Quan ly hoc chuong III quyet dinh quan ly

quản lí học đại học kinh tế quốc dân .....................................................................................................................................................................................................................

CHƯƠNG 3 QUYẾT ĐỊNH

QUẢN LÝ

QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ

Nâng cao

sức khỏe

Dinh dưỡng

Tập luyện

Yoga

Chạy bộ

Chạy công viên

Mua máy tập

Mua thẻ tập gym

Khái niệm quyết định quản lý:

- Là hành vi sáng tạo của nhà quản lý nhằm giải quyết vấn đề đã chín muồi trên cơ sở hiểu biết quy luật vận động khách quan và phân tích thông tin về tổ chức và môi trường.

quyết định quản lý là phương án hợp lý nhất

trong các phương án có thể để giải quyết vấn đề

ĐẶC ĐIỂM QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ

Quyết định

Hoạt động quản lý

Chủ thể ra quyết định (Tập thể, cá nhân )

Tác động lên một người hoặc nhiều

người Thu thập và xử lý thông tin

Hình thức biểu hiện của quyết định quản lý

• Hình thức văn bản: đặc biệt phổ biến với khối cơ quan nhà nước và

tổ chức kinh tế xã hội

• Văn bản luật : quốc hội ban hành

• Văn bản dưới luật: cơ quan quản lý hoặc cá nhân trong bộ máy nhà nước điều hành.

• Quyết định: do cá nhân các nhà quản lý ban hành

• Nghị quyết: văn bản quản lý do tập thể ban hành.

• Hình thức phi văn bản: dưới dạng lời nói , các tín hiệu có phạm vi hẹp

và thời gian không dài, ít quan trọng

PHÂN LOẠI QUYẾT ĐỊNH

Thời gian Mức độ Phạm vi

điều chỉnh Cấp độ Chức năng

Dài hạn Chiến lược Toàn cục Cấp cao Tài chính

Trung hạn Chiến thuật Bộ phận Cấp trung Marketing

Ngắn hạn Tác nghiệp Cá nhân Cấp

YÊU CẦU ĐỐI VỚI QĐQL

TÍNH HỢP PHÁP(thẩm quyền, thủ tục, hình thức, nội dung)

TÍNH KHOA HỌC (Lý luận, phương pháp, thông tin, phân tích, thực tiễn…)

TÍNH HỆ THỐNG – THỐNG NHẤT (Mục tiêu chung, không mâu thuẫn, phủ định)

TÍNH TỐI ƯU (phương án tối ưu: mục tiêu, nguồn lực, sự đồng thuận…)

TÍNH LINH HOẠT (phản ánh nhân tố mới, thời đại, môi trường Xử lý tình huống

linh hoạt, đáp ứng sự biến đổi môi trường )

TÍNH CÔ ĐỌNG, DỄ HIỂU (ngắn gọn, dễ hiểu, đơn nghĩa)

TÍNH THỜI GIAN, ĐỐI TƯỢNG THỰC HIỆN, CHỦ THỂ THỰC THI

CĂN CỨ RA QUYẾT ĐINH

Hệ thống mục đích, mục

tiêu

Hệ thống pháp luật, thông lệ xã hội Hiệu quả của QĐ Nguồn lực thực hiện QĐ Môi trường ra QĐ

• Hệ thống

• Bộ phận

• Văn bản quản lý nhà nước

• Giá trị xã hội luật pháp không điều chỉnh

• Hiệu lực

• Hiệu quả

• Công bằng

• Bền vững

• Nhân lực

• Vật lực

• Tài lực

• Thời gian

• Môi trường bên trong

• Môi trường bên ngoài

CĂN CỨ RA QUYẾT ĐINH

QUY TRÌNH RA QĐQL

Phân tích vấn đề,

xác định mục tiêu

• Phát hiện vấn đề

• Chẩn đoán nguyên nhân

• Quyết định giải quyết vấn đề

• Xác định mục tiêu quyết định

• Lựa chọn tiêu chí đánh giá

Xác định các phương

án

• Tìm phương pháp

• Mô hình hóa

Đánh giá và lựa chọn phương án

• Dự báo ảnh hưởng của các phương án

• Đánh giá các ảnh hưởng

• Lựa chọn phương án tốt nhất

Tổ chức thực hiện quyết định

• Xây dựng kế hoạch

• Thực hiện

• Kiểm tra đánh giá

• Tổng kết

Bước 1 Phân tích vấn đề, xác định mục tiêu

• Phát hiện vấn đề: Ra quyết định là nhiệm vụ khi xuất hiện một vấn đề hay cơ hội

• Chẩn đoán nguyên nhân: vấn đề liên quan đến ai? Xuất hiện bao giờ? Có

nghiêm trọng không?

