NGUYÊN tắc và BIỆN PHÁP GIÁO dục kỹ NĂNG SỐNG TRONG dạy học môn GDCD PHẦN CÔNG dân với đạo đức ở TRƯỜNG PTDTNT QUẢNG NAM

- Nguyên tắc cơ bản trong việc giáo dục kỹ năng sống trong dạy học môn GDCD phần "Công dân với đạo đức"ở Trường PTDTNT Quảng Nam - Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu môn học Mục tiêu và nội d

NGUYÊN TẮC VÀ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KỸ

NĂNG SỐNG TRONG DẠY HỌC MÔN GDCD PHẦN CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC

Ở TRƯỜNG PTDTNT

QUẢNG NAM

- Nguyên tắc cơ bản trong việc giáo dục kỹ năng sống trong dạy học môn GDCD phần "Công dân với đạo đức"

ở Trường PTDTNT Quảng Nam

- Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu môn học

Mục tiêu và nội dung môn GDCD phần “Công dân vớiđạo đức” rất thuận lợi cho việc giáo dục các kỹ năng sống cho

HS Vì vậy, có thể giáo dục kỹ năng sống cho HS trong tất cảcác bài học của phần này

Việc giáo dục kỹ năng sống trong dạy học môn GDCDphần "Công dân với đạo đức” phải đảm bảo mục tiêu môn học

là yêu cầu bắt buộc đối với GV Các kỹ năng sống được GVlựa chọn giáo dục cho HS trong bài học phải thật sự phù hợp,điển hình và nó giúp cho HS khắc sâu thêm làm kiến thức bàihọc; luyện tập, thực hành, ứng dụng kĩ năng và rõ ràng hơn vềthái độ theo mục tiêu đã định của bài học Việc làm này nhấtthiết không được làm “chệch hướng” mục tiêu bài học

Bằng cách sử dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học tíchcực GV có thể rèn luyện cho HS các kỹ năng tự nhận thức,đánh giá hành vi đạo đức của bản thân và của người khác ở

mọi lúc, mọi nơi trong cuộc sống hàng ngày và biết tự điềuchỉnh, hoàn thiện chính mình theo các chuẩn mực đạo đức xãhội đặt ra Từ đó, biết tôn trọng các giá trị đạo đức xã hội; cótình cảm và niềm tin đối với các quan điểm đạo đức đúng đắn,mạnh dạn phê phán các thái độ và hành vi đạo đức “lệchchuẩn” và nổ lực không ngừng học tập, rèn luyện hoàn thiệnnhân cách người học sinh, đáp ứng mục tiêu đào tạo THPT.Luật Giáo dục số 38/2005/QH11 ngày 14 tháng 6 năm 2005của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Namkhẳng định: “Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp họcsinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ

và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năngđộng và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam

xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân;chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sốnglao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”{38, 6}

Thực hiện tốt nguyên tắc đảm bảo mục tiêu môn học trong

việc giáo dục kỹ năng sống trong dạy học môn GDCD phần

“Công dân với đạo đức” ở Trường PTDTNT Quảng Nam làgóp phần quan trọng trong việc hình thành, củng cố, phát triển

và nâng cao kỹ năng sống, nâng cao ý thức đạo đức cho các

em HS, giúp các em vững tin bước vào đời

- Nguyên tắc đảm bảo hoạt động tương tác, trải nghiệm

- Kỹ năng sống không có sẵn, mà nó được hình thành quaquá trình giáo dục, rèn luyện, được tích luỹ dần dần khi thamgia vào các hoạt động với người khác, với cộng đồng, xã hội.Đối với HS trường PTDTNT các kỹ năng sống của các emphần lớn được hình thành và phát triển thông qua hoạt độnghọc tập, lao động, sinh hoạt đời sống tập thể khu KTX, cáchoạt động đoàn thể trong nhà trường, cụm trường, địa phươngnơi trường “đóng chân” Thực tế cho thấy, những HS là cán

bộ lớp, cán bộ Đoàn kỹ năng giao tiếp,… của các em luôn nổitrội hơn hẳn những HS không tham gia hoạt động.“Tôi nghethì tôi quên Tôi thấy thì tôi nhớ Tôi làm thì tôi hiểu”{26 , 6}

