NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH HÀM LƯỢNG ASEN TRONG NƯỚC THEO PHƯƠNG PHÁP PHỔ HẤP THỤ NGUYÊN TỬ SỬ DỤNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP VIỆT TRÌKHOA KỸ THUẬT PHÂN TÍCH --- * *---BÁO CÁO NIÊN LUẬN CHUYÊN ĐỀ: “NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH HÀM LƯỢNG ASEN TRONG NƯỚC THEO PHƯƠNG PHÁP PHỔ HẤP THỤ NGUYÊN TỬ S

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP VIỆT TRÌ

KHOA KỸ THUẬT PHÂN TÍCH

- *

* -BÁO CÁO NIÊN LUẬN

CHUYÊN ĐỀ: “NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH HÀM LƯỢNG ASEN TRONG NƯỚC THEO PHƯƠNG PHÁP PHỔ HẤP THỤ NGUYÊN TỬ SỬ DỤNG

KĨ THUẬT HYDRUA HÓA”

Giáo viên hướng dẫn : T S Nguyễn Minh Quý

Sinh viên : Ngô Thị An

Nguyễn Thị Kiều Anh

Chuyên ngành : Hóa Phân Tích

Khóa học : 2015 – 2019

Phú Thọ, năm 2019

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập và hoàn thành niên luận này, chúng em đã nhậnđược sự hướng dẫn, giúp đỡ quý báu của các thầy cô và các bạn Với lòng kínhtrọng và biết ơn sâu sắc chúng em xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới:

Ban giám hiệu, phòng đào tạo trường Đại học Công nghiệp Việt Trì, cùng cácthầy cô trong khoa Kỹ Thuật Phân Tích là những người đã trực tiếp giảng dạy, đãtruyền đạt cho em những kiến thức bổ ích Và tạo điều kiện cho em trong suốt quátrình học tập, rèn luyện tại trường

Cô giáo T S Nguyễn Minh Quý, người trực tiếp hướng dẫn đề tài, đã hết lònggiúp đỡ, dạy bảo, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho chúng em trong suốtquá trình học tập và hoàn thành niên luận

Bài niên luận bao gồm những kiến thức và tài liệu chúng em đã sưu tầm đượctrong thời gian qua Trong quá trình thực hiện bài niên luận do còn nhiều hạn chế

về mặt thời gian cũng như trình độ chuyên môn nên không thể tránh khỏi nhữngthiếu sót Vì vậy chúng em rất mong nhận được ý kiến đóng góp của thầy cô, cũngnhư các bạn để bài làm của chúng em được hoàn thiện hơn

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

Phú Thọ, ngày……tháng…năm 2019

Sinh viên Ngô Thị AnNguyễn Thị Kiều Anh

MỤC LỤC

DANH MỤC BẢNG 5

DANH MỤC HÌNH 6

MỞ ĐẦU 7

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN 8

1 1 Giới thiệu về nước và môi trường nước 8

1 1 1 Thành phần và tính chất của mẫu nước [3] 8

1 1 2 Vai trò của nước đối với đời sống con người [3] 9

1 1 3 Vấn đề ô nhiễm nguồn nước [4] 10

1 2 Giới thiệu về Asen 11

1 2 1 Trạng thái tự nhiên [5] 11

1 2 2 Cấu tạo [5] 12

1 2 3 Tính chất của Asen 12

1 2 3 1 Tính chất vật lí [5] 12

1 2 3 2 Tính chất hóa học [8,5] 12

1 2 4 Vai trò của asen 15

1 2 5 Độc tính của Asen [6,7] 15

1 2 6 Ảnh hưởng của Asen đối với môi trường [1] 16

1 2 7 Ảnh hưởng của Asen đối với sức khỏe con người [2] 17

CHƯƠNG II: CÁC PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH ASEN TRONG NƯỚC 19

