Giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên long an hiện nay

Tuy nhiên, bên cạnh đó, tại Long An, cùng với truyền thống hào hùng vànhững đóng góp đáng trân trọng của mình, do ảnh hưởng của mặt trái nền kinh tếthị trường, của quá trình toàn cầu hóa

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Ngành: Đạo đức học

Mã số : 9229006

LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC

Người hướng dẫn khoa học:

- PGS TS Cao Thu Hằng

- TS Lương Thu Hiền

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các tàiliệu, số liệu trích dẫn trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng.Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được ai công bố trong bất kỳcông trình nào.

Tác giả luận án

Võ Thanh Phong

Những công trình nghiên cứu liên quan đến giá trị đạo đức truyền thống dân tộc và tầm quan trọng của giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên Việt Nam hiện nay 7

1.2 Những công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên Việt Nam 19 1.3 Những công trình nghiên cứu liên quan đến giáo dục giá trịđạo đức

truyền thống dân tộc cho thanh niên Long An hiện nay 28

1.4 Đánh giá khái quát kết quả các công trình nghiên cứu đã có và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu 33

Chương 2: GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC VÀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA GIÁO DỤC GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC CHO THANH NIÊN LONG AN HIỆN NAY 36

2.1.

Giá trị đạo đức truyền thống dân tộc, các khái niệm 36

2.2 Giá trị đạo đức truyền thống dân tộc Việt Nam: sự hình thành và

một số giá trị cơ bản 44

2.3 Thanh niên Long An và tầm quan trọng của giáo dục giá trị đạo đức

truyền thống dân tộc cho thanh niên Long An hiện nay 55

Chương 3: THỰC TRẠNG GIÁO DỤC GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC CHO THANH NIÊN LONG AN HIỆN NAY 76

3.2 Những hạn chế trong giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc

cho thanh niên Long An hiện nay 98

Chương 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC CHO THANH NIÊN LONG AN HIỆN NAY 113

4.1 Tăng cường hơn nữa vai trò của cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể xã hội trong giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên Long An hiện nay 113 4.2 dạng Đa hóa phương pháp, hình thức giáo dục cho thanh niên

122 4.3 Nâng cao vai trò của các thiết chế văn hóa trong giáo dục các giá trị

đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên Long An hiện nay 128

4.4 Nâng cao tính tự giác học tập, rèn luyện và tiếp thu các giá trị đạo đức truyền thống dân tộc của thanh niên Long An hiện nay 137 4.5 Xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, tạo điều kiện để thanh niên tham gia phát triển kinh tế 141

KẾT LUẬN 149

CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ 151

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 152

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Có thể khẳng định rằng, dù bất cứ khi nào và bất cứ ở đâu, thanh niên luôn

là một lực lượng trụ cột của dân tộc, “là rường cột của nước nhà” Gắn với bềdày lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, họ luôn là lực lượng xung kích

đi đầu Có biết bao nhiêu gương thanh niên đã được sử sách ghi nhận trong lịch

sử hào hùng của dân tộc

Ngày hôm nay, khi nước nhà được hoàn toàn độc lập, thanh niên ViệtNam vẫn tiếp tục là lực lượng tiên phong, xung kích đi đầu trong sự nghiệp xâydựng và bảo vệ Tổ quốc Đây chính là lực lượng năng động nhất, tiếp thu nhanhnhạy và ứng dụng khoa học công nghệ vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước… Cùng với đó, thanh niên cũng chính là lực lượng nòng cốt, âmthầm ngày đêm giữ gìn sự bình yên, giữ gìn biên giới, hải đảo thiêng liêng của

Tổ quốc

Cùng với truyền thống tốt đẹp của thanh niên Việt Nam, trong hai cuộckháng chiến chống thực dân, đế quốc, thanh niên Long An luôn nêu cao khíphách anh hùng cách mạng, góp phần làm rạng rỡ quê hương Long An với Támchữ vàng “Trung dũng kiên cường, toàn dân đánh giặc” Với tinh thần xungphong, xung kích, không ngại gian khổ, hàng vạn thanh niên xung phong Long

An đã tiến về khai phá vùng Đồng Tháp Mười, biến nơi đây từ vùng đất hoanghóa trở nên trù phú, góp phần đảm bảo an ninh lương thực trong nước và thamgia xuất khẩu Cùng với thanh niên cả nước, thanh niên Long An luôn là lựclượng xung kích đi đầu trong nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc nói chung,Long An nói riêng Họ chính là lực lượng nòng cốt, quyết định sự thành côngcủa tỉnh trong tiến trình hội nhập, đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa ngàycàng diễn ra hết sức sâu rộng và mạnh mẽ Biết bao thanh niên Long An đã và

đang âm thầm cống hiến tuổi thanh xuân tươi đẹp của mình vì sự bình yên, hạnhphúc của nhân dân, nhất là góp phần rất quan trọng trong giữ gìn chủ quyền, anninh biên giới, tạo mối quan hệ hòa bình, hữu nghị với nước bạn Campuchia.

Có thể thấy rằng, để đạt được những thành tựu trên, không thể không kểđến vai trò của giá trị đạo đức truyền thống, của giáo dục các giá trị này chothanh niên tỉnh Long An Các giá trị đạo đức truyền thống, như tinh thần yêunước, lòng thương người, tinh thần lao động cần cù tiết kiệm, chính là nhân tốtạo nên những thành tựu vẻ vang trên của thanh niên Long An Cũng chính nhờ

có giáo dục giá trị đạo đức truyền thống mà đã hình thành nên bao thế hệ thanhniên Long An luôn có tinh thần xung kích, xả thân vì nghĩa,

Tuy nhiên, bên cạnh đó, tại Long An, cùng với truyền thống hào hùng vànhững đóng góp đáng trân trọng của mình, do ảnh hưởng của mặt trái nền kinh tếthị trường, của quá trình toàn cầu hóa, đô thị hóa, một bộ phận không nhỏ thanhniên Long An dần xa rời những giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc, địnhhướng chính trị có phần lệch lạc, ham hưởng thụ, không có tinh thần ham học,thiếu ý chí vươn lên… Những ứng xử hàng ngày tưởng chừng như đơn giản, làchuyện đương nhiên phải biết, phải làm, nhưng thanh niên không biết hoặckhông quan tâm, như tôn trọng người lớn tuổi, gắn bó với cộng đồng, làng xóm,sống vì cộng đồng… Tại Long An, thời gian gần đây, có một bộ phận thanh niênthậm chí vi phạm pháp luật, gây ra những hậu quả nghiêm trọng, như trộm cắp,cướp của, giết người; cá biệt, một số còn cấu kết với tổ chức phản động nướcngoài chống phá Đảng và Nhà nước ta… Có thể thấy, những điều này thể hiện

sự phai nhạt những giá trị sống truyền thống đáng tự hào mà cha ông ta đã dày

công vun đắp trong một bộ phận thanh niên Long An hiện nay, như Văn kiện Đại

hội Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Tỉnh Long An lần thứ X, nhiệm kỳ

2017 – 2022 đã nhận xét: “Tình hình vi phạm các tệ nạn xã hội hiện nay trongthanh niên như: ma túy, đá gà, cờ bạc, HIV/AIDS tương đối nhiều và diễn biếnphức tạp Nhận thức và quan niệm trong cuộc sống hiện nay trong thanh niên

chưa sát với thực tế, một số thanh niên có lối sống thực dụng, ý thức kỷ luậtkém, chưa có bản lĩnh chính trị nên dễ bị sa ngã vướng vào các hoạt động tráipháp luật” [36, tr.1] Ở đây, bên cạnh một số nguyên nhân, không thể không kể

là do công tác giáo dục giá trị đạo đức truyền thống cho thanh niên trong tỉnhcòn có hạn chế nhất định, chất lượng và hiệu quả giáo dục chưa đáp ứng đượcyêu cầu thực tiễn cuộc sống đặt ra

Cùng với mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam "Dân giàu, nước mạnh,

dân chủ, công bằng, văn minh”, Đại hội Đảng bộ tỉnh Long An lần thứ X, nhiệm

kỳ 2015 2020 cũng đề ra mục tiêu phát triển của tỉnh là "Đoàn kết dân chủ

-kỷ cương – đổi mới - phát triển" Theo đó, mục tiêu cụ thể là: “Xây dựng hệthống chính trị trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiếnđấu của tổ chức đảng và đảng viên; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc;khai thác tốt tiềm năng, lợi thế, đổi mới mô hình tăng trưởng, tái cơ cấu nền kinhtế; giải quyết có hiệu quả các vấn đề xã hội bức xúc, đảm bảo an sinh xã hội,nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; tăng cường quốc phòng, anninh, giữ vững ổn định chính trị, trật tự - an toàn xã hội; xây dựng nền tảng đảmbảo phát triển nhanh và bền vững” [24, tr.46]

Có thể thấy, mục tiêu này chỉ thành công khi Long An có được một nguồnnhân lực chất lượng cao, trong đó, tầng lớp thanh niên - tầng lớp trụ cột của bất

cứ sự phát triển nào, mang trong mình những giá trị sống không chỉ của thời đại,

mà còn là lịch sử vẻ vang hàng nghìn năm của dân tộc Do đó, việc triển khai

nghiên cứu đề tài Giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên

Long An hiện nay, trên cơ sở đó, đánh giá thực trạng, đề xuất giải pháp nâng cao

hiệu qủa của quá trình này là việc làm cần thiết, cấp bách

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

2.1 Mục đích nghiên cứu:

Trên cơ sở nghiên cứu một số vấn đề về giá trị đạo đức truyền thống, lýluận và thực trạng giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên

Long An hiện nay, luận án đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệuquả của giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên Long Anhiện nay.