HS học tốt nhất các kỹ năng sống qua thực hành có sựhướng dẫn của GV Muốn vậy, GV nên thực hiện: Dạy bằngcách hỏi chứ không dạy bằng cách kể; nêu những câu hỏi cótrình độ cao hơn, buộc học sinh phải lập luận; đưa ra nhữngbài tập nhiều cấp độ, chú trọng vận dụng ở cấp độ cao để pháttriển tư duy sáng tạo cho các em

Kinh nghiệm HS có được khi hành động trong các tìnhhuống “thực” sẽ giúp các em dễ dàng sử dụng các kiến thức,

kỹ năng vào những tình huống xảy ra tương tự ở gia đình, nhàtrường, cộng đồng….Điều này mang lại ích lợi thiết thực chocác em “Ngọc càng mài càng sáng”, “Đi một ngày đàng họcmột sàng khôn” Do đó, GV cần tổ chức cho HS được thamgia nhiều hoạt động cả trong và ngoài giờ học, tạo cơ hội chohọc sinh bày tỏ chính kiến, thực hiện hành vi cá nhân, tự trảinghiệm… hình thành thế giới quan, niềm tin đạo đức, tạo nên

sự thay đổi lớn trong nhận thức và hành động

Vì vậy, để giáo dục kỹ năng sống hiệu quả cần đảm bảonguyên tắc tương tác, trải nghiệm

- Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn.

Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn yêu cầu gắn nội dunggiáo dục kỹ năng sống với thực tiễn cuộc sống để HS dễ dàngnhận biết và áp dụng trong các sự việc xảy ra tương tự Từ đóhình thành ở các em khả năng xử thế trước những sự việc khókhăn phát sinh trong thực tế cuộc sống

Trong khi giáo dục các kỹ năng sống, GV cần cho HSnhận thấy việc có được kỹ năng đó giúp ích gì cho các em,cộng đồng, xã hội và cách thức thực hiện kỹ năng đó.

Ví dụ: Khi giảng dạy về phạm trù “nghĩa vụ”, bên cạnhviệc truyền đạt những kiến thức cơ bản về “nghĩa vụ”, GVtruyền đến HS thông điệp: mỗi cá nhân gắn với nhiều nghĩa

vụ khác nhau: nghĩa vụ của con đối với ông, bà, cha, mẹ;nghĩa vụ của công dân đối với Tổ Quốc; nghĩa vụ củangười HS đối với nhà trường; nghĩa vụ của anh chị lớp trênđối với các em lớp 10 mới nhập học tại trường trong việchướng dẫn nề nếp sinh hoạt ở khu KTX, lớp học, nhà ăn tậpthể (ở trường DTNT Quảng Nam);…

Thực hiện nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn cần để HSchủ động tìm hiểu kiến thức và rèn luyện năng lực hành động

để giải quyết vấn đề của cuộc sống Tăng cường việc học tậptheo nhóm tạo điều kiện HS giúp nhau học tập, trao đổi kinhnghiệm đã có, tư duy sáng tạo ra cái mới, làm theo cái tốt đẹp,nhân ái, nghĩa tình…

Ví dụ: Khi dạy đơn vị kiến thức “nghĩa vụ”, GV cho HSthảo luận nhóm về các tình huống:

“Nếu tối nay, một bạn ở cùng phòng em bị sốt cao emphải làm gì?

-Nguyên tắc đảm bảo phù hợp đặc điểm tâm lý, nhận thức của HS dân tộc thiểu số.