2 1 Phương pháp khối lượng [11] 20

2 1 1 Phương pháp kết tủa bạc Asen Ag3AsO4 20

2 1 2 Phương pháp kết rủa Asen (III) sunfua 20

2 2 Phương pháp thể tích [11] 20

2 2 1 Phương pháp chuẩn độ Iot 20

2 2 2 Phương pháp chuẩn độ Brom 21

2 3 1 Phương pháp quang phổ dùng bạc dietydithiocacbomat [12] 21

2 3 2 Phương pháp Von-ampe hòa tan [9, 16] 21

2 3 3 Phương pháp phổ phát xạ nguyên tử ICP – AES [13] 22

2 3 4 Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao [15] 22

2 3 5 Phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử kết hợp với thiết bị sinh khí hidrua [15,10] 23

CHƯƠNG III: XÁC ĐỊNH HÀM LƯỢNG ASEN TRONG NƯỚC BẰNG PHƯƠNG PHÁP PHỔ HẤP THỤ NGUYÊN TỬ KĨ THUẬT HIDRUA HÓA 24

3 1 Nguyên tắc xác định 24

3 2 Cách xác định nồng độ 25

3 2 1 Cách xác định nồng độ (Cx) theo phương pháp đường chuẩn 25

3 2 2 Cách xác định nồng độ (Cx) theo phương pháp đường thêm chuẩn26 3 3 Khảo sát các điều kiện xác định tối ưu 26

3 3 1 Tìm hiểu khảo sát chọn bước sóng 26

3 3 2 Tìm hiểu khảo sát độ rộng khe đo 27

3 3 3 Tìm hiểu khảo sát cường độ đèn catot rỗng 28

3 3 4 Tìm hiểu khảo sát chiều cao ngọn lửa đèn nguyên tử hóa 29

3 3 5 Tìm hiểu khảo sát tốc độ cung cấp khí C2H2 - KK 30

3 4 Các yếu tố ảnh hưởng đến phép đo AAS [14] 31

3 4 1 Tìm hiểu khảo sát tốc độ dẫn (hút) dung dịch NaBH4 và HCl 31

3 4 2 Tìm hiểu khảo sát tốc độ dẫn (hút) dung dịch mẫu 31

3 4 3 Tìm hiểu khảo sát ảnh hưởng của nồng độ của HCl đến độ hấp thụ của As 32

3 4 4 Tìm hiểu khảo sát ảnh hưởng của nồng độ NaBH4 32

3 5 Lấy mẫu và xử lý mẫu [10] 33

3 6 Tìm hiểu khảo sát khoảng tuyến tính và xây dựng đường chuẩn của phép đo 33

3 6 1 Tìm hiểu khảo sát khoảng tuyến tính 33

3 6 2 Xây dựng đường chuẩn 35

3 7 Giới hạn phát hiện (LOD) và giới hạn định lượng (LOQ) 35

3 8 Đánh giá độ thu hồi của phép đo 36

KẾT LUẬN 37 TÀI LIỆU THAM KHẢO 38

DANH MỤC BẢNG

Bảng 3 1: Bảng tìm hiểu khảo sát chọn bước sóng 26

Bảng 3 2: Bảng tìm hiểu khảo sát độ rộng khe đo 27

Bảng 3 3: Bảng tìm hiểu khảo sát cường độ đèn catot rỗng 28

Bảng 3 4: Bảng tìm hiểu khảo sát tốc độ cung cấp khí C2H2 – KK 29

Bảng 3 5: Bảng tìm hiểu khảo sát tốc độ dẫn (hút) dung dịch NaBH4 và HCl 30

Bảng 3 6: Bảng tìm hiểu khảo sát tốc độ dẫn (hút) dung dịch mẫu 30

Bảng 3 7: Bảng tìm hiểu khảo sát ảnh hưởng của nồng độ của HCl đến độ hấp thụ của asen 31

