Ebook viện thông tin khoa học xã hội 30 năm xây dựng và phát triển

Song nhijfng viec ma Vien T hong tin Khoa hoc xa hoi da lam dufdc, ti'nh den thdi diem hien nay, theo danh gia cua ban doc Thu vien Khoa hoc xa hoi va cua cac cO quan dung tin, dang dUdc

VIEN T H O N G TIN K H O A H O C XA HOI

30 nAm xAy d lTn g vA p hAt TRIEN

8 / 5 / 1 9 7 5 - 8 / 5 / 2 0 0 5

VIEN KHOA HOC XA HOl VIET NAM

VIEN THONG TIN

8 / 5 / 1 9 7 5 - 8 / 5 / 2 0 0 5

C M HOC THAI NGUYEN

TEuNG TAK HOC LIEU

NHA XUAT BAN KHOA HOC XA HOI

Ha Noi - 2005

BAN BIEN TAP

T R U I N G BAN PGS TS Ho Si Quy

Vien tricdng Vien T hong tin K hoa hoc xa hoi

U Y V IE N PGS TS N guyen V an Dan

TS D an g T hanh Ha Tran X ua n Hien Bui T hanh Hudng Ngo The Long

V u V an Phuc

Nam 1945, Chu tich Ho Chi Minh tham Truong Vi£n Dong Bac Co tai

26 Ly Thuong Kiet (nay la tru so Vien Thong tin KHXH)

{Qjin/bp cvruj nkcin, oienPtyiert^hx>nc) UnJJwa, hoc- x d hm,

< f*/u*0t' /ti*n' Jl 'hxt/ hf/T/i' rn nJu/'rv ta-rv 1/**>f//? u/>

$ ) / £ Itfjfy'XJazJ' faony P/ss' yy/tt/zrv/j/M', rf.vn/p {>rrs> u*ny> /jyv//u?ny> l/fr £f///

vf> / b>eJ' A ef/xtv favtty Xfl n&m/yurt',ytyt'fy/uitP par \ /, n g ityv fa y //U ty w 4a/> jv v , '/j<j/>rs

/ $ tXm.

tB

J g

I fin G T lP D C Ja C fD G T lG £J C r3 Q D G T 3 G f3 C IieS G T lG £ J C rD C liJ G IJ C L 3 G a C D C rL ir!r]u a L i*jC ra G rjC 7 D L I£ ?ra 3 'i: L i n ; » j r n j c * * j t - * a c i u c d j

Huan chuong lao dong Hang Nhat nam 1995

KY NIEM 30 NAM NGA y THANH LAP VIEN THONG TIN KHOA HOC XA HOI

( T h a y l&i n o i d a u )

^1^ ^ gay 30 than g 4 nam 1975, Chien dich Ho Chi M inh

J f / hch sU toan thang, euoc khang chien trUdng ky cua

^ ^ ^ d a n toe ket thuc tron ven, dat nUdc thong nhat, ca nude bu'dc vao thdi ky mdi, thdi ky lao dong, sang tao xay dang va bao ve To quoc xa hoi chu nghia

8 ngay sau do, ngay 8 thang 5 nam 1975, theo Quyet dinh

so 93/CP cua Hoi dong Chinh phu, Vien Thon g tin Khoa hoc

xa hoi ra ddi tren cd sd hdp nhat ThiC vien Khoa hoc xa hoi va

Ban T hong tin K hoa hoc xa h o i, hai to chiic tien than thuoc

Uy ban Ivhoa hoc xa hoi Viet Nam, nay la Vien Khoa hoc xa hoi Viet Nam

Nhu' vay, V ien T hon g tin Khoa hoc xa hoi diidc thanh lap dung vao thdi khac lich sU cua dat nUdc Va nhiem vu mdi cua dat nude giai doan tif sau nam 1975, tren thUc te, da quy dinh chiic nang, nhiem vu cua Vien T hong tin Khoa hoc xa hoi Yeu cau phai “thong bao kip thdi va chinh xac nhUng thanh tiiu mdi, nhi3ng van de mdi cua cac nganh khoa hoc xa hoi trong va ngoai nu'6c cho can bo va cd quan co trach nhiem

ve khoa hoc xa hoi” la mot trong nhufng nhiem vu hang dau cua Vien duo'c ghi trong Quyet dinh so' 54/K H X H -Q D ngay 24 thang 3 nam 1976 ve to chiic he thong thong tin tai U y ban Khoa hoe xa hoi Viet Nam

6 Vien T h on g tin K h oa hoc xa hoi

Ngay tti nhufng ngay dau thanh lap, T hong tin khoa hoc xa

hoi diiOc Vien xac dinh la thong tin ve nhUng cai mdi trong

khoa hoc xa hoi, gom thanh titu mdi, van de mdi, phitctng phdp mdi va luan diem mdi, trong do co xu hitdng mdi va tac

ph am mdi Phai noi do la stf xac dinh sang suot, tao ra dUdc

dinh hutfng khoa hoc dol vdi hoat dong thong tin khoa hoc non tre cua khoa hoc nUdc nha

30 nam la quang thdi gian chUa dai doi vdi mot cd quan nghien ciiu va thong tin khoa hoc, neu so vdi nhijfng cO sd nghien ciiu khoa hoc co uy tin khac trong va ngoai nUdc Song nhijfng viec ma Vien T hong tin Khoa hoc xa hoi da lam dufdc, ti'nh den thdi diem hien nay, theo danh gia cua ban doc Thu vien Khoa hoc xa hoi va cua cac cO quan dung tin, dang dUdc nhin lai va danh gia cao - Den nay, ben canh hoat dong phuc vu ban doc cua T hu vien Khoa hoc xa hoi, he thong an pham cua Vien da xac lap dude vi tri va dien mao dac thu tren thi trUdng tin trong nu'dc, trd thanh than quen vdi dong dao ngUdi dung tin tu! T rung Udng den dia phiidng:

Bat dau tu: tap san T hong tin K hoa hoc xa hoi (ra ddi nam 1977), Tap chi T hong tin K hoa hoc xa hoi (ra so" dau nam 1978), den loai hinh an pham thong tin chuyen nganh Cai

mdi trong khoa hoc xa hoi (xuat ban nam 1990), Tin nhanh

va Tin tham khao dac biet (xuat ban ti* nam 1990), T hong tin

chuyen de khoa hoc xa hoi (xuat ban tu: nam 1994) va Sach situ tap chuyen d i (bat dau xuat ban til nam 2003), den nay

Vien T hong tin Khoa hoc xa hoi da chuyen t6i giOi khoa hoc cac cO quan lanh dao D an g va Nha nu'dc, cac nha hoat dong

xa hoi va ngUOi dung tin tren 70 dau sach tham khao noi bo cac sUu tap chuyen de cac so Tap chi T hon g tin Khoa hoc xa hoi va gan 1000 so ban tin Tai lieu phuc vu nghien ciiu (ca Tin nhanh va Tin dac biet) Cac loai hinh an pham thong tin

Ben canh hoat dong nghien c\lu va thong tin, Vien Thong

tin K hoa hoc xa hoi con co mot hoat dong dac thu so v 6i hau

het cac Vien nghien ctiu khac la hoat dong cua Thii vien

K hoa hoc xa hoi C hang nhUng cac nha khoa hoc trong niiOc

ma nhieu nha khoa hoc the gi6i con biet rang, tien than cua

T hu vien Khoa hoc xa hoi la thu! vien Vien Vien D ong Bac co (EFEO) thuoc Phap, co tru so tai Ha Noi tii nam 1902, dUOc ban giao lai cho V iet N am tu! 1957 Tai day nhieu tu lieu quy hiem ve phifOng D on g va Dong phUOng hoc da dUOc liJu truf

va den nay, m 6i chi dUOc khai thac mot phan Niia the ky khoa hoc xa hoi Viet N am da bo sung them cho Thu' vien mot khoi litOng tai lieu khac cung rat 16n va quy gia Su phat trien cua Thif vien cung the hien sU phat trien khoa hoc xa hoi Viet Nam va su phat trien cua dat nU6c

TrUOc nam 1973 Thu vien Khoa hoc xa hoi sii dung kh u n g

p h a n loai thap tien Tu' nam 1973, Thtf vien ap dung khung

phan loai BBK Tii nam 1976, Thu vien bat dau mo ta thu

muc theo quy tac ISBD (M) va ISBD (S) cua Lien doan quoc

te cac hiep hoi va to chiic thu' vien (IFLA) D ay la mot bu'Oc di

8 Vien T h o n g tin K h oa hoc xa hoi

mdi cua Vien T hon g tin Khoa hoc xa hoi trong qua trinh nam

bat trinh do quoc te trong hoat dong thu vien

TrUdc nam 1987, thii muc diidc xuat ban theo phan loai cac bo mon khoa hoc chuyen nganh Tu: nam 1987, thu: muc chuyen de, thu muc nhan vat, thii muc dia chi dUOc chu y nghien ciiu va cong bo" Dieu nay the hien hoat dong ngay cang chuyen sau va hien dai cua Thu: vien K hoa hoc xa hoi Tuf nam 1986 den nam 2004, Vien da cho xuat ba n tren 50 bo

thu muc cac loai, trong do rieng Thii m uc th ong bao sach

mdi nhap ve cac Vien nghien ciiu thuoc Vien Khoa hoc xa hoi

Viet Nam \ tinh den thang 4/2005 da ra diiOc 86 so vdi tren 45.000 dau sach T ron g chiic nang dieu phoi hoat dong thong tin - thu vien, nhieu nam qua, Vien da tien hanh trao doi va hudng dan nghiep vu cho nhieu triidng Dai hoc va cO so nghien cufu va phat trien tren ca mJdc nhu 0 Thai Nguyen,

