NGUYÊN tắc và BIỆN PHÁP THỰC HIỆN GIÁO dục đạo đức KINH DOANH TRONG dạy học môn GIÁO dục CÔNG dân ở TRUNG học PHỔ THÔNG

NGUYÊN TẮC VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC KINH DOANH TRONG DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN Ở TRUNG HỌCPHỔ THÔNG... - Những nguyên tắc cơ bản khi thực hiện Giáo dục đạo đức kinh do

NGUYÊN TẮC VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC KINH DOANH TRONG DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN Ở TRUNG HỌC

PHỔ THÔNG

- Những nguyên tắc cơ bản khi thực hiện Giáo dục đạo đức kinh doanh trong dạy học môn Giáo dục công dân ở

Trung học phổ thông.

- Đảm bảo mục tiêu dạy học

“ Môn Giáo dục công dân GDCD được đánh giá là mônhọc giữ vai trò quan trọng trong việc giáo dục đạo đức cho

HS Môn GDCD ở THPT có vai trò cung cấp hệ thống trithức cơ bản về giá trị đạo đức - nhân văn, đường lối chínhsách lớn của Đảng, Nhà nước và pháp luật, kế thừa cáctruyền thống đạo đức, bản sắc dân tộc Việt Nam; trung thànhvới lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; tiếp thunhững giá trị tốt đẹp của nhân loại và thời đại,qua đó nhằmđịnh hướng phát triển nhân cách của HS.” [ tr 1, 27]

“Đặc biệt, trong nội dung chương trình Giáo dục côngdân THPT có 3 phần chứa đựng nhiều nội dung có thể kết hợpgiáo dục đạo đức kinh doanh, đó là: phần Công dân với đạođức, Công dân với kinh tế và công dân với pháp luật.” [tr 1,27] Với mục tiêu xây dựng một lớp công dân có cả tài và đức,giỏi cả chuyên môn, tốt về phẩm chất để đáp ứng yêu cầu thựctiễn Đất nước bước vào thời đại mới, thời đại bùng nổ những

cuộc cách mạng công nghệ và kỉ nguyên toàn cầu hóa, trongbối cảnh nước ta xây dựng nền kinh tế thị trường xã hội chủnghĩa

Không thể tách rời khỏi “mục tiêu dạy người” luônđược xác định là quan trọng nhất trong môn GDCD Nhữngphẩm chất quan trọng được xác định trong qúa trình tích hợpGDĐĐKD gồm: bài học về tính trung thực, bài học về sựkhiêm tốn và dũng cảm, bài học về tôn trọng con người, bàihọc về trách nhiệm xã hội của người kinh doanh, bài học vềtôn trọng bí mật thương mại…Cam kết tuân thủ đạo đức kinhdoanh không những đem lại lợi nhuận lâu dài cho doanhnghiệp, mà còn giúp doanh nghiệp cống hiến cho xã hội,thông qua các hoạt động có liên quan về vấn đề lao động vàviệc làm, an sinh xã hội, và cả vấn đề ô nhiễm môi trường

Mục tiêu phát triển nhân cách toàn diện cho người HStrong dạy học môn GDCD là cái đích cụ thể, là kết quả màviệc GDĐĐKD phải hình dung tới Bởi “Nếu không biết mìnhđịnh đi tới đâu, làm sao biết được mình đã đi đến đích” Những phẩm chất, năng lực mà nội dung đạo đức kinh doanhhướng tới cũng là bộ phận trong nội dung xây dựng đạo đứctruyền thống hướng tới Đó là hai con đường song hành cùng

với nhau, hỗ trợ cho nhau Mục tiêu không thể xây dựng trên

“mảnh đất không có thực” nếu không xuất phát từ những yêucầu thực tiễn của xã hội hoặc không học hỏi dựa trên nhữngchuẩn mực con người Nói cách khác, nếu những chuẩn mựckết quả của việc GDĐĐKD đi trái với mục tiêu mà mônGDCD hướng đến, tức là nó là sản phẩm của một quá trìnhphi thực tế, không thể áp dụng vào giảng dạy cũng như khôngthể nào đem lại kết quả ban đầu mong đợi

Khi quá trình giáo dục bám sát mục tiêu dạy học mônGDCD cũng đóng vai trò quyết định trong việc học tập của

HS Dựa vào mục tiêu học tập cũng như nhu cầu cá nhân tíchlũy kiến thức cho các nhân, HS sẽ biết rõ mình cần phải làm