Bảng 3 8: bảng tìm hiểu khảo sát ảnh hưởng của nồng độ NaBH4 31

Bảng 3 9: Tìm hiểu khảo sát khoảng tuyến tính 33

Bảng 3 10: Tổng kết tìm hiểu khảo sát các điều kiện đo HVG-AAS 36

Trong những năm gần đây của nước ta, do phát triển kinh tế và gia tăng dân sốnên môi trường nước ngày càng bị ô nhiễm bởi kim loại nặng mà nguồn gốc chủyếu từ công nghiệp và giao thông vận tải

Các kim loại nặng nói chung hay asen nói riêng lại rất khó loại bỏ bằng các

nước sinh hoạt ở mức cao hơn mức cho phép sẽ là nguồn gốc của nhiều bệnh hiểmnghèo, đe dọa sức khỏe và tính mạng của con người

As cũng là nguyên tố cần chú ý vì cũng có độc tính cao Asen là nguyên tốkhó định lượng vì độ nhạy các phản ứng dùng để xác định nó không cao Đa số khiphân tích asen cần phải loại bỏ nhiều nguyên tố gây cản trở Hàm lượng asen trongmẫu thường là ở nồng độ rất nhỏ nhất là ở trong nước

Việc xác định chính xác hàm lượng Asen trong nước là vô cùng quan trọng

Nó góp phần bảo vệ sức khỏe con người, đồng thời góp phần xây dựng quy trìnhkiểm tra chất lượng nước

Từ trước tới nay, việc phân tích xác định hàm lượng asen đã được nhiều nhàkhoa học trong và ngoài nước nghiên cứu và đề ra nhiều phương pháp xác địnhkhác nhau như: Phương pháp phân tích hóa học, phương pháp phân tích công cụtùy theo hàm lượng của chúng có trong mẫu Trong các phương pháp phân tíchcông cụ hiện đại, phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử (AAS) là một trong nhữngphương pháp được ứng dụng phổ biến trên thế giới trong nhiều năm qua và ở ViệtNam cũng đã có nhiều máy AAS được sử dụng để phân tích nhiều đối tượng

Ở Việt Nam việc xác định hàm lượng asen đã và đang được quan tâm, nghiêncứu một cách sâu rộng Trong nhiều hội thảo và báo cáo khoa học đã đề cập tớihiện trạng, tác động của asen tới sức khỏe con người và đề ra giải pháp phòng ngừa

Để đóng góp một phần nhỏ bé vào công việc này trong bài niên luận này

chúng em đi sâu tìm hiểu:” Xác định hàm lượng Asen trong nước bằng phương pháp

phổ hấp thụ nguyên tử theo kĩ thuật hidrua hóa ”

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN1.1 Giới thiệu về nước và môi trường nước

Nước là hợp chất hóa học của oxi và hidro, có công thức hóa học là H2O

Nước rất quan trọng trong khoa học và đời sống , là nguồn tài nguyên vô cùngquý giá trên toàn thế giới, 70% diện tích của Trái Đất được che phủ bởi nướcnhưng chỉ có 0,3% tổng lượng nước trên Trái Đất nằm trong các nguồn có thể khaithác dùng làm nước uống

1.1.1 Thành phần và tính chất của mẫu nước [3]

Nước là một hợp chất hóa học có thành phần rất đa dạng và phức tạp Sự phân

bố các chất hòa tan và thành phần khác trong nước quyết định bản chất của nước

- Nước ngọt, nước mặn, nước lợ

- Nước giàu hoặc nghèo dinh dưỡng

- Nước bị ô nhiễm nặng hoặc nhẹ

Về mặt lý tính: nước là chất có khả năng tồn tại ở cả ba dạng: rắn, lỏng và khí.Nước là một dung môi tốt nhờ vào tính lưỡng cực Các hợp chất phân cực hoặc cótính ion như axit, rượu và muối đều dễ tan trong nước Tính hòa tan của nước đóngvai trò rất quan trọng trong sinh học vì nhiều phản ứng hóa sinh chỉ xảy ra trongdung dịch nước

