THỰC NGHIỆM sư PHẠM BIỆN PHÁP GIÁO dục kỹ NĂNG SỐNG TRONG dạy học GIÁO dục CÔNG dân PHẦN CÔNG dân với đạo đức ở TRƯỜNG PTDTNT TỈNH QUẢNG NAM

- Nhiệm vụ thực nghiệm Thực nghiệm sư phạm nhằm giải quyết các vấn đề sau: Đánh giá không khí lớp học: HS tham gia phát biểu xâydựng bài sôi nổi, hào hứng hay kém tập trung chú ý hoặc c

THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG DẠY HỌC GIÁO DỤC CÔNG DÂN PHẦN CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC Ở TRƯỜNG PTDTNT

TỈNH QUẢNG NAM

- Kế hoạch thực nghiệm sư phạm

- Giả thuyết thực nghiệm

Nếu thực hiện tốt các nguyên tắc, phương pháp, kỹthuật, hình thức tổ chức dạy học, các biện pháp kiểm tra, đánhgiá…trong dạy học môn GDCD phần “Công dân với đạo đức”như đã trình bày trong chương 2 luận văn sẽ góp phần giáodục kỹ năng sống cho HS ở Trường PT DTNT tỉnh QuảngNam

- Mục đích thực nghiệm: là nhằm kiểm tra tính khả thi

và hiệu quả của các biện pháp giáo dục kỹ năng sống trongdạy học môn GDCD phần “Công dân với đạo đức” ở TrườngPTDTNT tỉnh Quảng Nam

Trên cơ sở kết quả thực nghiệm sẽ tiến hành triển khai, ápdụng vào quá trình giảng dạy tại Trường PTDTNT tỉnh QuảngNam ở những năm tiếp theo

- Thời gian thực nghiệm: từ tháng 2 đến tháng 4/2018

- Địa điểm thực nghiệm: Tại Trường PTDTNT tỉnh

Quảng Nam

- Đối tượng: Học sinh khối 10 Trường PTDTNT tỉnh

Quảng Nam

+ Nhóm thực nghiệm: Lớp 10/2; 10/3

+ Nhóm đối chứng: Lớp 10/4 và 10/5

- Khảo sát đối tượng thực nghiệm:

Trước khi dạy thực nghiệm, tôi kiểm tra khảo sát cả hai

nhóm HS về các thông tin sau:

- Chất lượng học tập: Hình thức kiểm tra: Trắc

Kết quả học tập chia theo vùng điểm

Từ 8 - Từ 6.5 - Từ 5- Từ 0 - > = 5

>10 (Giỏi)

>7.9 (Khá)

>6.4 (Trung bình)

>4.9 (Yếu

&Kém)

(TB trở lên)

SL

TL

%

SL

TL

%Thực

+2.7 -2.7

* Kết quả khảo sát cho thấy: Chất lượng học tập của

nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng là tương đương nhau

(có thấp hơn so với nhóm đối chứng nhưng không đáng kể)

HS đạt điểm trung bình trở lên ở nhóm thực nghiệm thấp hơn

nhóm đối chứng là 2.7%; tương tự HS đạt điểm Giỏi, Khá,

Trung bình cũng thấp hơn, tỷ lệ thấp hơn lần lượt là Giỏi

Na

Chia theo thành phầndân tộc

Cư trú ởvùng

Lớp g HS m Nữ núi cao

CơTu

Cor

XơĐăng

GiẻTriêng

Sốlượng

Tỷlệ

xã hội đặc biệt khó khăn Ở các em những thói quen, nếp sống

tự do, những yếu tố tự nhiên, tập tục bản làng còn khắc sâutrong nhận thức Bên cạnh đó khả năng phân tích, phán đoán,

suy luận logic còn hạn chế, sự hình thành tri thức mới chủ yếuthông qua các hoạt động quan sát, làm mẫu.

Với đặc thù là trường chuyên biệt, nội trú, các hoạt độngnhư: học tập, lao động, vui chơi giải trí, nề nếp sinh hoạt hàngngày: giờ ăn tại nhà ăn tập thể, giờ tự học buổi tối, giờ đi ngủvào buổi trưa và ban đêm …đều được thực hiện theo Nội quy,quy định của nhà trường Để thực hiện tốt điều đó, yêu cầu cánhân mỗi HS phải rèn luyện nhiều kỹ năng để có tính tự giác,

tự chịu trách nhiệm cao, nhất là những học sinh mới tuyểnvào 10 để nhanh chóng thích nghi với “mái nhà chung” nộitrú, nơi “chăm bón những mầm xanh vươn mình ra hoa kếttrái”

- Phương pháp tiến hành

Lập kế hoạch giảng dạy và báo cáo với Tổ chuyên môn

để thông qua;

Thiết kế bài giảng (giáo án thực nghiệm);

Thông qua nhóm GDCD, đề nghị các GV trong nhómgóp ý kiến; điều chỉnh, bổ sung hoàn thiện giáo án;