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để đạt được mục đích nêu trên, luận án tập trung giải quyết một số nhiệm

vụ sau:

Thứ nhất, tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án, đánh

giá những nội dung mà các công trình nghiên cứu trước đó đã thực hiện vànhững nội dung mà luận án sẽ tiếp tục triển khai nghiên cứu

Thứ hai, làm rõ các khái niệm đạo đức, đạo đức truyền thống, giá trị đạo

đức truyền thống; sự hình thành giá trị đạo đức truyền thống Việt Nam và tầmquan trọng của giáo dục giá trị đạo đức truyền thống Việt Nam cho thanh niênLong An hiện nay

Thứ ba, làm rõ thực trạng giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc

cho thanh niên Long An hiện nay và nguyên nhân của thực trạng

Thứ tư, đề xuất một số giải pháp cơ bản, khả thi nhằm nâng cao hiệu quả

giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên Long An hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án

3.1 Đối tượng nghiên cứu:

Giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên Long An hiện

bản của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ ChíMinh cùng các ban, ngành khác của Long An liên quan đến thanh niên và giáodục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên.

4.2 Phương pháp nghiên cứu:

Đề tài sử dụng các phương pháp của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủnghĩa duy vật lịch sử Bên cạnh đó, đề tài kết hợp sử dụng các phương pháp khác,như phân tích, tổng hợp, thống kê…

5 Đóng góp mới về khoa học của luận án

- Luận án góp phần luận chứng cho sự cần thiết, tầm quan trọng của giáodục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên Long An hiện nay

- Luận án góp phần đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp cơbản nhằm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dântộc cho thanh niên Long An hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

6.1 Ý nghĩa lý luận:

Luận án góp phần làm sáng tỏ về mặt lý luận vấn đề giáo dục giá trị đạođức truyền thống dân tộc cho thanh niên Long An nói riêng, thanh niên ViệtNam nói chung

7 Kết cấu của luận án

14 tiết.

LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

1.1 Những công trình nghiên cứu liên quan đến giá trị đạo đức truyền thống dân tộc và tầm quan trọng của giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên Việt Nam hiện nay

1.1.1.Những công trình nghiên cứu liên quan đến giá trị đạo đức truyền thống dân tộc nói chung

Có thể nói, giá trị truyền thống nói chung, giá trị đạo đức truyền thống nóiriêng của dân tộc Việt Nam là nội dung được khá nhiều tác giả quan tâm nghiêncứu

Trước hết, có thể kể đến công trình của Giáo sư Trần Văn Giàu với cuốn

sách Giá trị tinh thần truyền thống của dân tộc Việt Nam (NXB Khoa học xã

hội, Hà Nội, 1980) Từ góc độ sử học, triết học và đạo đức học, tác giả đã nghiêncứu và đưa ra những nhận định sâu sắc về các giá trị truyền thống đặc thù củadân tộc Việt Nam Theo tác giả, chính điều kiện tự nhiên cũng như điều kiện lịch

sử hết sức đặc thù, đặc biệt là các cuộc chiến đấu bảo vệ bờ cõi, mà các giá trịđạo đức truyền thống Việt Nam được hình thành Bảng phạm trù nói đến các đứctính tốt đẹp (yêu nước, cần cù, anh hùng, sáng tạo, lạc quan, thương người, vìnghĩa) được tác giả trình bày một cách có hệ thống và khoa học với ý nghĩagiống như một “Bảng giá trị tinh thần” của người Việt Công trình này được thựchiện vào những năm 70 của thế kỷ XX, thời điểm mà chưa có nghiên cứu mangtính hệ thống nào về chủ đề giá trị truyền thống của dân tộc Tuy nhiên, cho đếnnay, công trình vẫn còn có giá trị khoa học, là tài liệu tham khảo quý cho tác giảluận án triển khai nghiên cứu đề tài của mình

Việt Nam (Tập thể tác giả, 02 tập, NXB Thông tin lý luận, Hà Nội, 1983) Cuốn

sách là tập hợp những bài viết có giá trị của nhiều tác giả, như Trường Chinh, VũKhiêu, Nguyễn Tài Thư… Trong công trình này, các tác giả đã đưa ra nhữngquan điểm, nhận định của mình về một số vấn đề lý luận và phương pháp luậntrong việc nghiên cứu về giá trị văn hóa tinh thần của dân tộc Việt Nam; đồngthời, công trình cũng nêu lên một số vấn đề về giá trị văn hóa tinh thần của

người Việt Nam Tác giả Lê Anh Trà, trong bài viết Những giá trị truyền thống

tinh thần Việt Nam, đã cho rằng “Mọi giá trị truyền thống văn hóa là một kết quả

đấu tranh, tiếp biến văn hóa lâu dài, liên quan chặt chẽ với quá trình đấu tranhchính trị, xã hội, kinh tế của dân tộc, trong đó hai mặt đấu tranh chủ yếu là chốngngoại xâm và xây dựng đất nước Mặt khác, các giá trị truyền thống nó khôngbao giờ đứng một chỗ mà có phát triển, luôn đấu tranh với các thói quen, tưtưởng bảo thủ, tiêu cực, nó thay đổi, luôn tiến lên, và cũng có thể thụt lùi, truyềnthống ở ý nghĩa đó bao giờ cũng có tính vừa dân tộc, vừa hiện đại ” [138, tr.34].Theo tác giả, những giá trị truyền thống tiêu biểu của dân tộc ta là: yêu nước bấtkhuất chống ngoại xâm; lao động cần cù xây dựng đất nước; lòng nhân ái ViệtNam, ý thức về lẽ phải, công lý; quan niệm về lối sống, phong cách sống

Công trình Các giá trị truyền thống và con người Việt Nam hiện nay

(Chương trình khoa học công nghệ cấp Nhà nước, đề tài KX 07 – 02, Hà Nội,1996) do Phan Huy Lê, Vũ Minh Giang làm chủ biên đã công bố những kết quảnghiên cứu về giá trị truyền thống và những cơ sở tạo nên giá trị truyền thốngViệt Nam Nhận xét về cơ sở hình thành các giá trị truyền thống Việt Nam, trong

bài viết Nội dung của truyền thống Việt Nam, tác giả Vũ Minh Giang cho rằng:

“Truyền thống được hình thành do những yếu tố thường xuyên tác động đếncuộc sống của người Việt Do phải đối phó với những tác động đó, nhiều phẩmchất của người Việt được trui rèn, nhiều thói quen trở thành tập quán và tính

trong di sản truyền thống của dân tộc ta; so sánh một số nét truyền thống của dântộc ta với truyền thống một số nước trên thế giới, như Hàn Quốc, Nhật Bản…Đồng thời, công trình cũng đã công bố kết quả khai thác và xử lý các nguồn tưliệu quan trọng liên quan đến truyền thống và cơ sở hình thành truyền thống củadân tộc ta.

Công trình Giá trị truyền thống trước thách thức của toàn cầu hóa

(Nguyễn Trọng Chuẩn, Nguyễn Văn Huyên đồng chủ biên, NXB Chính trị Quốcgia, Hà Nội, 2002) đã nêu một cách khái quát về khái niệm truyền thống, đặcđiểm truyền thống nói chung, những giá trị truyền thống của dân tộc Việt Namnói riêng Trong công trình này, tác giả Nguyễn Trọng Chuẩn cho rằng, chínhquá trình đấu tranh kiên cường, bền bỉ vượt qua thiên tai triền miên và chống lạicác cuộc xâm lược tàn bạo kéo dài của ngoại bang đã hun đúc nên truyền thốngyêu nước mãnh liệt, ý thức liên kết cộng đồng và đoàn kết dân tộc vô cùng bềnchặt, đức tính tiết kiệm và tự lập tự cường, ý chí vượt qua mọi gian khổ, khókhăn và tinh thần cần cù, sáng tạo trong chiến đấu và lao động, cách ứng xử linhhoạt và thích nghi nhanh với cái mới và cả những biến động bất thường [Xem:

9, tr.11]

Trong công trình Kế thừa và đổi mới các giá trị đạo đức truyền thống

trong quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường ở Việt Nam (Nguyễn Văn Lý,

NXB Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà Nội, 2013), tác giả đã khẳng định, các giátrị đạo đức truyền thống cơ bản của dân tộc ta bao gồm: Chủ nghĩa yêu nước;lòng thương người sâu sắc; tinh thần đoàn kết cộng đồng; đức tính cần kiệm;lòng dũng cảm, bất khuất, tính khiêm tốn, giản dị, trung thực, thủy chung, lạcquan Tác giả cho rằng, các giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc hình thànhgắn với điều kiện lịch sử cụ thể của Việt Nam trải qua hàng ngàn năm lịch sử

Đó là kết quả và động lực to lớn của quá trình dựng nước, giữ nước và phát triển đất nước.