Nước tinh khiết không dẫn điện Mặc dù vậy, do có tính hòa tan tốt, nước hay

có tạp chất pha lẫn, thường là các muối, tạo ra các ion tự do trong dung dịch nướccho phép dòng điện chạy qua

Về mặt hóa học: nước là một chất lưỡng tính, có thể phản ứng như một axithay bazo Ở pH=7 (trung tính) hàm lượng các ion OH- cân bằng hàm lượng của

H2O+ khi phản ứng với một axit mạnh hơn, ví dụ như HCl nước phản ứng như mộtbazo

HCl + H2O = H3O+ + Cl

Với amoniac nước lại phản ứng mạnh như một axit:

NH3 + H2O = NH4 + OH

-1.1.2 Vai trò của nước đối với đời sống con người [3]

Nước là một tài nguyên vô cùng quan trọng đối với mỗi quốc gia, là thànhphần không thể thiếu đối với mỗi sinh vật

Nước đồng nghĩa với cuộc sống của sinh vật, cần thiết không những đối vớicon người, động vật mà cả đối với cây cỏ, chiếm một tỷ lệ lớn trong cơ thể sống Trong cơ thể con người, nước là chất lỏng chiếm 60% đến 70% thể trọng của

cơ thể, nước phân bố khắp nơi trong cơ thể như máu, cơ bắp, não bộ, phổi,xươngkhớp con người có thể không ăn trong vài tháng, nhưng thiếu nước trong hai bangày là có nguy cơ tử vong, việc thường xuyên thiếu nước làm giảm sút tinh thần,khả năng tập trung kém

Nước tham gia vào việc hình thành các dịch tiêu hóa, giúp con người hấp thụchất dinh dưỡng, cũng như tạo thành các chất lỏng trong cơ thể, thúc đẩy quá trìnhtrao đổi chất Nước giúp duy trì nhiệt độ trung bình của cơ thể, giúp cơ thể hấp thụ,chuyển chở chất dinh dưỡng và oxy nuôi tất cả các chất tế bào, giúp chuyển hóathực phẩm ra năng lượng cần thiết cho các chức năng của cơ thể Nước giúp bảo vệcác khớp xương, tránh viêm sưng, đau nhức vì nước là chất nhờn làm cho khớp cửđộng trơn tru, làm ấm không khí để sự hấp thụ dễ dàng, tránh dị ứng, ho khan,phòng chống được sự đóng cục máu ở các động mạch của tim, não, giảm nguy cơtai bivến của tim não Nước còn giúp sản xuất các chất dẫn truyền thần kinh, cáchocmon cần thiết cho các chức năng và phản ứng sinh học cho cơ thể Uống nước

đủ làm cho hệ thống bài tiết hoạt động thường xuyên, bài thải những độc tố trong

cơ thể, có thể ngăn ngừa sự tồn đọng lâu dài của những độc tố gây bệnh ung thư.Mỗi ngày cơ thể mất đi khoảng 1,5 lít nước qua đại tiểu tiện, đổ mồ hôi, hơi thở.Khi làm việc, vận động, cơ thể sẽ mất nước Vì vậy, để giữ lượng nước của cơ thểbình thường, cần phải uống nước để thay thế phần mất đi

Nước có vai trò rất lớn trong đời sống cũng như sinh hoạt hàng ngày của conngười như sử dụng trong sinh hoạt, nông nghiệp, công nghiệp, y tế, giao thông,dịch vụ

Hầu hết các hoạt động của con người đều sử dụng nước để ăn, uống, sinh hoạthàng ngày

Trong nông nghiệp, nước là một nhân tố hết sức quan trọng cho nền nôngnghiệp tồn tại và phát triển Nước giúp cho quá trình sinh trưởng và phát triển củacây trồng, tạo ra năng suất lớn, kích thích ngành nông nghiệp phát triển

