng phương pháp trò chơi Hoàn
thành tốt
Hoàn thành
Chưa hoàn thành
Hoàn thành tốt
Hoàn thành
Chưa hoàn thành
03
( Em
và
những
vật
nuôi
yêu
thích)
1A 21 0=0% 15=71.4% 6=28.6% 5=23.8% 16=72.2% 0=0%
0=0
%
14=70% 6=30% 0=0% 18=90% 2=10%
04
( thiên
nhiên
quanh
0=0
%
19=90.4% 3=9.6% 7=33.3% 14=66.7% 0=0%
%
Trang 1206
( em
với
ngôi
trường
của
em)
0=0
% 11= 52.4% 10=47.6% 6=28.5% 15=71.5% 0%
0=0
%
Qua công tác thực nghiệm giảng dạy, tôi thấy việc dạy học Mĩ thuật nói chung và dạy Vẽ tranh nói riêng, muốn có kết quả giảng dạy cao thì người thầy phải không ngừng tìm tòi và đổi mới phương pháp dạy học Để tạo được cách dạy lấy học sinh làm trung tâm cho bài dạy, giáo viên chỉ là người hướng dẫn, gợi mở, thì ngoài việc sử dụng một số phương pháp dạy truyền thống còn cần kết hợp nhiều phương pháp khác và sự hỗ trợ của thiết
bị và công nghệ thông tin để tiết học sinh động hơn Với kết quả này, mỗi chúng ta cũng không lấy đó làm bằng lòng để rồi dừng ở đó Theo tôi đã là giáo viên thì việc học hỏi, tìm tòi và sáng tạo trong cách dạy là một nhiệm
vụ mỗi ngày của người thầy, hoạt động đó phải được diễn ra thường xuyên
có như vậy mới đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao đối với tri thức, và đặc biệt có thể tạo điều kiện cho học sinh vững vàng bước vào chương trình Mĩ thuật ở bậc TH với các lớp cao hơn
Trang 133.5 Bài học kinh nghiệm:
- Qua đề tài này, tôi nhận thấy một số kinh nghiệm tổng kết được qua việc áp dụng phương pháp mới trong việc giảng dạy Môn Mỹ thuật kết hợp
với “Vận dụng phương pháp trò chơi để dạy tốt một số chủ đề môn mỹ thuật
khối 1 theo phương pháp mới” tôi nhận ra được một số bài học kinh nghiệm
như sau:
+ Học sinh được cảm nhận gần như ngay tức thì do hiệu ứng của phầm mềm và một số thiết bị hỗ trợ giảng bài
+ Giáo viên hoàn toàn chủ động trong các tình huống hướng dẫn quan sát và hướng dẫn thực hành
Trang 14+ Đảm bảo được việc phân phối thời gian cho từng chủ đề của bài dạy
+ Đối với những đề tài rộng giáo viên vẫn có thể hướng dẫn một cách nhanh chóng được mà không mất thời gian vào việc thao tác đồ dùng
+ Tận dụng được những thiết bị sẵn có trên thị trường và thiết bị đã được trang bị của nhà trường để tạo thành những thiết bị thực sự hữu dụng
và thiết thực
+ Học sinh được tiếp cận, hưởng thụ những điều mới lạ qua việc vận dụng trò chơi trong từng chủ đề một cách hợp lí, hình thành cảm xúc thẩm
mỹ một cách sâu sắc, nhanh chóng và sáng tạo
Với đề tài “Vận dụng phương pháp trò chơi để dạy tốt một số chủ đề
môn mỹ thuật khối 1 theo phương pháp mới”, tôi thấy đề tài này đã đem lại
những bài học kinh nghiệm thật bổ ích:
+ Việc chuẩn bị đồ dùng điện tử đơn giản, ít tốn kém và dễ phổ biến rộng rãi cho đồng nghiệp; Xử lý và thao tác trên máy sẽ nhanh, chính xác và sinh động hơn đồ dùng truyền thống
+ Giáo viên hoàn toàn chủ động trước những tình huống hướng dẫn bài học Các bước được lập trình sẵn nhưng không cứng nhắc, có thể linh hoạt thay đổi hay tự do lựa chọn trong khi dạy Điều này là một thế mạnh
mà phương tiện dạy học thông thường khó làm được Từ đó giáo viên luôn
có tâm thế hết sức thoả mái khi thực hiện bài giảng
+ Đối với việc phân bố thời gian dường như giáo viên không phải bận tâm mấy, do giáo án được soạn theo trình tự cố định các bước cho nên có muốn thêm bước cũng không thể ngẫu nhiên được hoặc có muốn bớt bước cũng không thể ngẫu nhiên được Nhưng ngược lại giáo viên lại hoàn toàn
có thể chủ động trong việc điều chỉnh bớt hoặc thêm nếu có tình huống nào
đó sảy ra trong tiến trình dạy học
* Tóm lại: Qua việc phân tích những bài học kinh nghiệm chúng ta thấy rất rõ một điểm đó là nếu giáo viên sử dụng tốt và phù hợp phương pháp vận dụng trò chơi một cách linh hoạt thì sẽ thu được một kết quả đáng ghi nhận, học sinh sẽ có hứng thú hơn, hình thành kiến thức cho học sinh nhanh hơn, có khái niệm tổng quát hơn đối với những bài có đề tài quá rộng Nhưng chúng ta cũng thấy rằng nếu sử dụng chúng quá lạm dụng thì cũng chưa thực sự phát huy hiệu quả thậm chí có thể làm phản tác dụng Ví dụ như một số phần hướng dẫn: thực hành, nhận xét đánh giá nếu chúng ta quá quan tâm tới việc tại các bước này chắc chắn sẽ gây rối hoặc làm mất đi tập