ảnh h-ởng của ethrel đến sự rụng lá, phát lộc, phát dục của giống hồng Thạch Thất

Treatment with three levels of Ethrel (0.1%, 0.3% and 0.6%) was conducted to determine its effect on defoliation and flushing of persimmon cv. Thach That. Ethrel induced abscission of leaves and stimulated flushing of Thach That persimmon earlier and more uniform than the control (water). Treatment with 0.6% Ethrel at 50% and 80% natural leaf-falling stages shortened the duration of leaf abscission by 16 to 28 days and 9 to 12 days, respectively. Ethrel solution of 0.6% appeared to be the optimal concentration for leaf defoliation and breaking bud dormancy simultaneously

100

ảnh hưởng của ethrel đến sự rụng lá, phát lộc, phát dục của

giống hồng Thạch Thất Effect of Ethrel on defoliation, flushing and shoot development of persimmon

Diospiros kaki, cv Thach That Nguyễn Thị Kim Thanh1

Summary

Treatment with three levels of Ethrel (0.1%, 0.3% and 0.6%) was conducted to determine its effect on defoliation and flushing of persimmon cv Thach That Ethrel induced abscission of leaves and stimulated flushing of Thach That persimmon earlier and more uniform than the control (water) Treatment with 0.6% Ethrel at 50% and 80% natural leaf-falling stages shortened the duration of leaf abscission by 16 to 28 days and 9 to 12 days, respectively Ethrel solution of 0.6% appeared to be the optimal concentration for leaf defoliation and breaking bud dormancy simultaneously

Keywords: Persimmon (Dispiros kaki T.), Ethrel, defoliation, flushing

Đặt vấn đề 1

Hồng là cây thay lá hàng năm, rụng lá

vào mùa đông và ngủ nghỉ đến mùa xuân

nảy lộc đâm chồi Quá trình rụng lá của cây

hồng không tập trung thường kéo dài

khoảng 2 tháng, từ khoảng đầu tháng 10 đến

tháng 12 (Trần Thế Tục và cs, 1998 ) Đầu

tháng 2, cây nảy lộc đâm chồi Quá trình

rụng lá càng kéo dài kéo theo quá trình đâm

chồi cũng kéo dài và bật chồi không đều

Những cành dinh dưỡng rụng lá muộn, nảy

lộc đâm chồi cũng chậm hơn và thường

không có khả năng ra hoa Những cành sinh

sản rụng lá sớm hơn và có khả năng ra hoa

Như vậy sự rụng lá không tập trung đM làm

cho các cành có tuổi sinh học khác nhau

nên ảnh hưởng đến sự ra hoa và năng suất

của cây hồng (Hoàng Minh Tấn, Nguyễn

Quang Thạch, 1993) Vì vậy, chúng tôi

tiến hành nghiên cứu xử lý ethrel trên cây

1 Bộ môn Sinh lý thực vật, Khoa Nông học

hồng nhằm mục đích kích thích quá trình rụng lá tập trung tạo điều kiện cho cây hồng nảy lộc đâm chồi đồng đều, tăng tỷ

lệ cành sinh sản của cây hồng

2 Đối tượng và phương pháp

nghiên cứu

2.1 Đối tượng nghiên cứu + Cây hồng: Các thí nghiệm được tiến hành trên cây hồng (Diospiros kaki T.), giống Thạch Thất có độ tuổi 30 năm, sinh trưởng khoẻ, được trồng tại trung tâm nghiên cứu cây ăn quả Trường Đại học Nông nghiệp I - Hà nội

+ Ethrel: Ethrel dưới dạng thương phẩm (53%), sản xuất tại thành phố Hồ Chí Minh 2.2 Phương pháp nghiên cứu

+ Bố trí thí nghiệm: Các thí nghiệm được tiến hành trên cây hồng trồng tại vườn cây ăn quả, được bố trí theo kiểu ngẫu nhiên hoàn toàn, mỗi công thức nhắc lại 3 lần trên 3 cây + Công thức xử lý: Xử lý ethrel dưới dạng dung dịch với các nồng độ 0,1 %;

