A study was carried out to investigate influences of Salmonellosis on technical parameters of Luong Phuong layers kept in households. The study showed that Salmonellosis had negative effects on technical parameters of Luong Phuong layers. The laying rate of Luong Phuong layers infected with Salmonella was decreased by 7.72% compared with those layers in normal clinical conditions. The rates of abnormal eggs, dead embryos during incubation and hatching, dead chicken in the broiler period were decreased by about 2.84%, 2.14% and 14.0%, respectively. The hatching rate and the rate of class I chicken were decreased by about 2.14% and 14%, respectively.
Trang 1ảnh hưởng của Salmonellosis đến một số chỉ tiêu kỹ thuật của
đàn gà đẻ bố mẹ giống Lương Phượng nuôi trong hộ gia đình Influences of Salmonellosis on technical parameters of Luong Phuong layers
kept in households
Trương Quang1, Tiêu Quang An
Summary
A study was carried out to investigate influences of Salmonellosis on technical parameters of Luong Phuong layers kept in households The study showed that Salmonellosis had negative effects on technical parameters of Luong Phuong layers The laying rate of Luong Phuong layers infected with Salmonella was decreased by 7.72% compared with those layers in normal clinical conditions The rates of abnormal eggs, dead embryos during incubation and hatching, dead chicken in the broiler period were decreased by about 2.84%, 2.14% and 14.0%, respectively The hatching rate and the rate of class I chicken were decreased by about 2.14% and 14%, respectively
Keywords: Salmonellosis, Luong Phuong layers, incubation, hatching
1 Đặt vấn đề1
Nhiều nông hộ ở các địa phương đ1 tự
tổ chức nuôi gà bố mẹ giống Lương
Phượng để bán con giống cho người nuôi
gà hướng thịt Do vệ sinh phòng bệnh
không đảm bảo, nên đàn gà đ1 bị bệnh do
Salmonella gallinarum pullorum gây ra,
dẫn đến hiệu quả cuối cùng của chu kỳ
sản xuất rất thấp Vì thế nghiên cứu ảnh
hưởng của Salmonellosis đến một số chỉ
tiêu kỹ thuật của đàn gà đẻ bố mẹ giống
Lương Phượng là góp phần khẳng định sự
nguy hiểm của bệnh đối với đàn gà giống,
giúp người chăn nuôi hiểu rõ hơn tác hại
của bệnh đối với hiệu quả chăn nuôi và ý
thức hơn trong việc phòng chống dịch bệnh
2 nguyên liệu và phương pháp
nghiên cứu
Trên những đàn gà đẻ bố mẹ giống
Lương Phượng, kiểm tra bằng phản ứng
ngưng kết nhanh toàn huyết với kháng
1 Bộ môn Vi sinh vật-Truyền nhiễm -Bệnh lý, Khoa
Chăn nuôi Thú y
nguyên Salmonella gallinarum pullorum cho kết quả dương tính (Nguyễn Như Thanh & cs, 2001) và đ1 phân lập được mầm bệnh, tiến hành theo dõi các chỉ tiêu:
Tỷ lệ đẻ, tỷ lệ trứng không đạt tiêu chuẩn (trứng loại) hàng tuần
Tỷ lệ trứng có phôi, không phôi
Tỷ lệ phôi chết, gà con chết ngạt
Tỷ lệ ấp nở và tỷ lệ gà loại I
Tỷ lệ chết của đàn con trong quá trình nuôi thịt
Bố trí thí nghiệm theo phương pháp phân lô so sánh (đối chứng : lô gà bình thường, thí nghiệm : lô gà bị Salmonellosis)
và tính toán các chỉ tiêu theo phương pháp thường quy
3 Kết quả và thảo luận
3.1 ảnh hưởng của Salmonellosis đến tỷ
lệ đẻ
Đàn gà bình thường (Đối chứng- ĐC)
và đàn gà bị nhiễm Salmonella (Thí nghiệm- TN) được theo dõi trong 21 tuần
Trang 2đẻ liên tục Kết quả được tổng hợp trong
bảng 1
Số liệu theo dõi cho thấy: với đàn
Lương Phượng bình thường (ĐC), tỷ lệ đẻ
tăng nhanh và đạt trên 70% kéo dài liên
