L I C M N
Lu n v n th c s Qu n lý Giáo d c v i tài “Qu n lý giáo d c k
n ng s ng cho tr t i các tr ng m m non qu n ng a Hà n i theo
ti p c n tham gia” là k t qu c a quá trình c g ng không ng ng c a b n thân và c s giúp , ng viên khích l c a các th y, cô, b n bè ng nghi p và ng i thân Qua trang vi t này tác gi xin g i l i c m n t i nh ng
ng i ã giúp trong th i gian h c t p - nghiên c u khoa h c v a qua
Tôi xin t lòng kính tr ng và bi t n sâu s c i v i th y giáo PGS.TS Nguy n D c Quang ã tr c ti p t n tình h ng d n c ng nh cung c p tài
li u thông tin khoa h c c n thi t cho lu n v n này
Xin chân thành c m n Lãnh o tr ng i h c S ph m Hà N i 2, phòng Sau i h c ã t o i u ki n cho tôi hoàn thành t t công vi c nghiên
c u khoa h c c a mình
Cu i cùng tôi xin chân thành c m n ng nghi p, n v công tác ã giúp tôi trong quá trình h c t p và th c hi n Lu n v n
Trang 4L I CAM OAN
Em xin cam oan tài: “ Qu n lý giáo d c k n ng s ng cho tr t i
các tr ng m m non Qu n ng a , Hà n i theo ti p c n tham gia” là
m t công trình nghiên c u c l p không có s sao chép c a ng i khác tài là m t s n ph m mà em ã n l c nghiên c u su t th i gian h c t p t i
tr ng Trong quá trình vi t bài có s tham kh o m t s tài li u có ngu n g c
rõ ràng, d i s h ng d n c a PGS.TS Nguy n D c Quang, gi ng viên
tr ng i h c S ph m Hà N i 2
N u có v n gì em xin ch u hoàn toàn trách nhi m
Trang 5M C L C
L I C M N i
L I CAM OAN ii
M C L C iii
DANH M C CÁC T VI T T T vii
DANH M C S , B NG BI U viii
M U 1
1.Tính c p thi t c a tài 1
2 M c ích nghiên c u c a tài 3
3 Nhi m v nghiên c u c a tài 3
4 Gi thuy t khoa h c 4
5 i t ng và ph m vi nghiên c u 4
6 Ph ng pháp nghiên c u 4
Ch ng 1 C S LÝ LU N QU N LÝ GIÁO D C K N NG S NG CHO TR CÁC TR NG M M NON THEO TI P C N THAM GIA 6
1.1 T ng quan nghiên c u v n 6
1.1.1 Các nghiên c u trên th gi i 6
1.1.2 Các nghiên c u Vi t Nam 8
1.2 Khái ni m c b n 12
1.2.1 K n ng s ng 12
1.2.2 Khái ni m qu n lí 13
1.2.3 Khái ni m qu n lí giáo d c 14
1.3.Tr ng m m non trong h th ng giáo d c qu c dân 15
1.3.1 V trí c a tr ng m m non 15
1.3.2 M c tiêu c a giáo d c m m non 16
1.3.3 c i m tâm sinh lí c a tr m u giáo 18
1.4 N i dung giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo 19
1.4.1 Nhóm k n ng ý th c v b n thân 19
Trang 61.4.2 Nhóm k n ng quan h xã h i 20
1.4.3 Nhóm k n ng giao ti p 20
1.4.4 Nhóm k n ng v th c hi n công vi c 20
1.4.5 Nhóm k n ng v ng phó v i thay i 21
1.4.6 Giáo d c k n ng s ng 21
1.5 Ph ng pháp giáo d c k n ng s ng cho tr 26
1.5.1 Nhóm ph ng pháp tr c quan 26
1.5.2 Nhóm ph ng pháp dùng l i nói 27
1.5.3 Nhóm ph ng pháp th c hành 28
1.6 N i dung qu n lí giáo d c k n ng s ng cho tr các tr ng m m non 29
1.6.1 Qu n lí m c tiêu, k ho ch giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo 29
1.6.2 Qu n lí n i dung 30
1.6.3 Qu n lý ph ng pháp và hình th c t ch c giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo 30
1.6.4 Qu n lí c s v t ch t giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo 31
1.6.5 Qu n lí vi c ánh giá k t qu giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo 32
1.6.6 Qu n lí các l c l ng giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo 32
1.7 Các y u t tác ng n qu n lí giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo 33 1.7.1 Ch t l ng i ng cán b qu n lí và giáo viên trong nhà tr ng 33
1.7.2 M c tiêu, n i dung ch ng tình giáo d c m m non 34
1.7.3 Ph ng ti n v t ch t trang thi t b ph c v giáo d c k n ng s ng 35
1.7.4 Tiêu chí ánh giá k t qu giáo d c k n ng s ng 35
1.7.5 Môi tr ng h c t p và môi tr ng xã h i 36
K t lu n ch ng 1 38
Ch ng 2 TH C TR NG GIÁO D C K N NG S NG VÀ QU N LÝ GIÁO D C K N NG S NG CHO TR CÁC TR NG M M NON QU N NG A – HÀ N I THEO TI P C N THAM GIA 39 2.1 Khái quát v i u ki n kinh t , v n hóa, xã h i, giáo d c qu n ng a –
Trang 7Hà N i 39
2.1.1 i u ki n kinh t ,v n hóa, xã h i, giáo d c qu n ng a – Hà N i 39
2.1.2 K t qu giáo d c m m non c a qu n ng a – Hà N i 40
2.2 Th c tr ng giáo d c k n ng s ng và qu n lí giáo d c k n ng s ng cho tr các tr ng m m non qu n ng a – Hà N i theo ti p c n tham gia 41
2.2.1 T ch c kh o sát th c tr ng 41
2.2.2 Th c tr ng giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo các tr ng m m non qu n ng a – Hà N i 42
2.2.3 Th c tr ng qu n lí giáo d c k n ng s ng cho tr các tr ng m m non qu n ng a thành ph Hà N i 51
2.2.4 Nh ng y u t tác ng n giáo d c k n ng s ng và qu n lí giáo d c k n ng s ng cho tr các tr ng m m non qu n ng a 62
2.3 ánh giá chung qu n lí giáo d c k n ng s ng cho tr các tr ng m m non trên a bàn qu n ng a – Hà N i theo ti p c n tham gia 64
2.3.1 u i m 64
2.3.2 H n ch 65
2.3.3 Nguyên nhân u i m 66
2.3.4 Nguyên nhân h n ch 67
K t lu n ch ng 2 70
Ch ng 3 BI N PHÁP QU N LÝ GIÁO D C K N NG S NG CHO TR CÁC TR NG M M NON QU N NG A – HÀ N I THEO TI P C N THAM GIA 71
3.1 Nguyên t c xu t bi n pháp 71
3.1.1 B o m tính m c tiêu 71
3.1.2 m b o phù h p th c ti n 71
3.1.3 m b o tính hi u qu 72
3.1.4 m b o tính h th ng và ng b 73 3.1.5 m b o phát huy c tính tích c c ch ng, sáng t o c a các l c
Trang 8l ng tham gia qu n lí 73
3.2 Bi n pháp qu n lí giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo các tr ng m m non qu n ng a – Hà N i theo ti p c n tham gia 74
3.2.1 Nâng cao nh n th c, ý th c trách nhi m cho các l c l ng giáo d c v qu n lí giáo d c k n ng s ng cho tr các tr ng m m non qu n ng a – Hà N i theo ti p c n tham gia 74
3.2.2 Xây d ng k ho ch giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo phù h p v i l a tu i và c i m tâm sinh lý l a tu i m u giáo 77
3.2.3 Qu n lý a d ng hóa n i dung, hình th c và ph ng pháp giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo 81