để đạt được cái gì, cần xây dựng kế hoạch và chuẩn bị mọiđiều kiện thực hiện được các chức năng, nhiệm vụ, công việc

gì trong suốt qua trình học tập Từ đó, HS sẽ chủ động lựachọn phương pháp học tập và tích cực trong quá trình tự xâydựng các họat động học tập phù hợp với bản thân Bằng cách

tự kiểm soát quá trình học tập của bản thân, HS cũng sẽ có thể

tự đánh giá và biện pháp diều chỉnh với quá trình học tập củabản thân mục tiêu tự đề ra HS hình dung được quá trình vàthành quả mà mình sẽ đạt được sau quá trình học tập, để quyết

định nỗ lực cho kết quả đó Bên cạnh đó, ngay từ lúc đầu, HScũng được tiếp cận với nhu cầu thực tế của việc cần thiết đểhọc tập đạo đức kinh doanh, từ đó hình thành cho các em việclựa chọn ứng dụng kết quả đạt được vào nhu cầu cụ thể củabản thân như : điểm số, xây dựng thái độ đối với các ngànhnghề, các vấn đề kinh tế, để dẫn các em tới việc lựa chọnngành nghề Đây là yêu cầu cao nhất, vì chính các em mới lànhân tố sau này tham gia trực tiếp vào chuỗi sản xuất.

Ngoài ra, mục tiêu dạy học môn GDCD cũng ảnh hưởngkhông nhỏ trong quá trình, chuẩn bị và giảng dạy của GV vớiquá trình GDĐĐKD cho HS Căn cứ vào mục tiêu, GV lên kếhoạch lựa chọn nội dung tích hợp đưa vào giáo án và đưa vàođến đến mức độ nào, lựa chọn vận dụng sử dụng nhữngPPDH, KTDH nào cho phù hợp với tâm lý, sức học vànguyện vọng của HS, giúp HS học tập có kết quả tốt nhất.Bên cạnh việc việc xác định phương pháp giảng dạy, mục tiêumôn học cũng thước đo để GV đánh giá được kết quả củahoạt động học tập của HS, cũng như tự đánh giá và địnhhướng được năng lực và kết quả giảng dạy của mình để cảitiến phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra, đánh giá,

để tự hoàn thiện năng lực của mình Mục tiêu dạy học sẽ thể

hiện rõ mối quan hệ giữa GV và HS trong quá trình dạy học.

Vì vậy, việc xác định mục tiêu môn học cho HS, là khâu tốiquan trọng và cần thiết, mà người GV phải bắt tay vào thựchiện đầu tiên trước khi thiết kế quá trình dạy học

Để đạt được những yêu cầu đảm bảo tính mục tiêu:

Thứ nhất, khâu quan trọng đầu tiên là phải xác định và vạch rõ ra cho HS mục tiêu mà việc Giáo dục đạo đức kinh doanh cần đạt được.

Cần hình thành cho HS ý thức tự nguyện cho HS trongvấn đề xây dựng nhân cách tốt trong tất cả các lĩnh vực, kể cảtrong lĩnh vực kinh doanh cũng không ngoại lệ Để làm đượcyêu cầu đó, nhà trường và xã hội cần tạo điều kiện cho HStiếp xúc và làm quen với những quy phạm đạo đức, phép ứng

xử thường ngày, để các em nâng cao trải nghiệm, tích lũy đạođức Giá trị đạo đức là một phạm trù không thể nói suống hayhọc thuộc mà phải được thể nghiệm trong hành vi, việclàm,thái độ ứng xử của HS với nhau, của HS với gai đình vàtoàn xã hội

Thứ hai: Tăng cường đầu tư soạn giảng, đi sâu khai thác trọng tâm bài học, giúp học sinh nắm được bản chất vấn

đề, chứ không nhất thiết học thuộc.

GV đóng vai trò quyết định chất lượng giáo dục; chính

vì vậy, muốn nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng yêu cầucho ôn thi tốt nghiệp THPT quốc gia đạt kết quả cao, ngườithầy cần tăng cường đầu tư soạn giảng có chất lượng cao; tậptrung thời gian khai thác trọng tâm bài học, giúp học sinh hiểu

và nắm chắc được bản chất bài học, chứ không nhất thiết họcvẹt, học thuộc lòng Các chuẩn mực đạo đức được xây dựngphải phù hợp tâm lý lứa tuổi HS, tránh ôm đồm quá nhiều nộidung Các nội dung tích hợp cần xác định là kiến thức hỗ trợ,tránh biến tiết học thành cuộc “chạy đua thời gian” cho GV và

“nhồi nhét” kiến thức đối với học sinh Điều đó là đi ngượclại mục tiêu giảm tải mà các cấp giáo dục đã đề ra HS sẽkhông có điều kiện rèn luyện kỹ năng, xây dựng kế hoạch tựhọc của mình

Thứ ba, Trong quá trình giảng dạy phải chú ý đến đối tượng học sinh, nhất là học sinh có học lực trung bình, yếu.