tục trong 14 tuần (từ tuần tuổi 30 đến 43),
đạt cao nhất ở tuần 34 (79,14%)
Đàn bị nhiễm Salmonella (TN) tỷ lệ đẻ
tăng chậm, cao nhất ở tuần tuổi 33 (74,29%),
chỉ có 5 tuần tỷ lệ đẻ đạt trên 70%
Chênh lệch về tỷ lệ đẻ của đàn gà thí
nghiệm và đối chứng rất khác nhau ở các
tuần (P < 0,01)
Trung bình toàn đợt, tỷ lệ đẻ của đàn bị
bệnh thấp hơn đàn đối chứng 7,72%, phần
lớn hàng tuần chênh lệch từ 8-9%
3.2 Xác định ảnh hưởng của Salmonellosis đến tỷ lệ trứng loại (không đủ tiêu chuẩn ấp)
Theo dõi số trứng không đạt tiêu chuẩn
ấp của đàn Lương Phượng bình thường (ĐC) và đàn nhiễm Salmonella (TN) liên tục trong 15 tuần (từ tuần đẻ 30 đến tuần
đẻ 44) để đánh giá ảnh hưởng của bệnh, đ1 cho kết quả trong bảng 2
Như vậy, đàn gà bị bệnh do Salmonella gây ra có tỷ lệ trứng không đạt tiêu chuẩn khá cao và thất thường Trung bình của cả
15 tuần, tỷ lệ trứng bị loại là 14,81%, cao hơn đàn đối chứng 2,84% Đặc biệt ở những ngày cuối (từ tuần tuổi 41 - 44), tỷ
lệ trứng bị loại rất cao, từ 17,37 - 21,20%
Bảng 1 ảnh hưởng của Salmonellosis đến tỷ lệ đẻ của gà Lương Phượng
Đàn gà bình thường (ĐC) Đàn gà nhiễm Salmonella
(TN)
Chênh lệch Tuần tuổi Số lượng trứng
(quả)
Tỷ lệ đẻ (%)
Số lượng trứng (quả)
Tỷ lệ đẻ (%) Quả
Tỷ lệ (%)
Trang 3Kết quả này khẳng định Salmonella đ1 tác
động xấu đến buồng trứng, ống dẫn trứng
và niêm mạc tử cung
3.3 Xác định ảnh hưởng của
Salmonellosis đến tỷ lệ phôi chết trong
quá trình ấp
Từ bảng 3 thấy rằng tỷ lệ trứng có phôi
ở đàn gà thí nghiệm luôn thấp hơn ở lô đối chứng, trung bình là 1,90%, đợt I cao nhất
là 3,15%
Trong quá trình ấp, tỷ lệ phôi chết, gà con chết ngạt ở lô thí nghiệm đều cao hơn
so với lô đối chứng, trung bình 3 đợt theo dõi là 2,14% (P < 0,01), đợt I cao nhất là 2,25% Điều này chứng tỏ rằng tỷ lệ phôi
Bảng 2 ảnh hưởng của Salmonellosis đến tỷ lệ trứng bị loại
Đàn gà bình thường (ĐC) Đàn gà nhiễm Salmonella (TN) Chênh lệch Tuần
tuổi Số lượng trứng (quả) Tỷ lệ (%) Số lượng trứng (quả) Tỷ lệ (%) Quả Tỷ lệ (%)
Bảng 3 ảnh hưởng của Salmonellosis đến tỷ lệ chết trong quá trình ấp
Số trứng không có phôi Số trứng có phôi
Số phôi chết trước 18 ngày và số gà con chết ngạt lúc 21 ngày ấp
Đợt thí
nghiệm Lô trứng
Số trứng
ấp (n)
n1 Tỷ lệ (%) n2 Tỷ lệ (%) n3 Tỷ lệ (%)
ĐC 700 82 11,71 618 88,29 69 11,17
I
TN 700 104 14,86 596 85,14 80 13,42
ĐC 700 80 11,43 620 88,57 65 10,48
II
TN 700 85 12,14 615 87,86 77 12,52
ĐC 500 64 12,80 436 87,20 54 12,38 III
ĐC 1900 226 11,89 1674 88,11 188 11,23
∑
TN 1900 262 13,79 1638 86,21 219 13,37
Trang 4chết ở lô thí nghiệm có vai trò không nhỏ
của độc tố Salmonella (Nguyễn Thị Tuyết
Lê, 1999)
3.4 ảnh hưởng của Salmonellosis đến tỷ
lệ ấp nở và gà con loại I
Quá trình theo dõi cho thấy tỷ lệ nở của
lô thí nghiệm luôn thấp hơn lô đối chứng,
trung bình của cả 3 đợt kiểm tra là 2,14%
Số lượng trứng ấp lấy vào các tháng đẻ
khác nhau có tỷ lệ nở khác nhau, kết quả
này có phần ảnh hưởng rất rõ của
Salmonella có trong trứng đến quá trình
phát triển phôi thai, dao động từ 2,04 -
2,25%
Điều quan tâm hơn cả là tỷ lệ gà con
loại I, bởi vì gà con loại I quyết định đến
hiệu quả kinh tế của toàn bộ chu kỳ sản
xuất Nếu tỷ lệ gà con loại I cao thì hiệu
quả thu được cao và ngược lại Trong
nghiên cứu này khẳng định rằng đàn gà bị
bệnh Salmonellosis có tỷ lệ gà con loại I
thấp hơn rất nhiều so với lô đối chứng;
