CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM TRONG DẠY HỌC PHẦN CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 10, Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGUYỄN HUỆ,TỈNH
Trang 1CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM TRONG DẠY HỌC PHẦN CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 10, Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGUYỄN HUỆ,
TỈNH PHÚ YÊN
Trang 2Lý luận về phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học
Khái niệm nhóm và phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học
Đặc trưng của nhóm gồm:
+ Số thành viên trong nhóm: Từ 2 người trở lên
+ Thực hiện nhiệm vụ hay kế hoạch của chung, hướng tớimục tiêu chung
+ Sự tương tác giữa các thành viên trong nhóm nhằm thựchiện nhiệm vụ chung
Vai trò và hiệu quả của làm việc theo nhóm:
Hoạt động nhóm mang lại những kết quả tốt mà từng cánhân không thể làm được hay làm được mà kết quả không cao,
Trang 3giúp tối ưu hoá hiệu suất làm việc và hoàn thành mục tiêu nhanhhơn.
Hoạt động nhóm giúp những cá nhân nhỏ lẻ vượt qua rào cảncủa bản thân, xã hội để đạt được những mục tiêu cao hơn Bêncạch đó còn kéo theo các thành viên khác cùng phát triển, tậptrung những mặt mạnh của từng người và bổ sung cho nhau
Làm việc theo nhóm giúp chúng ta rèn luyện khả năng giaotiếp, tương tác với mọi người xung quanh, tăng cao khả năng hợptác - một khả năng vô cùng cần thiết trong thời kì hội nhập
Sự hỗ trợ, hợp tác của những người trong nhóm giúp chúng
ta trở nên tự tin hơn và vì thế công việc sẽ đạt hiệu quả cao hơn
Các hình thức chia nhóm:
Trong hoạt động dạy học, phần lớn các giáo viên sử dụngmột số hình thức chia nhóm như sau:
+ Chia nhóm theo cùng một trình độ
+ Chia nhóm theo nhiều trình độ khác nhau
+ Chia nhóm ngẫu nhiên
+ Chia nhóm theo sở trường của từng người
Trang 4Như vậy, có nhiều hình thức chia nhóm khác nhau, mỗi hình
thức có những tính chất và ưu điểm riêng Vì vậy trước khi quyếtđịnh việc chia nhóm, người giáo viên cần phải xem xét dựa vàomục tiêu bài học, nội dung bài học, mức độ khó dễ của các nhiệm
vụ học tập, không gian, vị trí, trình độ, sở trường của học sinh đểchia nhóm cho phù hợp”
Phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học:
Phương pháp thảo luận nhóm - một trong những phươngpháp dạy học tích cực
“Phương pháp là cách thức, con đường, là phương tiện để đạttới mục đích” [5,5]
“Phương pháp dạy học là những cách thức hoạt động tươngtác được điều chỉnh của giáo viên và học sinh hướng vào việc giảiquyết các nhiệm vụ giáo dưỡng, giáo dục và phát triển trong quátrình dạy học” [01]
“Phương pháp dạy học là con đường chính yếu, cách thứclàm việc phối hợp, thống nhất của thầy và trò; trong đó thầytruyền đạt nội dung trí dục để trên cơ sở đó và thông qua đó chỉđạo sự học tập của trò; còn trò lĩnh hội và tự chỉ đạo sự học tậpcủa bản thân để cuối cùng đạt tới mục đích dạy học” [30]
Trang 5“Phương pháp dạy học được hiểu là tổng hợp các cách thứchoạt động, phối hợp thống nhất của của người dạy và người họctrong quá trình dạy học, nhằm thực hiện tối ưu mục tiêu và nhiệm
vụ dạy học” [21]
“Phương pháp dạy học tích cực là một thuật ngữ rút gọn,