Sự phân hóa các đối tượng học sinh cũng là một trở ngạitrong quá trình giảng dạy của GV, cản trở mục tiêu dạy hoc đề

ra Tình trạng này có thể gây ra việc mất trọng tâm mục tiêubài học, làm GV khó truyền tải đầy đủ nội dung trong từng bàihọc hoặc không phát huy được hết tác dụng của từng phươngpháp giảng day, dễ gây phân hóa học lực trong lớp Để khắcphục tình trạng này, cần giúp đỡ các học sinh yếu, kém tiến bộ,

GV bộ môn phải phối hợp với GV chủ nghiệm, phải thật sựquan tâm, phát hiện ra những học sinh non về kiến thức, yếu

về kĩ năng để giúp đỡ các em khắc phục Từng bước vươn lêntrong học tập để có kết quả như mong muốn

Thứ 4: Phải thật sự nghiêm túc trong khâu kiểm tra, đánh giá học sinh.

Kiểm tra, đánh giá là khâu cuối cùng của quá trình dạyhọc Nó là bước kiểm tra, đánh giá lại mức độ thực hiện sovới mục tiêu ban đầu, từ đó cũng nhằm đánh giá lại dộ phùhợp của của PPDH mà GV đã lựa chọn trong tiết dạy Nếuchúng ta làm tốt công tác kiểm tra, đánh giá định kỳ vàthường xuyên tốt, phản ánh được một cách khách quan kếtquả học tập, để từ đó điều chỉnh phương pháp dạy học, chúngtôi tin rằng chất lượng sẽ tăng lên Ngược lại, nếu công tác

kiểm tra, đánh giá không được coi trọng, không được làm bàibản, nghiêm túc, chắc chắn kết quả dạy học sẽ ngày càng trìtrệ Qua kết quả kiểm tra, đánh giá, GV sẽ quyết định có cầnbồi dường phụ đạo thêm cho HS hay không Điểm cần chú ýtrong khâu KT, ĐG là GV không được đề cao việc đánh giánăng lực học sinh qua điểm số, mà cần nhìn nhận, đánh giá cả

về sự tiến bộ trong nhận thức, thái độ và hành vi của HS.Ngoài ra, một trong những phương pháp kiểm tra, đánh giáđang ngày càng thể hiện hiệu quả trong việc đánh giá nănglực và kết quả của HS là kiểm tra dạng câu hỏi trắc nghiệm.Phương pháp kiểm tra, đánh giá này dựa trên mô hình “ mưadầm, thấm lâu” và đang ngày càng thể hiện khả nhằm đánhgiá toàn diện và khá sâu sắc được phần kiến thức thu được vàthái độ của HS sau mỗi buổi học

Thứ 5: Tăng cường sử dụng các tình huống pháp luật, video, các dự án kinh tế.

Chỉ có thông qua thực tiễn mới giúp các em HS khắcsâu kiến thức , từ việc đặt mình vào nhân vật giải quyết cáctình huống có vấn đề giúp các em có khả năng nhận diện vàvận dụng vào thực tiễn công việc sau này Thực tế giảng dạycho thấy, một khi người thầy khai thác tốt phương tiện, thiết

bị và công nghệ thông tin vào giảng dạy thì tiết học ấy sôi nổi,học sinh tích cực hào hứng Chất lượng, hiệu quả dạy học vìthế sẽ ngày càng cao hơn Muốn vậy, thầy cô cần tranh thủthời gian để tìm kiếm, chọn lựa những tình huống pháp luật,kinh tế, những video phù hợp với nội dung bài học để triểnkhai giảng dạy, qua đó khắc sâu kiến thức pháp luật, gắn nộidung bài học với việc vận dụng kiến thức pháp luật vào đờisống thực tế GV phải khéo léo xây dựng các chương trình dự

án có tính giáo dục đạo đức kinh doanh, giáo dục pháp luật,

để vừa giáo dục thái độ, nhân phẩm vừa lôi cuốn các em vàotiết học hơn nữa Từ những “bài tập” thực tiễn đó, HS tập làmquen với khả năng phân tích, tổng hợp, đánh giá các hiệntượng pháp luật, kinh tế trong thực tiễn đời sống xã hội Các

em có điều kiện tập làm quen với việc “ra quyết định” vậndụng nội dung kiến thức bài học vào việc giải quyết nhữngvấn đề của thực tiễn đời sống xã hội phù hợp với lứa tuổi cácem