Trong công nghiệp, người ta dùng nước làm nguyên liệu ban đầu, dung môi,chất rửa, chất làm lạnh

Trong y tế cũng cần sử dụng nhiều nước như trong dược phẩm, trong phòng

mổ, rửa sạch các vết thương, chạy thận nhân tạo

Trong giao thông vận tải cũng cần đến nước, đặc biệt là ngành giao thôngđường thủy

Như vậy, nước có vai trò rất lớn trong đời sống của con người cũng như cácloại sinh vật trên Trái Đất Tuy nhiên hiện nay thì do nhu cầu sử dụng và ý thức củacon người đã và đang làm cho môi trường nước bị ô nhiễm nghiêm trọng gây ranhững hình ảnh không tốt cho con người và sinh vật trong khí quyển

1.1.3 Vấn đề ô nhiễm nguồn nước [4]

Ngày nay nhu cầu của con người sử dụng nước ngày càng nhiều về số lượngvới nhiều mục đích khác nhau

Nguồn nước mà con người sử dụng được thì hầu hết là nước ngọt từ nguồnnước bề mặt và nước ngầm Ngày nay nguồn nước này bị ô nhiễm bẩn và cạn kiệt

do việc xả thải và sử dụng thiếu ý thức của con người, áp lực của việc gia tăng dân

số cùng với tốc độ đô thị hóa

1.2 Giới thiệu về Asen

1.2.1 Trạng thái tự nhiên [5]

Asen hay còn gọi là thạch tín, một nguyên tố hóa học có kí hiệu As Asentrong tự nhiên tồn tại ở nhiều dạng và có cấu trúc tinh thể khác nhau, nhưng nóichung nó hay tồn tại dưới dạng các hợp chất Asenua và Asenat Vài trăm loạikhoáng vật như thế đã được biết tới Asen và các hợp chất của nó được sử dụngnhư là thuốc trừ dịch hại, thuốc trừ cỏ, thuốc trừ sâu và trong một loạt các hợp kim.Asennopyrit còn gọi là mispickel (FeAsS) là khoáng vật chứa Asen phổ biếnnhất Khi bị nung nóng trong không khí, Asen thăng hoa ở dạng oxit asen (III) đểloại các oxit sắt

Các hợp chất quan trọng nhất của Asen là oxit Asen (III) As2O3 (Asen trắng)opimentsulfua vàng (hay thư hoàng) As2S3 và hùng hoàng đỏ As4S4, lục paris,asenat canxi, asenat hidro chì Ba hợp chất cuối cùng từng được sử dụng trongnông nghiệp làm thuốc trừ sâu và thuốc độc Thư hoàng và hùng hoàng trước đâyđược làm thuốc màu trong hội họa, hiện nay đã bị bỏ do độc tính, khả năng phảnứng của chúng Mặc dù Asen đôi khi được tìm thấy như là Asen tự nhiên trongthiên nhiên nhưng nguồn kinh tế chính của nó là khoáng vật Asenopyrit nói trênđây; nó cũng tìm thấy trong các Asenua kim loại như bạc, coban (Cobaltit: CoAsS

và skutterudit: CoAs3) hay niken, hay như là các sunfua và oxi hóa như là cáckhoáng vật Asenat như mimetit, Pb5(AsO4)3Cl và erythrit, Co3(AsO4)2 8H2O vàhiếm hơn là các Asenit (Asenit =Asenat (III), AsO33- chứ không phải Asenat (V)AsO43-)

Ngoài các dạng vô hình như trên Asen cũng tồn tại ở nhiều dạng hữu cơ trongmôi trường Asen vô cơ và các hợp chất của nó, khi đi vào chuỗi thức ăn, được traođổi tích cực thành dạng ít độc hơn của Asen thông qua quá trình methyl hóa