Ha Noi, Da Nang, thanh pho" Ho Chi' Minh, Da Lat, v.v

30 nam qua, dac biet la tu1 thoi ky Doi mdi, dudi s\J lanh dao cua D ang va Nha nUOc, ma true tiep la Ban can sU Dang, Dang uy va Lanh dao thuoc cac thdi ky cua Vien Khoa hoc xa hoi Viet Nam, vdi sil phoi hop hoat dong cd hieu qua cua chinh quyen, Chi bo va cac doan the cua Vien, qua trinh lao dong can cu, sang tao cua cac the he can bo trong Vien da lam cho Vien T hon g tin Khoa hoc xa hoi trUOng thanh ve nhieu mat Theo danh gia cua cac co quan cap tren va cua cac gidi dung tin khoa hoc xa hoi, Vien T hon g tin Khoa hoc

xa hoi da cd nhting budc trudng thanh rat dang ke Tuy nhien, diing trUdc nhu cau to ldn cua siJ phat trien dat niidc

va phat trien khoa hoc trong dieu kien ngay nay thi V ien van

1 Difa tren cd so du: lieu tlch hdp cua toan Vien Khoa hoc xa hoi Viet Nam

3 0 na m x a y d u n g va p h a t trien 9

da ng phai doi mat vdi nhijfng thach thiic rat ldn Co the neu

ra m ot vai thach thiic nhu sau:

1 Cho tdi nay, website Khoa hoc xa hoi tren thiic te la chUa hoat dong Se khong the hoi nhap va bat kip dUdc vdi sU phat trien cua khoa hoc xa hoi khu vUc va the gidi, neu

kh on g nhanh ch on g sii dung cd hieu qua thanh tUu nay cua cong nghe th on g tin M ot so" website cua cac Vien tuy da sdm dUdc ra mat song van con trong tinh trang ngheo nan, thieu cap nhat va chUa cd hoat dong ket noi chung tren tinh than

p h a i co m ot w ebsite be the cua gidi khoa hoc xa hoi Viet N am

Cong dong khoa hoc the gidi cho den nay hieu biet rat ft ve trinh do thuc cua cac chuyen nganh khoa hoc xa hoi Viet Nam, nhijfng giidng mat tieu bieu, nhijfng tac pham cd gia tri cua nen khoa hoc xa hoi Viet N am (mac du, khi tiep xuc vdi

ca nhan tilng nha khoa hoc, hau het deu cam nhan thay nhieu nha khoa hoc xa hoi Viet Nam thong minh, sac sao, cd trinh do va khac nhieu vdi nhijfng nUdc cd thu nhap quoc dan tUdng dUdng2)

2 ThU vien K hoa hoc xa hoi, nhu chung ta deu biet, la mot kho tU lieu cd m ot khong hai ve PhUdng D ong va D ong phUdng hoc d D on g N am A H ang van tu lieu chuf Han (co), Nhat Ban (co°) va Han Nom; hang van tu lieu nghien ciiu bSng tieng A n h va tieng Phap cua cac nha D ong phiidng hoc thdi Phap; h a n g nghin tap Hudng Udc, ban d6; hang van anh

ve di tfch lich sijf, ve pho" co° Ha Noi, ve ddi sdng van hoa thdi trUdc ma chi noi den tuoi ddi cua tu lieu cung da thay can phai dac biet tran trong Rat tiec cac nha khoa hoc chung ta

2 Xem: Viet Nam trong the ky XX t.l, Nxb Chinh tri quoc gia

Ha Noi, 2001, tr 379; Vikrom Krommadit Dau tiC d Viet Nam Bao

Matichon (Thai lan) ra ngay 14/11/2004.

10 Vien T h on g tin K h oa hoc xa hoi

khai thac chua dUdc bao nhieu Can phai co chien lUOc va phUdng thiic bao ton, khai thac hop ly doi vdi di san quy gia

nay

3 Ve hoat dong cua T hu vien d tam Vien Khoa hoc xa hoi Viet Nam trong sU lien ket vdi thu vien cac Vien chuyen nganh cung to nhieu van de can phai dau tu, nang cap Cho den nay tat ca cac thu vien thuoc Vien Khoa hoc xa hoi Viet Nam van n e n g re hoat dong He thong cO sd duf lieu, tit vai nam nay, da cd dau moi chung song hau nhu chUa dUOc phoi hop de toi Uu hoa khau khai thac Phan m em xay dung co sd dii lieu cua toan Vien Khoa hoc xa hoi Viet N am hien dang

sU dung chUa phai toi u'u (hop ly nhat trong dieu kien hien thdi) va cd the con gay ton kem ldn khi can nang cap, cap nhat Cac thu vien tren mang, ke ca thu vien mien phi, hien chUa dUOc cac thu vien thuoc Vien Khoa hoc xa hoi Viet Nam tan dung va dUa vao he thong co sd dii lieu cua minh Hau het tu lieu chua he duoc sd" hoa de khai thac Cac nha khoa hoc thuoc cac V ien thudng phai tu may mo tim cho minh con dudng rieng de truy cap nguon dut lieu phong phu do Qua

that do la mot sU lang phi Ro rang, trong tUOng lai gan, tinh

trang nay phai dUOc chu dong khac phuc, neu ta m uon khoa hoc xa hoi Viet Nam khong bi tut hau

TU g o c nhin cua hoat dong thong tin - thit vien, chu n g toi nghl rang, ngay cd khi hoat d on g th ong tin - thit vien da dat tdi trinh do ngang tam vdi ben ngoai, thi cu ng chita chac da

vi the ma khoa hoc xa hoi trd nen ngang tam vdi khu viCc va the gidi; song neu m uon khoa hoc xa hoi kh on g thua kem ben ngoai, chac chan, hoat d on g th on g tin - thit vien p h a i di tritdc

m ot bitdc va dan p h a i ngan g tam vdi vdi khu vitc va the gidi.

4 Ngay nay thong tin khoa hoc da dang, da chieu va do tin cay kho kiem soat hdn bat cti luc nao trUdc day Dieu nay doi

3 0 na m x a y dtfng va p h a t trien 11

hoi doi ngu can bo thong tin — thu vien phai co nghe va thudng xuyen tiep xuc vdi cac nha nghien ctiu, nhat la cac nha nghien ctiu chuy en sau T hong tin thuoc tat ca cac dang deu phai dUdc chu y, trong khi lai phai dac biet coi trong

thong tin chuy en de: chuyen de khoa hoc theo chuyen nganh hoac theo van de, chuyen de hoat dong kinh te - xa hoi theo

lm h vUc hoac theo sU bien dong cua ddi song xa hoi va

chuyen de p h u c vu qu an ly, lanh dao theo dat hang hoac theo

yeu cau cua cong tac tu van

T ron g nhieu nam nay, Vien Thong tin Khoa hoc xa hoi da

di theo hudng nay va da co nhufng dong gop nhat dinh: nhieu van de non g trong khoa hoc xa hoi va trong ddi song chinh tri

xa hoi the gidi da dUOc biet den va dUdc danh gia theo quan diem cua V iet N am Song nhiing gi lam dUdc dau sao van la

it di so vdi nhu cau phat trien khoa hoc va phat trien dat nUdc

Tifng budc dap ting tot hOn nhiing nhu cau nay dang la co

gang cua toan the can bo, cong chifc Vien T hong tin Khoa hoc

xa hoi

N han dip ky niem 30 nam ngay thanh lap, bang cuon sach nay, V ien T h o n g tin K hoa hoc xa hoi muon bay to sU cam dn cac cd quan lanh dao D an g va Nha nUdc, dac biet, Vien Khoa hoc xa hoi V iet N am , cd quan chu quan cua Vien T hong tin

K hoa hoc xa hoi, trong suot 30 nam qua da dat Vien T hong tin K hoa hoc xa hoi vao dung vi the cua no trong sU phat trien cua nen khoa hoc xa hoi nUdc nha Cam dn tat ca nhufng ca nhan, to chiic trong va ngoai nUdc da quan tam, tao dieu kien, giup dd va hdp tac vdi Vien Cam dn ban doc cua Thif vien va nhiin g ngUdi sU dung thong tin da coi Vien