- Đảm bảo tính thực tiễn

Nguyên tắc “lý luận gắn liền với thực tiễn” được vậndụng vào thực tế giảng dạy bất kỳ môn học nào ở trườngTHPT Với riêng môn GDCD, có tri thức có nguồn gốc ra đời

xuất phát từ thực tế đời sống xã hội, sự vận động và biến đổicủa thế giới và xã hội Việt Nam Thực tế sinh động của sựvận động và biến đổi của thế giới khách quan và cuộc sống,chính là cơ sở soi sáng dẫn đưỡng cho những lý luận của mônhọc Thực tiễn cũng đồng thời là nơi để các em thể nghiệm,trải nghiệm những kiến thức mà bộ môn cung cấp cho các em,rèn luyện cho các em tư duy lý luận, phương pháp luận đúngđắn, là cơ sở để các em tự xây dựng những lập luận suy nghĩđộc lập và sáng tạo Dù vậy, thực tế là thực tiễn cuộc sống xãhội diễn ra rất phức tạp khó lường, nó chứa đựng một bể trithức phong phú và biến đổi liên lục Do đó cần có lăng kínhkiểm chứng và chắt lọc của GV qua những bài học, hình ảnhthích hợp với tâm lý lứa tuổi, đặc điểm nhận thức của HS vàobài giảng.

Sự bùng nổ của cuộc cách mạng của công nghệ và kỹthuật, mang lại cho chúng ta không những là là cơ hội tiếp cậnnguồn tri thức nhân loại một cách dễ dàng và nhanh chóng,

mà đó còn khó khăn trong khâu tinh chọn giữa cơn bão thôngtin và công nghệ số Vì thực tế, những vấn đề gần gũi với HSđôi lúc diễn ra rất phức tạp, mang tính khó lường, khó dựđoán kết quả Việc đảm bảo cho bài giảng gắn với thực tế cần

tránh khuynh hướng cứng nhắc hoá bài giảng, người GV phảitinh tế điều tiết vấn đề nào cần đi sâu phân tích, đánh giá, vấn

đề nào chỉ cần khái quát để phục vụ bài giảng hoặc địnhhướng tư tưởng cho HS tự tìm hiểu

“GS.TS Vũ Văn Hiền- Nguyên ủy viên Trung ươngĐảng, Phó Chủ tịch Hội đồng lí luận Trung ương đã nhấnmạnh: Dự thảo chương trình môn Giáo dục công dân (GDCD)trong Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) mới hướngđến mục tiêu giáo dục công dân trong thế kỉ 21 và có điểmnhấn là giáo dục kinh tế - tài chính.” [tr 1, 16]

Từ mục tiêu trên, ta cần nhìn nhận rằng để đảm bảo tínhthực tiễn cho việc giảng dạy đạo đức kinh doanh trong phầnCông dân với kinh tế, cần xuất phát từ cơ sở lý luận và thựctrạng của HS với vấn đề học tập và vận dụng sau này trongkinh tế Đất nước Đáp ứng nhu cầu xây dựng đội ngũ nhânlực chất lượng cao phục vụ cho sự nghiệp xây dựng nền kinh

tế thị trường, định hướng Xã hội chủ nghĩa

Thực trạng là các em HS còn rất yếu kém trong tri thức

về quản lý kinh tế tài chính Các em không hiểu được bản chất

và giá trị của sức lao động, nên có thái độ xem thường quá

trình lao động, hoặc thiếu kỹ năng quản lý tài chính Thực tếnày sinh ra do sự thiếu quan tâm từ cha mẹ, thiếu hướng dẫncủa gia đình… dẫn đến sự lệch lạc trong suy nghĩ về đồng tiềncủa các em.

“ Mục tiêu của chương trình GDCD mới xác định cungcấp cho HS kiến thức và kỹ năng cơ bản, cần thiết về kinh tế

và quản lý tài chính; giúp HS nhận thức đúng về giá trị củatiền và sức lao động, biết sử dụng tiền một cách đúng đắn vàhiệu quả, biết phân biệt giữa nhu cầu và mong muốn để raquyết định chi tiêu đúng đắn, từ đó giúp HS xác định mục tiêucông việc và tài chính bản thân trong tương lai, sống tráchnhiệm hơn với tình hình tài chính của gia đình ở hiện tại.” [tr

1, 16]

Để đảm bảo nguyên tắc thực tiễn cho môn học, GV córất nhiều cách thức như: Lồng ghép ví dụ, sử dụng đa dạngphương pháp, kỹ thuật dạy học, hướng dẫn HS tự trải nghiệmthực tế và rút ra kết luận…

Ví dụ cụ thể trong bài 4: CẠNH TRANH TRONG SẢNXUẤT VÀ LƯU THÔNG HÀNG HOÁ ở hoạt động 2 , saukhi hướng dẫn HS tìm ra khái niệm và mục đích của cạnh

tranh, GV chia ra 4 nhóm thảo luận về 4 ví dụ về mỗi loạicạnh tranh, từ đó đưa ra ý nghĩa kinh tế của mỗi loại cạnhtranh, cũng như tìm ta bài học về đạo đức kinh doanh.