trung bình 3 đợt theo dõi thấp hơn
14,24%, đợt 3 thấp hơn so với đợt I và đợt
II (15,28% so với 12,94% và 13,94%)
Đây chính là kết quả khẳng định ảnh hưởng rất xấu của Salmonellosis đến hiệu quả chăn nuôi gà bố mẹ (Dương Thị Yên, 1997)
3.5 ảnh hưởng của Salmonellosis đến tỷ
lệ chết ở các đàn con nuôi hướng thịt (đến 10 tuần tuổi)
Để khẳng định chắc chắn Salmonellosis
có ảnh hưởng đến chất lượng con giống,
gà con loại I nở từ trứng của đàn bố mẹ bình thường (TN) và đàn bố mẹ bị bệnh (ĐC), mỗi đàn 100 con, được bắt ngẫu nhiên, nuôi riêng và theo dõi tỷ lệ chết để
so sánh đánh giá Kết quả được tổng hợp trong bảng 5
Từ số liệu bảng 5 cho thấy: gà cả 2 lô chết rải rác trong 7 tuần tuổi đầu, tuy nhiên lô thí nghiệm chết nhiều hơn lô đối chứng 14,0%
Lô thí nghiệm tổng số chết 22 con (22%) Đáng chú ý là gà con chết nhiều ở tuần tuổi 3, 4 và 5, tỷ lệ chết tương ứng là 6,25%; 6,66% và 4,76%
Bảng 4 ảnh hưởng của Salmonellosis đến tỷ lệ ấp nở và tỷ lệ gà con loại I
Gà nở Gà loại I
Đợt thí
nghiệm
Lô
trứng Số trứng ấp
Số trứng
có phôi Con Tỷ lệ (%) Con Tỷ lệ (%)
I
ĐC 1900 1674 1486 88,77 1285 86,47
Ghi chú: Lô ĐC: Trứng từ đàn gà bố mẹ bình thường
Lô TN: Trứng từ đàn gà bố mẹ nhiễm Salmonella
Trang 5Lô đối chứng, tỷ lệ chết chung trong cả
đợt thí nghiệm là 8% Tuy nhiên trong 5
tuần tuổi đầu gà chết ít, rải rác mỗi tuần 1-
2 con, tỷ lệ chết ở 3 tuần đầu 2,0 - 2,08%; tuần
tuổi 4 và 5 chết rất ít: 1,06 - 1,07%
Điều cần nhấn mạnh là ở lô thí nghiệm
mặc dù là gà loại I nhưng tỷ lệ chết trong
quá trình nuôi rất cao (22%), gà chết
nhiều ở tuần tuổi 3 và 4 Đây chính là
điểm mấu chốt cần xem xét vì tuần tuổi 3
và 4 là một trong 2 cao điểm chết của gà
bị bệnh do Salmonella gây ra (Nguyễn
Vĩnh Phước, 1978) Những gà chết này
chắc chắn đ1 bị nhiễm mầm bệnh từ
trong máy nở do gà con chết ngạt, chết
tắc bởi bệnh do Salmonella bài thải ra Vì
thế việc ấp chung trứng của nhiều đàn là
điều cần tránh, nhằm đề phòng nguy cơ
lây nhiễm Salmonella
4 Kết luận
Salmonellosis tác động rất xấu đến một
số chỉ tiêu kỹ thuật của đàn gà bố mẹ
giống Lương Phượng, cụ thể so với đàn
gà bình thường:
- Tỷ lệ đẻ giảm trung bình 7,72%
- Tỷ lệ trứng loại (không đạt tiêu chuẩn ấp) tăng 2,84%
- Tỷ lệ phôi chết, gà con chết ngạt tăng 2,14%
- Tỷ lệ nở giảm 2,14%
- Tỷ lệ gà con loại I giảm 14,24%
- Tỷ lệ chết ở đàn con nuôi thịt tăng hơn 14% Tài liệu tham khảo
Nguyễn Thị Tuyết Lê (1999), Nghiên cứu ảnh hưởng của Salmonellosis đến một số chỉ tiêu kỹ thuật của gà ISA và Tam Hoàng, Luận văn Thạc sĩ Khoa học Nông nghiệp, Trường Đại học Nông nghiệp I, Hà Nội, tr 73 Nguyễn Vĩnh Phước (1978), Giáo trình truyền nhiễm gia súc, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội,
tr 368-374
Nguyễn Như Thanh (2001), Vi sinh vật thú y, Nxb Nông nghiệp, tr 92-95
Dương Thị Yên (1997), Nghiên cứu tình hình nhiễm Salmonella trên đàn gà giống nhập ngoại và thử nghiệm điều trị, Luận văn Thạc sĩ Khoa học Nông nghiệp, Trường
Đại học Nông nghiệp I, Hà Nội, tr 84-85
Bảng 5 Kết quả theo dõi tỷ lệ chết ở các đàn gà con nuôi hướng thịt
Số gà chết và tỷ lệ chết trong các tuần tuổi
∑ gà chết
và tỷ lệ chết sau
10 tuần nuôi
∑ gà sốngvà tỷ
lệ sống sau 10 tuần nuôi Lô con Số
n % n % n % n % n % n % n % n % n %
TN 100 2 2,0 2 2,04 6 6,25 6 6,66 4 4,76 1 1,25 1 1,26 22 22,0 78 78,0
ĐC 100 2 2,0 2 2,04 2 2,08 1 1,06 1 1,07 0 0 0 0 8 8,0 92 92,0