12 Vien T h on g tin K h o a hoc xa hoi

Thong tin Khoa hoc xa hoi la dia chi than thuoc cua gidi khoa hoc xa hoi Viet Nam

Vdi cuon sach nay, Vien T hong tin Khoa hoc xa hoi muon diem lai va tran trong cong lao dong gop cua tifng ca nhan da

va dang cong tac tai Vien (thong qua trang thong tin ca nhan cua tifng can bo) Rat tiec, do cuon sach dUdc chuan bi qua gap va mot sd" can bo trUdc day da tifng cong tac tai Vien chua kip guti anh va tu lieu ca nhan cho chung toi Bdi vay, trong cuon sach nay, the he can bo trUdc day cua Vien se thay thieu vang trang tin ca nhan cua mot vai ban hUu than quen M ong cac Anh, cac Chi thong cam va chi ra nhiing thieu sot kho tranh khoi, de trong lan xuat ban sau chung ta

se bo sung cho day du hdn

Vdi mot ddi ngUdi thi 30 tuoi la tuo’i lap than (Tam thap nhi lap) Nhan dip V ien T hong tin Khoa hoc xa hoi tron 30 tuoi, xin chan thanh gUi tdi D on g chi', D ong nghiep va Ban be gan xa ldi cam dn va ldi chuc sdc khoe, hanh phuc

V i e n trifcfn g VIEN THONG TIN KHOA HOC XA HOI

P G S TS H o S i Q u y

3 0 na m x a y d u n g va p h a t trien 13

30 nam xay dung va phat trien

I Q U A T R i N H T H A N H L A P , C H l f C N A N G V A

N H I E M V U C U A V I E N

V ien T h on g tin K hoa hoc xa hoi trUc thuoc Uy ban Khoa hoc xa hoi V iet N a m (nay la Vien Khoa hoc xa hoi Viet Nam) dUOc thanh lap theo Q uyet dinh so" 93/CP ngay 08/5/1975 cua Hoi dong Chinh phu, tren cO sd thong nhat hai to chifc da cd

la ThU vien K hoa hoc xa hoi va Ban T hong tin Khoa hoc xa

hoi; va dUdc k h an g dinh lai tai Nghi dinh so 23/CP ngay

22/5/1993 cua Chinh phu

Vien cd ten giao dich quoc te la Institute o f S ocial Science

N gay tu1 ngay dau thanh lap, Vien T hong tin Khoa hoc xa

hoi da duoc D a n g va Nha nude giao cho chdc nang “nghien

* Ban to chufc ky niem 30 nam Vien Thong tin Khoa hoc xa hoi

viet tren cd sd Bai viet cua GS TS Lai Van Toan in trong “Trung

tam Khoa hoc xa hoi va Nhan van Quoc gia: 50 nam xay di/ng va phat trien" Nxb Khoa hoc xa hoi Ha Noi 2003.

14 Vien T h on g tin K hoa hoc xa hoi

citu, thong bao, cung cap tin titc va tit lieu ve khoa hoc xa hoi cho cac ca quan D ang, N ha nitdc va cac to chitc quan chung

co trach nhiem doi vdi cong tac khoa hoc xa hoi” (QD so

93/CP ngay 08/5/1975)

Gan mot nam sau, Chu nhiem Uy ban Khoa hoc xa hoi Viet Nam tai Quyet dinh so 54/K H X H -Q D ngay 24/3/1976 ve

to chtic he thong thong tin tai Uy ban, quy dinh:

“Vien Thong tin Khoa hoc xa hoi la cd quan khoa hoc phu trach cong tac thit vien, tit lieu va thong tin cua Uy ban Khoa hoc xa h o i ' Vien co nhiem vu:

1 Bo sung va thong nhat quan ly von sach bao tu lieu trong pham vi Uy ban

2 Bo sung va hoan thien he thong phieu tra ciiu sach bao

tu lieu trong thu vien cua U y ban

3 Dich va quan ly viec dich tai lieu khoa hoc tu! tieng nUdc ngoai ra tieng Viet trong pham vi U y ban, phoi hop vdi cac co quan khac trong viec to chtic dich va sU dung tai lieu dich

4 To chtic viec cho mUOn sach bao tu lieu

5 T hong bao kip thdi va chinh xac nhutng thanh tUu mdi, nhufng van de mdi cua cac nganh khoa hoc xa hoi trong

va ngoai nUdc cho can bo va cO quan cd trach nhiem ve khoa hoc xa hoi, trUdc mat nham vao nhiing van de cd lien quan trUc tiep den cach m ang xa hoi chu nghia va xay diing xa hoi xa hoi chu nghia d nUdc ta

6 Cung vdi thu trudng cac Vien va Ban nghien ciiu khoa hoc xay dung he thong thu' vien, tu lieu va thong tin khoa hoc xa hoi trong toan Uy ban, chi dao ve nghiep

vu doi vdi he thong do

3 0 n a m x a y d ilng va p h a t trien 15

7 Nghien ctiu thong tin hoc, thu vien hoc va thif muc hoc nham cai tien va hoan thien khong ngiing cac cong tac do

8 D ao tao, boi dudng can bo thong tin tu lieu, thu vien trong toan U y ban

9 X ay dung cO sd vat chat - ky thuat cho cong tac thong tin tu lieu, thu vien trong toan Uy ban

10 Thuc hien viec hop tac quoc te ve thong tin va thu vien khoa hoc xa hoi trong pham vi nhiing hiep dinh

ma U y ban K hoa hoc xa hoi da ky ket (Dieu 1, Quyet dinh sd" 5 4/K H X H - QD)

Trai qua 30 nam, nhiing tu' tudng chien lUOc ban dau ve Vien da tiing budc dUOc thuc hien va cu the hoa cho phu hop vdi sU phat trien cua Vien va cua dat nUdc Thang 4 nam

2005, theo Quyet dinh sd" 352/2005/Q D -K H X H ngay 25 thang

4 nam 2005 cua Chu tich Vien Khoa hoc xa hoi Viet Nam, chulc nang cua V ien mot lan nOa diiOc khang dinh la:

1 T hong tin khoa hoc cho cac cap lanh dao Dang va Nha nUdc, cac cO quan hoach dinh chinh sach, cac to° chiic nghien cdu va dao tao, cac doanh nghiep ve nhiing van de cO ban va xu hudng phat trien cua the" gidi, khu viic va Viet Nam, ve khoa hoc xa hoi the" gidi va Viet Nam

2 Bao ton, khai thac va phat huy di san truyen thong Thu! vien K h oa hoc xa hoi X ay dung va phat trien Thu vien

la Thit vien Q uoc gia ve K h oa hoc xa hoi.

3 Chu tri, dieu phoi va ho trO cac hoat dong nghiep vu thuoc linh viJc thong tin va thii vien trong toan Vien Khoa hoc xa hoi Viet Nam

16 Vien T h on g tin K h o a hoc xa hoi

4 Dao tao, xay dung va phat trien nguon nhan ldc thong tin va thu! vien khoa hoc xa hoi

Vdi tu cach la mot cO quan thong tin chuyen nganh ve khoa hoc xa hoi, Vien T hong tin Khoa hoc xa hoi da giai quyet nhieu moi quan he: giufa thong tin phuc vu lanh dao vdi thong tin phuc vu nghien ctiu khoa hoc, giiia thong tin khoa hoc cO ban va thong tin mui nhon m ang tinh thdi sU, giijfa thdng tin hoi co" va thong tin hien dai, giUa thong tin nguon tai lieu trong nUdc va thong tin nguon tai lieu nUdc ngoai, giiia ty le nguon tai lieu nhap vao Vien va ty le xU ly tai lieu cap hai va nhieu moi quan he khac

Nam 1978 Uy ban Khoa hoc xa hoi Viet N am da cd van ban chi dao cong tac thdng tin khoa hoc xa hoi, neu rd: thdng tin khoa hoc xa hoi phai cd day du tinh Dang, phai cd phUOng hudng chinh tri - tu tudng rd rang, dung dan T heo tinh than chi dao nay, Vien Thdng tin Khoa hoc xa hoi trong suot nhufng nam thang hoat dong va phuc vu cua minh luon coi trong viec thdng tin khoa hoc xa hoi va nhan van theo hiidng tang cudng va tap trung thdng tin ve “bon cai mdi” : luan diem mdi, thanh tUu mdi, phUOng hudng mdi va phufOng phap mdi cua cac nganh khoa hoc xa hoi va nhan van

II N H LfN G T H A N H TUtJ N G H I E N CUtJ - T H O N G T IN

• G IA I D O A N 1 9 7 5 -1 9 8 5

1 X ay diing va khai thac nguon liCc th ong tin

M ot trong nhiing nhiem vu hang dau cua bat ky mot CO quan thdng tin nao la xay dung nguon tai lieu khoa hoc, bao gom ca viec vUOn tdi, bao quat, truy cap kip thdi nhieu nguon tin knac, to chiic khai thac va thuc hien cac dich vu thdng tin