Tổ chức dạy học ở nhóm lớp thực nghiệm (theo giáo ánmới có sử dụng các biện pháp nhằm giáo dục kỹ năng sốngcho HS);

Tổ chức dạy học ở các lớp đối chứng (theo giáo án trướcđây)

Tổng hợp kết quả, đánh giá kết quả thực nghiệm

- Nhiệm vụ thực nghiệm

Thực nghiệm sư phạm nhằm giải quyết các vấn đề sau: Đánh giá không khí lớp học: HS tham gia phát biểu xâydựng bài sôi nổi, hào hứng hay kém tập trung chú ý hoặc chú

ý “giả tạo”, không tham gia phát biểu xây dựng bài, trầmlắng…

Đánh giá thái độ, tinh thần học tập, năng lực lĩnh hội trithức đạo đức, các kỹ năng sống cơ bản của HS (HS tự lực,chủ động tìm hiểu kiến thức dưới sự hướng dẫn của GV haytiếp thu thụ động) và khả năng áp dụng những điều đã học vàođời sống, tự đánh giá, tự điều chỉnh hành vi của bản thân thểhiện qua việc có được những hành vi đổi mới theo những vănhoá đạo đức xã hội

Đối chiếu diễn biến của tiết học và tiến trình dạy học đã

dự kiến về mặt thời gian, kịp thời bổ sung, sửa đổi để hoànthiện hơn

Đánh giá tính khả thi và hiệu quả của các nguyên tắc vàbiện pháp cơ bản giáo dục kỹ năng sống theo hướng đã định

- Nội dung tiến hành thực nghiệm sư phạm

- Những nội dung khoa học cần thực nghiệm

Sử dụng các nguyên tắc, phương pháp, kỹ thuật dạy họcphù hợp nhằm đẩy mạnh giáo dục kỹ năng sống trong dạy họcmôn GDCD phần “Công dân với đạo đức”

Thực nghiệm các nguyên tắc, biện pháp tổ chức hoạtđộng dạy học theo hướng tích cực

Đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá trong quá trìnhdạy học phần “Công dân với đạo đức”

- Thiết kế bài giảng thực nghiệm

GDCD lớp 10 phần thứ 2 “Công dân với đạo đức”,gồm có 7 bài, tôi chọn 2 bài để tiến hành soạn giáo án,giảng dạy thực nghiệm Cụ thế như sau

“Bài 11 - Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học”

+ Xác định rõ mục tiêu bài học về kiến thức, kĩ năng

và thái độ;

+ Lựa chọn các kỹ năng sống cơ bản, phù hợp với nộidung bài học, phù hợp đối tượng HS là người dân tộc thiểu số + Phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất hiện có của nhàtrường

Thiết kế giáo án thực nghiệm: Giáo án 1

“Bài 11: MỘT SỐ PHẠM TRÙ CƠ BẢN CỦA ĐẠO ĐỨC HỌC” {3,86}

“2 tiết” {3,86}

“I - MỤC TIÊU BÀI HỌC

Học xong bài này, học sinh cần:

1 Về kiến thức:

- Biết được thế nào là nghĩa vụ, lương tâm, nhân phẩm,danh dự và hạnh phúc

2 Về kỹ năng:

- Biết thực hiện các nghĩa vụ đạo đức liên quan đến bản thân.

- Biết giữ gìn lương tâm, nhân phẩm, danh dự của mình; biết

phấn đấu cho hạnh phúc của bản thân và xã hội

II/- “CÁC KỸ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI”{6,56}

- Kỹ năng đồng cảm, chia sẻ;

- Kỹ năng xử lý tình huống;

- Kỹ năng hợp tác;

- Kỹ năng tư duy phê phán ;

III/- “CÁC PHƯƠNG PHÁP/KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC CÓ THỂ SỬ DỤNG”{6,56}

IV/- “PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC”{6,57}

- SGK và SGV Giáo dục công dân lớp 10

- Tranh, ảnh, câu chuyện

- Máy vi tính, bút dạ

V/- TỔ CHỨC DẠY HỌC

1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số HS

2 Kiểm tra bài cũ và sự chuẩn bị bài mới của HS

3 Dạy bài mới

3.1 Khởi động

- Mục tiêu:

Khai thác những kinh nghiệm đã có của HS về “Một sốphạm trù cơ bản của đạo đức học: nghĩa vụ, lương tâm, nhânphẩm, danh dự và hạnh phúc”{8,67-74}

- Cách tiến hành:

* GV nêu tình huống: Tối hôm qua, một bạn ở cùng

phòng trong khu ký túc xá với em bị sốt cao Khi nhìn thấybạn như vậy em sẽ làm gì?