1.Cạnh tranh giữa người bán với nhau

Ví dụ: trên cùng một dãy phố, có rất nhiều cửa hàng bán

đồ quần áo Do đó, họ cần phải có sự cạnh tranh để thu hútkhách hàng về cửa hàng của mình

2.Cạnh tranh giữa người mua với nhau

Ví dụ: Hoa và Lan đi chợ mua đồ làm rằm và họ đều nhìnthấy một con gà trống rất đẹp và muốn mua nó Gà thì chỉ cònmột con, mà hai người ai cũng muốn mua

3.Cạnh tranh giữa các ngành

Ví dụ: Hiện nay, bảo hiểm và ngân hàng là hai ngành đangrất cạnh tranh với nhau

4.Cạnh tranh trong nước với nước ngoài

Ví dụ: Nhờ đổi mới mô hình kinh tế, việc sản xuất lươngthực nước ta không chỉ đủ cho nhân dân ta tiêu dùng, dự trữdồi dào, mà còn tham gia xuất khẩu lương thực (gạo) trên thị

trường thế giới Vì vây, chúng ta phải tham gia cạnh tranh vớimột số chủ thể kinh tế khác cùng xuất khẩu lương thực nhưnước ta như: Thái Lan, Mỹ, Ấn Độ,…

Từ các ví dụ GV cho sẵn, HS nhận biết được rằng:

Nhóm 1: Muốn thu hút khách hàng các chủ tiệm phải cóđược mẫu đồ đẹp, giá phải chăng, chất lượng tốt, thái độ phục

vụ tốt Tránh việc sản xuất hoặc mua bán hàng kém chấtlượng, hoặc có hình thức cạnh tranh không công bằng

Nhóm 2: Để giành con gà đó về mình, hai người đã nânggiá con gà lên Ai có mức giá cao hơn thì sẽ bán cho người

đó Ở đây bài học đạo đức kinh doanh giành cho cả sự đảmbảo chất lượng hàng hóa từ người bán và sự cạnh tranh côngbằng từ phía hai người mua Dù là cùng 1 mặt hàng, nhưng do

số lượng cung quá ít Làm giá cả vì thế mà tăng theo

Nhóm 3: Cùng với sự phát triển, bắt buộc các ngànhnghề phải có sự cải tiến về mọi mặt trong sản xuất hàng hóa,cung cấp dịch vụ Cũng như, tăng cường hậu mãi, quảng cáo

Có thể cùng liên kết về lợi ích với nhau, tránh hình thức đấu

đá, cạnh tranh thiếu lành mạnh

Nhóm 4: bài học cạnh tranh lúc này mang tầm vóc quốcgia, dân tộc Chất lượng sản phẩm đi cùng với sự phát triểncủa cả 1 nền sản xuất và tên tuổi quốc gia Cần nhanh chóngchuyển giao công nghệ tiên tiến, ứng dụng khoa học tiên tiến,nghiên cứu thị hiếu của các nước nhập khẩu, để đảm bảo đầu

ra ổn định và hiệu quả kinh tế cho sản phẩm Sự tín nhiệm củacác nước nhập khẩu có thể là đòn bẩy thúc đẩy kim ngạchxuất khẩu đi lên, tạo cho ta cơ hội rộng mở rộng 1 thị trườngđầu tư, không có sự cạnh tranh gay gắt từ các nước khác

- Đảm bảo phát huy tính tự giác, tích cực của người học

“ Nghị quyết Trung ương 2 khoá VIII của Đảng đã khẳng định “ phải đổi mới phương pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học” Luật Giáo dục năm 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) tại Khoản 2, Điều 28 đã nêu rõ: “ Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực,

tự giác, chủ động, sáng tạo của HS; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kĩ năng vận dụng

kiến thức vào thực tiễn ; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho HS”.”[tr 1,15]

Với định hướng của Đảng và Nhà nước, GV cả nước nóichung, GV giảng dạy GDCD ở các trường THPT đã tích cựcđổi mới phương pháp giảng dạy, đổi mới trong giáo án giảngdạy nhằm phát huy tích cực và chủ động học tập của HS Dùvây, vẫn có một bộ phận GV vẫn chỉ dừng lại với những giáo

án cũ, bằng lòng với những phương pháp giảng dạy truyềnthống như thuyết trình, đàm thoại Thực trạng trên đòi hỏingười GV GDCD trong nhà trường phổ thông cần phải pháttăng cường đổi mới phương pháp pháp giảng dạy, khôngngừng phát huy tính tích cực, sáng tạo của HS trong học tập

Nhiệm của GV giảng dạy không chỉ dừng lại ở việc soạnthảo chi tiết, cụ thể, mà còn phải phát huy vai trò thiết kế, tổchức tiết dạy như thế nào nhằm lôi kéo, kích thích HS thamgia vào quá trình tự khám phá, chiếm lĩnh tri thức Khi HScảm thấy thật sự hứng thú với tiết dạy, thì các em mới ghi nhớbài tốt hơn, chủ động, sáng tạo vận dụng nguồn tri thức đó