3.2.4 Qu n lý, s d ng có hi u qu ph ng ti n, công c h tr giáo d c k n ng s ng 85
3.2.5 T ch c ph i h p th ng xuyên các l c l ng trong giáo d c k n ng s ng 87
3.3 M i quan h gi a các bi n pháp 90
3.4 Kh o nghi m tính c n thi t và tính kh thi c a các bi n pháp 92
3.4.1 M c ích kh o nghi m 92
3.4.2 K t qu kh o nghi m 92
K T LU N VÀ KI N NGH 98
1 K t lu n 98
2 Khuy n ngh 99
2.1.V i B Giáo D c và ào T o 99
2.2 V i S Giáo D c và ào T o thành ph Hà N i 100
2.3.V i Ban Giám Hi u nhà tr ng 100
DANH M C TÀI LI U THAM KH O 101
PH L C 107
Trang 10DANH M C B NG
B ng 1: M c c n thi t c a giáo d c k n ng s ng cho tr 43
B ng 2: Vai trò trong giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo 44
B ng 3: ánh giá n i dung giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo các tr ng 46 B ng 4: M c th c hi n giáo d c k n ng s ng thông qua các hình th c 48
B ng 5: M c th c hi n các ph ng pháp giáo d c k n ng s ng cho tr 49 B ng 6: Qu n lí m c tiêu giáo d c k n ng s ng cho tr các tr ng m m non 52 B ng 7: Qu n lí xây d ng k ho ch giáo d c k n ng s ng 53
B ng 8: M c ch o vi c th c hi n k ho ch giáo d c k n ng s ng 54
B ng 9: Qu n lí các hình th c giáo d c k n ng s ng cho tr các tr ng m m non 56
B ng 10: Qu n lí c s v t ch t, ph ng ti n ho t ng giáo d c k n ng s ng cho tr 57
B ng 11: Qu n lí ki m tra ánh giá k t qu giáo d c k n ng s ng 59
B ng 12: M c c n thi t c a s ph i h p các l c l ng giáo d c nh m nâng cao chât l ng giáo d c và qu n lí, ki m tra giáo d c k n ng s ng cho tr 60
B ng 13: Nh ng y u t nh h ng n giáo d c k n ng s ng cho tr 63
B ng 14: K t qu kh o nghi m tính c n thi t c a các bi n pháp 93
B ng 15: K t qu kh onghi m tính kh thi c a các bi n pháp 95
B ng 16 So sánh tính c n thi t và tính kh thi c a các bi n pháp 97
Trang 11
M U 1.Tính c p thi t c a tài
Ngh quy t s 29, H i ngh l n th tám Ban Ch p Hành Trung ng
ng khóa XI xác nh: “Giáo d c và ào t o là qu c sách hàng u, là s nghi p c a ng, nhà n c và c a toàn dân u t cho giáo d c là u t phát tri n, c u tiên i tr c trong các ch ng trình, k ho ch phát tri n
th là “ ã xây d ng c h th ng giáo d c và ào t o t ng i hoàn ch nh
t m m non n i h c C s v t ch t, thi t b giáo d c, ào t o c c i thi n rõ r t và t ng b c hi n i hóa.Ch t l ng giáo d c và ào t o có ti n
b i ng nhà giáo và cán b qu n lý giáo d c phát tri n c v s l ng và
ch t l ng, v i c c u ngày càng h p lí Chi ngân sách cho giáo d c và ào
t o t m c 20% t ng chi ngân sách nhà n c Công tác qu n lý giáo d c và
t u tiên c a nhân cách, chu n b t t cho tr b c vào l p 1”[26,tr.122]; hình thành và phát tri n tr em nh ng ch c n ng tâm lý, n ng l c và ph m
ch t mang tính n n t ng, nh ng k n ng s ng c n thi t phù h p v i l a tu i,
Trang 12kh i d y và phát tri n t i a nh ng kh n ng ti m n, t n n t ng cho vi c
h c các c p h c ti p theo và cho vi c h c t p su t i
Giáo d c m m non g m nhi u n i dung, trong ó giáo d c k n ng
s ng có v trí, vai trò h t s c quan tr ng và c n thi t trong vi c hình thành nhân cách và phát tri n n ng l c c a tr K n ng s ng không ph i t nhiên
mà có mà là k t qu giáo d c, rèn luy n th ng xuyên c a m i ng i, t tu i
u th cho n lúc tr ng thành.Vì v y vai trò c a giáo d c k n ng s ng giúp tr phát tri n cân i hài hoa, giàu lòng yêu th ng, bi t quan tâm
nh ng nh n nh ng ng i xung quanh, th t thà, l phép, m nh d n, h n nhiên, thông minh, ham hi u bi t, yêu thich cái p, quý tr ng cái p, c n
c giáo d c ch m sóc tr có m t s k n ng s ng nh : Quan sát, ghi
nh , so sánh, phân tích, t ng h p, suy lu n, phán oán tr s n sàng b c vào giai o n giáo d c ph thông Qu n lý giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo theo ti p c n tham gia là n i dung quan tr ng trong các tr ng m m non,
tr c ti p tác ng n quá trình hình thành , phát tri n ph m ch t, nhân cách
và k n ng s ng c a tr c ng nh hi u qu công tác giáo d c m m non Nâng cao hi u qu qu n lý giáo d c k n ng s ng cho tr các tr ng m m non không ch là trách nhi m c a các c quan qu n lý giáo d c các c p, mà còn là nhu c u, nguy n v ng c a các b c cha m h c sinh và toàn xã h i, quá trình giáo d c m m non th c s là c s n n t ng chu n b hành trang
m i m t tr v ng vàng b c vào các b c h c ti p theo
Qu n ng a là m t qu n trung tâm thành ph Hà N i Công tác giáo
d c nói chung, giáo d c m m non nói riêng th ng xuyên c các c p y
ng, chính quy n và nhân dân quan tâm, t o i u ki n Ch t l ng giáo viên, s tr n tr ng ngày càng t ng, hàng n m ngân sách chi cho giáo d c
n m sau cao h n n m tr c, các tr ng m m non ã và ang c u t ngày m t khang trang, hi n i v c s v t ch t, trang thi t b c ng nh h
Trang 13th ng tr ng l p Nh ng n m qua qu n lý giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo các tr ng m m non qu n ng a, thành ph Hà N i b c u ã t
c nh ng k t qu áng khích lê, t o ti n cho tr b c vào l p 1.Tuy nhiên, qu n lý giáo d c k n ng s ng theo ti p c n tham gia cho tr m u giáo
c ng còn có m t s h n ch , b t c p nh : Nh n th c giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo c a các c p, các ngành, trong ó có giáo viên và cha m h c sinh ch a y ; k t qu giáo d c k n ng s ng và qu n lý giáo d c k n ng
s ng theo ti p c n tham gia cho tr ch a áp ng c m c tiêu ào t o v.v chính vì nh ng lí do trên tác gi l a ch n tài: “Qu n lý giáo d c k n ng
s ng cho tr các tr ng m m non qu n ng a – Hà N i theo ti p c n tham gia”
2 M c ích nghiên c u c a tài
Trên c s nghiên c u lý lu n và th c tr ng v qu n lý giáo d c k
n ng s ng cho tr m u giáo, t ó tài xu t m t s bi n pháp qu n lý giáo d c k n ng s ng cho tr các tr ng m m non qu n ng a – Hà N i theo ti p c n tham gia
3 Nhi m v nghiên c u c a tài
3.1 Nghiên c u c s lý lu n v qu n lý giáo d c k n ng s ng cho tr
các tr ng m m non theo ti p c n tham gia