* HS trả lời, GV ghi cách giải quyết của HS lên bảngphụ

* GV đặt câu hỏi, HS trả lời, dẫn dắt vào bài:

+ Bạn bị ốm, vì thương bạn, em đưa bạn đi bệnh viện.Đưa bạn đi bệnh viện là trách nhiệm, là tình cảm đối với bạn.Làm điều tốt cho bạn (giúp đỡ bạn lúc ốm đau, bệnh tật)lương tâm em thế nào? bạn khỏi bệnh, tâm trạng em có vuikhông?

+ Bỏ mặc bạn ốm, không quan tâm, không đưa bạn điviện, đêm hôm bạn bệnh nặng hơn (co giật), cảm xúc em lúc

đó thế nào? Em có ân hận, cắn rứt lương tâm không? Tâmtrạng em vui hay buồn?

Trong cuộc sống ai cũng mong muốn được mọi người tôntrọng, yêu mến, được sống vui vẻ, hạnh phúc Để đạt đượcđiều đó chúng ta cần phải làm gi? Bài học hôm nay: “Cácphạm trù cơ bản của đạo đức học” sẽ mở ra cho các em conđường thực hiện điều mong muốn đó

- Hoạt động hình thành kiến thức

Hoạt động 1: QUAN SÁT VÀ PHÂN TÍCH TRANH

ẢNH RÈN LUYỆN KỸ NĂNG THỰC HIỆN NGHĨA VỤ

- Mục tiêu:

+ Học sinh biết thế nào là nghĩa vụ

+ Rèn luyện kỹ năng thực hiện nghĩa vụ, đảm nhận tráchnhiệm

- Cách tiến hành:

* Giáo viên cho học sinh xem một số hình ảnh

+ Ảnh 1: HS nhà trường chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ TPHội An nhân ngày 27/7

+ Ảnh 2: Lễ bàn giao nhà tình nghĩa cho Mẹ Việt NamAnh Hùng Nguyễn Thị Dĩnh do tập thể thầy và trò nhàtrường tổ chức

+ Ảnh 3: HS trường PT DTNT Quảng Nam dọn nhàgiúp nhân dân trong khối phố trong đợt lũ vừa qua

+ Ảnh 4: Thanh niên Phường Cẩm Phô lên đường nhậpngũ - Xuân 2018

* GV nêu câu hỏi:

+ Em có cảm nghĩ gì sau khi xem các hình ảnh trên?

+ Những hình ảnh đó nói về những nghĩa vụ nào?

+ Tình huống:

Hiện nay, Trung tâm y tế ở huyện Nam Trà My của tỉnhQuảng Nam chất lượng khám, chữa bệnh đã dần được cảithiện Số lượng bệnh nhân đến điều trị ngày càng đông, dẫnđến quá tải, không còn chỗ nằm điều trị, bệnh nhân phải nằm

cả ngoài hành lang Trước thực trạng đó, một trong những yêucầu cấp thiết là phải có đất để mở rộng diện tích, đảm bảo nhucầu khám chữa bệnh cho người dân Xung quanh bệnh viện làđất nông nghiệp, ngưòi dân đang trồng lúa, trồng sắn… Nếugia đình em là một trong những hộ có đất gần khu vực đó, em

có cùng gia đình sẵn lòng nhường đất để xây trung tâm y tếhuyện?

+ HS xử lý tình huống.

+ GV đánh giá cách xử lý tình huống của các em và cho

HS biết “ Nhà em nào đã từng làm nghề nông sẽ hiểu, ngườinông dân quý đất đai như chính cuộc sống của mình Hômnay, Trung tâm y tế huyện Nam Trà My được mang tên là đơn

vị thụ hưởng nhưng chính những người dân tại huyện NamTrà My mới xứng đáng được xem là người thụ hưởng thật sựcủa công trình phúc lợi này

+ GV gợi ý HS kết luận: Những người này đã biết đặt lợiích của cộng đồng, xã hội lên trên lợi ích của cá nhân Tuynhiên xã hội cũng phải có trách nhiệm bảo đảm lợi ích chínhđáng của công dân (Ví dụ: Nhà nước phải sử dụng đất đúngmục đích, công khai với dân, việc hi sinh của dân phải đem lạilợi ích thực sự cho cộng đồng)

- Để khẳng định nghĩa vụ là phạm trù đạo đức chỉ riêng có ở

con người, GV cho HS xem tranh chim mẹ mớm mồi chochim con; gà mẹ bới đất tìm thức ăn cho con

+ Quan sát bức tranh em thấy chim mẹ và gà mẹ đang làmgì?

+ Em thử suy nghĩ xem, sau này chim con và gà con lớnlên chúng có mớm mồi cho mẹ chúng không? Vì sao?

+ Cha mẹ yêu thương, chăm sóc con cái, con cái đối xửvới cha, mẹ thế nào?