Việc đổi mới các phương pháp giảng dạy cũng chỉ nhằmmục tiêu làm các em HS nhiệt tình tham gia vào hoạt động

học tập, huy động mọi vốn hiểu biết, kiến thức để tìm hiểu bàihọc, tạo cơ hội cho các em được bày tỏ quan điểm, ý kiến cácnhân về nội dung bài học

Vấn đề giúp HS gần gũi với thực tiễn môn học là một vấn đề tất yếu mà cả nền giáo dục phải ra sức xây dựng bồi đắp Tuy nhiên, khi đưa nội dung môn học theo sát thực tiễn GV cần chú ý khắc phục những lỗi sau:

Thứ nhất, những kiến thức liên hệ còn bị gò ép, khiên

cưỡng thiếu phù hợp, có khi thiếu cả tính chân thực lịch sử

Thứ hai, những dẫn chứng liên hệ nhiều nhưng không

tinh, không có tính điển hình phổ biến GV ham kể, ham trưngnhững mẩu chuyện, những hình ảnh xa xôi lạ lẫm, xemthường bỏ qua những dẫn chứng gần gũi, thân quen giàu tínhthực tế khiến tính thuyết phục bị mất đi nhiều

Thứ ba, các dẫn chứng liên hệ không được sử dụng đúng

lúc, đúng chỗ, mang nặng tính minh họa chứ không phải tồntại đúng theo nghĩa là một phương pháp giảng dạy Đúng ranhững dẫn chứng phải được sử dụng như một phương tiệntrọng yếu để hướng HS tự mình đi đến nhận thức khái niệmmột cách tự nhiên, sâu sắc thì ngược lại nhiều GV chủ yếu lại

dựa vào sách giáo khoa và HS chỉ cần phát biểu những nộidung có sẵn trong sách, sau đó mới giảng giải rồi cùng các emdẫn chứng liên hệ một cục

Thứ tư, các dẫn chứng vừa ít vừa khô khan, các GV ngại

tìm đến những dẫn chứng minh họa mới và sinh động hơn,cập nhật biến đổi xã hội hơn; bằng những mẩu chuyện hấpdẫn với cách kể đầy sức lôi cuốn kèm theo những lời phântích giảng giải ngắn gọn xúc động, khiến chúng có xác màkhông có hồn HS ngồi nghe rồi lại quên ngay Không mộtchút hưng phấn, không một sự tò mò nào thức dậy được trongcác em thì làm sao những tiềm thức đạo đức công dân trongcác em có thể được lóe sáng, được định hình

Thứ năm, các dẫn chứng liên hệ thực tế chưa được chú ý

khêu gợi, phát huy từ phía HS Nhu cầu tự bộc lộ những chínhkiến, suy nghĩ, băn khoăn, thắc mắc của các em hầu như chưađược chú ý tới, hoặc được thông qua một cách qua loa Các dẫnchứng liên hệ do vậy chưa phong phú đa dạng, chưa rộng, chưasâu, chưa tạo được sự bất ngờ sinh động, sự rung cảm trongnhận thức về mối tương giao giữa lý thuyết và thực tế từ thẳmsâu tâm can học trò Nói cách khác, trong trường hợp này vai

trò chủ thể của việc liên hệ thức tế vẫn thuộc về các thầy cô chứchưa phải các em

Thứ sáu, các dẫn chứng chưa được liên hệ trình bày với

một tâm thế nồng cháy mà còn dừng ở mức thông báo lạnhlùng nên đã không tạo được chất men kích thích thuyết phụchưng phấn trong lòng HS Những dẫn chứng GV sử dụng phảimang tính liều lượng, để bài học vẫn sinh động, mà vẫn đảmbảo không làm phân tán sự chú ý của các em

Thứ bảy, GV cũng cần tận dụng tối đa ưu thế của

phương tiện DH, công cụ DH hiện đại Việc lựa chọn và sửdụng hợp lý các phương tiện DH, công cụ DH, nhất là cácphương tiện công nghệ thông tin, có thể nối dài “cảm giác”,hứng thú với bài học cho HS, tăng cường tính tích cực, chủđộng của HS với môn học Ngoài ra, GV có thể khuyến khích,hướng dẫn HS tự chinh phục các công cụ DH sẵn có tại nhà,hoặc tự chế đồ dùng dạy học chuẩn bị cho mỗi buổi học