0,3% và 0,6% vào các thời kỳ cây đM rụng lá

tự nhiên 50% và cây đM rụng lá tự nhiên

80% Mỗi thời kỳ đều có đối chứng

+ Chỉ tiêu theo dõi : Tiến hành theo dõi

các chỉ tiêu sinh trưởng phát triển đối với

cây ăn quả như : ngày nảy lộc, ngày lộc rộ,

tỷ lệ cành mang hoa đực, tỷ lệ cành mang

hoa cái, số quả trên cây, tăng trưởng kích

thước quả Phương pháp xác định các chỉ

tiêu được tiến hành theo phương pháp

nghiên cứu cây ăn quả hiện hành

3 Kết quả nghiên cứu

3.1 ảnh hưởng của việc xử lý ethrel đến

thời gian rụng lá của cây hồng

Qua số liệu bảng 1 cho thấy :

- Các công thức phun ethrel đều kích

thích sự rụng lá hồng nhanh hơn so với đối

chứng ở cả 2 thời kỳ phun I và II, đM rút

ngắn được 16-28 ngày (thời điểm I), 9-12

ngày (thời điểm II) so với đối chứng

- Khi tăng nồng độ ethrel từ 0,1% đến

0,6% thì thời gian rụng lá hoàn toàn của cây hồng bị rút ngắn lại Cụ thể, khi tăng nồng

độ từ 0,1% đến 0,6% đM rút ngắn thời gian rụng lá hoàn toàn từ 24 - 12 ngày (thời

điểm I) và từ 9-6 ngày (thời điểm II) Như vậy, khi phun ethrel cho cây hồng, etylen được giải phóng nhanh chóng và kích thích sự tổng hợp các chất phân huỷ thành tế bào (xenluloza, pectinaza), đồng thời gây ức chế sự tổng hợp auxin trong lá dẫn đến tỷ lệ auxin/ etylen nghiêng về phía etylen dẫn

đến kích thích sự hình thành tầng rời và gây

ra sự rụng lá của cây

3.2 ảnh hưởng của việc xử lý ethrel

đến sự ra lộc của cây Sau khi rụng lá hoàn toàn, cây hồng chuyển vào giai đoạn nghỉ đông cho đến mùa xuân mới nảy lộc đâm chồi Chúng tôi tiếp tục theo dõi sự nảy lộc của cây hồng trên các công thức xử lý ethrel so sánh với công thức đối chứng phun nước lM Kết quả trên bảng 2 cho thấy :

Bảng 1 ảnh hưởng của việc xử lý ethrel đến tỷ lệ rụng lá (%) ở 2 thời kỳ xử lý I và II

Thời Nồng Tỷ lệ rụng lá (%) sau các ngày theo dõi

Kỳ độ ethrel, % 3 6 9 12 15 18 21 24 40

I

Đ/C(0%)

0,1 0,3 0,6

63,3 73,3 76,6 78,6

87,3 86,0 96,0 96,6

87,3 89,0 99,3 99,3

89,6 90,0 99,6

100

91,0 91,3

100

-

92,0 94,0

-

-

92,6 95,0

-

-

93,3 100,0

-

-

100

-

-

-

II

Đ/C(0%)

0,1 0,3 0,6

87,3 90,0 94,0 87,0

94,3 98,3 98,3

100

96,0

100

100

-

98,0

-

-

-

98,3

-

-

-

100

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

- Ghi chú : Thời kỳ I : Cây đ4 rụng lá tự nhiên 50%

Thời kỳ II : Cây rụng lá tự nhiên 80%

102

- Các công thức xử lý ethrel đều cho

ngày ra lộc muộn hơn so với đối chứng kể

cả về chỉ tiêu ngày bắt đầu ra lộc, ngày ra

lộc rộ và ngày kết thúc ra lộc ở cả 2 thời kỳ

phun I và II

- ở các công thức xử lý ethrel để kích

thích quá trình rụng lá đồng loạt, cây hồng

ra lộc muộn hơn so với đối chứng, nhưng

tập trung hơn Cụ thể, ở thời điểm xử lý I sự

ra lộc kéo dài từ 11-19 ngày, trong khi đó công thức đối chứng là 21 ngày; ở thời điểm

II, sự ra lộc kéo dài từ 14-16 ngày, công thức đối chứng là 20 ngày

3.3 ảnh hưởng của việc xử lý ethrel đến

tỷ lệ cành sinh sản trên cây hồng Thạch Thất

Tỷ lệ cành dinh dưỡng (không ra hoa) và

Bảng 2 ảnh hưởng của việc xử lý ethrel đến sự ra lộc của cây hồng

Thời kỳ Công thức Thời gian phát lộc (ngày)

xử lý thí nghiệm Ngày bắt đầu

nảy lộc (BĐ)