GV dẫn dắt để HS kết luận: Con vật thực hiện theo bảnnăng, con người thực hiện theo tình cảm, trách nhiệm Nhưvậy,“ Nghĩa vụ là biểu hiện riêng chỉ có của con người.{3,92}

* GV Kết luận:

“Nghĩa vụ là trách nhiệm của cá nhân đối với yêu cầu, lợi

ích chung của cộng đồng, của xã hội” {8,68}

“Cá nhân phải biết đặt nhu cầu, lợi ích của xã hội lên trên,Không những thế, còn phải biết hi sinh quyền lợi của mình vì

quyền lợi chung Tuy nhiên, xã hội cũng phải có trách nhiệm

bảo đảm cho sự thoả mãn nhu cầu và lợi ích chính đáng của

cá nhân, bởi vì, suy cho cùng, xã hội chỉ có thể phát triển lànhmạnh trên cơ sở bảo đảm được những nhu cầu và lợi ích củamỗi cá nhân.” {8,68-70}

“ Nghĩa vụ là biểu hiện riêng chỉ có của con người {3,92}

Mỗi ngưòi phải thực hiện rất nhiều nghĩa vụ khác nhau,tuỳ vào vị trí và mối quan hệ của người đó với ngườikhác.“Nghĩa vụ con người gồm có nghĩa vụ pháp lý và nghĩa

vụ đạo đức Để có nghĩa vụ đạo đức cần có 3 điều kiện: tựgiác, tự do (không bị ép buộc) và vì cái thiện.{47,27} “Nghĩa vụ đạo đức là sự thể hiện trách nhiệm đạo đức củacon người trước lợi ích chung vì lưọi ích của người khác, là

ý thức về cái cần phải làm và mong muốn được làm vìnhưũng lợi ích đó” {47,28}

Hoạt động 2: PHÂN TICH TÌNH HUỐNG RÈN LUYỆN

Một nữ du khách người nước ngoài đến Hội An thămquan Nữ du khách thuê xe đạp của nhà nghỉ đi dạo phố,chị để túi xách phía trước giỏ xe Bỗng, một thanh niên laotới giật túi xách của chị Quá bất ngờ, chị hoảng hốt, khôngkịp phản ứng gì (trong túi đựng tất cả tiền bạc, thẻ ATM vàcác giấy tờ tuỳ thân của chị) Lúc này có 2 vợ chồng Anh A

và chị B đang đi gần đó nhìn thấy Anh A thản nhiên nhưkhông có chuyện gì xảy ra, còn chị B vừa phóng xe đuổitheo tên cướp, vừa tri hô để mọi người đi đường cùng hỗtrợ bắt cướp Kết quả, tên cướp bị tóm gọn Nhận lại túixách bị cướp giật, chị du khách rất cảm kích hành động củachị B Những người chứng kiến vụ việc xem chị là “ngườihùng” và “xì xầm to nhỏ”, liếc mắt, chỉ tay về phía anh A

* GV đặt các câu hỏi:

+ Em có nhận xét gì về hành vi của Anh A và chị B? + Giữa Anh A và chị B ai là người có lương tâm?

+ Em hiểu lương tâm là gì?

+ Hãy phân tích trạng thái cảm xúc của anh A và chị Bsau vụ việc xảy ra?

+ Điều gì làm cho hành vi của Anh A và chị B khácnhau?

+ Qua câu chuyện nữ du khách bị giật túi xách, emnghĩ mình phải làm gì khi đi lại ngoài đường phố ?

* Lớp thảo luận, trả lời các câu hỏi trên

* Giáo viên tổ chức đàm thoại thêm câu hỏi

1 Hãy kể lại một việc tốt em đã làm nó khiến em nhớmãi? Tâm trạng của em khi làm việc được việc đó?

*GV gợi ý HS Kết luận:

“ Lương tâm là năng lực tự đánh giá và điều chỉnh hành

vi đạo đức của bản thân trong mối quan hệ với người khác

và xã hội” {8,70}

“ Lương tâm tồn tại ở hai trạng thái Khi thực hiện hành viphù hợp với các quy tắc, chuẩn mực đạo đức xã hội thì cánhân cảm thấy hài lòng, thoả mãn với chính mình Đó là trạngthái thanh thản của lương tâm Khi cá nhân có các hành vi sailầm, vi phạm các chuẩn mực đạo đức, họ cảm thấy ăn năn vàhối hận đó là trạng thái cắn rứt lương tâm

Lương tâm, dù tồn tại ở trạng thái nào cũng đều có ýnghĩa tích cực đối với cá nhân.Trạng thái thanh thản lươngtâm: giúp con người tự tin hơn vào bản thân và phát huy đượctính tích cực trong hành vi của mình Trạng thái cắn rứt lươngtâm: tuy mắc sai lầm nhưng đã nhận ra được sai lầm mắc phải, tích cực điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với yêucầu của xã hội” {8,70}

“Để trở thành người có lương tâm cần phải: Thường xuyênrèn luyện tư tưởng, đạo đức theo quan điểm tiến bộ, cáchmạng Tự giác thực hiện các hành vi đạo đức hàng ngày.Thựchiện đầy đủ các nghĩa vụ của bản thân và phấn đấu để trởthành công dân tốt, người có ích cho xã hội Bồi dưỡng nhữngtình cảm trong sáng, đẹp đẽ trong quan hệ người vớingười.”{8,71}

Lương tâm trở thành ý thức nghĩa vụ, làm cho ý thức nghĩa

vụ trở thành thiêng liêng, thành niềm tin, thành ý thức thườngtrực, là sự rèn luyện trong cả cuộc đời của mỗi con người

Hoạt động 3: THẢO LUẬN LỚP RÈN LUYỆN " KỸ

* GV lần lượt nêu các câu hỏi để HS thảo luận:

1/ Nhân phẩm là gì? Thế nào là người có nhân phẩm?