Công trình Văn hóa Việt Nam truyền thống và hiện đại (Lê Huy Hòa,

Hoàng Đức Nhuận tuyển chọn và giới thiệu, Nxb Văn hóa, Hà Nội, 1999) đã tậphợp và giới thiệu những nghiên cứu của các giáo sư chuyên gia về văn hóa, nhưTrần Ngọc Thêm, Trần Văn Giàu, Hoàng Chí Bảo, Vũ Khiêu… Nhìn chung, cáctác giả đều khẳng định rằng: Lịch sử dựng nước, giữ nước của dân tộc Việt Nam

đã tạo nên cơ sở hình thành nền văn hóa Việt Nam Văn hóa vừa là nền tảng, vừa

là động lực tinh thần của nhân loại nói chung và dân tộc Việt Nam nói riêng Tác

giả Trần Ngọc Thêm, trong bài viết Văn hóa Việt Nam từ truyền thống đến hiện

đại của cuốn sách này, đã khẳng định sự hình thành các giá trị văn hóa truyền

thống của Việt Nam: “Văn hóa Việt Nam hình thành trên nền của văn hóa Nam

Á và Đông Nam Á (Lớp văn hóa thứ nhất) Trải qua nhiều thế kỷ, nó đã pháttriển trong sự giao lưu mật thiết với văn hóa khu vực, trước hết là văn hóa TrungQuốc (Lớp văn hóa thứ hai) Từ vài thế kỷ trở lại đây, nó đang chuyển mình dữdội nhờ đi vào giao lưu ngày càng chặt chẽ với văn hóa phương Tây (Lớp vănhóa thứ ba) Nhưng dù trải qua hai lần lột xác mạnh mẽ như thế, văn hóa ViệtNam vẫn mang trong mình những nét bản sắc chung” [117, tr.14]

Ngoài các công trình trên, nghiên cứu về sự hình thành và các giá trị đạo

đức truyền thống dân tộc còn có các các công trình Xây dựng và phát triển nền

văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc (Nguyễn Khoa Điềm chủ

biên, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2001), Kế thừa và phát huy các giá trị

văn hóa truyền thống dân tộc trong việc xây dựng lối sống ở Việt Nam hiện nay

(Võ Văn Thắng, Luận án tiến sỹ, Hà Nội, 2005)… Nhìn chung, các công trìnhnày đều xem xét sự hình thành các giá trị truyền thống dân tộc từ những điềukiện tự nhiên và xã hội đặc thù của Việt Nam Các công trình cũng chỉ ra nhữnggiá trị truyền thống cơ bản của Việt Nam, như lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tựlực tự cường, tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái, bao dung

Ở góc độ nghiên cứu những giá trị đạo đức truyền thống cụ thể, có thể kể

đến công trình Chủ nghĩa yêu nước trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại

hóa (Lương Gia Ban, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1999) Trong công trình

này, tác giả cho rằng, chủ nghĩa yêu nước là sản phẩm của bản thân lịch sử ViệtNam Theo tác giả, tùy theo điều kiện tự nhiên và hoàn cảnh lịch sử cụ thể, tinhthần yêu nước của mỗi quốc gia, dân tộc có quá trình hình thành và phát triểnkhác nhau, và mang bản sắc riêng Được hình thành trong quá trình lịch sử đấutranh dựng nước và giữ nước hàng nghìn năm, chủ nghĩa yêu nước Việt Nam –sản phẩm tinh thần cao quý nhất của dân tộc – đã phát huy sức mạnh lớn laotrong cuộc kháng chiến chống ngoại xâm và là một động lực nội sinh quan trọnghàng đầu trong sự nghiệp xây dựng đất nước Trong công trình này, tác giả đãphân tích một cách cụ thể những nội dung liên quan đến một giá trị đạo đứctruyền thống căn bản của Việt Nam – yêu nước Đó là con đường phát triển biệnchứng của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam, chủ nghĩa yêu nước với sự nghiệpcông nghiệp hóa, hiện đại hóa

Khi coi chủ nghĩa nhân văn là một hiện tượng văn hóa tinh thần, bao hàmnội dung căn bản của quá trình văn minh mà ở đó nó được biểu hiện thành cácchuẩn mực đạo đức, lý tưởng xã hội, tương trợ và hợp tác, chính nghĩa , tác giả

Trần Nguyên Việt, trong bài viết Giá trị nhân văn truyền thống Việt Nam trong

bối cảnh toàn cầu hóa (trong công trình Giá trị truyền thống trước thách thức của toàn cầu hóa (Nguyễn Trọng Chuẩn, Nguyễn Văn Huyên đồng chủ biên,

NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2002) đã cho rằng, điều kiện tự nhiên, hoàncảnh lịch sử (như chiến tranh), văn hóa (sự tiếp biến các yếu tố tích cực trongNho giáo, Phật giáo, Lão giáo) đã hình thành nên chủ nghĩa nhân văn truyềnthống Việt Nam Theo tác giả, đây vừa là di sản quý báu, vừa là động lực thúcđẩy xã hội ta phát triển [Xem: 162, tr.111-123]

Cùng chủ đề này, có thể kể đến công trình Giáo dục truyền thống yêu

nước cho thế hệ trẻ ngày nay (Nghiêm Đình Vỳ, NXB Đại học Sư phạm, Hà

Nội, 2009); trong đó, tác giả cho rằng, truyền thống dân tộc được tạo nên trongquá trình sống, lao động và đấu tranh của nhân dân lao động, đồng thời có sựđóng góp của các giai cấp, tầng lớp xã hội khác trong nước và tiếp thu nhữngtinh hoa của truyền thống nhân loại Truyền thống dân tộc được gạn lọc, lựachọn qua thời gian, qua thực tiển cuộc sống nên loại bỏ những điều không tốt,đồng thời phát triển những mặt tích cực, phù hợp với sự phát triển hợp qui luậtcủa lịch sữ Theo tác giả, những giá trị đạo đức truyền thống tiêu biểu của dântộc Việt Nam là: Truyền thống yêu quê hương, đất nước; truyền thống cộngđồng; truyền thống lao động cần cù, sáng tạo; truyền thống hiếu học tôn sư trọngđạo.

Ngoài các công trình kể trên, liên quan đến việc nghiên cứu các giá trị đạo

đức truyền thống cụ thể của Việt Nam, có thể kể đến các công trình như Truyền

thống hiếu học và tôn sư trọng đạo (Nguyễn Thế Long, NXB Văn hoá Thông

tin, Hà Nội, 2006); Về truyền thống đoàn kết trong văn hoá Việt Nam (Vũ Trọng Dung, Tạp chí Giáo dục lý luận, số 2, 2009); Tác động của toàn cầu hoá đến

truyền thống cần cù, tiết kiệm của dân tộc Việt Nam (Mai Thị Quý, Tạp chí Triết

học, số 5, 2008); Đoàn kết dân tộc ở Việt Nam (Nguyễn Đình Minh (chủ biên),

NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2016)… Các công trình này là những tài liệutham khảo hữu ích cho tác giả khi triển khai nghiên cứu

1.1.2 Những công trình nghiên cứu liên quan đến tầm quan trọng của giá trị đạo đức truyền thống dân tộc đối với Việt Nam nói chung và thanh niên Việt Nam hiện nay nói riêng

Trong bài viết Phát huy tinh thần dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa ở

Việt Nam hiện nay (Phạm Văn Đức, Tạp chí Triết học, số 9, 2004), tác giả khẳng

định: Tinh thần yêu nước và tinh thần độc lập dân tộc là hai giá trị truyền thốngchủ đạo của dân tộc Việt Nam ta Hai giá trị này gắn bó với nhau hết sức chặt chẽ

và làm thành cốt lõi của tinh thần dân tộc Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay,những giá trị này phải được tiếp tục gìn giữ và phát huy Tác giả bài viết đã có

nhận định hết sức sâu sắc rằng, “Trong điều kiện hiện nay, tinh thần dân tộc vẫnđóng vai trò hết sức quan trọng đối với công cuộc cải cách, hiện đại hóa của mỗiquốc gia Thực tế của công cuộc cải cách, hiện đại hóa ở các nước trong khu vực

và trên thế giới trong những năm vừa qua đã chỉ ra rằng, nhờ biết phát huy tinhthần dân tộc, một số nước đã đạt được những thành công kỳ diệu và ngược lại, dochối bỏ các chuẩn mực truyền thống để vội vã tiếp nhận các giá trị phương Tây

mà công cuộc cải cách của một số nước đã đi đến thất bại thảm hại” [46, tr.07]

Về giá trị và giá trị châu Á (Hồ Sĩ Quý, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội,

2005, tái bản 2006) là kết quả nghiên cứu công phu, kết hợp với những nguồn tưliệu phong phú từ các sách, báo, tạp chí trong và ngoài nước Những vấn đề giátrị và giá trị châu Á được tác giả luận giải một cách khoa học và có hệ thống.Theo tác giả, các giá trị châu Á với đặc trưng nổi bật là đề cao các giá trị cần cù,hiếu học, tôn trọng các giá trị gia đình và cộng đồng, đã có vai trò tích cực đốivới sự phát triển thần kỳ của nhiều nước châu Á trong thời gian qua trước nhữngthách thức của quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế; rằng, việc nghiên cứucác giá trị châu Á sẽ giúp các quốc gia trong khu vực có thể nhận thấy rõ nét hơnvai trò của bản sắc văn hóa trong quá trình phát triển; từ đó, thấy được nhữnghạn chế cũng như phát huy được ưu thế của những giá trị văn hóa truyền thống

để có thể phát triển toàn diện và bền vững Trong công trình này, tác giả đã luậngiải mối tương quan giữa những giá trị truyền thống châu Á và nền văn hóa ViệtNam; đồng thời, phân tích sự biến động một số giá trị ưu trội trong bảng giá trịchâu Á tại Việt Nam, như cần cù, hiếu học, gia đình và cộng đồng trước tác độngcủa quá trình toàn cầu hóa