- thu vien.

sach tieng N ga van la kho co so lifOng dau sach ldn vdi noi

dung ph ong phu va kha cap nhat)

Do nhieu n g uyen nhan khac nhau, nguon sach bao tu lieu khoa hoc xa hoi nUdc ngoai nhap vao Vien trong nhieu nam con thieu lien tuc, chiia thuc sU co he thong, va thieu hut nghiem trong cac tai lieu co gia tri cua cac nUdc phUOng Tay Tinh trang nay da dUOc chu y va khac phuc mot phan trong nhiing nam gan day

2 X a y dying cac he th on g tra citu thong tin - thit vien

TrUdc nam 1973 T h u vien Khoa hoc xa hoi sd dung khung phan loai thap tien rut gon cd bo sung, gom 17 ldp do ThU vien quoc gia Viet N am bien soan dudi sii giup dd cua cac chuyen gia Lien Xo D en nam 1973, Thu vien da nghien ctiu

de ap dung kh u n g phan loai thu muc - thu vien (BBK) cua Lien Xo T hu vien da to’ chtic dich, bien tap va bien soan lai cac chiiOng, muc cho phu hop vdi tinh hinh va dieu kien phat trien cu the cua cac nganh khoa hoc xa hoi nUdc ta Nam

1978, da hoan thanh ve cO ban viec bien soan lai ap dung ngay tai thu vien cua Vien khung phan loai BBK Viec phan loai tai lieu theo B B K la mot budc tien het sdc quan trong trong viec xay dUng lai he thong tra cdu theo mon loai khoa hoc

Tii nam 1976, V ien da bat dau nghien ctiu va du'a vao ap dung mo ta thu' m uc theo quy tac ISBD (M) va ISBD (S) cua Lien doan quoc te cac hiep hoi va to chtic thii vien (IFLA) ISBD ddi hoi m ot sti liirh - ho at nh-a V d i-n h d u ’a ra mau mo ta

| HOC THAI NGUYEN

18 Vien T h on g tin K h o a hoc xa hoi

day du toi da nhiing dong thdi cung du kien kha nang bo qua mot so" chi tiet khong phai la cO ban trong cac bang muc luc, bang tra thu muc va ba n g het ke sach bao

Ap dung mo ta thu muc theo ISBD la mot budc di 16n cua Vien Thong tin Khoa hoc xa hoi trong tien trinh vUOn len nam bat trinh do quoc te

3 Sit hinh thanh cac san p h a m va dich vu th ong tin

Ngay tu1 khi thanh lap, Vien da bat tay ngay vao cong viec

to chiic - xay diing he thong cac an pham thong tin khoa hoc

xa hoi Den nay, he thong an pham cua Vien da xac lap dUOc

vi tri dac thu rieng tren thi triidng tin trong nUdc, va trd nen quen thuoc vdi dong dao ngUdi dung tin tu! T ru ng Udng den dia phUdng Nhiing nam thang hoat dong cua Vien cung la thdi gian Vien do tim, nghien cufu, sang tao va dinh hinh cac hinh thtic xU ly thong tin lam chu giai, lUdc thuat, dich thuat

va tong thuat Tren nhiing nen m ong do, Vien da xay dung cac loai hinh an pham thong tin cho nghien ctiu ly luan va quan ly trien khai nhieu chUdng trinh, ke hoach phat trien kinh te - xa hoi, van hoa, khoa hoc, giao due d T rung Udng

va dia phUdng

An pham thong tin dau tien m ang ten V ien T hong tin Khoa hoc xa hoi la loai thong tin thu muc “T hon g bao sach mdi” (thang 12/1975) Sau do cac thong tin thu muc duoc xuat ban hang quy, theo tiing bo mon khoa hoc xa hoi nhu

triet hoc, xa hoi hoc, kinh te hoc, luat hoc, sU hoc, dan toe hoc, khao co hoc, van hoc, ngon ngii h o c N g o a i ra, Vien con bien soan thong tin thu' muc bai trich cac tap chi trong va ngoai nu'dc va cho xuat ban thanh nhiing tap rieng Ly do chu yeu de thong tin thu muc ra ddi sdm, trUdc het la vi loai hinh thong tin nay da ke thiia nh un g san pham thu muc cua

Thu vien Khoa hoc xa hoi, cung con vi theo quan m em cua

M ot loai hinh an pham thong tin khac - do la cac sUu tap thong tin chuyen de Cung giong nhu' cac tap san thong tin chuyen nganh, cac su'u tap thong tin chuyen de gom cac bai dich thuat, lu'Oc thuat, tong thuat phan tfch khoa hoc nhu'ng

m ang tinh chon loc, dinh hudng r5 ret, thu'Ong la ve nhiing van de ma dong dao gio'i dung tin nu'dc ta dang quan tam, hoac ve nh un g van de cd tinh tong ket cac linh vUc khac nhau cua doi song khoa hoc va thuc tien xa hoi

Nam 1978, Tap san Thong tin Khoa hoc xa hoi du'Oc xuat ban theo giay phep so" 387/G PXB cua Bo Van hoa Mot nam sau, Tap san du'dc cap giay phep chuyen thanh Tap chi Thdng tin K hoa hoc xa hoi vao nam 1979, la co' quan ngon luan cua Vien T h on g tin Khoa hoc xa hoi cd nhiem vu

“nghien ctiu ve m at ly luan va p h o bien nhiing thanh ttfu mdi, luan diem mdi, phifOng hi/dng mdi va phiiOng ph ap mdi cua cac bo m on khoa hoc xa hoi d Viet N am va tren the gidi" (giay

phep so 378/G PX B ) Tap ehi T hong tin Khoa hoc xa hoi da nhanh chong hoa vao dong sach bao khoa hoc nu'dc nha va chiem mot vi tri quan trong trong qua trinh cung cap thong tin khoa hoc cho gidi nghien ciiu khoa hoc xa hoi va cac nha quan ly cua nu'dc ta

Tron g cac an p h am cua Vien Thdng tin Khoa hpc xa hoi, con phai ke den cac loai tai lieu dich Day la nhung tai lieu nu'dc ngoai cd gia tri khoa hoc, cd tinh cap nhat va thdi su

20 Vien T h o n g tin K h o a hoc xa hoi

Ngay tti nhiing nam dau hoat dong, Vien da chu y den loai hinh dich thuat Cuon sach dau tien ma Vien da tuyen chon,

to chtic dich va xuat ban (nam 1978): “Cd the nuoi dtiOc 10 ty

ngitcti kh on g?” cua J.K latsm ann Roi sau do, mot so tai lieu

khac dUOc xuat ban phuc vu cho cong tac tu tUOng nhu “Hoi

ky Vitctng M inh" (1979); “Ghi chep ve T rung Q u o c' (1979) va

cuon sach cuoi cung cua giai doan dau la cuon “Cac khoa hoc

xa hoi va thong tin" (1980).

4 N gh ien ctiu ly luan nghiep vu th ong tin - thti vien

T hu vien Khoa hoc xa hoi tii trUdc nam 1975 tiing trien khai cong tac nghien ctiu cac van de co ban cua thuf vien hoc, thu muc hoc, thu tich hoc, mot so" van de cua thong tin hoc va dUOc tiep tuc tang cUOng sau ngay thanh lap V ien nham tao nen tang xay dung cO sO ly luan cho chuyen nganh thong tin trong linh vUc khoa hoc xa hoi

Thu' vien da nghien ctiu va dUa vao ap dung cac quy trinh

xU ly ky thuat tai lieu, quy trinh lUa chon va duyet mua sach bao tu lieu khoa hoc, to chtic kho va cac che do phuc vu ban doc M ot van de vo cung quan trong trong giai doan nay la nghien ctiu nhiing van de ly luan va cau true cua khung phan loai B B K nham muc tieu dUa khung phan loai B B K cua Lien Xo ap dung vao cong tac phan loai cac tai lieu cua Thu

vien Ngoai ra, T hu vien con to chiic nghien ctiu cac loai hinh

thu muc nham muc dich bien soan cac loai thu m uc phuc vu nhu cau tra ctiu tin da dang cua nhieu doi tUOng dung tin khac nhau

Nhieu van de ly luan, phUOng phap luan, phUOng phap cua cac khoa hoc thong tin, thu' vien da duoc trien khai nghien ctiu TrUdc het, V ien tap trung nghien ctiu va lam sang to mo hinh to chtic thong tin khoa hoc xa hoi, trong do co van de thong nhat thu vien va thong tin Nhting van de nghien ctiu

3 0 nam x a y d u n g va p h a t trien 21

tiep theo la xac dinh ro vai tro, vi tri cua thong tin khoa hoc

xa hoi trong hoat dong nghien ctiu khoa hoc xa hoi, giang day

va truyen ba khoa hoc xa hoi, nang cao dan tri va giti gin ban sac van hoa dan toe