2/ Để trở thành người có nhân phẩm chúng ta phải làm gì? 3/ Danh dự là gì? tại sao chúng ta cần phải giữ gìn và bảo

vệ danh dự?

5/ Tự trọng và tự ái khác nhau như thế nào?

* Thảo luận cả lớp GV cần chú ý tạo điều kiện cho HS được

hỏi và phản hồi ý kiến (Ví dụ: Ý kiến của bạn Hoa là như

vậy, có em nào chưa rõ cần hỏi thêm bạn điều gì không?)

* HS trả lời, thống nhất ý kiến.

- Để HS hiểu rõ hơn, “danh dự là nhân phẩm đã được đánh giá và công nhận”{8,72} GV yêu cầu HS hãy phát biểu suy nghĩ về hành vi của nam sinh Hoàng Đức Hải và của Bà Nguyễn Thị Loan? ( Sau khi được nghe GV kể hoặc HS kể

câu chuyện trên)

1/ “Khoảng 12h30 ngày 8/2/2018, chị Lê Thị Loan (giáoviên trường THCS xã Hải Châu, Tĩnh Gia, Thanh Hóa) cùnghai con gái ra sông Ghép thả cá Do trượt chân, cả ba mẹ con

bị đuối nước.Thấy có người kêu cứu, nam sinh Hoàng ĐứcHải lúc đó cũng đi thả cá gần đó đã lao ra cứu được mẹ conchị Loan vào bờ an toàn Sau đó, do kiệt sức nên bị nước cuốnđi.” {Nguồn:baomoi.com/ ngày 10/02/2018}

2/ “Để kiếm lời, Bà Nguyễn Thị Loan, ngụ tại thôn 13, xã

Đắk Wer, huyện Đắk R’lấp tỉnh Đắk Nông mua pin con ó đập

vỡ, lấy bột màu đen rồi trộn với vỏ, phế phẩm từ hạt cà phê để

sản xuất thành cà phê bột, đem bán ra thị trường”.

{Nguồn:tuoitreonline/ ngày 08/07/2018}

* GV mời một số HS phát biểu ý kiến cá nhân, GV gợi ý, HS đưa ra được đánh giá:

Hành vi nam sinh Hoàng Đức Hải là hành vi đạo đức, hành

vi của những người có lương tâm trong sáng, biết thực hiệnnghĩa vụ đối với người khác, sẵn sàng hi sinh vì người khác.Mọi người đau xót trước sự ra đi của anh nhưng rất khâmphục, yêu mến kính trọng anh

Hành vi của bà Loan là hành vi trái đạo đức, vô lương tâm,hành vi của những người làm ăn phi pháp Cả xã hội lên án và

bị luật pháp xử phạt thích đáng

* GV nhận xét, bổ sung và khái quát:

Những phẩm chất cao đẹp của anh Hoàng Đức Hải đóchính là những giá trị đạo đức cao đẹp mà anh có được Đâychính là những biểu hiện cơ bản của người có nhân phẩm.Mặc dầu trong cuộc sống hiện nay vẫn còn có một số ngườiđánh mất nhân phẩm như bà Loan Nhưng, trong xã hội chúng

ta có rất nhiều người tốt, biết giữ gìn nhân phẩm của mình

- Để giúpHS hiểu: Trong mọi sự đánh giá thì sự đánh giá của xã hội có ý nghĩa quan trọng hơn XH rất kính trọng, đánh giá cao và tôn vinh những người có nhân phẩm.

* GV nêu câu hỏi :

Ai là người đánh giá hành vi của Anh Hải và Bà Loan?

* HS trả lời và kết luận:

Nhân phẩm và danh dự là hai phạm trù đạo đức khác nhau,nhưng lại có quan hệ mật thiết với nhau Nhân phẩm là giá trịlàm người, còn danh dự là kết quả xây dựng bảo vệ nhânphẩm Khi biết giữ gìn danh dự của mình, cá nhân có đượcsức mạnh tinh thần giúp cá nhân đó làm điều tốt và ngăn ngừađiều xấu Để trở thành người có nhân phẩm trước hết mỗi cánhân cần phải phấn đấu rèn luyện đạo đức, tạo ra những giátrị tinh thần của bản thân và luôn luôn giữ gìn những giá trịđó

- Để HS phân biệt tự trọng với tự ái.