Ngày rộ Ngày kết

thúc (KT)

Số ngày từ BĐ

đến KT

I

Đ/C 0,1 % 0,3%

0,6%

12/2 14/2 19/2 3/3

23/2 25/2 29/2 9/3

4/3 4/3 5/3 14/3

21,0 19,0 15,0 11,0

II

Đ/C 0,1 % 0,3%

0,6%

11/2 20/2 22/2 23/2

21/2 26/2 1/3 2/3

2/3 7/3 9/3 8/3

20,0 16,0 16,0 14,0 LSD (5%) : 1,0

CV (%) : 5,0

Bảng 3 ảnh hưởng của việc xử lý ethrel đến tỷ lệ cảnh sinh sản trên cây hồng Thạch Thất

Tỷ lệ cành sinh sản Thời kỳ

phun

Nồng độ

xử lý ethrel,%

Cành dinh dưỡng, % Cành mang

hoa đực,%

Cành mang hoa cái,%

Tỷ lệ cành mang hoa, %

I

Đ/C 0,1 % 0,3%

0,6%

55,4 51,4 47,8 49,2

29,2 26,2 24,0 27,2

15,4 22,4 28,1 23,6

44,6 48,6 52,2 50,8

II

Đ/C 0,1 % 0,3%

0,6%

53,0 50,2 48,3 51,2

35,8 26,5 24,8 27,0

11,2 23,3 26,9 21,8

47,0 49,8 51,7 48,8

LSD 5% 0,5 0,3 0,8 1,2

CV% : 3,2 7,8 6,1 9,3

cành sinh sản (cành phân hoá hoa) là một

yếu tố quyết định tới năng suất quả hồng

sau này Để tìm hiểu ảnh hưởng của việc xử

lý ethrel đến tỷ lệ cành dinh dưỡng và cành

sinh sản trên cây hồng, chúng tôi tiến hành

theo dõi các chỉ tiêu: tỷ lệ cành dinh dưỡng,

tỷ lệ cành sinh sản, tỷ lệ cành mang hoa đực

và cành mang hoa cái

Số liệu bảng 3 cho thấy:

- Các công thức xử lý ethrel đều cho tỷ

lệ cành sinh sản cao hơn so với đối chứng

Cụ thể, thời điểm I, ở các công thức thí

nghiệm tỷ lệ cành sinh sản đạt từ 48,6% đến

52,2% tuỳ theo từng công thức thí nghiệm

nghiên cứu, trong đó công thức đối chứng

là 47,0%

- Các công thức xử lý ethrel cho tỷ lệ

cành mang hoa cái lớn hơn so với đối chứng

ở cả hai thời điểm phun

- Trong các công thức xử lý ethrel thì

công thức 0,3% tỏ ra có hiệu quả tốt hơn về

tỷ lệ cành sinh sản (đạt 52,2% ở thời điểm I

và 51,7% ở thời điểm II)

4 Kết luận

+ Ethrel có tác dụng kích thích sự rụng lá cho cây hồng Thạch Thất, do vậy đM rút ngắn thời gian rụng lá hồng từ 16 đến 28 ngày (phun ở thời kỳ rụng lá tự nhiên 50%)

và từ 9 đến12 ngày (phun ở thời kỳ rụng lá

tự nhiên 80%) Nồng độ ethrel 0,6% gây rụng lá nhanh nhất

+ Xử lý ethrel để gây rụng lá cũng có tác dụng cho sự ra lộc tập trung hơn so với dối chứng Nồng độ ethrel 0,6% cho sự ra lộc tập trung hơn (từ 11 đến 14 ngày)

+ Xử lý ethrel gây rụng lá tập trung có tác dụng làm tăng tỷ lệ cành sinh sản, giảm

tỷ lệ cành dinh dưỡng, đồng thời cũng làm tăng tỷ lệ cành mang hoa cái và giảm tỷ lệ cành mang hoa đực

Tài liệu tham khảo

Hoàng Minh Tấn, Nguyễn Quang Thạch (1993), Chất điều hoà sinh trưởng đối với cây trồng, Nxb Nông Nghiệp, Trang 74 –75

Trần Thế Tục, Cao Anh Long, Phạm Văn Côn, Hoàng Ngọc Thuận, Đoàn Thế Lư (1998), Giáo trình cây ăn quả, Nxb Nông nghiệp, Trang 145.

104