được dùng để chỉ những phương pháp giáo dục dạy học theohướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học”.[17,8]
Như vậy, PPDH tích cực là cách dạy hướng tới việc tích cựchoá hoạt động nhận thức của người học (tức là học tập chủ động,chống lại thói quen học tập thụ động) chứ không phải tập trungvào phát huy tính tích cực của người dạy, cho dù để dạy học theophương pháp này thì người giáo viên phải nỗ lực và cố gắng hơnnhiều
Đặc trưng của các phương pháp dạy học tích cực bao gồm:+ Dạy và học thông qua việc tổ chức các hoạt động củangười học
+ Dạy và học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học:
+ Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác+ Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò
Trang 6Có nhiều PPDH có thể phát huy được tính tích cực, chủđộng, sáng tạo của học sinh Tuy nhiên, có một số phương pháp
cơ bản đang được quan tâm hiện nay, đó là: Phương pháp đàmthoại (hay còn gọi là phương pháp vấn đáp), phương pháp nêu vấn
đề, phương pháp động não, phương pháp thảo luận nhóm
Trong cuốn “Phương pháp dạy học môn GDCD ở trường THPT”, hai tác giả Đinh Văn Đức và Dương Thị Thúy Nga đã
viết:
“Phương pháp thảo luận nhóm là sự phát triển của phươngpháp thảo luận trên lớp (Xemina) Phương pháp này hiện được sửdụng khá phổ biến ở tất cả các môn học trong trường THPT, trong
đó có môn GDCD
Về thực chất, PPTLN là PPDH trong đó nhóm lớn (lớp học)được chia ra thành các nhóm nhỏ để tất cả các thành viên tronglớp đều được làm việc, bàn bạc, trao đổi về một chủ đề cụ thể vàđưa ra ý kiến chung của nhóm mình về vấn đề đó
Mục đích của TLN là làm tăng tối đa cơ hội để học sinhđược làm việc và thể hiện khả năng của mình, được chia sẻ kiếnthức, kinh nghiệm, ý kiến để giải quyết một vấn đề có liên quanđến nội dung bài học
Trang 7Đây là PPDH hợp quy luật tâm lý của con người Mọi cánhân từ nhỏ đến lớn đều có xu hướng thích sinh hoạt, quan hệ vàlàm việc trong các nhóm nhỏ Ở đó, cá nhân không những đượcthỏa mãn nhu cầu giao tiếp, có cảm giác an toàn mà còn xuất hiệnnhững hứng khởi làm tăng hiệu suất làm việc do có sự tương tácmặt đối mặt giữa các thành viên, có sự phụ thuộc lẫn nhau mộtcách tích cực và trách nhiệm giải thích vấn đề thuộc về từng cánhân trong nhóm, hình thành kỹ năng hợp tác nhóm và kỹ năng xử
lý tình huống trong nhóm” [15,163]
Như vậy, thảo luận nhóm là một phương pháp dạy học, trong
đó lớp học được chia thành các nhóm nhỏ để học sinh trong nhómtích cực, chủ động nghiên cứu, thảo luận các nhiệm vụ học tập đểđạt được mục tiêu học tập dưới sự hướng dẫn điều khiển của giáoviên
Ưu điểm và hạn chế của phương pháp thảo luận nhóm
Phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học có thể phát huyđược tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học Phươngpháp này hiện nay đang được sử dụng khá phổ biến và rộng rãi ởcác trường THPT trong dạy học môn GDCD lớp 10 Tuy nhiên,
do kiến thức của bộ môn mang tính khái quát hóa, trừu tượng hóacao, nên người giáo viên dạy học môn GDCD lớp 10 khi sử dụng
Trang 8nó có thể chưa thực sự khai thác hết những ưu điểm nổi trội củaPPDH này nên chưa thể mang lại kết quả như mong muốn.