* GV nêu tình huống, yêu cầu học sinh có nhận xét gì về cáchành vi của các bạn sau:

Trong giờ tự học, Bạn An không học bài lại chạy nhảylung tung, chọc ghẹo các bạn gây ồn ào, không cho các bạnhọc, vi phạm Nội quy nhà trường

Khi được bạn bè góp ý, nhắc nhở, An đùng đùng giận dỗikhông nhìn mặt bạn bè Em đánh giá thế nào về hành vi củabạn An?

* HS trả lời ý kiến cá nhân

* GV hướng dẫn để HS kết luận được: tự trọng khác tự ái

Tự ái là do quá nghĩ cho bản thân, đề cao cái tôi nênthường có thái độ bực tức, khó chịu, giận dỗi, khi cho mình bịđánh giá thấp Người tự ái thường không muốn ai chỉ trích,khuyên bảo mình, phản ứng của họ thiếu sáng suốt và sai lầm.Người có lòng tự trọng biết kiềm chế những ham muốn thấpkém, những phản ứng bản năng để thực hiện các chuẩn mực

xã hội Người tự ái thường sống ích kỷ, chỉ nghĩ đến bản thân

* GV yêu cầu HS rút ra bài học cho bản thân bằng phươngpháp viết tích cực trong 1 phút Chủ đề : “Xây dựng lòng tựtrọng” GV mời 1 số em trình bày trước lớp

* GV phân tích: người có lòng tự trọng biết làm chủ cácnhu cầu bản thân, kiềm chế nhu cầu, ham muốn không chínhđáng và cố gắng tuân theo các quy tắc, chuẩn mực đạo đứctiến bộ XH, đồng thời biết quý trọng nhân phẩm và danh dựcủa người khác.

* GV gợi ý học sinh kết luận:

“Nhân phẩm là toàn bộ những phẩm chất mà con người có

được Nói cách khác, nhân phẩm là giá trị làm người của mỗicon người”.{8,71}

“Người có nhân phẩm là người được xã hội đánh giá cao

và được kính trọng Người thiếu nhân phẩm hoặc tự đánh mấtnhân phẩm sẽ bị xã hội đánh giá thấp, bị coi thường và khinh

rẻ Người có nhân phẩm là người có lương tâm, có nhu cầuvật chất và tinh thần lành mạnh, luôn thực hiện tốt các nghĩa

vụ đạo đức đối với xã hội và người khác, biết tôn trọng cácquy tắc, chuẩn mực đạo đức tiến bộ {8,72}

“ Danh dự là sự coi trọng, đánh giá cao của dư luận xãhội đối với một người dựa trên các giá trị tinh thần, đạo đứccủa người đó” {8,72}

“ Như vậy, danh dự là nhân phẩm đã được đánh giá và công

nhận{8,72}

“ Khi một các nhân biết tôn trọng và bảo vệ danh dự củamình thì người đó được coi là có lờng tự trọng” {8,72}

Hoạt động 4 QUAN SÁT TRANH VÀ ĐÀM THOẠI RÈN

LUYỆN KỸ NĂNG PHÁN ĐOÁN, TRÌNH BÀY SUY NGHĨ, Ý TƯỞNG

- Mục tiêu:

- Học sinh biết được thế nào là hạnh phúc

- Rèn luyện kỹ năng phán đoán, kỹ năng trình bày suynghĩ, ý tưỏng

1) Những bức ảnh trên biểu hiện cảm xúc gì của conngười?

2) Khi nào con người có những cảm xúc đó?

3) Hãy liệt kê các loại cảm xúc của con người mà embiết?

4) Em hiểu hạnh phúc là như thế nào?

5) Hãy cho biết một số quan niệm về hạnh phúc?

6) Hãy chia sẻ một hạnh phúc khiến em nhớ mãi?

7) Hãy nêu một số ví dụ về hạnh phúc mà em biết?

* GV gợi ý - HS suy nghĩ, trả lời

Cảm xúc của con người có hai loại: vui sướng, hài lònghay buồn phiền, đau khổ

Cảm xúc vui sướng, hài lòng có được khi con ngườiđược đáp ứng, được thoả mãn nhu cầu chân chính, lànhmạnh về vật chất và tinh thần Ngược lại, cảm xúc buồnphiền, đau khổ là do con người không được đáp ứng, đượcthoả mãn nhu cầu chính đáng của mình

* GV yêu cầu HS phân tích ví dụ:

1/ Lan hát hay, múa dẻo, Lan rất muốn được tham gia vàoĐội văn nghệ của nhà trường

2/ Hùng muốn bố mua xe đạp cho mình đi học

* GV đặt câu hỏi

Những mong muốn của Lan và Hùng là những mong muốnnhằm mục đích gì? Có chính đáng không? nếu những mongmuốn đó được đáp ứng sẽ có tác dụng như thế nào?