3.2 Kh o sát th c tr ng giáo d c k n ng s ng và qu n lý giáo d c k
n ng s ng cho tr các tr ng m m non qu n ng a – Hà N i theo ti p c n tham gia
3.3 xu t m t s bi n pháp qu n lý giáo d c k n ng s ng cho tr các tr ng m m non qu n ng a – Hà N i theo ti p c n tham gia
4 Gi thuy t nghiên c u
N u các bi n pháp Qu n lý giáo d c k n ng s ng cho tr các tr ng
m m non Qu n ng a – Hà n i theo ti p c n tham gia d a trên các quan
Trang 14i m tri t h c Mác – LêNin và c th c hi n y , ng b thì s nâng cao ch t l ng qu n lý giáo d c k n ng s ng cho tr các tr ng m m non
ph m kinh i n c a Mác, nghen, Lênin, H Chí Minh, các v n ki n c a
ng, nhà n c; các công trình khoa h c v qu n lý giáo d c, tâm lý h c, giáo d c h c,… có liên quan n tài
6 2 Ph ng pháp nghiên c u th c ti n
Quan sát giáo d c k n ng s ng c a cán b giáo viên các tr ng
m m non trong a bàn Quan sát ho t ng hàng ngày tìm hi u thái , hành vi, k n ng s ng c a tr trong các m i quan h ng x v i ng i l n
tu i th y cô, b n bè,…
Nghiên c u h s , các báo cáo v giáo d c m m non, giáo án, k ho ch
gi ng d y, k ho ch b i d ng chuyên môn,… c a cán b giáo viên; nh ng
Trang 15ho t ng qu n lý giáo d c k n ng s ng c a các tr ng m m non qu n ng
a thành ph Hà N i theo ti p c n tham gia
Trò chuy n, trao i v i giáo viên, cán b qu n ký, cán b lãnh o,
qu n, ph ng, ph huynh h c sinh, h c sinh n m thông tin v giáo d c k
n ng s ng và qu n lý giáo d c k n ng s ng cho tr theo ti p c n tham gia, v
th c tr ng, nguyên nhân, hành vi k n ng s ng c a tr hi n nay
i u tra cán b qu n lý, giáo viên nh m tìm hi u nh n th c, thái có liên quan n giáo d c k n ng s ng cho tr m m non theo ti p c n tham gia, tìm hi u th c tr ng v giáo d c k n g s ng, qu n lý giáo d c k n ng s ng
c a các tr ng m m non theo ti p c n tham gia; i u tra nh m tìm hi u nh n
th c, thái hành vi c a tr i v i các m i quan h ng x , các hành vi k
n ng s ng, th c tr ng k n ng s ng c a tr ; i u tra ph huynh h c sinh tìm
hi u v k n ng s ng c a tr khi nhà và thái nh n th c c a ph huynh
h c sinh i v i vi c ph i h p v i nhà tr ng và xã h i v vi c giáo d c k
n ng s ng cho tr m m non theo ti p c n tham gia
Ngoài ph n m u, k t lu n, ki n ngh , ph l c và tài ki u tham kh o
Trang 16Ch ng 1
C S LÝ LU N QU N LÝ GIÁO D C K N NG S NG CHO TR CÁC TR NG M M NON THEO TI P C N THAM GIA
Trên th gi i giáo d c k n ng s ng ang là xu th chung c a nhi u
n c, theo th ng kê hi n nay ã có h n 155 n c quan tâm n vi c a k
n ng s ng vào nhà tr ng, trong ó có 143 n c ã a vào ch ng trình giáo d c các c p h c, b c h c trong ó có b c m m non
T u th p niên 80 c a th ký XX, nhà khoa h c hành vi Gilbert Botvin ã thành l p m t ch ng trình giáo d c k n ng s ng cho tr t 17-19
tu i Sau ó m t chu i các nghiên c u l ng giá ã c th c hi n xem xét ki m tra hi u qu c a các ph ng pháp và cách ti p c n phòng ng a l m
d ng d a trên mô hình k n g s ng
n u th p niên 90 c a th ký XX, t ch c y t th gi i (WHO) c ng
a ra m t s ch ng trình v giáo d c k n ng và kèm theo các bài vi t nh
“life skills for children and adolescents in schools” (Giáo d c k n ng s ng cho tr em và thanh thi u niên tr ng h c) Các công trình nghiên c u ã
a ra lý lu n khái quát v k n ng s ng và h ng d n th c hi n ch ng trình giáo d c k n g s ng, cùng v i ó là các khái ni m v giáo d c k n ng s ng, cách phân lo i k n ng s ng
T ch c v n hóa, khoa h c và giáo d c c a Liên H p Qu c vi t t t là UNESCO, nghiên c u xác nh m c tiêu, ch ng trình và hình th c, ph ng pháp giáo d c k n ng s ng Trong ó thu t ng “giáo d c k n ng s ng”
xu t hi n tr c tiên trong ch ng trình “ giáo d c nh ng giá tr s ng” v i
12 giá tr c b n c n giáo d c cho th h tr [12] Nh ng nghiên c u trong giai o n này mong mu n th ng nh t c m t quan ni m v k n ng s ng
Trang 17c ng nh a ra c m t b ng danh m c các k n ng s ng c b n mà th
h tr c n có Ph n l n các công trình nghiên c u v k n ng s ng theo ti p
c n tham gia giai o n này quan ni m v k n ng s ng theo ngh a h p,
ng nh t nó v i các k n ng xã h i
K ho ch hành ng Dakar (Senêgan 2000), coi k n ng s ng c a con
ng i là m t tiêu chí ánh giá ch t l ng giáo d c Ch ng trình này yêu
c u m i qu c gia ph i m b o cho ng i h c c ti p c n ch ng trình giáo d c k n ng s ng phù h p
T ch c y t th gi i (WHO) và t ch c v n hóa, khoa h c và giáo d c Liên H p Qu c (UNESCO) ã a ra quan ni m và n i dung giáo d c k
n ng s ng, ó là nh ng quan ni m chung nh t v k n ng s ng và giáo d c k
n ng s ng
T i h i th o Bali, các nhà giáo d c ã xác nh m c tiêu c a giáo d c
k n ng s ng trong giáo d c không chính quy c a các n c Châu Á Thái Bình D ng là nh m nâng cao ti m l c c a con ng oi có hành vi tích c c
áp ng nhu c u s thay i các tình hu ng c a cu c s ng hàng ngày, ng
Cu n sách: “Giáo d c m u giáo” t p 1,2 c a tác gi Xororokina [69] ,
ng i d ch Ph m Minh H c và Th Tr ng, nhà xu t b n giáo d c 1979
Cu n sách ã trình bày h th ng m c tiêu, n i dung, ch ng trình và hình
th c, ph ng pháp giáo d c cho tr m u giáo.Trên c s ó cu n sách ã nh
h ng m t s bi n pháp giáo d c tr m u giáo, làm c s cho các nhà qu n lý
Trang 18giáo d c và giáo viên m m non có th tham kh o và áp d ng vào quá trình giáo d c tr các tr ng m m non
Cu n sách: “Nh ng giá tr s ng và k n ng s ng dành cho tr t 3-7
tu i” [22] c a tác gi Diane Tillman, nhà xu t b n tr Cu n sách ã khái quát
nh ng giá tr s ng và k n ng s ng cho tr g m nh ng k n ng s ng và 12 bài bài h c giá tr v các ch hòa bình, tôn tr ng, yêu th ng, khoan dung, trung th c, khiêm t n,h nh phúc, trách nhi m, gi n d , t do và oàn k t Các
ch c trình bày trong cu n sách d hi u v i nh ng phân tích, di n gi i
m t s v n chung v k n ng s ng nh : Quan ni m v k n ng s ng theo
ti p c n tham gia, giáo d c k n ng s ng, khái quát giáo d c k n ng s ng
