- Bệnh nhân nằm ngửa trên bàn, hai tay xuôi theo cơ thể, hai chân co nhẹ và hai đầu gối gấp Mục đích để cột sống sát phim.. - Phim 30x40cm đặt sau lưng, điều chỉnh cột sống thắt lưng v
Trang 4A: CÁC CHỈ ĐỊNH CHỤP CỘT SỐNG THẮT LƯNG
• 1: Lao đốt sống: Là loại tổn thương hay gặp,
thường là lao thứ phát, tùy theo từng giai đoạn mà
có hình ảnh XQ khác nhau Bị lao ở tuổi càng trẻ
thì càng biến dạng lồng ngực Đốt sống lao càng
cao thì xương sườn to ra, cụt lại và càng dài,
xương ức thì bị lép đẩy về phía sau Đốt sống lao
càng thấp thì xương sườn có hình dạng ngang,
xương ức đẩy lồi về phía trước
Trang 5• 2: Thoái hóa cột sống: Thể hiện rõ trên phim chụp
nghiêng
• 3: Chấn thương:
+: Gẫy thân đốt sống ( gãy thành mảnh, gẫy toàn bộ)
+: Tổn thương tiêu eo và trượt đốt sống
• 4: Các tổn thương di căn vào cột sống (K Phổi, gan, đại trực tràng,…)
• 5: Viêm cột sống dính khớp
Trang 6B: KỸ THUẬT CHỤP CỘT SỐNG THẮT LƯNG.
• 1: Chụp cột sống thắt lưng thẳng:
a: Tư thế nằm ngửa.
- Bệnh nhân nằm ngửa trên bàn, hai tay xuôi theo cơ thể, hai
chân co nhẹ và hai đầu gối gấp (Mục đích để cột sống sát
phim).
- Phim 30x40cm đặt sau lưng, điều chỉnh cột sống thắt lưng vào giữa phim theo trục dọc và chỉnh hai gai chậu trước trên song song với phim.
- Tia trung tâm: Chiếu thẳng từ trên xuống vuông góc với phim
và vào trên điểm giữa hai mào chậu 02cm, ngang mức thân đốt sống L3-L4, tia ra trung tâm phim.
- Thông số chụp: 75-80KV, 40Mas, 1m và có lưới chống mờ.
- Lưu ý: Chụp lúc bệnh nhân nín thở hoặc hóp bụng lại.
Trang 7b: Tư thế đứng.
- Để nghiên cứu, đánh giá sức chịu đựng của cơ thể,
chụp đứng giúp đánh giá các bệnh nghi ngờ cong vẹo,
Trang 8HÌNH ẢNH MINH HỌA
Trang 9• 2: Chụp cột sống thắt lưng nghiêng
a: Tư thế nằm nghiêng.
- Bệnh nhân nằm nghiêng trên bàn chụp, hai tay đưa lên
cao ôm lấy đầu, hai chân co, đùi vuông góc với thân.
- Phim 30x40cm đặt dọc trên bàn hoặc dưới bàn XQ, chỉnh mặt phẳng thắt lưng vuông góc với phim và cột sống thắt lưng vào giữa phim theo trục dọc
- Tia trung tâm: Chiếu thẳng góc với phim khu trú vào điểm trên giữa mào chậu 3cm, cách bờ sau lưng khoảng 3-4cm, ngang mức thân đốt sống thắt lưng L3-L4, tia ra trung tâm phim.
- Thông số chụp: 80-85KV, 50Mas, 1m và có lưới chống mờ.
- Lưu ý: Chụp lúc bệnh nhân nín thở để tránh nhòe phim.
Trang 10HÌNH ẢNH MINH HỌA
Trang 11- Thông số chụp: 80-85KV, 50Mas, 1m và có lưới chống mờ.
- Lưu ý: Kỹ thuật chụp này chỉ chụp trong trường hợp
nghiên cứu cơ năng sức chịu đựng của cơ thể Chụp lúc bệnh nhân nín thở
Trang 12HÌNH ẢNH MINH HỌA
Trang 13• 3: Chụp đứng nghiêng ưỡn, cúi gập tối đa
- Tư thế bệnh nhân đứng trước giá treo phim, cúi hay ngửa tối đa sao cho bệnh nhân đứng thẳng, hai tay đưa song song ra phía trước khi bệnh nhân ở tư thế cúi gập tối đa, hoặc đưa lên đầu Đặt sao cho
mặt phẳng thắt lưng vuông góc với phim và vào
trung tâm phim.
- Tia trung tâm: Chiếu thẳng góc với phim, khu trú vào điểm L3-L4, đường dọc cách đường giữa bụng khoảng 4cm, tia đi ra vào giữa phim.
Trang 14• 4: Tư thế nằm ngửa tia X đi ngang
- Bệnh nhân nằm ngửa, hai chân co gập gối, hai tay ôm đầu.
- Phim dựng đứng áp sát thành bụng bên theo chiều dọc
- Tia trung tâm chiếu thẳng góc với phim, khu trú vào điểm trên mào chậu khoảng 3cm, cách bờ sau mặt
phẳng lưng khoảng 3-4cm, tia ra trung tâm phim.
- Lưu ý: Tư thế này chỉ áp dụng với bệnh nhân chấn
thương nặng, không nằm được ở tư thế nghiêng hoặc bệnh nhân nằm ngửa trên cáng cứng Chụp lúc bệnh nhân nín thở.
Trang 15HÌNH ẢNH MINH HỌA
Trang 16• 5: Chụp cột sống thắt lưng tư thế chếch (3/4).
Mục đích: thăm khám để đánh giá eo sống và lỗ tiếp hợp.
- Bệnh nhân nằm chếch khoảng 35˚ so với mặt bàn
về bên cần chụp , hai tay đưa cao lên phía đầu.
- Phim 30x40cm, chỉnh cột sống thắt lưng vào giữa phim và theo trục dọc
-Tia trung tâm: Chiếu thẳng góc vào điểm L3-L4,
đường dọc cách đường giữa bụng khoảng 4cm.
- Thông số chụp: 75-80KV, 25Mas, 1m và có lưới
chống mờ.
Trang 17HÌNH ẢNH MINH HỌA
Trang 18GIẢI PHẪU ỨNG DỤNG PHIM X QUANG
CỘT SỐNG THẮT LƯNG THẲNG
Trang 19GIẢI PHẪU ỨNG DỤNG PHIM X QUANG
CỘT SỐNG THẮT LƯNG NGHIÊNG
Trang 20GIẢI PHẪU ỨNG DỤNG PHIM X QUANG CỘT SỐNG THẮT LƯNG CHẾCH (3/4)
Trang 22XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN SỰ CHÚ Ý LẮNG
NGHE CỦA QUÝ ANH CHỊ
KTV: Trần Khắc Tuấn Khoa CĐHA – BV ĐK MEDLATEC