* HS phân tích được: đó là những mong muốn chủ quan của

Lan và Hùng, rất chính đáng, cần phải thực hiện để đảm bảothoã mãn nhu cầu cho bản thân phát triển Mong muốn chủquan của con người muốn được thoả mãn để đảm bảo sự tồntại phát triển chính là nhu cầu (có cả nhu cầu vật chất và nhucầu tinh thần) Nếu những nhu cầu được đáp ứng đầy đủ thì

đó chính sự thoả mãn nhu cầu

- Để HS hiểu rõ con người không thể thoả mãn hết nhu cầu cá nhân mà chỉ có thể thoả mãn những nhu cầu lành mạnh, chính đáng và phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh thực tế của

bản thân, gia đình, xã hội (thoả mãn ở một mức độ nhất định)

* GV cho HS kể và phân tích câu chuyện “Ông lão đánh

cá và con cá vàng” Qua câu chuyện các em rút ra được bài học gì cho bản thân ?

* HS rút ra được: con người không thể thoả mãn hết được

nhu cầu, vì thoả mãn được nhu cầu này sẽ có nhu cầu khácnảy sinh, nhu cầu sau cao hơn nhu cầu trước Vì vậy, phải biếtthoả mãn những nhu cầu chính đáng phù hợp với khả năng,hoàn cảnh thực tế cho phép

* GV kết luận:

“Hạnh phúc là cảm xúc vui sướng, hài lòng của con ngườitrong cuộc sống khi được đáp ứng, thoả mãn nhu cầu chânchính, lành mạnh về vật chất, tinh thần”.{8,74}

Hoạt động 5 ĐỌC HỢP TÁC SGK VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN RÈN LUYỆN "KỸ NĂNG TỰ HỌC"{50,214}

- Mục tiêu:

- HS biết được “hạnh phúc cá nhân không tách rời hạnh

phúc xã hội” {8,74}

- Rèn luyện “kỹ năng tự học” {50,214} cho HS

- Cách tiến hành:

* GV yêu cầu HS: tự đọc điểm b mục 4 (SGK): “Hạnh

phúc cá nhân và hạnh phúc xã hội” {8,74} , ghi tóm tắt nội

dung cơ bản Sau đó HS chia sẻ nội dung đã đọc theo cặp

* HS: tự đọc nội dung trong SGK, tìm nội dung chính, tóm

tắt phần vừa đọc, tự giải đáp cho nhau những thắc mắc

* GV nêu tiếp yêu cầu: mỗi cặp đọc các thông tin sau và

thử xác định những người nào đã biết đặt hạnh phúc của mình gắn với hạnh phúc của người khác và vì sao hạnh phúcbản thân luôn gắn bó với hạnh phúc xã hội?

1/ “Ngày 22.2, tại trụ sở 613 Âu Cơ, quận Tân Phú,TP.HCM, CTy Hung Hau (chuyên danh thủy sản, nông sản,xăng dầu…) tổ chức buổi lễ ra mắt Quỹ từ thiện “Trái timHùng Hậu” Quỹ “Trái tim Hùng Hậu” hoạt động phi lợinhuận, nhằm hỗ trợ, giúp đỡ trẻ em khó khăn; trẻ em mồcôi; học sinh, sinh viên nghèo hiếu học; người khuyết tật,người già neo đơn; một số công trình xã hội ở những địaphương khó khăn, vùng sâu, vùng xa trên khắp cả nước

Hung Hau cam kết đóng góp 50 tỉ đồng trong 20 năm (2,5 tỉđồng/năm)”.{Nguồn: baomoi.com/mot-doanh-nghiep-danh-50-ti-dong-lam-tu-thien, ngày 23/02/16 15:13 }

2/ “Theo điều tra ban đầu, năm 2006, ông Đức thành lập vàlàm giám đốc Công ty TNHH Đức Vân Trong quá trìnhhoạt động, ông Đức đã nợ thuế, bỏ địa chỉ kinh doanh,không tiếp tục kê khai thuế, không đóng mã số thuế, gâythiệt hại cho Nhà nước hơn 4 tỉđồng.”{Nguồn:tuoitre.vn/bat-giam-doc-doanh-nghiep-tron-thue-hon-4-ti-dong Chủ Nhật, ngày 08.07.2018}

* HS tự học theo hướng dẫn của GV.

