ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH NĂM HỌC 2010-2011 MÔN HÓA HỌC BỔ TÚC THPT – SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO LÂM ĐỒNG

ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH NĂM HỌC 2010-2011 MÔN HÓA HỌC BỔ TÚC THPT – SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO LÂM ĐỒNG

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH

LÂM ĐỒNG NĂM HỌC 2010 - 2011

Môn : HÓA HỌC – BỔ TÚC THPT

ĐỀ CHÍNH THỨC Thời gian : 180 phút (không kể thời gian giao đề)

(Đề thi gồm có 2 trang) Ngày thi : 18/ 2/ 2011

Câu 1: (2,5 điểm)

a Cho 2 nguyên tố P (Z = 15) và Cl (Z = 17):

- Viết cấu hình electron

- Xác đi ̣nh vi ̣ trí của P, Cl trong bảng hê ̣ thống tuần hoàn?

b Cân bằng các phản ứng oxi hóa – khử sau bằng phương pháp thăng bằng electron:

- HCl + MnO2 → MnCl2 + Cl2 + H2O

- HNO3 loãng + Cu → Cu(NO3)2 + NO + H2O

Câu 2: (2,5 điểm)

Hòa tan hết 0,73 gam khí HCl vào nước thu được 200 ml dung di ̣ch X

a.Tính nồng đô ̣ mol/lít của các ion trong dung di ̣ch X

b Cho 0,72 gam NaOH rắn vào 200 ml dung di ̣ch X ở trên, khuấy đều cho NaOH tan hết thu được dung di ̣ch Y Tính giá tri ̣ pH của dung di ̣ch Y (Xem thể tích của dung di ̣ch không thay đổi)

Câu 3: (2,5 điểm)

a Viết phương trình phản ứng hóa ho ̣c xảy ra khi thực hiê ̣n các thí nghiê ̣m sau:

- Cho khí Clo lô ̣i vào dung di ̣ch KOH loãng ở điều kiê ̣n thường

- Nhỏ từ từ dung di ̣ch NH3 đến dư vào dung di ̣ch CuSO4

- Cho dung di ̣ch hỗn hơ ̣p gồm FeSO4 và Fe2(SO4)3 vào dung di ̣ch KMnO4 có H2SO4

- Nhỏ từ từ dung di ̣ch AgNO3 vào dung di ̣ch Fe(NO3)2

b Chỉ dùng thêm mô ̣t thuốc thử hãy nhâ ̣n biết các dung di ̣ch đựng trong các ống nghiê ̣m bi ̣ mất nhãn sau: NaOH ; H2SO4; BaCl2; NaCl; MgCl2

Câu 4: (2,5 điểm)

Cho 23,2 gam hỗn hơ ̣p rắn gồm FeO; Fe2O3; Fe3O4 tan hoàn toàn trong mô ̣t lượng vừa đủ dung di ̣ch HCl thu đươ ̣c dung di ̣ch X Cô ca ̣n X thì thu được chất rắn Y có chứa 12,7 gam FeCl2 Tính phần trăm khối lươ ̣ng của FeCl3 trong chất rắn Y?

Câu 5: (2,5 điểm)

X là hỗn hợp gồm Al và mô ̣t kim loa ̣i R có tỉ lê ̣ n : n = 1 : 3 Hoà tan hoàn toàn 10,95 gam hỗn Al R hợp X trong dung dịch HNO3 loãng dư thu được 3,36 lít khí NO (đktc) là sản phẩm khử duy nhất Xác định kim loại R?

Câu 6: (2,5 điểm)

a.Viết công thức cấu ta ̣o các chất hữu cơ cùng chức hóa ho ̣c có công thức phân tử lần lượt là CH2O2;

C2H4O2; C3H6O2; C3H4O2?

b Xác đi ̣nh công thức cấu ta ̣o của các chất A1; A2; A3; A4; A5 và viết các phản ứng xảy ra theo sơ đồ chuyển hóa sau:

Câu 7: (2,5 điểm)

Đốt cháy hoàn toàn 7,4 gam hợp chất hữu cơ X cần dùng vừa hết 7,84 lít khí O2 (đktc) Sản phẩm thu đươ ̣c chỉ gồm CO2 và nước với tỷ lê ̣ số mol nCO 2: nH O 2 = 1 : 1 Khi hóa hơi hoàn toàn 7,4 gam X thì thu đươ ̣c thể tích hơi đúng bằng thể tích của 2,8 gam khí Nitơ trong cùng điều kiê ̣n nhiê ̣t đô ̣, áp suất

a Xác đi ̣nh công thức phân tử của X?