Giá trị của việc ứngdụng việc dạy và học tựgiác và tích cực là vấn đềkhông thể bàn cãi, mà sự

nghiệp đổi mới giáo dụcđang hướng đến Đó là vấn

có của cấp học nào, mônhọc nào Thành quả củaviệc dạy và học tích cực làgóp phần xây dựng năng lựctích cực, sáng tạo trong hoạtđộng học tập và xử lýnhững tình huống mang tính

cá nhân trong thực tế, kíchthích HS giải quyết vấn đềtheo hướng lập luận logic,giúp các em có thái độ tíchcực với vấn đề chọn lựa vàđịnh hướng nghề nghiệp

- Một số biện pháp cơ bản thực hiện Giáo dục đạo đức kinh doanh trong dạy học môn Giáo dục công dân ở trường Trung học phổ thông An Khánh Cần Thơ

- Lựa chọn nội dung dạy học môn Giáo dục công dân

để tích hợp nội dung giáo dục đạo đức kinh doanh ở trường Trung học phổ thông An Khánh Cần Thơ

Trong chương trình GDCD phần Công dân với kinh tếhiện hành không có nội dung nào, bài học nào về đạo đứckinh doanh Vì thế, để thực hiện việc tích hợp nội dung giáodục kinh doanh GV phải nghiên cứu kỹ lưỡng nội dung cácbài học của môn GDCD phần công dân với kinh tế, tìm rađược những đơn vị kiến thức có liên quan đến nội dungGDĐĐKD từ đó xác định mục tiêu tích hợp cũng như phươngthức thực hiện tích hợp cho hiệu quả.

Cần chú ý đến một số trường hợp sau đây:

- Với những bài chứa đựng những nội dung có thể trựctiếp thực hiện GDĐĐKD thì GV phải chủ động đưa nhữngnội dung giáo dục này vào trong quá trình giảng dạy bài học

Ví dụ: dạy bài Canh tranh bài Hàng hóa tiền tệ

- Với những đơn vị kiến thức có thể liên hệ với vấn đềđạo đức kinh doanh, GV có thể dùng các câu chuyện, tìnhhuống, ví dụ để khai thác lồng ghép nội dung giáo dục đạođức kinh doanh

Ví dụ: dạy bài Tăng trưởng và phát triển kinh tế Khikhai thác nội dung phát triển bền vững có thể lồng ghép nội

dung cần thiết phải kinh doanh có đạo đức để góp phần pháttriển bền vững doanh nghiệp nói riêng và bền vững toàn bộnền kinh tế nói chung.

Dưới đây, chúng tôi xin giới thiệu một số địa chỉ có thểtích hợp nội dung GDĐĐKD trong dạy học môn GDCD phần

“Công dân với kinh tế”:

Bài

Số Tiế t

Kiến thức trọng tâm

Bài học đạo đức kinh

cơ bản củaquá trìnhsản xuất

Bài học về tôn trọng con người và kết tinh lao động trong sản phẩm hàng hóa Tôn trọng con người

được thể hiện trong việcdoanh nghiệp có sự tôntrọng và chăm lo cho lợi íchchính đáng của người laođộng như: đảm bảo sự bìnhđẳng giữa mỗi người lao

Bài học đạo đức kinh

doanh

động với nhau, giữa doanhnghiệp với người lao động…Tôn trọng sản phẩm đượctạo từ sức lao động, tức làtôn trọng người lao động

2 Phát triểnkinh tế và ýnghĩa củaphát triểnkinh tế đốivới cá nhân,gia đình và

xã hội

- GDĐĐKD gắn với trách nhiệm xã hội: Chủ doanh

nghiệp cần tuân thủ : nhữngchuẩn mực, quy tắc, nhữngvấn đề chung của xã hội như:bảo vệ môi trường, xóa bỏ sựphân biệt mất bình đẳng vềgiới, đảm bảo công bằng và

an sinh xã hội cho người laođộng… thông qua hoạt độngkinh tế của bản thân mà gópphần thúc đẩy sự phát triển

Số Tiế t

Kiến thức trọng tâm

Bài học đạo đức kinh

doanh thường được thể hiệnqua qua việc xã hội lên án

hoặc tẩy chay những thủ

đoạn làm ăn gian dối, lừa gạt

để kiếm lời, hoặc kiểu kinhdoanh chụp giật mang tínhtạm thời và không thể manglại giá trị bền vững cho cácbên chủ thể kinh doanh.Tậptrung lấy giá trị giá trị sử dụngcủa hàng hóa làm chất lượng,

có thể ứng dụng khoa học kĩthuật để nâng cao lượng giá

Số Tiế t

Kiến thức trọng tâm

Bài học đạo đức kinh

doanh

trị, thông qua đó nâng giá cảđem lại lợi nhuận cho doanhnghiệp , tránh việc chỉ sảnxuất hàng hóa nhằm chạytheo lợi nhuận