Công trình Toàn cầu hóa trong bối cảnh châu Á - Thái Bình Dương - một

số vấn đề triết học (Phạm Văn Đức chủ biên, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội,

2007) gồm những bài viết, những kết quả nghiên cứu của những nhà khoa họctrong và ngoài nước Trong công trình này, nội dung các bài viết hết sức phongphú, đề cập đến quá trình toàn cầu hóa trong khu vực, trong đó có Việt Nam, như

làm sáng tỏ thực chất của quá trình toàn cầu hóa, trên cơ sở đó có sự nhìn nhậnkhách quan, đúng đắn và khoa học, có ý nghĩa cả về phương diện lý luận và thựctiễn Theo các tác giả, toàn cầu hóa hiện nay là một xu thế vận động khách quancủa lịch sử; nó vừa có những yếu tố tích cực, vừa có những yếu tố tiêu cực; vừamang lại những cơ hội to lớn, vừa đặt ra những thách thức không nhỏ đối với tất

cả các quốc gia, đặc biệt với các quốc gia phương Đông với những giá trị đặcthù Do đó, Việt Nam cần phải có những động thái tích cực, đánh giá nhữngđiểm tích cực và tiêu cực trong di sản truyền thống, khắc phục khiếm khuyết disản truyền thống, của toàn cầu hóa hiện nay để có thể phát triển bền vững hơn

Công trình Toàn cầu hóa và vấn đề kế thừa một số giá trị truyền thống

của dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay (Mai Thị Quý, NXB Khoa học

xã hội, Hà Nội, 2009) đã khẳng định: Bên cạnh những tác động tích cực, toàncầu hóa có thể phá vỡ những giá trị truyền thống vốn có từ lâu đời của các dântộc, làm cho dân tộc này có thể bị hòa tan trở thành cái bóng của dân tộc khác,đánh mất bản thân mình và đánh mất sức mạnh vốn có của dân tộc mình Do đó,trong giai đoạn hội nhập, toàn cầu hóa, chúng ta không được đánh mất những giátrị truyền thống của dân tộc, phải giữ gìn, kế thừa, phát huy và đổi mới nhữnggiá trị đó, biến chúng thành sức mạnh, đưa đất nước tiến lên một tầm cao mới,

đủ sức nắm bắt những cơ hội mới do chính quá trình toàn cầu hóa đem lại

Công trình Xây dựng nhân cách con người Việt Nam hiện nay - dưới góc

độ truyền thống (Cao Thu Hằng, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2016) đã đề

cập đến cơ sở hình thành cũng như nội dung cơ bản một số giá trị đạo đức truyềnthống dân tộc Việt Nam hiện nay; khẳng định: Việc xây dựng nhân cách conngười Việt Nam hiện nay cần phải dựa trên cơ sở kế thừa các giá trị truyền thốngcủa dân tộc; nhất là trong giai đoạn đổi mới, phát triển nền kinh tế thị trườngđịnh hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế sâu sắc Xem xét giá trị đạo

đức truyền thống trong mối liên hệ với thanh niên, có thể kể đến công trình Lịch

sử Thanh niên xung phong Việt Nam 1950 – 2001 (NXB Thanh niên, Hà Nội,

2002) đã khắc họa được hình ảnh người thanh niên xung phong Việt Nam tronghai cuộc kháng chiến chống ngoại xâm; thanh niên xung phong luôn nêu cao tinhthần yêu nước, ý chí quật cường, tinh thần quyết chiến quyết thắng, góp phần

vào sự nghiệp cách mạng của dân tộc Lịch sử Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ

Chí Minh và phong trào thanh niên Việt Nam (NXB Thanh niên, Hà Nội, 2007)

đã phản ánh, phân tích, làm rõ quá trình đấu tranh cách mạng vẻ vang của ĐoànTNCS Hồ Chí Minh và phong trào thanh niên của cả nước, phản ánh sự kế thừanhững giá trị truyền thống của thanh niên Việt Nam trong suốt quá trình pháttriển của mình Đó là truyền thống chiến đấu kiên cường, anh dũng, lao độngsáng tạo Những truyền thống này đã được tuổi trẻ cả nước kế thừa và phát huy

vì những mục tiêu cao cả của dân tộc và thời đại Công trình Lịch sử Phong trào

Học sinh, Sinh viên Việt Nam và Hội Sinh viên Việt Nam 1925 – 2008 (NXB

Thanh niên, Hà Nội, 2008) thì ghi lại truyền thống yêu nước nồng nàn của cácthế hệ học sinh, sinh viên Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến chống ngoại xâmcũng như trong giai đoạn hiện nay

Trong công trình Giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ ngày nay

(Nghiêm Đình Vỳ, NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội, 2009), tác giả khẳng định:Trong xu thế chung của hội nhập quốc tế và khu vực, một mặt chúng ta phải hòavào đời sống chung của nhân loại, mặt khác phải gìn giữ và phát huy đặc trưng,bản sắc, bản lĩnh dân tộc, chống lại sự “hòa tan”, “lai căng”, “học đòi” đánhmất giá trị truyền thống, tiếp nhận những điều không phù hợp, có hại cho lốisống lành mạnh tốt đẹp, làm xói mòn, suy yếu sức mạnh dân tộc Do đó, việcgiáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ là rất quan trọng Tác giả cũng

nêu lại một câu nói trong Di chúc của Bác “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời

sau là một việc làm rất quan trọng và rất cần thiết”

Công trình Thanh niên và lối sống của thanh niên Việt Nam trong quá

trình đổi mới và hội nhập quốc tế (Phạm Hồng Tung, NXB Chính trị Quốc gia,

Hà Nội, năm 2011) đã làm sáng tỏ các nội dung cơ bản: Những vấn đề lý luận và

cách tiếp cận khi nghiên cứu về thanh niên và đời sống của thanh niên Trên cơ

sở những nghiên cứu, luận cứ có tính thuyết phục, tác giả đã đưa ra nhữngkhuyến nghị khoa học và đề xuất các giải pháp nhằm xây dựng lối sống củathanh niên Việt Nam phù hợp với tiến trình đổi mới đất nước hiện nay Bên cạnh

đó, công trình nghiên cứu này cũng góp phần tổng kết công tác thanh niên củaĐảng, Nhà nước và các tổ chức thanh niên trong thời kỳ đổi mới Các số liệu,những minh chứng được nêu ra trong công trình được thực hiện rất công phu,mang tính thuyết phục cao

Ở một khía cạnh khác, gắn liền với vai trò giá trị đạo đức truyền thống

dân tộc đối với thanh niên, công trình Giá trị đạo đức truyền thống với việc xây

dựng đạo đức mới cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay (Ngô Thị Thu Ngà, Luận án

tiến sỹ, Hà Nội, 2011) đã làm rõ vai trò quan trọng của giá trị đạo đức truyềnthống dân tộc trong xây dựng đạo đức mới cho thế hệ trẻ Theo tác giả, xã hộicàng phát triển, con người càng phải hiểu sâu sắc hơn những giá trị truyền thốngcủa dân tộc mình Càng hướng tới văn minh hiện đại, xã hội càng phải chú trọngđảm bảo đạo đức và văn hóa đạo đức trong phát triển Không xây dựng được nềntảng đạo đức tinh thần lành mạnh trên cơ sở kế thừa và phát huy các giá trị đạođức truyền thống dân tộc, xã hội không thể phát triển bền vững, cuộc sống củamỗi cá nhân và cả cộng đồng không thể bình yên, hạnh phúc Theo đó, giá trịđạo đức truyền thống dân tộc là ngọn nguồn, là động lực tinh thần giúp cho thế

hệ trẻ tự tin, vượt qua khó khăn, thử thách, giữ vững khí phách, phẩm chất củacon người Việt Nam trong thời đại mới; góp phần quan trọng trong việc địnhhướng cho đạo đức mới của thế hệ trẻ theo hệ chuẩn giá trị chân - thiện - mỹ Cùng hướng nghiên cứu này còn có luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Thị Thanh

Hà – Giá trị đạo đức truyền thống dân tộc với việc xây dựng lối sống mới cho

sinh viên Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay (Học viện Chính trị

Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội, 2014) Trong công trình này, ngoài việc đề cậpđến các giá trị đạo đức truyền thống Việt Nam, tác giả cũng đã luận chứng cho

tất yếu việc kế thừa các giá trị này trong xây dựng lối sống cho sinh viên Luận

án cũng đã đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cho việc kế thừa các giá trịđạo đức truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống cho thanh niên

Đề cập đến tầm quan trọng của các giá trị đạo đức truyền thống dân tộc,

có thể kể đến công trình Tìm hiểu giá trị văn hóa truyền thống trong quá trình

công nghiệp hóa, hiện đại hóa (Nguyễn Trọng Chuẩn, Phạm Văn Đức, Hồ Sĩ

Quý đồng chủ biên, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2002) Trong công trìnhnày, bên cạnh việc đề cập tới các khái niệm giá trị, giá trị truyền thống, các giátrị truyền thống Việt Nam, các tác giả cũng cho thấy vai trò động lực, tầm quantrọng của văn hóa truyền thống trong quá trình phát triển đất nước Theo đó, cáctác giả cho rằng, khi tăng trưởng kinh tế nhanh với cơ chế thị trường mà tách rờicội nguồn văn hóa dân tộc, không dựa trên cơ sở kế thừa và phát huy bản sắc vănhóa dân tộc thì chúng ta sẽ không tránh khỏi "lâm vào nguy cơ tha hóa" Đồng

quan điểm đó, các tác giả trong công trình Giá trị truyền thống trước thách thức

của toàn cầu hóa (Nguyễn Trọng Chuẩn, Nguyễn Văn Huyên đồng chủ biên,

NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2002) cũng nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệtcủa giá trị truyền thống nói chung, giá trị đạo đức truyền thống nói riêng trong giaiđoạn mới Theo các tác giả, kinh nghiệm của các xã hội đạt tới trình độ phát triểncao cho thấy rằng, bằng cách không lãng quên truyền thống, khai thác các giá trịnhân bản của truyền thống, làm cho các giá trị hiện đại ăn nhập hoặc không mâuthuẫn với các giá trị truyền thống đó là con đường tự nhiên và tất yếu mà các xãhội, dù muốn hay không, dù nhận thức được hay chưa nhận thức được, cũng đềuphải thực hiện để đạt tới phát triển bền vững [Xem: 9, tr 59-60]