Ví dụ: scopulariopsis brevicaulis, một loài nấm mốc sinh ra một lượng đáng

kể Trimethylarsin nếu Asen vô cơ tồn tại Hợp chất hữu cơ Asenobetain tìm thấytrong một số hải sản như cá và tảo, cũng như trong nấm ăn với hàm lượng lớn Nhucầu trung bình của người là khoảng 10-50μgg/ngày Giá trị khoảng 1,000 μgg là việctiêu thụ không bình thường về cá và nấm Nhưng ở đây có rất ít nguy hiểm trongviệc ăn cá do hợp chất Asen trong cá gần như không độc hại

1.2.2 Cấu tạo [5]

Kí hiệu : As thuộc nhóm VA

Khối lượng : M =74,92

Số hiệu nguyên tử : 74,2916 g mol -1

Cấu hình electron: [Ar]3d 10 4s 2 4p 3

Một số thông số vật lý của Asen:

nhiệt độ thường Asen bị oxy hóa rất chậm, còn khi bị đốt nóng mạnh nó bị cháy tạothành oxit As2O3 có mùi tỏi đặc trưng:

AsCl3 + 3H2O " H3AsO3 + 3HClKhi khử H3AsO3 ta thu được khí Asin, có mùi tỏi rất độc

H3AsO3 + 3Zn + 6HCl " 3ZnCl2 + AsH3 + 3H2O

H3AsO3 + CuSO4 " CuHAsO3 + H2SO4

CuHAsO3 có kết tủa màu vàng lục trong môi trường kiềm, nó tan trong dungdịch cho màu xanh

CuHAsO3 + NaOH " CuNaAsO3 + H2O

- Các phản ứng đặc trưng của As+5

Một số hợp chất quan trọng của As+5 như : As2S5, H3AsO4, Ag3AsO4 .Trong đó As2S5 không tan trong nước và dung dịch HCl, nó chỉ tan trongNaOH, HNO3 và NH4OH vì vậy dựa vào tính chất này có thể xác định Asenbằng phương pháp khối lượng

As2S5 + 3(NH4)2S " 2(NH4)3AsS4

Khi cho axit asenic tác dụng amoni molipdat (NH4)2MoO4 trong môi trườngaxit HNO3 sẽ cho kết tủa màu vàng, muối này dùng để định tính và định lượngAsen:

H 3 AsO 4 + 12(NH 4 ) 2 MoO 4 + 21HNO 3"(NH 4 ) 3 H 4 [As(Mo 2 O 7 ) 6 ] +21NH 4 NO 3 + 10H 2 O

Trong hợp chất này As+5 có vai trò ion trung tâm điển hình tạo phức dị đa axit

và phức dị đa axit này cũng có thể bị khử về phức dị đa màu xanh

- Một số phản ứng đặc trưng của AsH3:

Trong hợp chất AsH3, Asen thể hiện số oxi hóa -3, liên kết trong Asin là liênkết cộng hóa trị, đây cũng là đặc điểm do cấu hình điện tử của Asen Asin là mộtkhí độc, không màu, dễ bị phân hủy thành Asen nguyên tố trong môi trường khôngkhí Asin có nhiệt độ nóng chảy là -1170 oC, nhiệt độ sôi là -620 oC AsH3 thể hiệntính khử mạnh

Tác dụng với H2SO4 loãng:

2AsH3 + 6H2SO4 " 6SO2 + As2O3 + 9H2OTác dụng với I2:

AsH3 + 4I2 + 4H2O " H3AsO4 + 8HIMột số phản ứng đặc trưng được dùng trong phương pháp trắc quang là phảnứng tạo phức asin với đietyl đithiocacbamat bạc

Ví dụ: trimetylasin được tạo thành do sự phát triển của nấm mốc trên giấy dántường với chất màu As Sự metyl hóa được coi như là một quá trình giải độc As củacác vi sinh vật