Để sử dụng và phát huy tối đa tính ưu trội của PPTLN trongdạy học môn GDCD, cần nhận thức rõ những ưu điểm, hạn chếcủa PPTLN trong dạy học với tư cách là một PPDH tích cực
*Những ưu điểm:
Một là, với tư cách là một PPDH tích cực, PPTLN được thựchiện hiệu quả sẽ phát huy được tính tích cực học tập của học sinh
từ đó hình thành cho học sinh các kỹ năng như:
+ Kỹ năng làm việc độc lập của học sinh
+ Kỹ năng hợp tác, làm việc nhóm
+ Kỹ năng tự đánh giá của học sinh
Hai là, kiến thức mà học sinh nhận được sẽ giảm bớt tínhchủ quan, phiến diện, làm tăng tính khách quan, khoa học Kiếnthức được khắc sâu, bền vững, dễ nhớ và nhớ nhanh hơn do đượcgiao lưu, học hỏi giữa các thành viên trong nhóm
Ba là, học sinh được rèn luyện kỹ năng diễn đạt, kỹ năngphát biểu trước đám đông, phương pháp tư duy khoa học Nhờkhông khí thảo luận sôi nổi, cởi mở giúp học sinh mạnh dạn, tự tin
Trang 9hơn trong việc trình bày ý kiến của mình và còn biết lắng nghe cóphê phán ý kiến của những thành viên khác Tạo nên yếu tố kíchthích thi đua giữa các thành viên trong nhóm và giữa các nhóm,đặc biệt là trong những chủ đề có tính sáng tạo cao.
Bốn là, tạo điều kiện cho giáo viên nhận được nhiều thôngtin phản hồi từ phía học sinh, thu được những tri thức kinhnghiệm qua các ý kiến phát biểu có suy nghĩ và sáng tạo của họcsinh Đây chính là một trong những ưu điểm nổi trội của PPTLN
so với các PPDH khác
Năm là, PPTLN giúp các thành viên trong nhóm chia sẻ khókhăn, kinh nghiệm của bản thân, cùng nhau xây dựng nhận thứcmới Bài học trở thành quá trình học hỏi lẫn nhau chứ không phải
là sự tiếp nhận thụ động từ phía giáo viên”
Như vậy, sử dụng PPTLN thành thạo trong dạy học sẽ pháthuy tính tích cực, chủ động của học sinh, giúp học sinh tập trungvào bài học, phát triển được các kỹ năng tư duy và óc phê phán,các kỹ năng giao tiếp, xã hội quan trọng khác”
*Hạn chế: Tuy có nhiều ưu điểm, nhưng PPTLN cũng không
tránh khỏi những khó khăn, hạn chế sau đây:
Trang 10Một là, cá nhân trong nhóm và các nhóm dễ bị chệch hướngvới chủ đề mà giáo viên đưa ra Với các chủ đề thảo luận có nộidung phong phú, hấp hẫn… thì ý kiến phát biểu của học sinh dễ bịtản mạn, thiếu tập trung do mải theo đuổi ý tưởng riêng.
Hai là, PPTLN tốn nhiều thời gian chuẩn bị và thực hiện Để
tổ chức giờ học sử dụng PPTLN có hiệu quả thì cả giáo viên vàhọc sinh đều phải chuẩn bị, đầu tư nhiều về thời gian và công sức.Đặc biệt với những lớp quá đông học sinh thì sẽ gặp nhiều khókhăn trong công tác tổ chức
Ba là, hiệu quả học tập của cả nhóm phụ thuộc tinh thầntham gia thảo luận của các thành viên trong nhóm
Bốn là, PPTLN dễ tạo hứng thú cho học sinh nhưng cũng dễtạo ra trạng thái chán nản, mệt mỏi
Từ những ưu điểm và hạn chế trên, có thể thấy rằng, thảoluận nhóm là một trong những PPDH có thể sử dụng và phát huyđược tính tích cực, chủ động của người học trong quá trình giảngdạy, học tập môn GDCD lớp 10, có thể tạo ra môi trường học tậpthuận lợi mà ở đó trí tuệ tập thể đã được phát huy cũng như vai tròhoạt động xã hội của cá nhân được trải nghiệm Nếu giáo viên làngười có tâm huyết, có quy trình và có biện pháp tổ chức thảoluận hữu hiệu thì những khó khăn, hạn chế trên hoàn toàn có khả
Trang 11năng khắc phục được Từ đó, những kiến thức có tính lý luận cao,đòi hỏi hiểu sâu sắc được học sinh dễ dàng tiếp thu, từ đó có khảnăng vận dụng thành thạo trong hoạt động thực tế của học sinh.