Trong công trình Giá trị văn hóa truyền thống dân tộc với việc xây dựng

nhân cách sinh viên Việt Nam hiện nay (Lương Gia Ban, Nguyễn Thế Kiệt đồng

chủ biên, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2014), các tác giả đã nêu vấn đề: Làmột bộ phận của thanh niên, sinh viên thuộc lớp người có trí thức, năng động,nhạy bén trong tiếp thu cái mới và trong mọi hành động của đất nước ta Tuy

nhiên, hiện nay, một bộ phận sinh viên sống thiếu lý tưởng, giảm niềm tin, ítquan tâm đến tình hình đất nước, coi thường và xa rời các giá trị đạo đức truyềnthống của dân tộc Phát huy giá trị văn hóa truyền thống dân tộc không chỉ xuấtphát từ tình hình suy thoái đạo đức, lối sống hiện nay của một bộ phận sinh viên,

mà còn vì định hướng phát triển lâu dài trong tương lai với tầm nhìn và hànhđộng chiến lược Phát triển kinh tế và hiện đại hóa xã hội rất cần đến sức mạnhcủa kinh tế Tuy nhiên, nếu không xây dựng nền tảng tinh thần, lối sống, đờisống tinh thần lành mạnh thì xã hội không thể phát triển bền vững

Công trình Thanh niên quân đội với việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

trong hội nhập quốc tế hiện nay (Lưu Ngọc Khải, Nguyễn Văn Tùng, NXB

Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2014) nêu rõ: Bản sắc văn hóa dân tộc là giá trị cốtlõi nhất của nền văn hóa, thể hiện tâm hồn, cốt cách, tình cảm, lý trí, sức mạnhcủa dân tộc, tạo nên chất keo kết nối các cộng đồng người gắn bó, đoàn kết vớinhau để cùng tồn tại và phát triển Những giá trị của bản sắc văn hóa dân tộc làmột trong những động lực to lớn bảo đảm sự ổn định và phát triển bền vững củađất nước Đó là niềm tự hào của mọi người dân Việt Nam, là nguồn sức mạnhđảm bảo cho dân tộc Việt Nam trường tồn, phát triển trong mọi thời đại lịch sử.Ngày nay, thanh niên quân đội không chỉ có bản lĩnh chính trị, giỏi về chuyênmôn, nghiệp vụ quân sự, mà còn phải tinh thông về văn hóa, tham gia giữ gìn vàphát huy bản sắc văn hóa dân tộc

Ngoài các công trình kể trên, còn có các công trình: Đến hiện đại từ truyền

thống (Trần Đình Hượu, Hà Nội, 1994), Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh – truyền thống dân tộc và nhân loại (Vũ Khiêu chủ biên, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội,

1993), Bảo tồn, làm giàu và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam

trong đổi mới và hội nhập (Ngô Đức Thịnh, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội,

2010) Trong các công trình này, các tác giả đều nhấn mạnh tầm quan trọng củaviệc giữ gìn và phát huy các giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc, và

qua đó, khẳng định vai trò quan trọng của giáo dục trong quá trình này đối với mỗi người Việt Nam, nhất là đối với thế hệ trẻ trong giai đoạn hiện nay.

Như vậy, nhìn chung, các công trình khoa học đã xuất bản liên quan đếngiá trị đạo đức truyền thống dân tộc đều khẳng định vai trò, tầm quan trọng củagiá trị đạo đức truyền thống dân tộc đối với xã hội Việt Nam hiện nay Các côngtrình cũng khẳng định sự cần thiết của việc giáo dục giá trị đạo đức truyền thốngdân tộc cho thanh niên – những người trẻ tuổi, được sinh ra và lớn lên trong thờibình, trong sự chuyển đổi của nền kinh tế Đây là những tài liệu tham khảo hữuích cho nghiên cứu sinh trong triển khai nghiên cứu đề tài

1.2 Những công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên Việt Nam

1.2.1 Những công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng công tác giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên Việt Nam hiện nay

Nghiên cứu tinh thần yêu nước của sinh viên Việt Nam hiện nay, trong

công trình Công tác giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên Việt Nam hiện nay

(Trần Thị Anh Đào, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2010), tác giả đã khảo sát,đánh giá thực trạng công tác giáo dục lý luận cho sinh viên, cho thấy những hạnchế của công tác này trong thời gian gần đây, qua đó, cho thấy định hướng chínhtrị, tinh thần yêu nước, mong muốn xây dựng một đất nước Việt Nam giàumạnh… của sinh viên Việt Nam hiện nay ra sao Trên cơ sở đó, tác giả đề raphương hướng, giải pháp giáo dục lý luận cho sinh viên trong giai đoạn hiệnnay

Trong công trình Giáo dục đạo đức mới cho sinh viên trong điều kiện kinh

tế thị trường ở Việt Nam hiện nay (Lương Gia Ban, Nguyễn Thế Kiệt đồng chủ

biên, NXB Chính trị Quốc gia, 2013), các tác giả cho rằng, hiện nay, do ảnhhưởng của mặt trái nền kinh tế thị trường, cũng như xu thế toàn cầu hóa, đặc biệt

do thiếu nghiêm túc trong việc rèn luyện, phấn đấu, một bộ phận sinh viên nước

ta có những biểu hiện tiêu cực đáng lo ngại như sống thiếu lý tưởng, giảm niềmtin, ít quan tâm đến tình hình đất nước, thiếu ý thức chấp hành pháp luật, coithường và xa rời các giá trị đạo đức truyền thống, sa vào các tệ nạn xã hội Tất

cả những suy nghĩ và biểu hiện lệch lạc đó dần ảnh hưởng xấu đến động cơ, ước

mơ, hoài bão vươn lên của thế hệ trẻ Các tác giả cũng nêu ra thực trạng củacông tác giáo dục đạo đức cho sinh viên hiện nay, gồm 5 nhóm vấn đề là: thựctrạng việc giảng dạy và học tập các môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh; sự tác động của phong trào chính trị xã hội thực tiễn; kết quả tác động củacác phương tiện thông tin đại chúng và nghệ thuật; sự chủ động của gia đình;việc tự giác học tập, tiếp thu các giá trị đạo đức mới của sinh viên trong quá trìnhhình thành, phát triển nhân cách

Công trình Văn hóa với thanh niên, thanh niên với văn hóa một số vấn đề

lý luận và thực tiễn (Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, Hà Nội, 2002) cho

rằng: Văn hóa với thanh niên và thanh niên với văn hóa là một quan hệ đặc thù.Mối quan hệ này ngày càng trở nên phong phú, đa dạng và phức tạp trong giaiđoạn mới Các bài viết trong quyển sách đã góp phần đánh giá đúng thực trạng

sự biến đổi và phát triển nhu cầu thị hiếu và năng lực văn hóa của thanh niêntrong điều kiện hiện nay Cùng với đó, quyển sách cũng góp phần đánh giá đúnghiệu quả, những tác động tích cực cũng như tiêu cực của văn hóa thời kỳ mới đốivới thanh niên

Ở góc độ cụ thể, liên quan đến việc giáo dục giá trị truyền thống dân tộcnói chung, giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc nói riêng, cho thanh

niên, có thể kể đến công trình Giáo dục đạo đức truyền thống cho thanh niên

trong giai đoạn hiện nay (Triệu Quang Minh, Tạp chí Giáo dục lý luận, số 3,

2004, tr.2-6) Trong công trình này, tác giả cho rằng, việc giáo dục giá trị đạođức truyền thống dân tộc cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay đã đạt đượcnhững thành tựu đáng khích lệ, đã nhận được sự quan tâm của các chủ thể, cácbên liên quan, như gia đình, nhà trường, xã hội Tuy nhiên, theo tác giả, bên

cạnh đó, công tác này còn có những hạn chế nhất định Đó là chưa có sự thốngnhất, kết hợp giữa các môi trường giáo dục, chưa có sự gương mẫu của các chủthể trong quá trình giáo dục Những điều này đã phần nào ảnh hưởng đến chấtlượng giáo dục đến đối tượng giáo dục.