V ien T hon g tin K hoa hoc xa hoi la mot cO quan thong tin chuyen nganh ve khoa hoc xa hoi, cho nen viec nghien ctiu nhiing dac thu cua thong tin khoa hoc xa hoi cung diiOc dat thanh mot nhiem vu het siic quan trong Khi da xac dinh ro nhiing dac diem cua thong tin khoa hoc xa hoi, se xac dinh dUOc cac phUOng phap xii ly thong tin va trien khai cac dich

vu thong tin khoa hoc xa hoi, gop phan phuc vu dung cac nhu cau thong tin da dang cua nhieu doi tUOng ngu'di dung tin

M ot van de kh ong kem phan quan trong khac da difOc nghien ctiu va diia vao ap dung ngay trong nhiing nam dau thanh lap V ien la cac qua trinh hoat dong thong tin va moi lien he giiia chung V ao thdi diem nay, van de cap bach dat

ra la phai nhanh chong nghien ctiu nham dUa ra dUOc cac phUOng phap xti ly, phan tich, tong hop thong tin khoa hoc

xa hoi de hudng dan cho doi ngu cong tac vien khoa hoc Xti

ly, phan tich, tong hop thong tin la mot qua trinh cua hoat dong thong tin khoa hoc co nhiem vu cO ban la he thong hoa cac dong tai lieu nhan diiOc va che bien tin tren cO sd phan tich, tong hop cac tai lieu va khai quat noi dung cua chung

de diia ra nhiing thong tin mdi Xti ly thong tin bao gom cac hoat dong nhu' lam chti giai, dinh tti khoa, lam liiOc thuat va viet tong thuat

V ien da cho dich va bien soan tai lieu hiidng dan lam chu giai tai lieu, cu n g da ap dung vao viec bien soan thif muc co chu giai, gidi thieu tai lieu tren tap chi va cac an pham thong tin khac cua Vien Hinh thtic xti ly thong tin chu yeu cua Vien la lam liiOc thuat cac tai lieu khoa hoc (chiem khoang

22 Vien T h on g tin K h o a hoc xa hoi

70 - 80% so" liidng tai lieu dUdc xu ly) Do vay, Vien da tien hanh nghien ciiu cac phUOng phap lam lUdc thuat cong bo trong cac an pham thong tin cua Vien, theo mot nghia nhat dinh, giup ngUOi tim tin nam bat duoc mot cach bao quat noi dung chinh cua tai lieu goc (tai lieu cap mot) Nhiing nghien ctiu tren day da dUOc ap dung trong thiic tien hoat dong xU ly tin cua Vien trong suot thdi gian qua

Trong 10 nam dau, Vien da bam sat thuc tien xa hoi, doi

song khoa hoc cua dat nu'dc, nghien ciiu dUa ra cac loai hinh

an pham thong tin khoa hoc xa hoi dUdc ngUdi dung tin chap nhan

Cong tac pho bien tin dUOc bat dau trien khai tii nam 1977 khi hang loat an pham thong tin khoa hoc cua Vien ra ddi Khi do cac an pham thong tin dUdc phuc vu mien phi den cac

cd quan cua D ang va Nha nUdc, cac dong chi lanh dao cao cap cua Dang va Nha nUdc, cac vien nghien ciiu khoa hoc, cac trUdng dai hoc trong pham vi ca nUdc

- G IA I D O A N T l f N A M 19 8 6 D E N N A Y

Sau 10 nam xay dung va trUdng thanh, V ien Thong tin Khoa hoc xa hoi budc sang mot giai doan phat trien m 6i - giai doan Doi mdi dUdi anh sang cua Nghi quyet Dai hoi lan thii

VI cua Dang Dudng loi doi mdi do Dai hoi VI cua Dang hoach dinh da anh hiidng tich cuc va true tiep den hoat dong nghien cuu khoa hoc xa hoi va nhan van, va dac biet den hoat dong thong tin - thu vien cua Vien

1 X ay ditng nguon liic khoa hoc

La mot cd quan thong tin chuyen nganh khoa hoc xa hoi

va nhan van, V ien T hon g tin K hoa hoc xa hoi da tiep nhan dude tu su nghiep doi mdi mot su khdi sac to 16n trong 11 nh viic xay dung nguon von tai lieu khoa hoc phong phu va co

2 H e th on g an p h a m va dich vu thong tin

• T hong tin thit m uc

Tti nam 1986 den nam 2004, Vien da cho xuat ban tren 50

bo thu muc cac loai TrUdc het, Vien Uu tien bien soan va xuat ban cac T hu muc thong bao sach mdi nhap ve Vien va

ve cac Vien trong toan T rung tam Khoa hoc xa hoi va Nhan van Quoc gia (nay la Vien Khoa hoc xa hoi Viet Nam) Loai thu muc nay, vao thdi ky dau moi nam ra mot so" va den nam

1993 moi nam ra hai so" Tti nam 1998 trd lai day, Thu muc thong bao sach mdi nhap ve cac Vien nghien ctiu chuyen nganh thuoc T ru n g tam Khoa hoc xa hoi va Nhan van Quoc gia, ra deu dan h a n g thang, do Vien Thdng tin Khoa hoc xa hoi chu tri phoi hop va xuat ban (tinh den thang 4/2005 da ra du!0c 86 so" vdi tren 45.000 dau sach mdi nhap ve trong toan Vien K hoa hoc xa hoi Viet Nam) D ay la mot budc tien mdi ve mat nghiep vu

TrUdc nam 1987, V ien con bien soan va xuat ban thu muc

ve cac bo m on khoa hoc xa hoi nhu Triet hoc, Xa hoi hoc, Kinh te" hoc, Luat hoc, V an hoc, N gon ngti hoc, Sti hoc, Khao

co hoc, D an toe hoc Do nhting kho khan chu quan va khach quan cho nen cac loai thu muc tren da khong du'Oc tiep tuc

ma chuyen sang bien soan thu muc chuyen de, thu muc nhan vat, thu muc dia chi Ke" tiep cac tap thu muc rat cd gia tri

24 Vien T h on g tin K h o a hoc xa hoi

khoa hoc 0 giai doan trUdc nhu “Thit m uc H o C hi M in h ' (1970), “Thit m uc N g u y in T rai” (1980), trong do co chu giai

noi dung, co cac loai bang tra, nhan dip ky niem tron 100 nam ngay sinh cua Chu tich Ho Chi Minh, V ien da bien soan

va xuat ban “Tong m uc luc cac cong trinh nghien ciiu ve Ho

Chi M inh cua cac tac gia trong nitdc va ngoai nitdc co tang trit tai cac thit vien ldn d Viet N am (4 thti tieng Viet, Nga,

Anh, Phap)” (1990), va cac bo thu muc dUOc bien soan kha

cong phu nhu: “Hittfng itdc Viet N am - thdi ky can dai" (1991), “Hitting itdc Viet N am - Van ban H an - N o m " (1994),

T hu muc “Than tich than sa c” (1996) Cac thu muc hUOng

Udc va than tich than sac tren day phan anh toan bo cac tu lieu Huong u6c va T han tich than sac hien dang duoc bao quan, lUu trti trong kho sach cua Vien Ngoai ra, Vien con

xuat ban cac thu muc tong hop nhu “Tong m uc luc cac cong

trinh khoa hoc xa hoi ditdi dang sach 1953 - 1992" (1993);

“M uc luc lien hcfp - tai lieu tien g Viet ve khoa hoc xa hoi va nhan van TV' (1994); “Thit m uc Van hod la ng xa Viet Nam Truyen thdng va p h a t trien" (1996); “Thit m uc P h an Chau Trinh" (1998), “T hit m uc Viet N am h o c” (1999); “T hit muc ngan nam T hdng L on g - H a N oi" (2000); “T ong m uc luc Tap

ch i Thdng tin K h oa hoc xa hoi: 1978- 1998" (2000)

• Tap ch i Thdng tin K h oa hoc xa hoi

Tap chi Thdng tin K h oa hoc xa hoi dUdc cap giay phep

xuat ban tU nam 1978 Luc dau T ap chi p h at hanh 12 so? nam TU nam 1986 den dau nhUng na m 1990 do gap nhieu kho kh an ve kinh phi, T ap chi phat h a nh rut xuong con 6 so7 nam, va tU 100 trang in rut xu on g con 84 trang Den giUa nam 1994 do nhu cau thong tin, Tap chi trd lai ra hang thang, trung b in h m oi so" 1500 ban, moi ban 64 trang (in lazer, hinh thUc dep, tra n g trong) Tinh den het thang 4 nam

30 nam x a y d u n g va p h a t trien 25

2005 Tap chi' da ra difdc 268 so" va mot Tong m uc luc 20 nam

Tap chi Thdng tin K hoa hoc xa hoi (1978-1998).