m t s n c trong khu v c, th c tr ng giáo d c k n ng s ng Vi t Nam Bên c nh ó giáo trình ã nêu lên m t s ch giáo d c nh ng k n ng s ng
c t lõi
Tác gi Nguy n Th M L c, inh Th Kim Thoa, Phan Th Th o
H ng (2010) cu n: “Giáo d c giá tr s ng và k n ng s ng cho tr m m
non” Nhà xu t b n i h c qu c gia Hà N i [48] Cu n sách ã khái quát
c i m tâm sinh lý c a tr m m non, nh ng v n chung v giáo d c giá
Trang 19tr s ng và giáo d c k n ng s ng cho tr m m non; ng th i cu n sách
c ng a ra m t s trò ch i giáo d c k n ng s ng và giá tr s ng cho tr
m m non
Sách: “H ng d n và rèn luy n k n ng s ng cho tr m m non” c a B
GD và T (2012), do nhà xu t b n i h c qu c gia Hà N i phát hành [12]
Cu n sách ã trình bày n i dung , hình th c rèn luy n k n ng s ng cho tr
m m non giáo viên, ph huynh h c sinh tham kh o và có th áp d ng vào quá trình giáo d c và rèn luy n k n ng s ng cho tr m m non
Lu n v n th c s qu n lý giáo d c c a tác gi Ngô Xuân B c v i tài:
d c, k n ng s ng, c i m tâm sinh lý c a tr 5-6 tu i, th c tr ng giáo d c
k n ng s ng cho tr 5 - 6 tu i thông qua trò ch i óng vai theo ch Trên
c s ó tác gi ã xu t m t s gi i pháp ch y u giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo 5- 6 tu i thông qua trò ch i óng vai theo ch
Trang 20giáo d c n c ta t Trung ng n các a ph ng; các mô hình qu n lý giáo d c; s phân c p qu n lý; vai trò c a xã h i hóa giáo d c,…
Sách: “Qu n lý giáo d c” do tác gi Bùi Minh Hi n ch biên [38], l y
i m i giáo d c làm i m xu t phát và là i m t a c b n g i m t duy
v i m i giáo d c n c ta Bàn v qu n lý ch t l ng giáo d c, tác gi
c p n nhi u v n nh : Qu n lý tài chính trong giáo d c,bi n pháp qu n lý
ch t l ng giáo d c, xây d ng i ng giáo viên và cán b qu n lý giáo
d c,…
Tác gi ng Qu c B o (ch biên) trong sách: Kinh t h c giáo d c: “
M t s v n lí lu n – th c ti n và nh ng ng d ng vào vi c xây d ng chi n
l c giáo d c” [3] Tác gi ã nghiên c u v n giáo d c Vi t Nam d i góc kinh t h c giáo d c: Ch ra m i quan h ch t ch gi a giáo d c và kinh t T ó kh ng nh: Giáo d c ph c v kinh t trên c s g n ch t v i
i s ng s n xu t, trong m c ích và ph ng th c ào t o, cân i v i kh
n ng kinh t trên qui mô phát tri n
Công trình khoa h c:“Tâm lí h c qu n lí” [32], c a tác gi Tr n Th Minh H ng Tác gi ã trình bày m t cách c b n và h th ng nh ng v n
c b n c a khoa h c tâm lí trong l nh v c qu n lí ng th i phân tích làm rõ
nh ng hi n t ng tâm lý di n ra trong ho t ng qu n lý xã h i trong ó có
qu n lý giáo d c Trên c s ó xác nh nh ng yêu c u v nhân cách c a
ng i lãnh o, ng i qu n lí Nh ng y u t và c i m tâm lí c a ng i lãnh o, ng i qu n lí, m i quan h gi a ng i b lãnh o, qu n lí v i
ng i lãnh o qu n lí,…
Sách: “Nh ng v n c b n c a khoa h c qu n lí giáo d c – m t s
v n lí lu n và th c ti n” [40], c a tác gi Tr n Ki m ã ti p c n nh ng t
t ng ti n b c a nhân lo i d i góc c a khoa h c qu n lí giáo d c.Tác gi
ã nghiên c u nh ng lí thuy t tiêu bi u trên th gi i v qu n lí xã h i nói
Trang 21chung và qu n lí giáo d c nói riêng Tác gi cho r ng m c dù còn nh ng h n
ch do y u t l ch s nh ng nh ng t t ng v qu n lí xã h i nói chung và
qu n lí giáo d c nói riêng ã mang l i hi u qu tích c c i v i qu n lí giáo
d c n c ta hi n nay
tài khoa h c mã s 60.14.05 c a tác gi Nguy n H u c (2010)
v : “Qu n lí giáo d c k n ng s ng cho h c sinh THPT Tr n H ng o Nam
nh trong giai o n hi n nay (thông qua giáo d c ngoài gi lên l p)” [28] tài ã trình bày c s lí lu n, kh o sát và ánh giá th c tr ng qu n lí giáo d c
k n ng s ng cho h c sinh trung h c ph thông Tr n H ng o Nam nh, nguyên nhân, u i m và h n ch taì ã nêu lên nh ng nguyên t c và
xu tm t s bi n pháp mang tính kh thi trong qu n lí giáo d c k n ng s ng cho h c sinh trung h c ph thông Tr n H ng o Nam nh hi n nay
tài khoa h c mã s 60.14.05, c a tác gi Hoàng Th Kim Liên v : “
M t s gi i pháp qu n lí công tác giáo d c k n ng s ng cho h c sinh các
tr ng trung h c ph thông huy n Nghi L c, Ngh An” [47] tài trên c
s khái quát hóa h th ng hóa, khái quát hóa các khái ni m qu n lí, giáo d c, giáo d c k n ng s ng , ánh giá th c tr ng các bi n pháp qu n lí công tác giáo d c k n ng s ng cho h c sinh các tr ng trung h c ph thông huy n Nghi L c, Ngh An tài ã xác nh h th ng các bi n pháp qu n lí các
bi n pháp qu n lý công tác giáo d c k n ng s ng cho h c sinh các tr ng trung h c ph thông huy n Nghi L c, Ngh An giai o n hi n nay
Tóm l i t ng quát các công trình nghiên c u giáo d c k n ng s ng và
qu n lý giáo d c k n ng s ng n c ngoài và trong n c có th nh n nh:
ã có r t nhi u công trình trên th gi i và Vi t Nam nghiên c u v k n ng
s ng, giáo d c k n ng s ng M t s công trình trong n c ã i sâu nghiên
c u c s lí lu n và th c tr ng giáo d c k n ng s ng, h th ng các ph ng pháp giáo d c k n ng s ng cho h c sinh trong h th ng giáo d c nói chung
Trang 22và tr m m non nói riêng S ít công trình khoa h c nghiên c u v bi n pháp
qu n lí giáo d c k n ng s ng cho h c sinh trung h c ph thông Song vi c nghiên c u ch y u t p trung phân tích làm rõ c s lí lu n và th c tr ng v
qu n lí giáo d c nói chung có m t s tài m i ch c p giáo d c k n ng
s ng cho h c sinh trung h c ph thông Tuy nhiên ch a có công trình khoa
h c, lu n v n, lu n án nào nghiên c u v giáo d c k n ng s ng cho tr các
tr ng m m non qu n ng a – Hà N i Vì v y, tài: “ Qu n lý giáo d c
k n ng s ng cho tr các tr ng m m non qu n ng a – Hà N i theo ti p
Các quan ni m khác: T ng ng quan i m c a t ch c y t th gi i, còn quan ni m k n ng s ng là nh ng k n ng tâm lí xã h i liên quan n
nh ng tri th c, nh ng giá tr và nh ng thái , cu i cùng c th hi n ra
Trang 23b ng nh ng hành vi làm cho các cá nhân có th thích nghi và gi i quy t có