Hình thức và điều kiện thảo luận nhóm trong dạy học
Các hình thức thảo luận nhóm:
“Dạy học là một quá trình bao gồm nhiều hình thức tổ chứcdạy học khác nhau Thảo luận nhóm là một trong những hình thứcnhằm bồi dưỡng tư duy khoa học, phát huy khả năng tư duy độclập của học sinh, giúp học sinh biết vận dụng những tri thức đãhọc đẻ lý giải, chứng minh một vấn đề nào đó Có nhiều hình thứcthảo luận theo nhóm, hiệu quả của chúng tuỳ thuộc vào ý đồ vàtính chất sử dụng của người dạy” [15,164]
Sau đây là một số hình thức TLN phổ biến:
+ Nhóm nhỏ rì rầm:
Khoảng 2 đến 3 người (thường là cùng bàn) để trao đổi (rìrầm) và thống nhất trả lời một câu hỏi, giải quyết một vấn đề Khi chia lớp thành những nhóm nhỏ hoặc nhóm "rì rầm" nhằmkhắc phục hiện tượng "người ngoài cuộc" làm tăng hiệu quả củaPPTLN
+ Nhóm kim tự tháp:
Trang 12Là nhóm rì rầm theo hình thức mở rộng Sau khi thảo luậntheo cặp (nhóm rì rầm), các cặp (2 hoặc 3 nhóm rì rầm) kết hợpthành nhóm 4 đến 6 người để thực hiện một vấn đề chung.
+ Nhóm nhỏ thông thường:
Giáo viên chia lớp thành các nhóm nhỏ (từ 5 đến 7 người) đểthảo luận một nội dung cụ thể và nhanh chóng đưa ra kết luận.Nội dung thảo luận thường nhỏ, thời gian thảo luận ngắn (từ 10đến 15 phút)
+ Nhóm đồng tâm (nhóm bể cá):
Giáo viên chia lớp thành 2 nhóm: nhóm thảo luận và nhómquan sát (sau đó hoán vị cho nhau) Nhóm thảo luận là nhóm nhỏhơn (6 đến 8 người) có nhiệm vụ thảo luận và trình bày vấn đềđược giao, còn các thành viên khác trong lớp đóng vai người quansát và phản biện
Tóm lại, có nhiều hình thức thảo luận theo nhóm, mỗi hìnhthức có đặc điểm và ưu thế riêng Người giáo viên có thể lựa chọnmột hình thức phù hợp hoặc kết hợp nhiều hình thức với nhau mộtcách linh hoạt tuỳ thuộc vào tính chất, nội dung của bài học cũngnhư các điều kiện dạy học khác nhau
Điều kiện để thực hiện PPTLN
Trang 13+ Chia nội dung bài dạy thành những vấn đề nhỏ Mỗi vấn
đề nhỏ được coi là một chủ đề thảo luận
+ Chia lớp học thành nhiều nhóm nhỏ, cách chia nhóm tuỳthuộc vào nội dung và tính chất của vấn đề thảo luận, cũng nhưcác điều kiện phục vụ khác (bàn, ghế, phòng học, tài liệu, phươngtiện học tập …) Phương châm là sử dụng linh hoạt nhiều hìnhthức nhóm phù hợp với các nhiệm vụ dạy học, đảm bảo cho cácnhóm biết trước mục đích, nội dung thảo luận và được chuẩn bịđầy đủ các điều kiện cần thiết phục vụ cho quá trình thảo luận
+ Mỗi nhóm cử ra một nhóm trưởng điều khiển và duy trìhoạt động của nhóm và một thư ký ghi đầy đủ các phát biểu trongthảo luận
+ Có thể giao nhiệm vụ cho từng cá nhân làm việc độc lậptrong nhóm, sau đó cả nhóm đánh giá và bổ sung Cũng có thểgiao nhiệm vụ cho cả nhóm Tuy nhiên cần nhớ: Tại một thờiđiểm, mỗi nhóm (cá nhân) chỉ được giao thảo luận một chủ đề(một nhiệm vụ), không giao cùng một lúc nhiều chủ đề
+ Tại một thời điểm có thể giao cho nhiều nhóm cùng thảoluận một chủ đề Kết thúc chủ đề này lại thảo luận tiếp chủ đềkhác (phát triển bài học theo chiều dọc), cũng có thể giao mỗinhóm thảo luận một chủ đề Sự liên kết các nhóm này sẽ tạo ra sự
Trang 14thống nhất về kết quả chung của bài dạy (phát triển bài học theochiều ngang) Cả hai hướng đều có điểm mạnh và hạn chế nhấtđịnh Vì vậy, tuỳ theo mục tiêu và nội dung bài dạy, giáo viên cóthể kết hợp cả hai cách trên với mức độ nhất định.