* Làm việc chung cả lớp

+ Đại diện 2 -3 cặp trình bày kết quả làm việc

+ Lớp nhận xét, bổ sung

* GV: chính xác hoá các đáp án của HS và chốt lại nội dung,

giảng giải và nhấn mạnh mối quan hệ biện chứng giữa hạnhphúc cá nhân và hạnh phúc xã hội

“Khi nói đến hạnh phúc trước hết là nói đến hạnh phúc cá

nhân” {8,74}

“ Con người sống trong xã hội nên hạnh phúc cá nhânkhông tách rời hạnh phúc xã hội Giữa hạnh phúc cá nhân vàhạnh phúc xã hội có quan hệ chặt chẽ với nhau” {8,74}

“Hạnh phúc từng cá nhân là cơ sở cho hạnh phúc xã hội

và khi được sống trong một xã hội hạnh phúc thì các cá nhân

có đầy đủ điều kiện để phấn đấu cho hạnh phúc của mình”.{8,74}

“Khi phấn đấu cho hạnh phúc bản thân, mỗi cá nhân cầnphải coi trọng hạnh phúc của người khác và hạnh phúc xã hội.Hạnh phúc xã hội không thể có được nếu mỗi con người chỉbiết thu vén cho hạnh phúc của riêng mình” {8,74}

- Hoạt động luyện tập

- Mục tiêu:

Thực hành để HS khắc sâu kiến thức vừa được học về

“nghĩa vụ, lương tâm, nhân phẩm, danh dự và hạnh phúc”

”{8,67-74}

Rèn luyện các kỹ năng đã học

- Cách tiến hành:

- GV tổ chức cho HS hoạt động cá nhân:

1/ Hãy chia sẻ với bạn bè về một người mà em tôn trọng(họ có những tính cách, phẩm chất gì đáng quý?

2/ Em nghĩ sao về lối sống của một số người hiện nay:

“Tranh công, đỗ lỗi, chối tội, thanh minh” ?

HS làm bài tập, GV mời 2 – 3 HS trình bày

- Hoạt động nhóm ( chia lớp thành 4 nhóm)

- Cùng thảo luận về vai trò, trách nhiệm và nghĩa vụ củamỗi HS trong tập thể lớp để tập thể lớp luôn vững mạnh vàphát triển

(Các nhóm thảo luận, cử đại diện báo cáo kết quả làmbài, tập thể chọn ra những sáng kiến hay nhất, cả lớp thốngnhất quyết tâm phấn đấu thực hiện )

- Hoạt động vận dụng

GV nêu yêu cầu

a) Tự liên hệ:

- Là người HS của trường PTDTNT tỉnh Quảng Nam, em

tự nhận thấy hằng ngày em đã thực hiện tốt nghĩa vụ củangười HS hay chưa?

- Nêu những gì đã được thực hiện tốt và những gì chưa thựchiện tốt? Lý do?

- Hãy nêu cách khắc phục những hành vi, việc làm chưa tốt

b) Nhận diện xung quanh:

- Hãy nêu nhận xét của em về việc thực hiện nghĩa vụ; giữ

gìn lương tâm, nhân phẩm, danh dự của các bạn trong lớp em

và một số người khác mà em biết

c) GV định hướng HS:

- Sống có trách nhiệm, lương tâm, thực hiện tốt nghĩa vụ

của mình đối với bản thân và người khác

- Tự trọng và tôn trọng mọi người xung quanh

- Hoạt động mở rộng

HS sưu tầm và đọc những tấm gương “người tốt việc tốt”;Sách “Hạt giống tâm hồn”

- GV nhận xét đánh giá trên cơ sở các đánh giá của cácem; việc đánh giá phải nhẹ nhàng, vui vẻ và có tác dụng với

HS

Ví dụ: GV vẽ 2 khuôn mặt lên bảng và đề nghị HS

+Ghi tên1 bạn gây ấn tượng tốt nhất cho em trong tiết học này vào khuôn mặt cười

+ Ghi tên 1 bạn mà em cho là cần phải cố gắng vào gương mặt nghiêm nghị.

3.7 Hướng dẫn chuẩn bị bài mới

- Sưu tầm các bài thơ, bài hát có chủ đề về tình yêu; giađình để học bài tiếp theo

V/- PHỤ LỤC ( Câu hỏi bài tập)

- Phần I- Bài tập trắc nghiệm khách quan (2.5đ)

Câu 1: Nghĩa vụ là sự phản ánh những mối quan hệ đạo đức

giữa cá nhân với cá nhân, giữa cá nhân với tập thể và:

A giữa quyền lợi và nghĩa vụ C giữa pháp luật vàđạo đức

B giữa nhu cầu và thực tế D giữa cá nhân với

xã hội

Câu 2: Trạng thái cắn rứt lương tâm giúp cho bản thân

A nhắc nhở mình tốt lên C hoàn thiện mìnhhơn

B điều chỉnh hành vi của mình D suy nghĩ kỹ hơn

về việc sẽ làm mình

Câu 3: Một người sống theo kiểu “đèn nhà ai, nhà nấy rạng”,

có nghĩa là họ không làm đúng với ý nghĩa của phạm trù đạođức nào?

A Danh dự C Nghĩa vụ

B Nhân phẩm D Lương tâm

Câu 4: Trong lúc đi học về trên đoạn đường vắng người qua

lại Bỗng, em nhìn thấy một vụ va chạm giữa 2 xe máy, cả haiđều bị ngã ra đường Em sẽ lựa chọn cách ứng xử nào dướiđây?