1.2.4 Vai trò của asen

Như chúng ta đã biết asen là nguyên tố vi lượng rất cần thiết cho sự sinhtrưởng và phát triển của con người và sinh vật Asen có vai trò quan trọng trongtrao đổi chất nuclein, tổng hợp protit và hemoglobin

Asen là nguyên tố có mặt trong nhiều loại hóa chất sử dụng trong nhiều ngànhcông nghiệp khác nhau như: hóa chất, phân bón, thuốc bảo vệ thực phẩm…

1.2.5 Độc tính của Asen [6,7]

Asen là nguyên tố vi lượng, rất cần thiết cho sự sinh trưởng và phát triển củacon người và sinh vật Ở hàm lượng nhất định, Asen có vai trò quan trọng trongtrao đổi chất nuclein, tổng hợp protit và hemoglobin Tuy nhiên ở hàm lượng caohơn, Asen và các hợp chất của nó là tác nhân gây 19 bệnh ung thư, đột biến và dịthai trong tự nhiên

Asen đi vào cơ thể bằng tất cả các con đường như: hít thở, ăn uống, thẩm thấuqua da

Asen(III) tấn công lên nhóm –SH của enzim, làm cản trở hoạt động của enzim

sẽ ngăn cản sự sản sinh ra của ATP

Asen(III) ở nồng độ cao làm đông tụ các protein

Asen(V) và Asen hữu cơ được đào thải qua thận rất nhanh và hầu như toàn bộ.Asen vô cơ thì được tích lũy ở da, xương, cơ bắp

Nếu bị nhiễm độc cấp tính, Asen có thể gây tử vong trong vòng vài giờ đếnmột ngày Trong môi trường tiếp xúc thường xuyên với Asen ở nồng độ vượt quá

an toàn nhưng chưa thể gây độc cấp tính, Asen sẽ gây độc mãn tính và thường biểuhiện ở các triệu chứng lâm sàng như: Mệt mỏi, chán ăn, giảm trọng lượng cơ thể,xuất hiện các bệnh về dạ dày, về da,

Việc phát hiện người nhiễm Asen rất khó do những triệu chứng của bệnh từ 5đến 15 năm sau mới được phát hiện Asen còn được gọi là “Sát thủ vô hình”

Hình 1 2: Triệu chứng bệnh nhiễm Asen

1.2.6 Ảnh hưởng của Asen đối với môi trường [1]

Ảnh hưởng của Asen đến môi trường nước

Dạng tồn tại tự nhiên của Asen là nằm ở lớp vỏ trái đất, chính bởi lẽ đó quá trình

tự nhiên , mưa - nước ngấm qua đất - nước ngầm cũng chịu tác động này Đặc tínhcủa Asen rất dễ tan trong nước, vì không tan một lượng nhỏ sẽ không có màu,không vị, không mùi nên khi được thau trôi qua nước bề mặt xuống nước ngầmAsen hoàn toàn không thể nhận biết bằng mắt thường Rất có thể chúng ta đang sửdụng nguồn nước nhiễm Asen hàng ngày

Không dừng lại ở nước ngầm, trong nước biển cũng có chứa hàm lượng Asennhất định, và lượng Asen không giống nhau ở vùng biển, chính bởi vậy các loàicá,rong biển cũng có thể nhiễn Asen Việc săn bắt hải sản phục vụ nhu cầu ăn uốnghàng ngày của con người cũng chính là đang nạp Asen vào cơ thể

Ảnh hưởng của Asen đến môi trường đất

Asen nằm ở lớp vỏ trái đất nên các hoạt động gieo trồng cây cối từ cây lương thực,thực phẩm đến cây ăn quả đều có thể hấp thụ Asen và chuyển hóa qua các loại củ