+ Các sản phẩm của cá nhân hay của cả nhóm có thể đượcthể hiện trên các văn bản, biểu đồ Các sản phẩm đó phải đượcgiới thiệu và trình bày trước nhóm hoặc trước các nhóm kháctrong lớp
+ Đảm bảo yếu tố thông tin phản hồi từ các nhóm Biện phápthông thường là kiểm tra xem thư ký nhóm ghi chép được nhữnggì? Hỏi các thành viên có hiểu vấn đề thảo luận không? Có bỏ sótđiều gì quan trọng không? Có thắc mắc gì không? Điều cần lưu ý
là thái độ thân thiện, gần gũi và cởi mở của giáo viên khi đi kiểmtra các nhóm có ảnh hưởng rất lớn tới hoạt động của các nhóm vàlượng thông tin phản hồi
+ Bất kì cuộc thảo luận nào cũng phải có kết luận của giáo viên, giáo viên cần dành thời gian ghi chép đánh giá sự tiến bộ của các nhóm, tóm tắt ý tưởng của các nhóm, thực hiện công tác trọng tài cố vấn cho các nhóm tiếp tục hoàn thiện hoặc phát triển ýtưởng của mình
Trang 15Lý luận về phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Giáo dục công dân lớp 10, phần “Công dân với đạo đức”
Giới thiệu về phần “Công dân với đạo đức” môn Giáo dục công dân lớp 10
Những chuẩn mực đạo đức học sinh đã học ở môn GDCD bậc THCS được tiếp nối và nâng lên thành những giá trị đạo đức,
tư tưởng, chính trị… ở môn GDCD lớp 10, nhằm giúp học sinh giải quyết hợp lý, có hiệu quả các mối quan hệ xã hội
Nội dung chương trình môn GDCD lớp 10 được chia thành hai phần như sau:
Phần thứ nhất: “Công dân với việc hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học”.
Phần thứ hai: “Công dân với đạo đức”.
Ở phần thứ hai, nội dung chương trình được chia thành 7 bài với thời lượng phân phối như sau:
ST
T
LƯỢN G
Trang 1601 10 Quan niệm về đạo đức 01
02 11 Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học 02
03 12 Công dân với tình yêu, hôn nhân và gia
04 13 Công dân với cộng đồng 02
05 14 Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc 02
06 15 Công dân với một số vấn đề cấp thiết của
nhân loại 01
07 16 Tự hoàn thiện bản thân 01
Nội dung “Công dân với đạo đức” có ý nghĩa quan trọngtrong việc trang bị cho học sinh những kiến thức về các phạm trù
cơ bản của đạo đức, có sự hiểu biết sâu sắc và chính xác hơn vềgiá trị đạo đức trong xã hội Từ đó có hành vi, thái độ phù hợp vớinhững chuẩn mực đạo đức của xã hội hiện đại Ngoài ra, phần
“Công dân với đạo đức” còn giúp hình thành kiến thức, kỹ năng,thái độ cho học sinh như:
Trang 17-Về kiến thức: Giúp học sinh hiểu được các giá trị, chuẩnmực đạo đức cơ bản như lương tâm, tình yêu, nghĩa vụ… để chủđộng giải quyết tốt, hợp lý các quan hệ với gia đình và xã hội.