hi u qu các yêu c u và thách th c c a cu c s ng
Theo ó, có th hi u: K n ng s ng là kh n ng làm cho nh ng hành
vi và s thay i c a mình phù h p v i cách ng x tích c c, giúp con ng oi
có th ki m soát qu n lí có hi u qu các nhu c u và thách th c trong cu c
s ng hàng ngày
Có nhi u quan ni m khác nhau v qu n lí, c th nh :
Tác gi i Nguy n Ng c Quang ã quan ni m: “Qu n lí là s tác ng có
Theo ó qu n lí có th c hi u:
Qu n lí là ch c n ng c a nh ng h th ng có t ch c v i b n ch t khác nhau ( Xã h i, sinh v t, k thu t), nó b o toàn c u trúc xác nh c a chúng, duy trì ch ho t ng, th c hi n nh ng ch ng trình, m c ích ho t ng
Duy trì s ho t ng c a h th ng ph i k n s tác ng qua l i gi a
h th ng và môi tr ng, do ó: Qu n lí c hi u là vi c b o m ho t ng
c a h th ng trong i u ki n có s bi n i liên t c c a h th ng và môi
tr ng, là chuy n ng c a h th ng n tr ng thái m i thích ng v i hoàn
Trang 24ng qu n lí là i u ki n quan tr ng làm cho xã h i loài ng i t n t i và phát tri n
Qu n lí giáo d c k n ng s ng theo ti p c n tham gia, c hi u là
nh ng tác ng t giác, có ý th c, có m c ích, có ké hoach, có h th ng, h p quy lu t c a ch th qu n lí n t t c m t xích c a h th ng t câp cao n các c s giáo d c nhà tr ng nh m th c hi n có ch t l ng và hi u qu m c tiêu phát tri n giáo d c, ào t o th h tr mà xã h i t ra cho ngành giáo
d c các c s giáo d c qu n lí giáo d c c hi u là nh ng tác ng t giác, có ý th c, có m c ích, có k ho ch, có h th ng, h p quy lu t c a ch
th qu n lí n t p th giáo viên, công nhân viên, t p th h c sinh, cha m h c sinh và các l c l ng giáo d c trong và ngoài nhà tr ng nh m th c hi n có
ch t l ng và có hi u qu m c tiêu giáo d c c a nhà tr ng
Trang 251.2.4 Qu n lí giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo theo ti p c n
ch th qu n lí (Hi u tr ng) n t p th cán b giáo viên nh m th c hi n có
ch t l ng m c tiêu, k ho ch giáo d c c a nhà tr ng, trên c s t n d ng các ti m l c và v t ch t, tinh th n c a xã h i, nhà tr ng và gia inh
K n ng s ng giúp tr có th bi n nh ng tri th c mà tr h c c thành hành ng c th và nh ng thói quen lành m nh Tr s hi u c giá tr c a
cu c s ng, giá tr c a ni m vui, giá tr c a hòa bình và giá tr c a h nh phúc
T ó tr s có ni m tin và luôn bi t cách làm cho cu c s ng c a mình và
ng i khác cùng h nh phúc c bi t i v i s c kh e giáo d c các k n ng
cá nhân và k n ng xã h i c a m i ng i là m t ph n quan tr ng c a ch ng trình can thi p nâng cao s c kh e cho chính mình và cho c ng ng
Nh v y, qu n lí giáo d c k n ng s ng cho tr các tr ng m m non theo ti p c n tham gia là ho t ng có m c ích, có t ch c c ti n hành
m t cách ch t ch , có k ho ch c a ch th giáo d c n i t ng giáo d c
nh m th c hi n có hi u qu m c tiêu giáo d c ã xác nh
1.3 Tr ng m m non trong h th ng giáo d c qu c dân
i u l tr ng m m non có quy nh rõ: “Tr ng m m non là n v
c s c a giáo d c m m non trong h th ng giáo d c qu c dân.Tr ng m
nh n vi c nuôi d ng, ch m sóc và giáo d c tr em nh m giúp tr em hình thành nh ng y u t u tiên c a nhân cách chu n b cho tr vào l p m t
Tr ng m m non có t cách pháp nhân và con d u riêng
Trang 26Nhi m v và quy n h n c a tr ng m m non, tr ng m u giáo là:
T ch c th c hi n vi c nuôi d ng, ch m sóc, giáo d c tr em t 18 tháng n 6 tu i theo ch ng trình giáo d c m m non do B tr ng B giáo
d c & ào t o ban hành; huy ng tr em l a tu i m m non n tr ng; t
ch c giáo d c hòa nh p cho tr em có hoàn c nh khó kh n, tr em khuy t t t;
qu n lí cán b giáo viên, nhân viên th c hi n nhi m v nuôi d ng, ch m sóc và giáo d c tr em; huy ng qu n lí, s d ng các ngu n l c theo quy
nh c a pháp lu t; xây d ng c s v t ch t theo yêu c u chu n hóa, hi n i hóa theo yêu c u t i thi u i v i vùng c bi t khó kh n;ph i h p v i gia ình tr em, t ch c và cá nhân th c hi n ho t ng nuôi d ng, ch m sóc
và giáo d c tr em; t ch c cho cán b qu n lí, giáo viên, nhân viên và tr em tham gia các ho t ng xã h i trong c ng ng, th c hi n ki m nh ch t
l ng nuôi d ng, ch m sóc và giáo d c tr em theo quy nh; th c hi n các nhi m v và quy n h n khác theo quy nh c a pháp lu t [10] Nh v y,
tr ng m m non có v trí vai trò h t s c quan tr ng trong h th ng giáo d c
qu c dân, là c s u tiên ti p nh n, giáo d c, t ng b c hình thành và phát tri n nhân cách cho tr Nhà tr ng có nhi m v m nh n vi c nuôi d ng,
ch m sóc và giáo d c tr em nh m giúp tr em hình thành nh ng nhân t u tiên c a nhân cách; chu n b m i m t c n thi t cho tr b c vào l p m t Vì
v y, công tác giáo d c c a tr ng m m non có ý ngh a h t s c quan tr ng i
v i s phát tri n c a tr sau này
M c tiêu c a giáo d c m m non là giúp tr phát tri n v th ch t, tình
c m, trí tu , th m m , hình thành nh ng y u t u tiên c a nhân cách, chu n
b cho tr vào l p m t Giáo d c m m non t o s kh i u cho s phát tri n toàn di n c a tr , t n n t ng cho vi c h c các c p ti p theo và cho vi c
h c t p su t i C th là:
Trang 27* Phát tri n th ch t: kh e m nh cân n ng và chi u cao phát tri n bình
th ng theo l a tu i;th c hi n các v n ng c b n m t cách v ng vàng, úng t th ; có kh n ng ph i h p các giác quan và v n ng, v n ng nh p nhàng bi t nh h ng trong không gian; có k n ng trong m t s ho t ng
c n s khéo léo c a ôi tay; có m t s hi u bi t v th c ph m và l i ích c a
vi c n u ng v i s c kh e, có 1 s thói quen, k n ng t t trong n u ng, gi gìn s c kh e và m b o s an toàn c a b n thân
* Phát tri n nh n th c: Ham hi u bi t, thích khám phá, tìm tòi các s
v t, hiên t ng xung quanh; có kh n ng quan sát, so sánh phân lo i, chú ý, ghi nh có ch nh; có kh n ng phát hi n và gi i quy t v n n gi n, có
* Phát tri n tình c m xã hôi: Có ý th c v b n thân; có kh n ng nh n
bi t và th hi n tình c m v i con ng i, s v t, hi n t ng xung quanh; có
Trang 281.3.3 c i m tâm sinh lí c a tr m u giáo