Giáo dục kỹ năng sống trong môn GDCD phần “Công

dân với đạo đức” cho HS ở Trường PTDTNT tỉnh QuảngNam muốn đạt chất lượng, một trong những nguyên tắc có ýnghĩa “nền tảng” đó là đảm bảo phù hợp đặc điểm tâm lý,nhận thức của HS dân tộc thiểu số

Để thực hiện tốt nguyên tắc này, GV cần phải hiểu rõ vềHS: môi trường HS sinh sống với những phong tục, tập quán,truyền thống, điều kiện kinh tế, xã hội; tâm lý lứa tuổi; khảnăng lĩnh hội tri thức của HS; những kỹ năng sống đã có…

HS các dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Nam, sinh sống ở bảnlàng miền núi vùng cao của tỉnh, các em rất thật thà, trungthực; yêu mến thầy, cô, bạn bè, người thân, gắn bó với làngbản, quê hương; trọng tín nghĩa, sống tình cảm Trong lốisống thích tự do, ghét bị ràng buộc, gò bó bởi những nội quy,quy định Bên cạnh những đức tính tốt, còn bị ảnh hưởngnặng nề của những thói quen chưa tốt và những phong tục, tập

quán lạc hậu như: uống rượu, hút thuốc lá, kết hôn sớm… vàtâm lý tự ti, mặc cảm, dễ tin người, kiềm chế cảm xúc kémcủa nhiều em dễ dẫn đến hành động nông nổi

Để phát huy những mặt tích cực, hạn chế thấp nhất nhữngtiêu cực về tâm lý, nhận thức của các em GV không dạynhững vấn đề quá phức tạp, trừu tượng, gây khó hiểu hoặchiểu sai, làm cho HS không thấy hứng thú trong học tập, khótiếp thu, dẫn đến chán nản mà GV nên chọn nội dung kiếnthức, kỹ năng cần rèn luyện phù hợp với khả năng nhận thứccủa HS Nên bắt đầu từ dễ đến khó nhưng không quá “dễ”hoặc quá “cũ” nhằm thoả mãn mong muốn được khám phá

“cái mới” của HS Khuyến khích, động viên HS áp dụng kiếnthức và thực hiện tốt các kỹ năng đã học vào giải quyết nhữngviệc xảy ra trong đời sống để tăng lòng tự tin vào bản thân Từ

đó, các em sẽ tăng tính tự giác, sáng tạo nâng cao ý thức đạođức, biết sống vì mọi người

Ví dụ: Trong bài 15 “Công dân với một số vấn đề cấp

thiết của nhân loại”

Khi tổ chức cho HS tìm hiểu khái niệm “Ô nhiễm môitrường và trách nhiệm của công dân trong việc bảo vệ môitrường” {8,103} GV cho HS xem một số hình ảnh:

- Rừng cây PơMu ở huyện Nam Giang tỉnh Quảng Nam bị

HS em nghĩ mình phải làm gì để bảo vệ môi trường?

- Các nhóm biện pháp cơ bản nâng cao việc Giáo dục kỹ năng sống trong dạy học môn GDCD dân phần "Công dân với đạo đức" ở Trường PTDTNT tỉnh Quảng Nam.

- Nhóm biện pháp chuẩn bị nội dung, phương thức thực hiện giáo dục kỹ năng sống trong dạy học môn GDCD phần

"công dân với đạo đức"ở Trường PTDTNT tỉnh Quảng Nam

- Lập Kế hoạch giảng dạy của từng bài học:

“Kế hoạch giảng dạy của một bài học cụ thể hay còn gọi

là thiết kế bài giảng hoặc soạn giáo án Đây là thuật ngữ đểchỉ một công việc mà người GV phải chuẩn bị trước khi lênlớp giảng dạy bài học đó”.{23,75}

- Các yêu cầu, nguyên tắc khi GV soạn giáo án:

“ Xác định chính xác và cụ thể mục tiêu bài học cả vềkiến thức, kỹ năng, thái độ Trong đó, mục tiêu kiến thức ghi

rõ những trọng tâm về kiến thức mà HS phải nắm vững với 6mức độ nhận thức(nhận biết, thông hiểu, vận dụng, phân tích,tổng hợp, đánh giá); mục tiêu kỹ năng phải mô tả, phân tíchđược hiện tượng, ghi nhớ và vận dụng kiến thức với 2 mức độ(làm được và thông thạo); mục tiêu thái độ phải đạt đượcnhững yếu tố về thế giới quan, những nét phẩm chất đạo đức,những hành vi xã hội tốt đẹp Các mục tiêu phải được biểu đạtbằng động từ cụ thể, có thể lượng hoá được”.{23,76}

GV cần xác định kiến thức trọng tâm, phân tích kiến thứcnào cơ bản HS cần nắm vững trên lớp, những nội dung nàohướng dẫn tự HS nghiên cứu ở nhà Tuân thủ SGK về mặt nộidung tri thức, đồng thời GV cần phải sáng tạo về hình thức

thể hiện; hiểu biết nhiều và chắc chắn những tri thức cầntruyền thụ và thực tiễn cuộc sống đang xảy ra; nắm bắt sởthich, ước muốn của HS; linh hoạt, khéo léo điều khiển quátrình học tập theo hướng những mục tiêu đã được xác định.

* Xác định các kỹ năng sống được giáo dục trong bài.

GV xác định, lựa chọn các loại kỹ năng cần rèn luyệncho các em qua bài học Các kỹ năng sống được giáo dụctrong từng hoạt động của tiết học phải là kỹ năng nổi trội, cầnthiết đối với các em mà HS chưa có được, cần phải bổ sunggấp để đáp ứng yêu cầu cấp thiết của cuộc sống

Với đối tượng HS là người dân tộc thiếu số, việc giáo dục

kỹ năng sống cho các em càng trở nên cấp bách GV cần tiếptục có biện pháp phát huy những kỹ năng đã có ở HS, đồngthời tập trung trang bị cho các em những kỹ năng còn hạnchế, để các em có thêm kỹ năng chung sống thân thiện, cùngnhau phát triển bản thân một cách tốt hơn về học tập, rènluyện, tu dưỡng đạo đức, lối sống…giúp các tự tin, trưởngthành hơn trong “mái nhà chung - nội trú”

Một số kỹ năng sống cần hình thành cho HS Trường PTDTNT tỉnh Quảng Nam qua môn học GDCD phần “Côngdân với đạo đức” như sau:

Kỹ năng tự lập; Kỹ năng tự nhận thức bản thân, tự hoàn

thiện bản thân; Kỹ năng giao tiếp- hoà nhập cuộc sống; Kỹ

năng giải quyết xung đột; Kỹ năng đồng cảm, chia sẻ; Kỹnăng tư duy phê phán; Kỹ năng kiên định; Kỹ năng tư duysáng tạo; Kỹ năng tự học; Kỹ năng giữ kỉ luật, kỷ cương

*Nội dung của một số kỹ năng cụ thể:

- Kỹ năng Tự lập: là kỹ năng HS biết tự chăm sóc bản

thân như: vệ sinh cá nhân; tổ chức phòng ở theo hướng nếpsống quân sự hóa: gấp chăn màn, quần áo, giày dép ; giữgìn sức khỏe, xây dựng lối sống khoẻ mạnh; vượt qua bệnhtật; lao động tạo cảnh quan môi trường

- Kỹ năng Tự nhận thức giá trị của bản thân, tự hoàn thiện bản thân

“ Nếu mỗi cá nhân đều hiểu về bản thân mình tốt, cá nhân

đó có thể chấp nhận hoặc thay đổi bản thân mình Chỉ khi

nhận thức rõ, hiểu rõ về mình, cá nhân mới nhận ra điều chưaphù hợp để hướng đến thay đổi, thích ứng”{50, 135}