Hình 1 3: Ảnh hưởng của Asen tới môi trường đất

Ảnh hưởng của Asen đến môi trường không khí

Lớp Asen tồn tại trong địa khí quyển ở dạng thể rắn nhưng các quá trìnhphong hóa núi lửa phun trào hoặc các hoạt động khai thác, luyện kim, đốt nhiênliệu hóa thạch, …đã bán dẫn Asen ra môi trường không khí Trong không khí tồntại cả 2 dạng Asen hữu cơ và vô cơ

1.2.7 Ảnh hưởng của Asen đối với sức khỏe con người [2]

Thống kê của Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế cho thấy, trong số 10 trên 26 bệnhtruyền nhiễm gây dịch được giám sát có tỷ lệ mắc trên 100 000 dân, cao nhất làcúm, tiêu chảy, sốt rét, sốt xuất huyết, ly trực khuẩn, quoai bị, viêm gan virut, thủyđậu có liên quan đến nguồn nước bị nhiễm asen và nhiều chất hữu cơ khác Các nghiên cứu khoa học cũng cho thấy, khi sử dụng nước nhiễm asen để ănuống, con người có thể bị mắc bệnh ung thư, trong đó thường gặp là ung thư da.Ngoài ra, asen còn đầu độc hệ tuần hoàn khi uống phải nguồn nước có hàm lượngasen 0,1mg/l Vì vậy, cần phải xử lý nước nhiễm asen trước khi dùng cho sinh hoạt

và ăn uống

Tại Hà Nam, nghiên cứu của Viện YHLĐ&VSMT (Bộ Y tế) đã phát hiện 8 ca

bị nhiễm độc asen ở giai đoạn sớm sau 5 - 10 năm sử dụng nước nhiễm độc ở các

xã Hòa Hậu, Bồ Đề và Vĩnh Trụ Cũng tại đây, 94,4% giếng khoan được nghiêncứu có hàm lượng asen trong nước cao hơn tiêu chuẩn vệ sinh nước ăn uống Năm

2003, khi tiến hành kiểm tra sức khỏe cho 400 người sống trong khu vực ô nhiễmasen nặng, Viện đã phát hiện có ít nhất 7 trường hợp mắc các chứng bệnh do ănuống với nguồn nước nhiễm asen và 50 trường hợp có hàm lượng asen cao hơnbình thường

CHƯƠNG II: CÁC PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH ASEN TRONG

Phương pháp khối lượng

Mẫu được chuyển hóa vào dung dịch, dùng thuốc thử thích hợp làm kết tủahoàn toàn Asen dưới dạng hợp chất khó tan, lọc, rửa, sấy, nung cân và tính kết quả

% Asen Phương pháp khối lượng chỉ áp dụng cho những mẫu vật có hàm lượngAsen lớn Dạng cân thường là sunfua Asen, anenat một số kim loại Cd3(As04)2,BiAs2O4…

Phương pháp thể tích

Mẫu có chứa Asen được chuyển vào dung dịch định mức lấy một thể tíchchính xác dung dịch định mức đem chuẩn độ bằng phương pháp thích hợp, bằngmột dung dịch tiêu chuẩn thích hợp có nồng độ biết trước từ đó tính ra được hàmlượng Asen Phương pháp thể tích có ưu điểm nhanh, Nhưng nhược điểm nhưphương pháp khối lượng là nó chỉ xác định được những mẫu vật có hàm lượngAsen đủ lớn

Phương pháp phân tích công cụ

Các phương pháp phân tích công cụ sử dụng các tính chất quang học, tính chấtđiện hóa… của chất xác định có trong mẫu vật để làm cơ sở định lượng Cácphương pháp này thường được sử dụng vì nó có độ chính xác cao, độ nhạy cao vàđặc biệt có thể định lượng thành phần có hàm lượng thấp trong mẫu mà phươngpháp khối lượng và phương pháp thể tích không xác định được Thường Asen cóhàm lượng nhỏ nên để định lượng nó người ta sử dụng phương pháp trắc quang đomàu, phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử, phương pháp điện hóa hòa tan…