V th ch t, ây là giai o n tr t ng tr ng nhanh c v cân n ng và chi u cao T c t ng tr ng này ph thu c vào nhi u y u t trong ó ch dinh d ng và môi tr ng sông là nhân t c b n theo dõi và i u
ch nh t c t ng tr ng c a tr các b c giáo d ng tr c n ph i c n c vào
bi u t ng tr ng c a tr theo công b c a t ch c y t th gi i WHO n m 2007; ph n u gi cho tr có t c t ng tr ng n m trong kênh A ây là giai o n mà tr ang b c u hình thành nh ng thói quen, hành vi c b n
do ó, quá trình giáo d ng, giáo viên và các b c cha m tr c n kiên trì d y
và rèn luy n cho tr nh ng thói quen hành vi c n thi t;t ng b c nâng cao
s khéo léo trong ph i h p các ho t ng c a các b ph n c th , c bi t là
kh n ng linh ho t c a chân, tay và kh n ng bi u t nh n th c c a mình
v y, tr th ng có tính tò mò, thích khám phá, tìm tòi th gi i xung quanh
c i m này òi h i ng i giáo d ng tr ph i kiên trì gi i thích các th c
m c gi i quy t mâu thu n trong nh n th c cho tr , trong quá trình gi i thích c n tìm cách gi i thích cho tr m t cách n gi n, d hi u, d nh và
c bi t là ph i úng b n ch t c a s v t hi n t ng, và c bi t là tránh hi n
t ng l ng tránh câu h i c a tr c ng nh gi i thích sai b n ch t d n n hi n
t ng tr ghi nh và ph n ánh không úng hi n th c khách quan
V Ngôn ng c a tr m u giáo ang trong giai o n phát tri n m nh
m ó là s k t h p gi a nh ng hi u bi t ban u c a tr d i s c g ng
di n t nh ng hi u bi t ó Tuy nhiên do y u t th ch t c a tr c ng ang
Trang 29trong quá trình phát tri n, nhi u y u t ch a hoàn thi n Vì v y vi c bi u hi n ngôn ng c a tr còn thi u chính xác, thi u nh ng khái ni m di n t Vì
v y trong giao ti p v i tr , c n khuy n khích tr di n t suy ngh c a mình
và k p th i ch nh s a nh ng l i di n t cho tr
V tình c m và th m m c a tr m u giáo c ng ang trong giai o n phát tri n ban u C m xúc và tình c m c a tr c bi u l m t cách h n nhiên úng v i th c ti n nh n th c c a tr Do v y trong quá trình ti p xúc
v i tr c n kiên trì d y cho tr cách bi u th tình c m và ánh giá v th m m
C g ng cho tr làm quen v i nh ng bi u hi n tình c m và th m m phù h p
v i v n hóa dân t c: Bi t trân tr ng cái ep, yêu quý ng i xung quanh, kính
tr ng ng i l n; Bi t chia s v i b n bè và h ng thú trong các ho t ng ngh thu t
N m ch c y v nh ng c i m tâm sinh lí tr m u giáo là c s khoa h c các b c giáo d ng tr xác nh tình c m Trách nhi m và
ph ng pháp tác ng úng n nh m t ng b c d y và hình thành tr
nh ng ki n th c, tình c m, k x o, k n ng c n thi t, tr phát tri n toàn
di n, là c s cho các ho t ng giáo d c tr l a tu i ti p theo
tham gia
N i dung giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo theo ti p c n tham gia ph i m b o tính m c ích, tính toàn di n, tính khoa h c và tính v a s c, phù h p v i s phát tri n tâm, sinh lí c a tr T m c tiêu, nhi m v giáo d c
m m non, c i m tâm sinh lí c a tr m u giáo, do ó tr ng m m non giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo bao g m r t nhi u n i dung, trong ó
c n t p trung giáo d c nh ng nhóm k n ng s ng c b n sau:
Nhóm k n ng t ý th c v b n thân c n giáo d c cho tr bao g m: an
Trang 30toàn, g m các k n ng v th c hành các quy t c v an toàn thông th ng, phòng ch ng các tai n n thông th ng tr ng, l p, nhà và trong các ho t
ng vui ch i gi i trí m i lúc m i n i, m c ích giúp tr nh n th c và tránh
nh ng r i ra; t l c; t ki m soát, g m k n ng v t ph c v ,, qu n lí th i gian, ki m soát c m xúc; t tin, g m k n ng v nh n ra giá tr c a b n thân, trình bày ý ki n,th hi n kh n ng; t tr ng g m các k n ng v l ch s - n
u ng t t n, không khua thìa bát, không r i vãi; m c ch nh chu, t m t t,
s ch s , nói n ng l phép có th a g i d vâng , nói l i c m n, xin l i úng cách, úng b i c nh,…
Nhóm k n ng quan h xã h i bao g m : Thân thi n, g m k n ng v
k t b n hài hòa xung t, tr bi t giúp ông bà, cha m và b n bè, nh ng
ng i xung quanh nh ng công vi c trong ph m vi l a tu i, nh ng nh n; yêu
th ng b m , ông bà, anh ch em và nh ng ng oi xung quanh, g m nh ng
k n ng v quan tâm chia s bu n, vui, khó kh n, thành công hay th t b i.bi t
Trang 31m i; ham hi u bi t, g m các k n ng v thu nh n và chia s thông tin, tò mò
và hay h i
Giáo d c k n ng s ng cho tr theo ti p c n tham gia có m c ích chính là làm thay i hành vi c a ng i h c t thói quen th ng, có th gây
r i ro, mang l i h u qu tiêu c c chuy n thành nh ng hành vi mang tính xây
d ng, tích c c và có hi u qu nâng cao ch t l ng cu c s ng cá nhân và góp ph n phát tri n b n v ng cho xã h i ng th i giáo d c k n ng s ng theo ti p c n tham gia c n c th c hi n th ng nh t trong nhi m v giáo d c nhân cách toàn di n (theo các l nh v c van hóa xã h i, theo các lo i hình ho t
ng c a con ng oi, theo c 4 tr c t trong giáo d c c a th k XXI) thông qua quá trình d y h c và giáo d c (theo ngh a h p) v a h ng t i m c tiêu hình thành nh ng kh n ng tâm lí xã h i ng i h c có th v t qua nh ng thách th c c a cu c s ng, v a phát tri n toàn di n ki n th c, thái , hành
ng, phát tri n toàn di n các ch s thông minh, các l nh v c trí tu xúc c m
và trí tu xã h i
B c h c m m non g m có nhà tr và m u giáo, tr m u giáo c tính
t 3-6 tu i tr ng m m non tr m u giáo c phân theo l a tu i g m:
M u giáo bé t 3-4 tu i, m u giáo nh t 4-5 tu i, m u giáo l n t 5-6 tu i
Trang 32Giai o n này tr có nh ng c i m v tâm sinh lí l a tu i Vì v y n m ch c
c i m v tâm sinh lí l a tu i là c s khoa h c giáo d c k n ng s ng cho tr , hình thành nh ng k n ng s ng c n thi t cho tr , t o i u ki n ti n cho các c p h c ti p theo
V i ph ng pháp ti p c n trên thì: Giáo d c k n ng s ng cho tr m u giáo là quá trình tác ng s ph m có m c ích, có k ho ch nh m hình thành n ng l c hành ng tích c c, có liên quan v i ki n th c và thái , giúp