Tự nhận thức rõ về bản thân như điểm mạnh, điểm yếu:lòng thương người, sự quan tâm đến người khác; trung thực;siêng năng, chăm chỉ; ham học hỏi, chấp nhận thử thách vàluôn vượt khó… hoặc ngược lại là sự vô tâm, ích kỉ; ỷ lại,dựa dẫm người khác; dối trá; lười biếng; nản chí trước khókhăn… giúp cho các em chọn lựa được giải pháp, hướng đi,

có kế hoạch “sửa mình” Tự nhận thức là “nền móng” giúp tađiều chỉnh bản thân để ngày càng tiến bộ hơn; thiết lập mốiquan hệ bền chặt với mọi người chung quanh, tăng lòng tựtin Đồng thời biết học tập và làm theo những tấm gương

“Người tốt, việc tốt” để bản thân ngày một tiến bộ hơn, hoànthiện hơn

- Kỹ năng Giao tiếp - hoà nhập cuộc sống

Giáo dục cho học sinh kỹ năng giao tiếp là giúp các emhiểu được các quy tắc giao tiếp chung và có năng lực thựchiện giao tiếp hàng ngày Nó là hành trang quan trọng mangđến thành công cho cá nhân Biết ứng xử có văn hoá; biếtchia vui, sẻ buồn; học cách lắng nghe tích cực, sẵn sàng chia

sẻ những tâm tư, nguyện vọng, những uẩn khúc trong cuộcsống học tập, sinh hoạt của các em với bạn bè, thầy cô giáo,gia đình; biết quan tâm, thấu cảm với người khác; sẵn sànggiúp đỡ người khác và mạnh dạn nhận sự giúp đỡ của ngườikhác khi cần thiết

- Kỹ năng Tư duy phê phán

Tư duy phê phán là năng lực và thái độ luôn đánh giá và

đưa ra những nhận định khách quan, hợp lý dựa trên lý lẽ vàbằng chứng hơn là dựa trên tình cảm.Về cơ bản người có kỹnăng đánh giá hiểu vấn đề thấu đáo, toàn diện và có tính xâydựng Để phát triển kỹ năng này khi đứng trước mỗi sự việcchúng ta cần tìm hiểu kỹ, thu thập đầy đủ thông tin, bằngchứng, kiểm tra độ chính xác các thông tin, bằng chứng đó,tiến hành phân tích, đánh giá Nên tránh suy nghĩ cảm tính,đơn giản hoá vấn đề để đưa ra đánh giá khách quan

- Kỹ năng Kiên định

Kỹ năng kiên định là kỹ năng thực hiện bằng được những

gì mình muốn hoặc biết cách từ chối trước những hành độngtiêu cực bằng thái độ tôn trọng, đúng mực Có được sự kiênđịnh giúp các em làm chủ tình huống, kiên trì, nhẫn nại, bình

tĩnh, sáng suốt, kiềm chề tốt cảm xúc, hạn chế được tính hiếuthắng nhất thời hoặc sự nhu nhược, phục tùng, lệ thuộc vàongười khác

- Dự kiến các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực có

thể sử dụng trong bài

Trong phương pháp dạy học tích cực, HS tự mình tìm

hiểu kiến thức chưa biết dưới sự hướng dẫn của GV HS trựctiếp xem xét, đánh giá, cùng bàn bạc và xử lý những vấn đềsát với thực tế đời sống đã được giáo viên nêu ra theo cáchnghĩ của mình, trên cơ sở đó hình thành kiến thức, kỹ năngmới

Giáo dục kỹ năng sống cho HS qua môn GDCD phần

“Công dân với đạo đức” là việc GV “Sử dụng các phươngpháp và kỹ thuật dạy học tích cực để tạo điều kiện, cơ hội cho

HS được thực hành, trải nghiệm kỹ năng sống trong quá trìnhhọc tập.{6,27}

Dự kiến trước các phương pháp sẽ được dùng trong bàigiúp người dạy “làm chủ” trong việc điều khiển tiết tiết học;

tổ chức, chỉ đạo HS khám phá tri thức, thực hành kỹ năngsống theo mục tiêu, kế hoạch đã định