Tap chi' thac hien dung ton chi muc dich bao chi bam sat tinh hinh thuc te doi song khoa hoc xa hoi va nhan van trong

va ngoai nUdc Cac bai cong bo" tren Tap chi gom chu yeu la cac bai nghien ctiu, tong thuat lu'Oc thuat va mot so" it la dich thuat

Ve noi dung T ap chi da tuyen chon, xti ly va cung cap nhting thong tin mdi phuc vu cac chuong trinh phat trien kinh te - xa hoi cac chu trUOng chinh sach cua D ang va Nha nu'dc ve giao due - dao tao, ve khoa hoc - cong nghe, ve van hoa ve ton giao va dan toe, ve nhting kinh nghiem cai cach

md ctia va hoi nhap quoc te, ve cac chu'dng trinh nghien ctiu khoa hoc xa hoi va nhan van

N goai nhting van de tren Tap chi con dang tin bai trong cac muc “ Chan dung cac nha khoa hoc xa hoi va nhan van” ,

“Dien dan thong tin khoa hoc xa hoi” , “Ddi song - Tu lieu khoa hoc” , “Gidi thieu sach nhap ve Thu vien Vien Thdng tin

K H X H ” Tti dau nam 2000, Tap chi md them chuyen muc

“Gidi thieu luan an tien si K H X H & N V '

C ung vdi qua trinh tru'dng thanh cua Vien, Tap chi Thdng tin Khoa hoc xa hoi trong suot thdi gian qua da khong ngting phan dau, tu k h an g dinh vai tro la cd quan ngon luan cua Vien va cua gidi khoa hoc xa hoi Viet Nam, la cau noi gitia ban doc, ngUdi dung tin va Vien Thdng tin Khoa hoc xa hoi Tap chi cd moi quan he trao doi vdi nhieu tap chi khoa hoc trong ca nUdc

• Tap san th on g tin chuyen nganh

Trong giai doan tti nam 1977 - 1982, Tap san Thdng tin

K hoa hoc xa hoi chuyen nganh ra ddi (den nam 1983 cac loai

26 Vien T h on g tin K h oa hoc xa hoi

tap san tren dinh ban do kho khan ve kinh phi va giay in) Den nam 1990, Tap san T hong tin Khoa hoc xa hoi chuyen

nganh dUOc xuat ban trd lai dudi ten goi Cai mdi trong khoa

hoc xa hoi Tinh den giua nam 1994, Vien da cho xuat ban so

thii 40 “Cai mdi trong khoa hoc xa h oi', so liidng in ra binh

quan 300 - 500 ban/so' M ot dieu dang chu y 6 loai hinh an pham nay la cong bo" nhieu van de cua cac khoa hoc lien nganh Tii ngay thanh lap Vien cho den nay da co tren 65 so" tap san dUdc phat hanh, dUa den cho ban doc nhiing thong tin mdi bo ich ve tinh hinh nghien ciiu, trien khai nhiing van

de khoa hoc, ve nhiing cai mdi trong linh vUc khoa hoc xa hoi

va nhan van Tap san Thong tin Khoa hoc xa hoi chuyen

nganh l‘Cai mdi trong khoa hoc xa hoi" ton tai den nam 1994

va chuyen sang loai hinh an pham thong tin khac

Situ tap chuyen de la mot trong cac loai hinh an pham

thong tin khoa hoc xa hoi gom cac bai lUdc thuat, dich thuat, tong thuat phan tich khoa hoc ve mot van de ly luan hay thUc tien dang dUdc ngUdi dung tin quan tam nghien ciiu Loai hinh an pham nay ra ddi da gop phan cung cap cac thong tin phuc vu gidi nghien ciiu va giang day khoa hoc xa hoi 6 nUdc ta, nhat la tii khi cac tap san thong tin chuyen nganh khong co dieu kien xuat ban H ang chuc sUu tap chuyen de da dUOc to chiic bien soan va phuc vu ban doc trong ca nUdc ve nhieu dien de tai, trong do khong it suu tap mang tinh dinh hudng doi vdi hoat dong nghien ciiu khoa hoc

nhu: “D ao tao can bo quan ly ' (1987), “P h on g cach quan ly

cua ngiidi lanh dao" (1987), “Qua trinh cong nghiep hod d mot so nitdc tren the gidi" (1988), “Tam ly xa hoi va ddi song

xa hoi” (1988), “N on g nghiep, non g thon, nong dan tren the

gidi" (1990), “Ve chu nghia xa hoi m an g dac sac Trung Quoc"

(1990), “Van hod va tinh cach ngiidi M y" (1991), “Nha nitdc

30 ndm xa y d u n g va p h a t trien 2 7

p h a p quyen va xa hoi cong d a n " (1991), “N hitng cuoc tranh luan ve chu nghia xa hoi" (1991), "Khoa hoc ■ van hod ■ p h a t trien" (1993)

Tu: giUa nh un g nam 1994 den nay, thong tin chuyen de

khoa hoc xa hoi dude xuat ban dinh ky thay cho cai mdi trong khoa hoc xa hoi moi nam 12 so" (theo giay phep xuat ban so

1708/BC ngay 27/6/1994 cua Bo Van hoa Thong tin), gom cac bai nghien ctiu va thong tin ve cac thanh tUu va ket qua nghien ctiu, thong tin du bao ve su phat trien cua cac nganh khoa hoc xa hoi va nhan van, ve van hoa va phat trien Co the neu ra ha ng loat so" thong tin chuyen de da du'Oc ngu'di sti

dung rat quan tam nhu X u n g quanh si/ dung do giiia cac

nen van m inh" (1995), "Kinh nghiem p h a t trien Ddng A ”

(1995), "Quyen con ngu’di trong the gich hien dai” (1995),

"T riet hoc D on g ■ Tay" (1996), “Cac chieu trong khong gian thdng tin" (1996), “Cai cach si} hoc" (1996), “Kinh te cac nitdc trong khu vitc" (1996); “ Ton gia o va ddi song hien dai" (T l-5

tti 1997 - 2001) "Si/ hoc tritdc ngitdng cita cua the ky X X I' (1997): "K hung h oa n g tai chinh tien te d chau A - nhiing van

de dat ra hien nay" (1998) "Si/ dot ph a cua khoa hoc thdng tin tritdc the ky X X I ' (1998) “Truyen thdng va hien dai trong van hoa" (1999) "N on g nghiep, an ninh litcfog thi/c vdi van de tang tritdng" (1999) “S itg ia va thdi dai" (1999) "Van hoc M y

L atin h " (1999) “ Toan cau hod va khu vitc hod - cO hoi va thach thitc" (2 0 0 0 ) “Tri thitc, thdng tin va p h a t trien" (2000),

"Van hod hoc va van hod the ky X X ' ( T l - T2 2000) "Chuan hoa va p h o n g cach ngon ngit" (2000) “Sit hoc Trung Quoc tritdc gach noi hai the ky" (2 0 0 0 ) "Sang tac cua D ostoevski - nhitng cach tiep can tit nhieu p h ia " (2000) "Trat tit the gidi sau chien tranh lanh Phan tich va di/ bao" (T1-T2 2001)

"N ghien citu cac ngon ngit dan toe thieu so c? Viet N am trong

2 8 Vien T h on g tin K h oa hoc xa hoi

nhiing ndm 9 0 ” (2002), “N h itng thach thitc cua sit p h a t trien trong xa hoi th ong tin ” (20 0 2 ), “P uskin tritdc ngitdng cita the

ky X X r (2002), “ 100 nha ly luan p h e binh van hoc the ky X X '

(2002), “M ot chu nghia tit ban mdi hay nhitng dien m ao mdi

cua chu nghia tii ba n ” (2 0 02), “N gon ngit-van h oa -gia o tiep"

(2002)

Den nam 2003, do cac dieu kien xuat ban co thay doi, Vien Thong tin Khoa hoc xa hoi khong con tti xuat ban cac sUu tap chuyen de ntia ma chuyen sang lien ket vdi Nha xuat ban Khoa hoc xa hoi de xuat ban loai an pham nay dudi dang sach Mot lan nuta loai hinh an pham thong tin tham khao nay lai trai qua mot budc doi mdi ve hinh thtic Tu1 day, phu san chuyen de cua Tap chi T hong tin Khoa hoc xa hoi cham

dtit ton tai de nhUOng cho cho loai hinh “sach sUu tap chuyen

d e ’ Vdi hinh thtic xuat ban mdi nay, Vien da cho ra mat

dtiOc mot so an pham nhu': “K h u n g bo va chong kh u n g bo vdi

van de an ninh qu oc te ' (2003), “Chu nghia tit ban hien dai Hoa K y dau the ky X X I' (2003), “K inh te tit nhan trong giai doan toan cau hod hien nay” (2003), “N hitng van de van hoc

va ngon ngit hoc - 30 ndm thdng tin cac khoa hoc ngit van"

(2003), “Chu nghia kh u n g bo toan cau: van de va cach tiep

can” (2004) Nhin lai chang du'Ong tien hoa cua tap san

thong tin chuyen nganh va sUu tap chuyen de, chung ta co the thay thong tin khoa hoc xa hoi dang phat trien theo chieu sau