tr ý thúc v b n thân, quan h xã h i, giao ti p, hinh thành các ki n th c c n thi t tr b c vào l p môt
Giáo d c k n ng s ng theo ti p c n tham gia có vai trò h t s c quan
tr ng, thông qua giáo d c k n ng s ng theo ti p c n tham gia giúp cho các
em phát tri n toàn di n nhân cách v th ch t, tình c m xã h i, giao ti p, ngôn
ng , nh n th c s n sàng vào l p m t.V th ch t giáo d c k n ng
s ngtheo ti p c n tham gia giúp tr c an toàn, kh e m nh, nhanh
nh n,khéo léo, b n b ,thích ng v i nh ng i u ki n s ng thay i.V tình
c m xã h i giúp tr bi t ki m soát c c m xúc, giàu tình th ng yêu và lòng bi t n.V giao ti p giúp cho tr m nh d n, t tin, t tr ng và tôn tr ng
ng oi khác, giao ti p có hi u qu V ngôn ng giúp cho tr bi t nói n ng l ch
s , l ng nghe, hòa nhã, c i m V nh n th c giúp cho tr ham hi u bi t, sáng
t o V s n sàng vào l p m t, giáo d c k n ng s ng theo ti p c n tham gia giúp cho tr có nh ng k n ng thích ng v i ho t ng h c t p l p nh s n sàng hào nh p, ng u v i nh ng khó kh n, có trách nhi m v i b n thân,
Trang 33Hai là, khuy n khích ng oi h c thay i giá tr , thái và cách ng x
c ch p nh n nh ng giá tr , thái , cách ng x m i
nh ng thông i p hay k n ng
B n là, cung c p c h i cho ng i h c tóm t t, t ng k t vi c c a mình, giáo viên không tóm t t thay h
N m là, Ng i h c v n d ng k n ng và ki n th c m i vào các tình
hu ng th c c a cu c s ng
gi a ng oi d y và ng oi h c
* Con ng giáo d c k n ng s ng theo ti p c n tham gia
- Th nh t, giáo d c k n ng s ng theo ti p c n tham gia c th c
hi n tr c h t trong quá trình giáo d c nhà tr ng
Quá trình h c t p c thông qua truy n thông, v n hóa gia ình,c ng
ng và xã h i.Quá trình h c có kh n ng tâm lí xã h i c th c hi n c trong và ngoài nhà tr ngc ng nh thông qua các kênh, ngu n khác nhau.Tuy nhiên, t c phát tri n kinh t , xã h i ã làm cho con ng oi ngày càng bi t
l p và mang tính cá nhân Gia ình tr nên nh h n và con ng i ít có c h i
h c kh n ng tâm lí xã h i qua truy n th ng và v n hóa c ng ng h n
tr c ây M i ng i u thi u kh n ng tâm lí xã h i và phát tri n Vì v y
c n t ng c ng n ng l c tâm lí xã h i cho ng oi h c ngay trong i s ng nhà
tr ng thông qua giáo d c k n ng s ng K n ng s ng c n ph i là m t ph n trong ch ng trình ang di n ra trong nhà tr ng i u này có ng a là giáo d c
k n ng s ng tr c h t ph i c giáo d c trong nhà tr ng M t s nghiên
c u nh n m nh r ng k n ng s ng c n c d y trong ch ng trình c a nhà
tr ng h n là nhi m v bi t l p tách kh i ch ng trình bình th ng c a nhà
tr ng (Brolin &DAlôzn 1979, Cipani 1988; Cronin, Lord &Wendling 1991,
Trang 34Lewwis &Taymén 1992).D y k nang s ng còn c n ph i c ch a ng trong t t c các môn khoa h c thông qua nh n m nh m i quan h gi a h c t p
ti p c n khác nh cách ti p c n d y h c ch n gi n thu c thông tin
Y u t th hai: K n ng s ng t n t i s hài hòa 3 thành t : Ki n th c (ho c thông tin); thái , giá tr ; các k n ng ây là thành t giúp phát tri n
ho c thay i hành vi có hi u qu nh t K n ng bao g m các k n ng liên nhân cách và k n ng tâm lí xã h i
N u nh các ph ng pháp thu nh n thông tin có th t p trung ch y u vào thành t ki n th c thì ti p c n k n ng s ng ch ng hài hòa c 3 thành
t ki n th c, thái và hành vi
Kinh nghi m th c ti n cho th y hành vi có tính n nh và khó thay i
h n, n u òi h i có nh ng cách ti p c n m nh m h n so v i s thay i ki n
th c và thái , m c dù thông tin c n cho s thay i hành vi, nh ng nó ch a
có k t qu do ch a t c s hài hòa c n thi t 3 thành t c b n này
M c tiêu c a ti p c n k n ng s ng là thúc y nh ng hành vi xã h i lành
Trang 35m nh ng n ng a và gi m nh ng hành vi có nguy c , ng th i ti p c n k
n ng s ng c ng t o ra tác ng i v i các thành t thái và ki n th c
Y u t th ba: Nh ng thách th c i v i h th ng giáo d c và ánh giá M t s hành vi c a ng i h c c n thay i vì nó liên quan n s r i
ro, m o hi m,cho nên m c tiêu c a ti p c n k n ng s ng là t o ra tác ng
i v i nh ng hành vi m o hi m ó H th ng giáo d c hi n nay nhìn chung ch a t p trung vào s thay i hành vi và th ng m c mong mu n thay i v ki n th c Do ó h th ng giáo d c s g p thách th c áng k trong vi c th c hi n ti p c n k n ng s ng Cho nên v i m c tiêu cao nh t
là thay i hành vi, ti p c n k n ng s ng s không gi i thi u cho toàn b
nh ng thông tin hi u v ch mà ch gi i thi u nh ng thông tin c coi là c n thi t nh h ng n thái và t c m c tiêu là làm gi m thi u nh ng hành vi m o hi m và thúc y nh ng hành vi tích c c k t qu
là có nh ng s thay i tích c c v c ki n th c, thái và gía tr các k
Trang 36nghi m Ho t ng ngoài gi lên l p có u th là i u ki n th i gian tho i mái h n trên l p, nên v n d ng giáo d c tr i nghi m thu n l i h n Chính vì
v y khi thi t k n i dung và t ch c giáo d c k n ng s ng theo ti p c n tham gia qua ho t ng ngoài gi lên l p c n quan tâm khai thác ki n th c, kinh nghi m và k n ng ã có c a h c sinh
1.5 Ph ng pháp giáo d c k n ng s ng cho tr theo ti p c n tham gia
Ph ng pháp giáo d c k n ng s ng cho tr theo ti p c n tham gia bao
s ng c n hình thành
Ph ng pháp làm m u: Giáo viên hoàn ch nh m t k n ng s ng theo
ti p c n tham gia tr c m t tr theo l i miêu t ph ng pháp này th ng
c s d ng v i nh ng k n ng s ng mà tr ch a bi t Cách th c hi n giáo viên c n xác nh k n ng làm m u, g i tên k n ng, v a làm v a nói b ng
l i, khuy n khích tr cùng làm theo.yêu c u s ph m giáo viên làm m u ch m rãi, rõ ràng, ch d n ân c n hình thành, ng th i gi i thích cho tr t i sao ph i làm nh v y
Ph ng pháp làm cùng tr : Tr làm cùng v i giáo viên m t k n ng
s ng ã bi t, ph i làm hàng ngày nh ng ch a thành th o.Cách th c hi n giáo viên xác nh k n ng s ng cùng làm v i tr Nói tên k n ng s ng v i tr , làm n âu ch d n n ó cho tr làm theo Làm cùng và c th c hi n trong nh ng th i i m và tình hu ng thích h p.Yêu c u s ph m giáo viên t o