Qua các câu hỏi gợi mở kích thích, lôi cuốn các em thamgia “cuộc sống thực”; qua các câu chuyện cảm động, tạo xúccảm cho các em; qua hoạt động nhóm các em được học hỏilẫn nhau, được bày tỏ chính kiến và tranh luận với các bạn,tăng thêm sự hiểu biết và tình đoàn kết…

- Dự kiến và chuẩn bị các phương tiện dạy học sử dụng

trong bài

“Phương tiện dạy học có ý nghĩa rất quan trọng trong quátrình dạy học, nó góp phần tích cực trong việc làm tăng hiệuquả của phương pháp dạy học Bởi vì, dạy học có sử dụngphương tiện tăng khả năng tiếp thu bài của học sinh, việc họctập được gắn kiến thức lí luận với thực tiễn, khuyến khích HSchuyển giao những điều đã học qua phương tiện, cuốn hút họcsinh tham gia tích cực vào bài học, không khí lớp học sôi nổi,chất lượng giờ học được nâng cao”{23,205}

Xuất phát từ đặc điểm nhận thức cảm tính, tư duy trực quanhình ảnh của đối tượng HS là người dân tộc thiểu số Khichuẩn bị các phương tiện GV cần phải có sự sáng tạo, linhhoạt, lựa chọn các phương tiện mà các em có thể tiếp xúc trựctiếp bằng “mắt nhìn, tai nghe, tay sờ”, hấp dẫn, lôi cuốn, tạo

hứng khởi, cảm xúc mạnh, tập trung chú ý; Để tiết học thêmsinh động và hiệu quả hơn GV cần sử dụng đa dạng phươngtiện dạy học như: Máy chiếu, băng đĩa, phim, số liệu, sơ đồ,phiếu học tập… liên quan đến bài học.

Khi sử dụng các phương tiện trên cần chú ý phải phù hợpnội dung bài học, kỹ năng sống cần phát triển cho HS và sửdụng hợp lý, để nó trở thành “trợ thủ” đắc lực của các phươngpháp dạy học

- Tiến trình dạy học: Gồm các bước sau đây:

1 Bước ổn định tổ chức lớp

2 Bước kiểm tra bài cũ

3 Bước dạy bài mới

3.1 Khởi động (Định hướng hay giới thiệu bài)

3.2 Kết nối (Hoạt động hình thành kiến thức)

3.3 Hoạt động luyện tập

3.4 Hoạt động vận dụng

3.5 Hoạt động mở rộng

3.6 Hoạt động đánh giá

3.7 Hướng dẫn hoạt động tiếp nối (ở nhà)

- Nhóm các phương pháp, kĩ thuật, hình thức dạy học phù hợp

Để nâng cao chất lượng giáo dục, phát triển kỹ năng sống

cho HS trong quá trình dạy học môn GDCD phần “Công dânvới đạo đức”, GV cần tăng cường sử dụng các phương pháp

và kỹ thuật dạy học có ưu thể nổi trội trong việc phát huy tínhtích cực học tập nhằm phát triển năng lực cho HS

- Nhóm các phương pháp dạy học tích cực

Phương pháp trực quan

“Trực quan là phương pháp dạy học trong đó GV sử dụng

các phương tiện trực quan tác động trực tiếp đến cơ quan cảmgiác của HS, nhằm tổ chức cho HS tri giác một cách có chủđích, có kế hoạch, tạo khả năng cho HS theo dõi tiến trình và

sự biến đổi diễn ra trong đối tượng quan sát trên cơ sở đónâng cao chất lượng của bài học”{23,150}

Tuỳ theo mục tiêu, yêu cầu, kỹ năng sống cần giáo dụccho HS của tiết học mà GV sử dụng tài liệu trực quan phù

hợp, điển hình, đưa ra đúng thời điểm, sát với từng vấn đềgiảng dạy, đảm bảo chính xác, chân thực, rõ ràng Nên có sựkết hợp nhuẫn nhuyễn phương pháp này với các phương phápkhác để bài giảng hiệu quả hơn “Nhiều phương pháp chonhiều kỹ năng và tăng thú vị” {26 ,131}