Tiền tệThị trường Trong hoạt động kinh doanh

chữ tín được xem là yêu cầuhàng đầu, bởi lẽ nó là cơ sở

để đảm bảo những lợi íchkinh tế sẽ được thực hiện đầy

đủ và bền vững Trong kinhdoanh phải xem trọng chữ tín

Bài học về tôn trọng con người và kết tinh lao động trong sản phẩm hàng hóa ,

Số Tiế t

Kiến thức trọng tâm

Bài học đạo đức kinh

vi kinh doanh phi pháp ảnhhưởng đến nền kinh tế,không trốn thuế, không sửdụng sản phẩm có bản quyềnkhi chưa được quyền, hoặc

có hành động quảng cáo sảnphẩm không đúng với sự thật Tôn trọng sản phẩm đượctạo từ sức lao động, tức là

Bài học đạo đức kinh

và sự quan tâm đến lợi íchcủa người lao động, ngườitiêu dùng và toàn xã hội, sựkhiêm tốn thúc đẩy chủ thểkinh doanh biết tự nỗ lựcvươn lên, đổi mới sáng tạo

để khẳng định mình trongcái tiến bộ, biết tự trọngtrong danh dự của bản thân

và doanh nghiệp, từ đóvươn lên trong vấn đề xemtrọng lợi ích và nhân phẩm

Bài học đạo đức kinh

doanh

của người khác Đức tínhkhiêm tốn hướng chủ thểkinh tế đến những giá trịnhân ái, vị tha và lối sốnglành mạnh Bên cạnh, đứctính khiêm tốn, chủ thể kinh

tế còn cần phải có phẩmchất của lòng dũng cảm, đểdám đương đầu với nhữngkhó khăn thách thứ, dámvượt qua để đấu tranh vớibất công và sai trái Dũngcảm không phải là nhữnghành động mù quáng, dạidột, thiếu suy nghĩ mà nóphải là những hành vi đượcsinh ra từ lòng quyết tâm

Số Tiế t

Kiến thức trọng tâm

Bài học đạo đức kinh

Bài học về trách nhiệm của chủ thể kinh doanh

Nghiên cứu sự biến động củagiá cả và thị trường, ứngdụng cải tiến kĩ thuật và côngnghệ và sản xuất, để hợp lýhóa trong khâu sản xuất, đểtăng thêm giá trị cho sảnphẩm, tạo thế cạnh tranh tích

Số Tiế t

Kiến thức trọng tâm

Bài học đạo đức kinh

Cái đích cuối cùng của cạnhtranh hay trao đổi chính là lợinhuận, vì thế cần tạo ra 1 môitrường lành mạnh, minh bạch

là 1 vấn đề nan giải Để có được môi trường lý tưởng cho kinh danh cần có được tính trung thực và bài học về

sự cân bằng của chủ thể kinh doanh Trung thực ở đây là

việc chấp hành đầy đủ phápluật của nhà nước phải camkết trung thực trong khâu sảnxuất và buôn bán sản phẩmđến tay người tiêu dùng,không sản xuất hàng giả,hàng kém chất lượng, không

Bài học đạo đức kinh

doanh

buôn bán hàng lậu, hàngquốc cấm hoặc những hành

vi kinh doanh phi pháp ảnhhưởng đến nền kinh tế,không trốn thuế, không sửdụng sản phẩm có bản quyềnkhi chưa được quyền, hoặc

có hành động quảng cáo sảnphẩm không đúng với sự thật

; Hành vi không trung thựccũng có thể kể đến hành vi ănhối lộ, tham ô, thụt két củadoanh nghiệp Vì đồng tiền

mà bán rẻ lương tâm, khôngbiết điểm dừng

Tính haimặt của

Có thể nói kinh doanh có đạo đức gắn liền với cạnh

Số Tiế t

Kiến thức trọng tâm

Bài học đạo đức kinh

doanh

cạnh tranh tranh lành mạnh, kể cả việc

tôn trọng đối thủ Bên cạnhlợi nhuận đặt ra, thì giá trịđạo đức nhân ái, tôn trọngđối thủ vẫn là vấn đề cốt lõiduy trì 1 nền kinh tế cùngphát triển bền vững

hệ cung cầutrong sảnxuất và lưuthông hànghóa

Bài học về trách nhiệm của chủ thể kinh doanh với xã hội, thông qua bàn tay điều

tiết của nhà nước cần tự tổchức sản xuất, xuất bán theođúng nhu cầu của người tiêudùng và xã hội Tránh trườnghợp bất ôn cả về giá cả và thị

Số Tiế t

Kiến thức trọng tâm

Bài học đạo đức kinh

nghiệp hóa

và hiện đạihóa đấtnước

Tính tất yếukhách quan

và tác dụngcủa côngnghiệp hóa,hiện đại hóaNội dung

cơ bản củaCNH, HĐH