Trang 37b u không khí tho i mái, vui v , tin c y khi làm cùng tr ng th i cho tr
Nhóm ph ng pháp dùng l i nói bao g m các ph ng pháp trò chuy n,
gi ng gi i Nh ng ph ng pháp này giúp tr huy ng t i a nh ng kinh nghi m ã có, gi i thích và khích l tr vui v , hào h ng th c hi n k n ng
s ng
Ph ng pháp trò chuy n: Giáo viên và tr cùng trò chuy n huy ng
t i a nh ng kinh nghi m v các k n ng s ng c a tr m t cách nhanh nh t Yêu c u c a ph ng pháp này là giáo viên ch n câu chuy n k , ng dao, ca dao, t c ng phù h p v i c i m tr m u giáo, nh ng tình hu ng sinh ho t
th ng di n ra hàng ngày, h th ng câu h i n gi n, d hi u i v i tr , phù
h p v i k n ng s ng c n giáo d c cách th c hi n giáo viên h ng d n s
d ng truy n k , ng dao, ca dao, t c ng , tình hu ng sinh ho t hàng ngày, h
th ng câu h i trò chuy n v i tr v k n ng s ng: K cho tr nghe, cho tr
k l i ho c hát l i cho tr nghe, cho tr hát hò theo ý thích, h i mong mu n
c a tr ,…
Ph ng pháp gi ng gi i ng n: Gi i thích cho tr hi u, thuy t ph c tr
th c hi n k n nng s ng cách th c hi n, giáo viên gi ng gi i v k n ng s ng
b ng l i kèm theo hành ng m u, hành ng mô ph ng, tranh nh Yêu c u
s ph m, giáo viên dùng l i nói gi ng gi i ng n g n, y , d hi u v i tr , mang tính vui nh n, hài h c lôi kéo ni m thích thú c a tr Hành ng
Trang 38m u, hành ng mô ph ng nên rõ ràng, chu n m c Tranh nh v k n ng
- Ph ng pháp tr i nghi m: Giáo viên khuy n khích và h ng d n tr
t p th k n ng s ng ang h c Giáo viên t o môi tr ng h p d n, thân thi n,cho tr t p th k n ng s ng m t cách hào h ng, b ng cách s p x p dùng v a t m, ch c ch n, úng ch Giáo viên t o c h i tr c giao ti p
v i nhi u ng i, c s d ng t p luy n k n ng s ng hàng ngày, yêu
c u giáo viên không c áp t tr mà tôn tr ng tr nh khuy n khích tr t
l p, th c hi n k n ng s ng th ng xuyên b ng nhi u cách riêng
- Ph ng pháp trò ch i: ây là ph ng pháp c tr ng cho tr m u giáo Nh ng trò ch i th ng c s d ng giáo d c k n ng s ng theo ti p
c n tham gia cho tr m u giáo là trò ch i dân gian, trò ch i v n ng, trò ch i
s m vai, trò ch i xây d ng, trò ch i óng k ch, trò ch i trí tu Cách th c hi n giáo viên xác nh k n ng c n h ng d n tr , ch n trò ch i phù h p v i k
n ng ó Lúc u giáo viên nên ch i cùng tr , gi i thi u trò ch i, óng m t vai ch i, hành ng theo vai ch i i v i trò ch i dân gian th ng giúp tr
c th c hành 1-3 k n ng s ng Trò ch i s m vai là trò ch i mô ph ng l i
m t ch c a cu c s ng
- Ph ng pháp giao vi c: Giáo viên dùng vi c v t, công vi c hàng ngày
v a s c tr luy n t p k n ng s ng Cách th c hi n giáo viên khuy n khích
tr t nh n m t vi c theo ý thích Chu n b d ng c v a t m vóc tr , d dàng
Trang 39s d ng, lúc u giáo viên làm cùng v i tr , khi ã th o vi c thì tr t th c
hi n Yêu c u giáo viên ch n nh ng vi c v a s c i v i tr , không l m d ng
b t tr lao ng quá s c Khuy n khích tr th c hi n hàng ngày, u n vào nh ng th i i m nh t nh trong ch sinh ho t hàng ngày
1.6 N i dung qu n lí giáo d c k n ng s ng cho tr các tr ng
m m non theo ti p c n tham gia
1.6.1 Qu n lí m c tiêu, k ho ch giáo d c k n ng s ng cho tr
m u giáo theo ti p c n tham gia
M c tiêu, k ho ch giáo d c k n ng s ng theo ti p c n tham gia là m t
n i dung c b n c a quá trình giáo d c k n ng s ng B i vì m c tiêu k
ho ch giáo d c th hi n rõ m c ích, n i dung ch ng trình, ph ng pháp, hình th c c ng nh các i u ki n m b o cho công tác giáo d c ã ra
Qu n lí m c tiêu, k ho ch giáo d c k n ng s ng theo ti p c n tham gia ph i
th c hi n th ng xuyên bao g m t xác nh m c tiêu xây d ng và th c hi n
k ho ch nâng cao trình i ng , qu n lí ph i h p các l c l ng giáo d c,
t ng tr ng, kinh nghi m c a i ng giáo viên Các ch c a giáo d c k
n ng s ng ph i a ra mô hình th c hành v k n ng t duy, phê phán, gi i quy t v n , ra quy t nh h c (h c bi t); các k n ng th c hành th c
hi n nh ng hành vi mong mu n (h c làm); các k n ng giao ti p liên nhân cách (h c cùng chung s ng ) ; các k n ng t ki m soát b n thân(h c
kh ng nh mình) do v y:
qu n lí m c tiêu, ch ng trình, n i dung giáo d c k n ng s ng theo
Trang 40ti p c n tham gia cho ng i h c, tr c h t c n xác nh m c tiêu k n ng
s ng c n trang b cho tr Khi xác nh n i dung giáo d c k n ng s ng cho nhóm i t ng c n c n c vào c i m tâm dinh lí – xã h i c a nhóm i
t ng ó; c i m b i c nh xã h i mà nhóm i t ng ó ang s ng
Sau khi xác nh c m c tiêu và nh ng k n ng s ng theo ti p c n tham gia c n giáo d c cho tr nhà tr ng c n xây d ng k hoach th c hi n n i dung ch ng trình giáo d c, trong ó c n xác nh rõ con ng giáo d c
nh ng k n ng s ng này: Nh ng k n ng s ng nào có th hình thành,c ng c
và giáo d c thông qua vi c khai thác n i dung các môn h c, qua s d ng các
ph ng pháp d y h c tích c c trong gi h c chính khóa và ho t ng ngoài gi lên l p; c bi t nh ng n i dung giáo d c nào c n thi t l a tu i m m non
Nh v y, qu n lí m c tiêu, xây d ng k ho ch giáo d c k n ng
s ngtheo ti p c n tham gia cho tr m u giáo s giúp cho ng i qu n lí có cách nhìn t ng th v quá trình giáo d c k n ng s ng trong m t tháng, m t h c
k , m t n m và c quá trình giáo d c b c m m non
Qu n lí n i dung, giáo d c k n ng s ng theo ti p c n tham gia cho tr
m u giáo nh ã xác d nh trên, th c hi n t t n i dung giáo d c k n ng
s ng cho tr m u giáo theo m c tiêu ã ra thì ph ng pháp và hình th c t
ch c óng vai trò quan tr ng trong nh n th c c a tr Ph ng pháp giáo d c phù h p, hình th c t ch c phong phú s thu hút tr làm cho tr h ng thú trong h c t p thì ch c ch n công tác giáo d c k n ng s ng theo ti p c n tham gia t k t qu cao
s ng cho tr m u giáo theo ti p c n tham gia
Qu n lý ph ng pháp, hình th c giáo d c k n ng s ng theo ti p c n tham gia trong tr ng m m non bao g m qu n lí các ho t ng giáo d c