Cac an pham thong tin khoa hoc chuyen de da cung cap kip thdi cac thong tin bo ich cho ngtidi dung tin va dtidc dong dao ngtidi dung tin trong ca nu'dc hoan nghenh don nhan Cac an pham thong tin chuyen de da khac phuc phan nao su thieu hut thong tin va gop phan giup ban doc tiep can nhanh vdi nhting thanh ttiu khoa hoc xa hoi cua nhieu quoc gia

3 0 na m x a y d u n g va p h a t trien 2 9

trong khu vtic va tren the gidi Cung vdi cac sUu tap chuyen

de, cac so" thong tin chuyen de khoa hoc xa hoi da dting vting trong he thong an pham thong tin cua Vien T hong tin Khoa hoc xa hoi va chiem mot vi tri quan trong tren thi trtidng thong tin khoa hoc 0 ntidc ta hien nay

• B an tin “Tai lieu p h u c vu nghien ciiu” (Tin nhanh -

Tin nhanh da nhanh chong trO thanh ban tin mui nhon cua Vien va gop phan dap ting mot nhu cau thong tin rat ldn

d ntidc ta hien nay

Ban bien tap tin nh anh da khong ngting cai tien, nang cao chat ltidng noi d u n g thong tin va ra soat lai doi ttidng ngtidi dting tin thtidng xuyen Tinh tiu viet cua tin nhanh nay la xti

ly nhanh, dich, bien tap vdi chat ltidng tot, noi dung thong tin phong phti va kha tap trung ve nhieu linh vtic dang dtidc quan tam (C ung do vay, mot so" cO quan cua D ang da tai sti dung cac tai lieu cua Tin nhanh cho cac an pham cua minh).Tti thang 6/1993, Vien phat hanh them Tai lieu phuc vu nghien ctiu, la loai tai lieu phuc vu theo mot so" dia chi xac dinh - Tin tham khao dac biet (TDB), vdi so ltidng khong nhieu (25 - 30 so" moi nam) D ay cung la nhting ban dich toan

30 Vien T h on g tin K h oa hoc xa hoi

van cac bai nghien ciiu dtidc cong bo tren sach bao ntidc ngoai ve nhting van de ly luan, chinh tri - xa hoi, ve chu nghia Mac - Lenin, ve chu nghia xa hoi, ve chu nghia tti ban hien dai, ve nhting van de dan toe va xung dot dan toe, ve kinh te hoc v.v dtiOc cung cap den dia chi ngtidi dung tin la cac can bo lanh dao tti T rung UOng den cac tinh thanh trong

ca ntidc Day la loai hinh tai lieu dich thong tin nhieu chieu trong khoa hoc xa hoi va nhan van T rung binh moi nam Vien cung cap cho ngtidi dung tin 145 so" ban tin gop phan bao dam thong tin da dang, khac phuc tinh trang thieu hut thdng tin, gop phan phuc vu nghien ctiu khoa hoc, hoat dong

ly luan va sti chi dao quan ly cua cac cO quan Dang, Nha ntidc va cac nganh, cac cap tti T rung UOng den cac dia phtiOng trong tinh hinh mdi

Tin nhanh va Tin tham khao dac biet khong chi coi trong

chat ltidng khoa hoc cua cac tai lieu goc ma ca chat ItiOng dich thuat, hieu dinh, bien tap va in an D ay la nhting ban dich toan van, dtiOc xti ly kip thdi, nen nhan dtiOc sti quan tam va don nhan nhiet tinh cua ngtidi dung tin la cac nha lanh dao D ang va Nha ntidc, dong dao gidi nghien ctiu va hoat dong quan ly, chi dao thtic tien tai cac cd sd va dia phtidng trong ca ntidc

Trong nhting nam 1980, do nhting kho khan ve kinh te, tai chinh, giay, mtic in nen nhieu cong trinh dich thuat khong cd dieu kien xuat ban Sau do do sti thuc bach cua nhu cau xa hoi, Vien dan dan phuc hoi lai va xuat ban hang loat cong trinh cd gia tri khoa hoc cao thuoc nhieu linh vtic nhti: ve chu nghia xa hoi, ve tti ttidng M ac - Lenin, ve van de dan toe, ve kinh te hoc, ve chinh tri hoc v.v

Nhieu cong trinh dich thuat dtidc gidi khoa hoc danh gia cao ve mat chat ltidng phuc vu nghien ctiu, lanh dao va quan

3 0 ndm x a y diing va p h a t trien 31

ly cua cac cap, cac nganh nhU: “Chu nghia xa hoi vd tin h oc" cua N.N M oissev (1989); “Cam nang tai khoan khach h a ng" (1993), “Cam n a n g tin dung" (1994), “Cam nang thanh toan

qu oc te ' (1996), “N h o la dep" cua E.F Schum acher (1994);

"Chu nghia Tam dan " cua Ton Trung Son (1995), “M arx - nha tii tiidng cua cai co th e' cua Michel Vadee (1996), “Chien tranh vd ch on g chien tranh" cua A Toffler va H Toffler

(1998) Co nhiing cuon thuoc dien tham khao hep nhti “That

bai ldn S ii ra ddi vd cai chet cua chu nghia cong san trong the ky X X ' cua Zbigniew Brzezinski (1992), “D e che tan vd

C uoc noi day cua cac dan toe d Lien X o" cua Helene Carrere

xa hoi diing vting dtidc tren vi tri cua minh va khong ngting cai tien phat trien Viec sti dung ngay cang rong rai tri thiic khoa hoc, cong nghe mdi, kinh nghiem to chtic trong tat ca cac linh vtic cua ddi song xa hoi da dan den cho sti dung thong tin kh ong con la dac quven cua mot sd" tang ldp nhat dinh, ma no trd thanh tai san cua moi ngtidi lao dong, trd thanh tai san quoc gia va trd thanh tai san vd gia cua nhan loai

Tti nam 1986 den nay, Vien da xay dting va to chtic cac kenh thdng tin tti T ru ng u'Ong xuong cac dia phtidng trong ca ntidc, da nghien ctiu va phan loai doi ttiOng ngtidi dung tin va tticing ting vdi tting doi ttiOng do la cac loai hinh an pham thdng tin va hinh thtic xti ly tai lieu cho phu hop Ngtidi dung

32 Vien T h on g tin K h oa hoc xa hoi

tin - doi tUdng phuc vu, nhu cau tin cua ho la yeu to quyet dinh va dinh hudng hoat dong cua Vien

Cho den nay, ly luan va thuc hanh thong tin thUdng duoc nhin nhan va danh gia tren quan diem anh hUOng cua thong tin tdi viec giai quyet nhijfng van de khoa hoc, tdi nhiing qua trinh khac nhau dien ra trong khoa hoc Con van de ca nhan nha khoa hoc trong viec tao ra thong tin va dong thdi cung dung tin thi chua dUdc nhin nhan va nghien ciiu mot cach thoa dang vdi tinh cach mot ngUdi diing tin Vi vay viec tim

ra quy luat, cac nguyen tac va dieu kien tac dong qua lai cua thong tin vdi ngUdi dung tin nham nang cao tinh sang tao va dat tdi hieu qua cao nhat trong thuc tien sii dung thdng tin

la mot viec lam can thiet va thudng xuyen

Tii nam 1984 den 1990 sd" lifdng an pham thdng tin cua Vien xuat ban khong nhieu Thuc sU cong tac pho bien tin phat trien manh va cd hieu qua cao nhat vao nhiing nam 90 Vien da chuyen tai thdng tin cua minh tdi 800 co sd diing tin tii Trung Udng den cac tinh, thanh pho", nha trudng, vien nghien ciiu va cac cd sd san xuat kinh doanh trong ca nUdc; chuyen tdi tay ngUdi dung tin nhieu tram nghin an pham thdng tin cua Vien Khi ban tin “Tai lieu phuc vu nghien ciiu” (Tin nhanh - TN) ra ddi, chi tm h rieng sau thang cuoi nam 1990 da cd 40 tai lieu vdi sd lifdng in 300 ban ve cac van de: sU tien hoa cua chu nghia xa hoi, ve sd hiiu, ve nha nUdc,

ve con ngUOi mdi, ve kinh te, van hoa da dUdc phat hanh va cung cap cho 200 dia chi NgUdi dung tin la cac can bo lanh dao, quan ly, nghien ciiu khoa hoc Cac nam 1992-1994, Vien da cung cap, pho bien tren 118.000 ddn vi an pham cac loai, dUa den cho ngu'di dung tin nhieu tu lieu cd gia tri tham khao, gdi y nhieu mat tren nhieu linh vUc nghien ciiu va phat trien