Giúp học sinh hiểu được sự cần thiết và có phương pháp rènluyện để đạt được những phẩm chất, năng lực chủ yếu của conngười Việt Nam trong giai đoạn hiện nay Từ đó, xác định đượctrách nhiệm của bản thân để dễ dàng hòa nhập với cộng đồng saukhi ra trường
Về kỹ năng: Học sinh biết vận dụng những nội dung kiến
thức đã học để giải quyết những khó khăn, vướng mắc của bảnthân và gia đình, có sự lựa chọn hành vi ứng xử phù hợp trong cáctình huống của đời sống xã hội
Học sinh biết cách nhìn nhận và đánh giá đúng đắn nhữnghành vi của bản thân cũng như mọi người xung quanh
Học sinh biết tự điều chỉnh hành vi của mình và đấu tranh,phê phán những hành vi sai trái của người khác; biết bảo vệ vàthực hiện đúng đắn các quyền, nghĩa vụ của công dân
Giúp học sinh biết xây dựng kế hoạch học tập, rèn luyện kỹnăng và kiên trì thực hiện kế hoạch đã đề ra, rèn luyện thói quen,hành động phù hợp với các chuẩn mực xã hội
Trang 18Về tư tưởng, thái độ: Giúp học sinh thêm yêu quê hương,yêu tổ quốc Việt Nam, biết trân trọng, kế thừa và phát huy truyềnthống tốt đẹp của đất nước.
Giúp học sinh yêu cái chân - thiện - mỹ; đồng tình ủng hộnhững việc tốt, sẵn sàng đấu tranh với những hành vi sai trái
Giúp học sinh tự giác thực hiện những chuẩn mực về đạođức, các quy định của pháp luật, các chủ trương chính sách củaĐảng và Nhà nước
Giúp học sinh có hoài bão và quyết tâm thực hiện các mục
tiêu của cá nhân, góp phần thực hiện lý tưởng Dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”.
Các nhân tố ảnh hưởng quyết định đến chất lượng sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học phần “Công dân với đạo đức” môn Giáo dục công dân lớp 10
Giáo viên:
Giáo viên bộ môn GDCD là người có vai trò trực tiếp tổchức, hướng dẫn các hoạt động thảo luận nhóm như:
Xác định chủ đề, nội dung thảo luận
Xác định phương pháp thảo luận, bố trí chia nhóm phù hợp
Trang 19Giao nhiệm vụ cho từng nhóm và giới hạn thời gian thảoluận.
Giám sát hoạt động thảo luận của các nhóm
Vì vậy, buổi thảo luận nhóm có thành công hay không phụthuộc khá nhiều vào vai trò của người giáo viên giảng dạy bộ mônGDCD và việc giáo viên sử dụng thành thạo hay không PP dạyhọc này
Học sinh:
Học sinh là nhân tố quan trọng quyết định kết quả của buổithảo luận nhóm Mỗi học sinh có những lượng tri thức, những cáitôi cá nhân khác nhau, nhưng khi làm việc theo nhóm, cần có sựtương tác, chia sẻ thông tin, tinh thần đồng đội, tin tưởng, tôntrọng lẫn nhau để cùng nhau làm việc và đạt được mục tiêu chung
Vì vậy, mỗi cá nhân học sinh trong nhóm có một vai trò riêng gópphần giúp nhóm hoạt động hiệu quả và đạt được mục tiêu của bàihọc
Mục tiêu, nội dung bài học:
Tùy từng nội dung bài học mà giáo viên sẽ xác định sử dụngphương pháp dạy học cho phù hợp
Trang 20Với phần “Công dân với đạo đức” trong môn GDCD lớp 10,nội dung các bài học đều có thể sử dụng PPTLN, bởi vì, tuy rằngkiến thức khá trừu tượng nhưng lại gần gũi với đời sống conngười Việt Nam, đều là những chuẩn mực đạo đức cơ bản mà họcsinh được tiếp cận, được giáo dục một cách tự nhiên nhất, dung dịnhất trong môi trường gia đình, xã hội từ tấm bé.