Trong công trình Giá trị đạo đức truyền thống với việc xây dựng đạo đức

mới cho thế hệ trẻ ở Việt Nam hiện nay, tác giả Ngô Thị Thu Ngà cho rằng, dưới

góc độ xây dựng đạo đức mới, công tác giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dântộc cho thế hệ trẻ có những thành công và hạn chế nhất định Những thành công

và hạn chế đó gắn liền với các chủ thể giáo dục, như tổ chức Đảng, chính quyền,các tổ chức chính trị - xã hội, gia đình, nhà trường và chính bản thân thế hệ trẻ

Chính vì lý do đó, một mặt, thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay đang tiếp nối truyền

thống yêu nước nồng nàn, gắn bó thiết tha, tinh thần xả thân vì Tổ quốc, vì nhândân, khát vọng đấu tranh cho hòa bình, lẽ phải và công lý, chống bạo quyền,chống cái ác; có tinh thần xung phong vượt khó, dám đón lấy những nhiệm vụnặng nề, dám đi đến những nơi khó khăn, gian khổ, dám nghĩ, dám làm, sáng

tạo… để hoàn thành nhiệm vụ được giao Mặt khác, vẫn còn một bộ phận thanh

niên có ý thức chính trị thấp, có thái độ bàng quang với tình hình đất nước; vẫncòn tiêu cực trong học tập, nghiên cứu khoa học, lao động sản xuất…

Công trình Giáo dục giá trị đạo đức truyền thống với sự hình thành và

phát triển nhân cách cho sinh viên khu vực Tây Nguyên trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay của tác giả Phạm Huy Thành (Luận án tiến sỹ, Hà Nội, 2014), bên

cạnh việc làm rõ một số vấn đề như nhân cách, nhân cách sinh viên, toàn cầu hóa

và tầm quan trọng của giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho sinhviên Việt Nam hiện nay dưới tác động của toàn cầu hóa, tác giả cũng đã làm rõthực trạng công tác giáo dục giá trị đạo đức cho đối tượng này Thực trạng giáodục này được tác giả xem xét dưới góc độ chủ thể và đối tượng giáo dục, nhưnhà trường, gia đình, sinh viên Theo tác giả, quá trình giáo dục giá trị đạo đứctruyền thống dân tộc cho sinh viên khu vực Tây Nguyên đã đạt được những

thành tựu nhưng cũng có những hạn chế nhất định Điều đó đòi hỏi phải có cácgiải pháp nhất định nhằm nâng cao hiệu quả quá trình này.

Ngoài các công trình kể trên, còn có các công trình khác bàn về công tác

giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên, như Về chủ nghĩa

yêu nước Việt Nam và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ (Phan Ngọc Liên,

Tạp chí Giáo dục lý luận, số 1, 2005, tr.45-48), Thế hệ trẻ và văn hóa truyền

thống dân tộc (Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật, số 3, 2007, tr.13-18); Giáo dục giá trị truyền thống cho thế hệ trẻ (Trần Viết Lưu, Tạp chí Giáo dục, số 181, 2007), Tăng cường công tác giáo dục giá trị truyền thống dân tộc cho thế hệ trẻ Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh (Đàm Thế Vinh, Tạp chí Lý luận chính trị số

216, 2014), Định hướng giá trị con người Việt Nam trong thời kỳ đổi mới và hội

nhập (Phạm Minh Hạc, Thái Duy Tuyên đồng chủ biên, NXB Chính trị Quốc

gia, Hà Nội, 2015)… Trong các công trình này, các tác giả cho rằng, công tácgiáo dục giá trị truyền thống dân tộc nói chung, cho thanh niên, thế hệ trẻ ViệtNam nói riêng hiện nay vẫn còn nhiều bất cập Môi trường giáo dục không đượctrong lành; sự gương mẫu của các chủ thể là vấn đề cần phải quan tâm; hệ thốngtruyền thông chủ yếu đưa những tin giật gân, câu bạn đọc, mà ít chú ý đến việctruyền thụ các giá trị tốt đẹp của dân tộc

1.2.2 Những công trình nghiên cứu liên quan đến giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục giá trị đạo đức truyền thống cho thanh niên Việt Nam hiện nay

Công trình Chính sách và quản lý nhà nước về công tác thanh niên ở một

số nước trên thế giới (Nguyễn Văn Trung chủ biên, NXB Chính trị Quốc gia, Hà

Nội, 1997) đã nêu ra tầm quan trọng, sự cần thiết phải ban hành chính sách vềthanh niên Đồng thời, tác giả đã giới thiệu chương trình, chính sách phát triểnthanh niên và cơ chế tổ chức quản lý nhà nước về công tác thanh niên của nước

ta hiện nay Đặc biệt, quyển sách đã tổng hợp và giới thiệu mô hình tổ chức bộmáy quản lý nhà nước trong lĩnh vực công tác thanh niên ở 20 quốc gia trên thế

giới Đây là những mô hình, kinh nghiệm hết sức quý báu để nghiên cứu và ápdụng vào thực tiễn nước ta.

Trên cơ sở làm rõ một số khái niệm nhân cách, sinh viên, nhân cách sinhviên, cũng như tầm quan trọng, thực trạng giáo dục đạo đức đối với sự hình

thành và phát triển nhân cách sinh viên, tác giả Trần Sỹ Phán trong luận án Giáo

dục đạo đức đối với sự hình thành và phát triển nhân cách sinh viên Việt Nam hiện nay (Hà Nội, 1999) đề xuất một số phương hướng, giải pháp nhằm góp

phần nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho sinh viên Việt Nam hiện nay

Công trình Cơ sở lý luận và thực tiễn của chiến lược phát triển thanh niên

(Chu Xuân Việt chủ biên, NXB Thanh niên, Hà Nội, 2003) đã khẳng định tầmquan trọng của việc xây dựng một chiến lược phát triển thanh niên hiện nay.Theo các tác giả, điều này xuất phát từ vai trò của thanh niên đối với sự pháttriển đất nước Trên cơ sở đó, các tác giả đề xuất các giải pháp cho việc xâydựng chiến lược phát triển thanh niên hiện nay Trong các giải pháp đó, thì vấn

đề giáo dục truyền thống, đạo đức cách mạng là những nội dung được các tác giảđặc biệt quan tâm

Công trình Quản lý nhà nước đối với công tác thanh niên giai đoạn hiện

nay (Đoàn Văn Thái, NXB Thanh niên, Hà Nội, 2006) đã cung cấp những thông

tin cơ bản và nhận thức mới về tình hình thanh niên; lịch sử phát triển và bài họckinh nghiệm trong quản lý nhà nước đối với công tác thanh niên; những kinhnghiệm trong quản lý nhà nước đối với công tác thanh niên ở một số nước trên thếgiới; một số dự báo về tình hình thanh niên và giải pháp tăng cường quản lý nhànước đối với công tác thanh niên trong giai đoạn hiện nay Theo tác giả, việc quản

lý tốt đối với thanh niên sẽ góp phần hình thành một thế hệ thanh niên có lý tưởng

và đạo đức cách mạng, có lối sống văn hóa, có ý chí tự tôn, tự cường dân tộc, cótrình độ nghiệp vụ chuyên môn cao, có ý chí chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu đểgóp phần xây dựng đất nước

Cuốn sách Giáo dục thanh niên kế thừa nhân cách Hồ Chí Minh để trưởng

thành và phát triển (Dương Tự Đam, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2008) đã

góp phần tổng hợp đường lối, chính sách phát triển thanh niên của Đảng và Nhànước ta trong thời kỳ đổi mới Từ đó, trên cơ sở khoa học, tác giả đã đưa ra cácphương pháp, giải pháp góp phần giáo dục tư tưởng, xây dựng nhân cách sống chothế hệ trẻ, như: giáo dục tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh; về vai trò của tổ chứcĐoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong việc giáo dục chủ nghĩa Cộng sảncho thanh niên; việc vận dụng các phương pháp khoa học và công nghệ để rènluyện, phát triển thanh niên Đặc biệt, trong công trình này, tác giả đã giới thiệu 20

mô hình hiệu quả nhằm giáo dục thanh niên một cách phù hợp nhất

Công trình Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên (Đoàn Nam Đàn,

NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2008) trình bày những vấn đề cơ bản về nguồngốc, quá trình hình thành tư tưởng cơ bản của Hồ Chí Minh về giáo dục thanhniên, việc vận dụng tư tưởng giáo dục thanh niên của người trong điều kiện hiệnnay và những biện pháp nhằm phát triển toàn diện, phát huy năng lực của thanhniên trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Trong công trìnhnày, tác giả đã đề xuất 4 nhóm giải pháp giáo dục thanh niên theo tư tưởng Hồ ChíMinh, đó là: nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho thanh niên theo tư tưởng

Hồ Chí Minh; quán triệt phương châm, phương pháp giáo dục thanh niên theo tưtưởng Hồ Chí Minh; xây dựng tổ chức Đoàn, Hội thật sự vững mạnh đi đôi vớiviệc tạo ra môi trường văn hóa lành mạnh; tăng cường sự lãnh đạo của Đảng vàoquản lý nhà nước, có chính sách đúng đắn đối với sự nghiệp “trồng người” theo tưtưởng Hồ Chí Minh

Liên quan đến việc xử lý giá trị truyền thống nói chung, giá trị đạo đức

truyền thống dân tộc nói riêng, trong công trình Giá trị truyền thống trước thách

thức của toàn cầu hóa, các tác giả cho rằng, cần phải tuân theo một số phương

châm cơ bản, như phải giữ được bản sắc dân tộc song không được để rơi vào tháicực bảo thủ, không chịu thay đổi cho phù hợp với những điều kiện lịch sử đang

thay đổi, các giá trị truyền thống dân tộc cũng phải được hiện đại hóa; phát huynội lực đồng thời với việc mở rộng giao lưu học hỏi bên ngoài; trong giao lưu, hộinhập phải tích cực chống âm mưu đồng hóa, xóa nhòa văn hóa truyền thống dântộc [Xem: 54, tr.268-270] Cũng ở góc độ chung, tác giả Đặng Hữu Toàn, trong

bài viết Giữ gìn và phát huy các giá trị đạo đức truyền thống trong bối cảnh kinh

tế thị trường ở nước ta hiện nay (Trong công trình Mấy vấn đề đạo đức trong điều kiện kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay (NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội,