3 0 nd m x a y d u n g vd p h a t trien 33

Cuoi nam 1990 ngUdi dung tin con dUOc tiep nhan mot loai hinh an pham thong tin mdi cai tien tren cO sd Tap san Thdng tin chuyen nganh “ Cai mdi trong khoa hoc xa hoi” Loai an pham thdng tin nay phuc vu chu yeu doi tUdng dung tin chuyen nganh, nh&m cung cap nhiing thdng tin mdi trong cac linh vUc khoa hoc cd ban

T ron g nhufng nam 1991, 1992, 1993 va nhufng nam tiep theo cd the noi hoat dong thdng tin khoa hoc xa hoi cua Vien

da dat dUdc nhdfng thanh qua dang khich le so vdi nhiing nam trUdc do Hieu qua thdng tin dUdc khang dinh bang sU tin cay cua ngUdi diing tin the hien qua cac ddn dat hang thu'dng xuyen, on dinh va dac biet Vien nhan dUOc nhijfng nhan xet quy bau va rat tot cua ngUdi sU dung cac an pham thdng tin

Tii nam 1996 den nam 2004, Vien da chuyen tdi ngUdi dung tin tren 70 ten sach tham khao noi bo, cac sifu tap chuyen de, cac sd" T ap chi Thdng tin Khoa hoc xa hoi, gan

1000 sd" ban tin T ai lieu phuc vu nghien ciiu (ca Tin nhanh

va Tin dac biet) Cac loai hinh an pham thdng tin cua Vien ngay cang ph on g phu va da dang Day la cong siic dong gop cua tap the can bo, cong chiic cua Vien lam viec d nhieu bo phan khac nhau trong day chuyen nghien ciiu, xii ly, quan ly, san xuat, che"ban, in an trong do cd sU dong gop tich cUc va

co hieu qua cua cong tac nam bat nhu cau tin, tuyen truyen, gidi thieu, pho bien tin

R ieng trong na m 2000, Vien da phuc vu gan 4000 lufdt ngiidi dung tin trong ca nUdc, vdi 57.149 ddn vi tai lieu Cd 10.899 ddn vi tai lieu dUdc bieu trUc tiep den cac dong chi lanh dao D a n g va Nha nUdc, cac Bo, Ban, nganh T rung Udng

va cac dia phiidng, ngoai ra con cd 46.520 dOn vi tai lieu dUdc ban triic tiep cho ngUdi dung tin

34 Vien T h o n g tin K h oa hoc xa hoi

Hoat dong trong quy dao cua thi trudng sach bao soi dong trong nhting thap nien gan day, Vien da coi trong cong tac tuyen truyen gidi thieu cac an pham thong tin dUOc san xuat Mac du kmh phi con han hep, hang nam Vien phat kenh gidi thieu san pham ctia minh den gan 10.000 don vi ngUOi dung tin trong ca nUdc Do tiep can dUOc thi trUOng va dac biet nam bat dUOc nhu cau ngay cang cao cua ngUdi dung tin, cho nen nhieu an pham so hfOng in ra da khong du de dap ting yeu cau cua ngUOi diing tin va dUOc tai ban C hang han nam

1997 la nam Vien vUOt mtic ke hoach ve xuat ban va phuc vu tin ve tai lieu thong tin khoa hoc xa hoi cho dong dao ngUdi dung tin trong ca nu'dc, gop phan khang dinh vi tri khoa hoc

xa hoi cua dat nUdc

Tuy nhien, cho den nay cac san pham thdng tin cua Vien Thdng tin Khoa hoc xa hoi chUa thoat khoi khuon mau truyen thong, cong tac nghien ctiu, nam bat nhu cau tin, tuyen truyen, pho bien tin cung chua cd sU dau tu tUOng xting De cd the tiep tuc tru vting va phat huy tot vi the cua Vien trong hoan canh mdi, can cd sU dau tu thich dang cho mang cong viec nay Cung vdi viec coi trong noi dung khoa hoc can thdng tin, con phai da dang hoa cac san pham lam

ra, cac loai hinh dich vu, cung can cd sU quan tam thich dang den cong tac tuyen truyen, pho bien tin den cac cO sd dung tin trong ca nUdc

3 N ghien ctiu vd thong tin

Cong tac thdng tin khoa hoc xa hoi luon gan lien vdi cong tac nghien ctiu khoa hoc va cd moi quan he khang khit gitia qua trinh thdng tin va qua trinh nghien ctiu ThUc tien hoat dong thdng tin cho thav tti mdi quan he do V ien tim ra cac

phtiOng p h a p cung cap thdng tin toi itu, nang cao hieu suat

khoa hoc, ben canh viec hoan thien he thdng to chtic va chi

3 0 nd m x a y d u n g vd p h a t trien 35

dao cac cong trinh nghien ciiu va du bao phat trien cua khoa hoc, cong viec xU ly, phan tich, tong hop mot cach sang tao thong tin khoa hoc cung chinh la mot qua trinh nghien ciiu

H oat dong nghien ciiu khoa hoc de giai quyet nhiing van

de thong tin khoa hoc trUdc het nham muc tieu nang cao chat lu'Ong noi dung thong tin, nam viing nhiing van de khoa hoc duoc thong tin, phuc vu nhiem vu phat trien khoa hoc xa hoi

va nhan van, cac chuon g trinh kinh te - xa hoi, sU nghiep doi mdi, cong nghiep hoa, hien dai hoa dat nUdc Noi den nghien ciiu khong the k h ong de cap den cac nghien ciiu ly luan nghiep vu cua cac khoa hoc thong tin - thu vien va cong nghe tin hoc Cac de tai nghien ciiu va thong tin la mot trong so" cac hoat dong khoa hoc chu yeu cua Vien Hang tram de tai khoa hoc cap V ien dUOc nghien ciiu va trien khai ma ket qua

da duoc cong bo qua he thong cac an pham it nhieu da dUOc nhac den d tren Tii goc do nghien ciiu de thong tin, nhieu van de cap thiet ma ddi song xa hoi va hoc thuat dat ra da dUdc chon loc, xii ly, tong quan trong cac an pham cua Vien nhu cac xu hu'dng phat trien cua the gidi ngay nay, cong nghiep hoa, hien dai hoa, cac van de toe ngUOi va xung dot toe ngUdi, sU dieu chinh chinh sach cua cac nUdc ldn doi vdi khu vUc D on g N am A sau chien tranh lanh, van hoc nghe thuat trong cO che thi trudng, van de ton giao, vai trd cua Nha nu'dc trong nen kinh te thi tru'dng, sii hoc trUdc ngu'dng ciia cua the ky XXI, v.v

Cac de tai khoa hoc va nhiem vu chuyen mon cap Vien du'Oc to chiic thUc hien d cac phong chuyen mon theo phu'Ong thiic viia phuc vu cong tac nghien ciiu cO ban viia dap ling nhu cau tin ve nhiing van de biic xuc cua ddi song hoc thuat

va cua sii nghiep phat trien kinh te - xa hoi Cac de tai va nhiem vu khoa hoc cap Vien do cac phong xac dinh, dang ky

36 Vien T h on g tin K h o a hoc xa hoi

dUdc Hoi dong Khoa hoc cua Vien tham gia y kien tu van va

de xuat lUa chon Uu tien thuc hien Can bo cua cac phong phat huy tinh than chu dong, sang tao to chiic thuc hien vdi

sU hop tac cua doi ngu cong tac vien khoa hoc Nhd vay, nhieu de tai khoa hoc da hoan thanh kip thdi va vdi chat lifdng cao

Tii nam 1991 den nay, Vien chu tri va thuc hien 16 de tai

va nhiem vu cap Bo va tham gia nghien ciiu trong nhieu Chuong trinh, De tai cap Nha nUdc Viec thuc hien cac de tai khoa hoc khang dinh them vai trd va vi tri cua thdng tin khoa hoc trong ddi song khoa hoc va ddi song tinh than xa hoi, khang dinh kha nang va nang luc tUdng doi cao cua doi ngu can bo cua Vien

III V E X A Y D l / N G C d S d V A T C H A T -K Y T H U A T

Mot trong nhung kho khan tram trong va keo dai da nhieu nam la tinh trang cac kho bao quan sach bao chat choi tdi muc khong the cho phep hoat dong va hau nhu thieu cac trang thiet bi bao quan Nhu da noi d phan tren, sau hon 100 nam duy tri va phat trien (tinh tu khi Thu vien con thuoc Tru'dng Vien Dong Bac co), von sach bao cua Vien da tang them gap nhieu lan Trong khi do, dien tich cac kho bao quan tren thuc te lai van nhu' cu Do vay dan den tinh hinh la tii nhieu nam nay sach bao khoa hoc nhap ve khong tranh khoi

bi hu hong, rach nat N hung su phat trien Khoa hoc xa hoi doi hoi khong the ngiing (lam diit doan) dong sach bao tu lieu nhap ve Vien du chi la mot vai ngay Vien Khoa hoc xa hoi Viet Nam da cd chu tru'dng khac phuc tinh trang nay; trong giai doan tdi nhung kho khan nay se dude thao gd va giai quyet