Ví dụ: Bài “Công dân với tình yêu hôn nhân và gia đình”

Để HS tìm hiểu “chế độ hôn nhân ở nước ta hiện nay làchế độ hôn nhân mới, tốt đẹp với hai nội dung cơ bản: hônnhân tự nguyện và tiến bộ; hôn nhân một vợ một chồng, vợchồng bình đẳng”{8, 80-81}

* GV cho HS quan sát video “Hệ luỵ đau lòng từ tìnhtrạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống vùng dân tộc thiểu

“Người Thầy là tấm gương để trò soi vào, để trò học làmtheo Chính vì vậy không phương pháp nào hiệu quả bằngphương pháp “Dùng nhân cách để giáo dục nhân cách” “Những người dạy nội dung giá trị sống và kỹ năng sống cầncàng là tấm gương mẫu mực về hành vi, lời ăn, tiếng nói, cáchứng xử, cách giải quyết vấn đề…Đây là yêu cầu rất cao và đòihỏi mỗi người Thầy cũng luôn tự rèn luyện mình để công tácgiáo dục học trò hiệu quả hơn ”{50,103}

Để giáo dục HS hiệu quả người Thầy nên rèn luyện bảnthân: biết tự nhận thức về chính mình, điểm mạnh, điểmyếu…; tư duy sáng tạo, có kỹ năng lắng nghe tốt, tôn trọng ýkiến của HS, tránh vội vàng phê phán HS đúng hay sai vàkhông áp đặt ý kiến của mình; tạo điều kiện cho HS tranhluận, cạnh tranh lành mạnh và kết luận ý chính; luôn tạo đượcbầu không khí dân chủ, thoả mái trong lớp học…

Bên cạnh sự nổ lực rèn luyện nhân cách người Thầy để cóthái độ đúng mực đối với mọi việc Dựa vào mục tiêu, nộidung của từng bài học mà GV lựa chọn những tấm gươngđiển hình trong đời sống thực, có thể là những tấm gương từ

HS trong lớp, trong trường, từ các cá nhân trong cộng đồngnhư những tấm gương “Cõng bạn đến trường”, “Xả thân cứu

bạn”, “Hi sinh vì Tổ Quốc của các anh hùng Liệt sĩ” Đặcbiệt là tấm gương đạo đức của Bác Hồ để HS tìm hiểu, trảinghiệm cảm xúc (nêu gương phải gây được ở các em ấntượng, cảm xúc, làm cho các em “khắc cốt ghi tâm” và tự giáchọc tập và làm theo tấm gương đó)

Ví dụ: Bài 15: “Công dân với một số vấn đề cấp thiết củanhân loại”{8,102}

GV có thể nêu những tấm gương tốt, thầm lặng đã góp

phần lan tỏa tình yêu thiên nhiên, môi trường

1 ông Phạm Văn Tân – “Cụ ông bao đồng 30 năm vớt rác không công”

“Giữa TP.HCM - đô thị sầm uất bậc nhất cả nước, có một

cụ ông suốt 30 năm nay vẫn hàng ngày lặn lội, cần mẫn vớtrác dưới dòng kênh hôi thối Cầu Mé (quận 11) Là người gắn

bó từ bé với dòng kênh này, ông cho biết: ngày xưa, khi dân

cư thưa thớt, dòng kênh sạch đến mức có thể tắm được.Nhưng từ ngày đô thị hóa, nhiều hộ dân chuyển đến đây sinhsống đã xả thẳng rác thải xuống, bịt kín dòng kênh, nước tùđọng Thấy con kênh bị ảnh hưởng nhiều đến người già và trẻnhỏ, từ những năm 1980 ông Tân tình nguyện đi vớt rác khai