2003), cho rằng, sẽ là phi khoa học, phản nhân văn nếu chúng ta chấp nhận quanniệm cho rằng khi chuyển sang kinh tế thị trường thì cần phải gạt bỏ những giá trịđạo đức truyền thống dân tộc hoặc đẩy các giá trị đạo đức truyền thống dân tộc ấyxuống thứ bậc dưới trong hệ các giá trị tinh thần của đời sống xã hội Theo tácgiả, trong thời đại ngày nay, một hệ thống các giá trị đạo đức xã hội sẽ không thểphát triển theo hướng tiến bộ nếu phủ nhận sạch trơn các giá trị đạo đức truyềnthống dân tộc và không hướng tới mục tiêu ngày càng nhân đạo hóa đời sống conngười [Xem: 136, tr.233]

Trong luận án tiến sĩ Giá trị đạo đức truyền thống với việc xây dựng đạo

đức mới cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay, trên cơ sở làm rõ tầm quan trọng, thực

trạng, tác giả Ngô Thị Thu Ngà cũng đã đề xuất các phương hướng và giải phápnhằm phát huy tốt các giá trị đạo đức truyền thống dân tộc Đó chính là quán triệt

tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng ta về vai trò của giá trị đạo đứctruyền thống dân tộc trong xây dựng đạo đức mới cho thế hệ trẻ Việt Nam hiệnnay, bảo đảm sự thống nhất giữa kế thừa và đổi mới, tạo lập môi trường xã hộilành mạnh

Công trình Kế thừa và đổi mới các giá trị đạo đức truyền thống trong quá

trình chuyển sang nền kinh tế thị trường ở Việt Nam (Nguyễn Văn Lý, NXB

Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2013) đã tập trung đi sâu nghiên cứu và phân tíchquy luật của kế thừa và đổi mới các giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc;phân tích tác động của các nhân tố, nhất là tác động của kinh tế thị trường đến

đời sống đạo đức của xã hội nói chung và các giá trị đạo đức truyền thống dântộc nói riêng Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra một số phương hướng và giải pháp cơbản nhằm đảm bảo kế thừa và đổi mới các giá trị đạo đức truyền thống dân tộctrong điều kiện kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay Có 4 nhóm phương hướng

và giải pháp được tác giả đề cập, gồm: kiên trì định hướng xã hội chủ nghĩa; đẩymạnh giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc với nội dung và hình thứcphù hợp; nâng cao vai trò, hiệu quả của pháp luật trong việc gìn giữ và phát huycác giá trị đạo đức truyền thống dân tộc; tiếp thu có chọn lọc các giá trị của thếgiới

Trong công trình Thanh niên và lối sống của thanh niên Việt Nam trong

quá trình đổi mới và hội nhập quốc tế, các tác giả cho rằng, việc giáo dục lối sống

lành mạnh, hiện đại, đậm đà bản sắc dân tộc của thanh niên không thể thiếu vắngvai trò của các tổ chức đoàn thể, của gia đình, nhà trường Tuy nhiên, hiện nay,công tác này vẫn còn có những hạn chế nhất định Để nâng cao hơn nữa hiệu quảgiáo dục, theo tác giả, cần phải đầu tư nâng cao chất lượng các môn học giáo dụcđạo đức, giáo dục công dân và giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, sinh viên, bởichúng chính là những môn học giúp học sinh, sinh viên nâng cao năng lực hộinhập với xã hội hiện đại, giúp họ có đủ hành trang văn hóa để bước vào đời Đặcbiệt, tác giả cũng cho rằng, cần phải có biện pháp khắc phục quan niệm "mônchính", môn phụ" rất phổ biến ở các bậc học phổ thông

Nếu như các công trình kể trên đề cập đến làm thế nào để xây dựng đạođức thanh niên, làm thế nào để sử dụng giá trị văn hóa truyền thống nói chung,giá trị đạo đức truyền thống dân tộc nói riêng trong điều kiện hiện nay, thì ở một

góc độ khác, các tác giả trong công trình Thanh niên quân đội với việc giữ gìn

bản sắc văn hóa dân tộc trong hội nhập quốc tế hiện nay, cho thấy vai trò của

thanh niên quân đội trong quá trình này Từ vai trò đó, các tác giả đã đề xuấtphương hướng và giải pháp phát huy vai trò của thanh niên quan đội trong việcgiữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong hội nhập quốc tế hiện nay Đó là tăngcường giáo dục, nâng

cao nhận thức và năng lực giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc cho thanh niên quânđội; phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của thanh niên quân đội thông qua cácphong trào của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; thực hiện tốt hoạt độngkết nghĩa với Đoàn thanh niên địa phương nơi đóng quân [Xem: 66, tr.118-140].

Bên cạnh các công trình kể trên, còn có các công trình khác đã đề cập đến

giải pháp, như Những nguyên lý Lê – nin – nít về giáo dục thanh niên (X.M Lê –

Pê – Khin, NXB Thanh niên, Hà Nội, 1978) Giáo dục truyền thống cho thanh

niên (Lương Ngọc, NXB Thanh niên, Hà Nội, 1992), Giáo dục giá trị truyền thống cho thế hệ trẻ (Trần Viết Lưu, Tạp chí Giáo dục, số 181, 2007, tr.4-6), Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng về thanh niên và công tác thanh niên (NXB Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2008), Cần nâng cao hiệu quả giáo dục truyền thống ở trường Trung học phổ thông (Nguyễn Thị Hiền, Tạp chí Giáo

dục, số 224, tháng 10, 2009, tr.59-60), Nhìn lại 3 năm Đoàn Thanh niên Cộng

sản Hồ Chí Minh thực hiện Chỉ thị số 03-CT/TW của Bộ Chính trị (Vũ Quốc

Anh, Nguyễn Đắc Vinh, Tạp chí Cộng sản, số 857, 2014, tr.44-48) Trong cáccông trình này, các tác giả, trên cơ sở thực trạng đối tượng nghiên cứu là thanhniên, cùng cho rằng, trong công tác giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dântộc, đều không thể bỏ qua vai trò của các chủ thể giáo dục như gia đình, nhàtrường và xã hội Bên cạnh đó, phụ thuộc vào từng đối tượng cụ thể, cần cónhững biện pháp giáo dục linh hoạt Cũng theo các tác giả, nhằm nâng cao hiệuquả công tác giáo dục giá trị truyền thống dân tộc cho thanh niên, cần nêu caotính gương mẫu trong giáo dục của các chủ thể đó

Với những điều đã trình bày như trên, có thể thấy, giá trị đạo đức truyềnthống dân tộc là vấn đề đã được nhiều tác giả quan tâm, nghiên cứu Nhữngnghiên cứu này cũng cho thấy vai trò của chúng đối với xã hội hiện đại, và do

đó, cho thấy tầm quan trọng, thực trạng của việc giáo dục những giá trị này Trên

cơ sở đó, các công trình đã đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục

giá trị đạo đức truyền thống dân tộc Đây là những tài liệu hết sức quý báu đốivới nghiên cứu sinh trong quá trình triển khai luận án.

1.3 Những công trình nghiên cứu liên quan đến giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên Long An hiện nay

1.3.1 Những công trình nghiên cứu liên quan đến tầm quan trọng của giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên Long An hiện nay

Bên cạnh việc nghiên cứu những giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc,

ở Long An cũng xuất hiện những công trình nghiên cứu giá trị đạo đức truyềnthống của Long An - như một biểu hiện riêng trong những giá trị chung của dântộc Theo nhiều tác giả, Long An là một trong những vùng đất được hình thànhsớm ở Nam bộ Lịch sử Long An cũng đã được một số tác giả tập trung nghiêncứu; qua đó cho thấy, cùng với lịch sử hào hùng của dân tộc, của sự hình thànhcác giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc, Long An cũng có một bề dày lịchsử; rằng, bên cạnh sự biểu hiện chung những giá trị đạo đức truyền thống củaViệt Nam, giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc cũng có biểu hiện riêng ở

Long An, đặc trưng cho vùng đất của mình Công trình Lịch sử Đảng bộ Đảng

Cộng sản Việt Nam tỉnh Long An 1930 – 2005 (Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Long

An, 2005) đã khẳng định: “Là chủ nhân đi tiên phong khai mở vùng đất mới,người Long An xưa sớm mang trong mình dòng máu truyền thống Việt Nam:cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo trong công cuộc lao động chinh phụcthiên nhiên, với lý tưởng ngày càng làm giàu đẹp cho quê hương” [69, tr.14-15].Trong công trình này, các tác giả cũng khẳng định rằng, người Long An xưacũng sớm có truyền thống chống áp bức, phong kiến và ngoại xâm

Công trình Lịch sử và truyền thống ngành Văn hóa thông tin Long An (Sở

Văn hóa Thông tin Long An, 2008) đã giới thiệu một cách sâu sắc truyền thốngvăn hóa của địa phương, đó là: “Những lớp lưu dân người Việt đầu tiên đếnvùng đất mới không chỉ mang theo bên mình các phương tiện sinh hoạt, công cụsản xuất mà trong hành trang còn có cả vốn liếng vật chất và tinh thần được hun

đúc qua bao thế hệ từ vùng đất cũ Đó là những phong tục, tập quán, đạo đức,nếp sống, vốn văn hóa, tình yêu con người, yêu quê hương đất nước, những kinhnghiệm ứng xử trong lao động, đấu tranh với tự nhiên và xã hội Kế thừa truyềnthống ấy, trải qua ba thế kỷ khai phá và xây dựng trên vùng đất phương Nam,các thế hệ tiền nhân đã sáng tạo và để lại cho ngày nay bao giá trị văn hóa vôcùng quý giá” [75, tr.07].