A3 dd AgNO3/t0 A4 A5

NH3

dd H2SO4

A2 CuO

t0

A1 dd NaOH

+Cl2/as

1 : 1

C6H5-CH3

b Viết công thức cấu ta ̣o của X biết X không phản ứng được với Natri nhưng phản ứng được với dung

di ̣ch NaOH và tham gia phản ứng tráng gương

Câu 8: (2,5 điểm)

Đun nóng hợp chất hữu cơ X (chỉ chứa một loại nhóm chức) với dung dịch axit vô cơ xúc tác thì thu được hai chất hữu cơ Y, Z (đều chứa C,H,O) Mặt khác, 4,04 gam X phản ứng vừa đủ với dung dịch chứa 0,04 mol KOH thì thu được hai chất Y và P Phân tử khối của P lớn hơn phân tử khối của Z là 76 Khi đun nóng 1,84 gam Y với dung dịch H2SO4 đặc ở nhiệt độ thích hợp thì thu được 0,5376 lít khí một anken (đktc) với hiệu suất 60% Biết Z là đơn phân thường dùng để tổng hợp polime Hãy xác định công thức phân tử, công thức cấu tạo của X, Y, Z

Cho biết : C = 12; O = 16; H = 1; Al = 27; Fe = 56; Cu = 64; Zn = 65; Mg = 24

HẾT

Ho ̣ và tên thí sinh : Số báo danh :

Giám thi ̣ 1 : Ký tên :

Giám thi ̣ 2 : Ký tên :

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH

LÂM ĐỒNG NĂM HỌC 2010 - 2011

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ CHÍNH THỨC Môn : HÓA HỌC – BỔ TÚC THPT

Ngày thi : 18/ 2/ 2011

1

a.Cấu hình e của P : 1s2 2s22p6 3s23p3

Cấu hình e của Cl : 1s2 2s22p6 3s23p5

Vi ̣ trí của P : Ô thứ 15, chu kì 3, nhóm VA

Vi ̣ trí của Cl : Ô thứ 17, chu kì 3, nhóm VIIA

0,25 0,25 0,25 0,25

b

Xác đi ̣nh đúng số oxi hóa và cân bằng đúng mỗi phương trình : 0,75 1,5

2

a

-Cl H

dd

HCl H + Cl

0, 02 0,02 0,02

n = n = 0,02 mol

V = 0,2(l)

Cl = H = 0,1M

→

   

   

0,5

0,75

b

+

NaOH

-2

+ H

n = 0,018 mol

NaOH Na + OH

0,018 0,018

H + OH H O

0,018 0,018

n = 0,002 mol H = 0,01M pH = 2

→

→

 

⇒  ⇒

0,25

0,5 0,5

3

b

Xác đi ̣nh đúng thuốc thử

Nhâ ̣n biết đúng các chất

Viết đúng các phản ứng

0,25 0,5 0,5

4

Quy hỗn hơ ̣p gồm x mol FeO và y mol Fe2O3

PTPƯ: FeO + 2HCl → FeCl2 + H2O

x x

Fe2O3 + 6HCl → 2FeCl3 + 3H2O

y 2y

2

FeCl

n = 0,1 mol ⇒ nFeO= 0,1 mol ⇒ mFeO= 7,2 gam

2 3

Fe O

m = 23,2 - 7,2 = 16 gam ⇒ nFe O2 3= 0,1 mol⇒ nFeCl3= 0,2 mol

⇒ mFeCl 3= 32,5 gam

Vâ ̣y, 2

32,5

(12,7+32,5)

0,25 0,5

0,25

0,75 0,25 0,5

Go ̣i n = x (mol)Al ⇒ n = 3x (mol)R

Xét các quá trình xảy ra :

3+

n+

Al Al + 3e

x 3x

x 3nx

→

0,45 0,15

→

Lâ ̣p hê ̣ phương trình :

3x + 3nx = 0,45

27x + 3Rx = 10,95





27 3R 10,95

+ = + Biê ̣n luâ ̣n với các giá tri ̣ của n ta có : n = 2; R = 64 (R là kim loa ̣i Cu)

1

1 0,5

b

-Viết đúng 5 phản ứng : 0,25x5 = 1,25

-Nêu CTCT các chất : 0,25

1,5

7

a

nCO2 = nH2O = a

Theo giả thiết ta và đi ̣nh luâ ̣t bảo toàn khối lượng ta có hê ̣ :

44a + 18a = 7,4 + (0,35 x 32) = 18,6 ⇒ a = 0,3

O

7,4-(12.0,3)-0,6

16

Đă ̣t CT là CxHyOz Ta có tỷ lê ̣ x : y : z = 0.3 : 0,6 : 0,2 = 3 : 6 : 2

nX = nN2 = 0,1 mol ⇒ MX = 74

(36+6+32)n = 74 ⇒ n = 1 ⇒ CTPT là C3H6O2

0,5

0,25 0,5

0,5

b

-Lâ ̣p luâ ̣n

-CTCT : H – COO – C2H5

0,25 0,5

8

-Từ giả thiết suy ra X là este; Y là ancol no đơn chức; Z là axit hữu cơ ; P là muối

2

H O

ancol

0,024 0,024

n (0,024.100) / 60 0,04mol

(14n 18)0,04 1,84 n 2

−

Vâ ̣y Y là C2H5OH

Z: R(COOH)n ⇒ X là R(COOC2H5)n và P là R(COOK)n

Theo giả thiết ta có : R+ 83n – R – 45n = 76 ⇒ n = 2

Este có da ̣ng là R(COOC2H5)2

R(COOC2H5)2 + 2KOH → R(COOK)2 + 2C2H5OH

0,02 0,04

Meste = 202 ⇒ R= 56 (C4H8)

Vâ ̣y, CTCT của Z là HOOC-(CH2)4-COOH

CTCT của X là : C2H5OOC-(CH2)4-COOC2H5

0,25

0,25 0,5 0,25 0,25 0,25 0,25

0,25 0,25