Cơ sở vật chất: PPTLN cũng yêu cầu phải có một số điều
kiện vật chất cụ thể, như: Phòng học, bảng, máy tính, máy chiếu,bàn ghế, dụng cụ giảng dạy của giáo viên, dụng cụ học tập củahọc sinh… Nếu một trong những loại cơ sở vật chất nêu trênkhông đảm bảo, chẳng hạn, phòng học chật hẹp, bàn ghế quánhỏ… cũng ảnh hưởng phần nào đến hoạt động thảo luận nhóm,
sẽ khiến học sinh không có đủ không gian để trao đổi, chia sẻthông tin dẫn đến hoạt động thảo luận nhóm không đạt được mụctiêu mà giáo viên đề ra
Vai trò của việc sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học phần “Công dân với đạo đức” môn Giáo dục công dân lớp 10.
Đối với giáo viên:
Sử dụng phương pháp thảo luận nhóm giúp giáo viên bổsung và mở rộng thêm những kiến thức của phần “Công dân với
Trang 21đạo đức” mà khi lên lớp không có thời gian thực hiện, nhất lànhững kiến thức chỉ có thể làm sáng rõ thông qua việc liên hệ,minh chứng bằng những sự việc, sự vật cụ thể trong sinh hoạt,trong đời sống hàng ngày.
Thông qua PPTLN, giáo viên có thể đánh giá chính xác khảnăng tiếp thu và trình độ tư duy của học sinh, nhất là đối vớinhững tri thức lý luận có tính khái quát cao, mang định tính, khó
đo lường, làm cơ sở cho việc phân loại học sinh từ ngay trong quátrình học tập
Thảo luận nhóm cũng giúp cho giáo viên có cơ hội trực tiếpđiều chỉnh những nội dung chưa chính xác và định hướng kiếnthức phù hợp, cần thiết cho học sinh
Thông qua PPTLN, giáo viên dễ dàng biết được khả năngvận dụng lý luận, những phạm trù đạo đức, yêu cầu đạo đức vàothực tiễn đời sống xã hội của học sinh
Đối với học sinh:
Môn GDCD, phần “Công dân với đạo đức” có lượng kiếnthức khá trừu tượng, nhưng thông qua thảo luận nhóm giúp họcsinh hiểu và nắm chắc nội dung cơ bản của bài học, khắc sâunhững kiến thức cơ bản về thế giới quan, các giá trị đạo đức, tình
Trang 22yêu, gia đình, cộng đồng, trách nhiệm xây dựng và bảo vệ Tổquốc… trong thời đại mới.
Thảo luận nhóm giúp học sinh biết vận dụng những kiếnthức cơ bản của bài học vào trong thực tiễn cuộc sống
PPTLN cũng giúp học sinh hình thành kỹ năng giao tiếp, khảnăng tư duy độc lập, mở rộng và nâng cao kiến thức, tính tích cực,chủ động sáng tạo, tự giải quyết tình huống đạo đức có thể xảy ratrong đời sống thường nhật
Khi học tập bằng PPTLN, học sinh sẽ có khả năng hợp tác,tinh thần phối hợp trong học tập cũng như trong đời sống hàngngày, là cầu nối gắn với thực tiễn Đặc biệt với phần "Công dânvới đạo đức" – PPTLN giúp hình thành nhu cầu vận dụng nhữngtri thức đã học vào quá trình học tập, rèn luyện đạo đức cho họcsinh, hình thành hành vi đạo đức theo đúng chuẩn mực đạo đức,giúp học sinh chủ động nuôi dưỡng hứng thú môn học
CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VIỆC SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM TRONG DẠY HỌC PHẦN
“CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC” MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 10 CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGUYỄN HUỆ, TỈNH PHÚ YÊN