Lịch sử Đoàn và phong trào thanh niên tỉnh Long An 1925 – 2007 (NXB

Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 2010) là một công trình có ý nghĩa đặc biệtquan trọng đối với thanh niên địa phương, phản ánh những giá trị lịch sử củacông tác Đoàn và phong trào thanh niên tỉnh trong 80 năm Công trình đã phảnánh sự cống hiến và sự trưởng thành của thanh niên Long An, đặc biệt là tronghai cuộc kháng chiến chống ngoại xâm Trong lời mở đầu quyển sách có đoạn:

“Trong hai cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, tuổi trẻ Long An luôn nêu caokhí phách anh hùng cách mạng, lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự lực tự cường,thề quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh…” [73, tr.07] Trong giai đoạn đổi mới hômnay, những giá trị đó là hành trang quan trọng để tuổi trẻ Long An tiếp tục gìngiữ và phát huy

Như vậy, có thể thấy, việc nghiên cứu tầm quan trọng của giáo dục giá trịđạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên Long An một cách bài bản, có hệthống khoa học là chưa có Tuy nhiên, các công trình, hay báo cáo trên là tài liệuhết sức hữu ích cho tác giả khi triển khai nghiên cứu đề tài luận án

1.3.2 Những công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng công tác giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên Long An hiện nay

Như đã đề cập, việc nghiên cứu tầm quan trọng giáo dục giá trị đạo đứctruyền thống dân tộc cho thanh niên Long An một cách hệ thống là chưa có.Chính vì lý do đó, việc nghiên cứu thực trạng công tác giáo dục giá trị đạo đứctruyền thống dân tộc cho thanh niên Long An cũng xuất hiện rất ít ỏi Thực trạngnày chỉ được đề cập một cách rải rác, lẻ tẻ trong một số báo cáo chung về giáo

dục đạo đức, báo cáo công tác thanh niên của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ ChíMinh tỉnh Long An, hay trong các báo cáo thường niên của Ủy ban nhân dântỉnh, Hội đồng nhân dân tỉnh, các kết luận của Tỉnh ủy Long An Vì chưa cócông trình nghiên cứu một cách bài bản về giáo dục giá trị đạo đức cho thanhniên Long An hiện nay, nên các báo cáo của các ban, ngành ở Long An như mộttài liệu tham khảo hữu ích cho nghiên cứu sinh khi triển khai nghiên cứu đề tài.

Ở Long An, trong các báo cáo của Hội Liên hiệp Thanh niên, Đoàn Thanhniên, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Long An, vấn đề thực trạng giáo dục giá trịđạo đức truyền thống cho thanh niên cũng đã được đề cập, nhưng vì chủ yếunằm trong các báo cáo nên chưa có sự chuyên sâu, như: Báo cáo số 116-BC/TUngày 13/6/2012 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về việc Tổng kết 12 năm thực hiệnNghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (Khóa VII) vềcông tác thanh niên thời kỳ mới (1993-2005), Kết luận số 139-KL/TU ngày13/6/2012 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy tại Hội nghị sơ kết 03 năm thực hiệnNghị quyết 25 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (Khóa X) về tăng cường sựlãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên, Báo cáo số:253/BC-UBND của

Ủy ban nhân dân tỉnh về kết quả thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về côngtác thanh niên năm 2014

Báo cáo số: 202/BC-HĐND, ngày 28/5/2015 của Hội đồng nhân dân tỉnhLong An về kết quả giám sát thực hiện Luật thanh niên giai đoạn 2007 – 2014ghi nhận: các ngành, các cấp trong tỉnh quan tâm ngày càng sâu sát đến công tácgiáo dục thanh niên Trong đó, tỉnh đã có một số cơ chế riêng nhằm phát huy vaitrò của thanh niên Từ năm 2011 đến năm 2014, tỉnh đã ban hành trên 200 vănbản thực hiện công tác quản lý nhà nước về công tác thanh niên, trong đó cócông tác giáo dục thanh niên Báo cáo nêu: “Công tác giáo dục lý tưởng, đạo đứccách mạng, lối sống văn hóa, ý thức công dân đã có những cách làm mới, sángtạo, bước đầu đạt hiệu quả…”[62, tr.4]

Báo cáo số: 446-BC/TĐTN-TG, ngày 09/12/2015 của Ban Thường vụTỉnh Đoàn về Sơ kết chiến lược phát triển thanh niên giai đoạn 2011 – 2015 đãnhận định: công tác giáo dục thanh niên được đổi mới và từng bước nâng caochất lượng, hiệu quả Nổi bật là việc tổ chức học tập 6 bài học lý luận chính trịcho đoàn viên thanh niên, việc thực hiện Chỉ thị của Trung ương Đoàn về “Tăngcường rèn luyện tác phong, thực hiện lề lối công tác của cán bộ Đoàn”, việc xâydựng chuyên mục pháp luật trên Website Tỉnh Đoàn Long An.

Báo cáo số: 100-BC/TĐTN-CTTN, ngày 29/6/2018 của Ban Thường vụTỉnh Đoàn Long An về kết quả thực hiện kết luận của Chủ tịch Ủy ban nhân dântỉnh tại buổi đối thoại giữa lãnh đạo tỉnh với thanh niên năm 2017, Báo cáo số:44-BC/TĐTN-VP, ngày 30/11/2017 của Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn Long An vềtổng kết công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi tỉnh Long An năm 2017đều đưa ra nhận định: công tác giáo dục cho thanh niên trong tỉnh thời gian gầnđây được các ngành, các cấp tiếp tục quan tâm đầu tư, đáp ứng từng bước tìnhhình thực tiễn được đặt ra Tuy nhiên, trong thời gian tới, cần có sự tập trung hơnnữa nhằm phát huy mọi nguồn lực xã hội cho công tác này

1.3.3 Những công trình nghiên cứu liên quan đến giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên Long An hiện nay Cũng giống như việc nghiên cứu những vấn đề liên quan đến tầm

quantrọng và thực trạng giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niênLong An hiện nay, vấn đề nghiên cứu giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục giátrị đạo đức truyền thống dân tộc cho đối tượng này còn chưa được đề cập mộtcách bài bản, khoa học Trong một chừng nhất định, đây chính là hệ quả của việcchưa nghiên cứu một cách hệ thống, bài bản vấn đề lý luận và thực trạng giáodục giá trị đạo đức truyền thống dân tộc cho thanh niên Long An hiện nay Song,các giải pháp đề cập trong các báo cáo khác liên quan đến chủ đề cũng là tài liệutham khảo hữu ích cho nghiên cứu sinh khi triển khai luận án

Trong những năm gần đây, trên cơ sở các chủ trương, nghị quyết củaĐảng, nhà nước về công tác thanh niên, trong đó có công tác giáo dục thanhniên; đồng thời căn cứ vào tình hình thực tiễn địa phương, Long An cũng có một

số chủ trương cụ thể về giải pháp giáo dục giá trị đạo đức truyền thống dân tộccho thanh niên tỉnh nhà, như: Chương trình hành động số 19-CTr/TU ngày10/11/2008 của Tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết 25-NQ/TW của Ban Chấp hành

Trung ương Đảng (Khóa X) về Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công

tác thanh niên, Chỉ thị số 78-CT/TU ngày 25/9/2015 của Ban Thường vụ Tỉnh

ủy về Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục lý tưởng cách

mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ trên địa bàn tỉnh giai đoạn

2015-2030, Kế hoạch số:3955/KH-UBND ngày 30/10/2013 của Ủy ban nhân dân tỉnh

về Tăng cường giáo dục đạo đức lối sống, lòng yêu nước, tự hào dân tộc, lịch sử

và truyền thống văn hóa dân tộc cho học sinh, sinh viên trên địa bàn tỉnh Long

An giai đoạn 2013-2018

Kế hoạch số: 29/KH-UBND, ngày 13/02/2018 Ủy ban nhân dân tỉnh Long

An về thực hiện Chương trình phát triển thanh niên tỉnh Long An giai đoạn 2016– 2020 đã xác định: nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong các cơ quan,đơn vị nhằm thực hiện tốt Chương trình phát triển thanh niên, nhất là việc giáodục thanh niên Điểm nổi bật là tỉnh đã xác định được các chỉ tiêu cụ thể, phâncông tổ chức triển khai thực hiện, xác định được nguồn kinh phí đảm bảo

Báo cáo số: 202/BC-HĐND, ngày 28/5/2015 của Hội đồng nhân dân tỉnhLong An về kết quả giám sát thực hiện Luật thanh niên giai đoạn 2007 – 2014ngoài việc ghi nhận những kết quả đạt được, Hội đồng nhân dân tỉnh đã chỉ ramột số hạn chế, yếu kém của việc triển khai Luật, trong đó có việc giáo dụcthanh niên Đồng thời, Hội đồng nhân dân tỉnh cũng đưa ra một số đề xuất, kiếnnghị đối với: Quốc hội, Chính phủ và các Bộ, Ngành liên quan, Ủy ban nhân dântỉnh Long An