• Quyết định giải quyết vấn đề: vấn đề mang tính cấp bách và thuộc phạm

vi của hệ thống mới trở thành vấn đề quyết định

• Xác định mục tiêu quyết định: xác định kết quả cần đạt được khi giải

quyết vấn đề

THU THẬP ĐẦY ĐỦ THÔNG TIN

-Loại trừ tính mục đích của đối tượng cung cấp thông tin

-Loại trừ tính vị kỷ cá nhân

-Tìm kiếm nguyên nhân: sử dụng mô hình Cây vấn đề (trang 290): hiện

tượng <-vấn đề->nguyên nhân

- Xác định mục tiêu: sử dụng mô hình Cây mục tiêu

Mô hình Cây vấn đề và Mô hình Cây mục tiêu

Nguyên

nhân 1

Nguyên nhân 2 Nguyên nhân i

Vấn đề ?

Hậu quả

Triệu chứng?

Mục tiêu

1 Mục tiêu 2 Mục tiêu

i

Mục tiêu

Vấn đề

Mục tiêu bậc cao hơn

Hậu quả

Mô hình cây vấn đề

Mô hình cây mục tiêu

Bước 2 Xác định các phương án quyết định

- Cách thức can thiệp của chủ thể quản lý nhằm giải quyết vấn

đề quyết định

- Khi xây dựng phương án cần chú ý:

• Có sự tham gia của các đối tượng liên quan

• Cần tối thiểu 3 phương án: tích cực (đảm bảo thực hiện mục tiêu, chủ động), tình thế (dự phòng, ngoài mong đợi), lâm thời (đối phó)

• Sử dụng brainstorming (mindmap) để đưa ra các phương án

• Liên hệ với các cách thức giải quyết vấn đề khác để đưa ra phương án

- Dự báo ảnh hưởng của các phương án quyết định: Xem

xét trong mối quan hệ với mục tiêu, kết quả

- Đánh giá các ảnh hưởng: xây dựng các tiêu chính đánh

giá các ảnh hưởng có thể so sánh mà không làm lu mờ

mục tiêu của quyết định.

- So sánh thông qua việc sử dụng tổng hợp các kỹ thuật

và công cụ: pp phân tích lợi ích-chi phí, pp cho điểm,

phương pháp đoán theo kinh nghiệm, phương pháp mô

phỏng, phương pháp thử nghiệm

=>Không có phương án tốt chỉ có phương án tốt nhất

Bước 3 Đánh giá và lựa chọn các phương án

- Xây dựng kế hoạch thực hiện quyết định (ai làm, làm

gì, khi nào, ở đâu, tại sao và như thế nào)

- Kiểm tra việc thực hiện quyết định(xem xét, đo lường, đánh giá và điều chỉnh -> hoạt động hiệu quả)

- Tổng kết rút kinh nghiệm

4 Tổ chức và thực thi quyết định

PHƯƠNG PHÁP, KỸ THUẬT RA QĐQL

• Thu thập dữ liệu * Nhận thức quy luật

• Khái quát bản chất * Xây dựng, thực thi QĐ

Điều tra, nghiên cứu

• Dự báo nhân quả * Dự báo trực quan

• Dự báo tương tự * Cây vấn đề

Dự báo khoa học

(tính toán, dự báo)

• Thành lập các nhóm chuyên gia

• Tổ chức lấy ý kiến các chuyên gia

• Đánh giá các ý kiến, lựa chọn phương án

Phương pháp chuyên gia

(ý kiến chuyên gia)

• Xây dựng mô hình toán học

• Mối quan hệ giữa các biến số với mục tiêu

• Xây dựng phương án, thực thi quyết định

Phân tích toán học

(nghiên cứu, phân tích, lượng hóa)

• Phân tích tính khả thi của các phương án (6 phương diện)

• So sánh, đánh giá

• Nêu phương án khả thi

Nghiên cứu khả thi

• Thử nghiệm trên phạm vi nhỏ

• Dựng mô hình mô phỏng

Mô phỏng

và thử nghiệm

• Dựa vào tâm thức để đánh giá tình huống, đưa ra kết luận

• Óc phán đoán, bản năng, linh cảm

Dựa vào trực giác

Bài tập ứng dụng phát triển kỹ năng cho sinh viên

Xin lớp trưởng nghỉ học

• Một sinh viên nhận được tin mẹ ốm Nhà ở xa, đi về mất ít nhất 2

ngày Anh ta đến gặp lớp trưởng đề nghị cho nghỉ 2 ngày về thăm mẹ Lớp trưởng đồng ý

Câu hỏi thảo luận:

• Quyết định của lớp trưởng có hợp lý không?

• Ai có thẩm quyền đưa ra quyết định này?

• Có phương án quyết định nào nữa không?

Tên tình huống: Thắt chặt kỷ luật ở công ty Telcom

Anh Hải đã làm việc được 3 năm ở bộ phận sản xuất và lắp ráp thiết bị viễn thông của công ty viễn thông TELCOM Các đồng nghiệp yêu mến anh cho đến khi được đề bạt lên chức quản lý bộ phận sản xuất

Lúc lên làm chức vụ quản lý, anh có một suy nghĩ là: nhân viên trong bộ phận không làm đúng năng lực và hiệu quả còn thấp Anh còn cho rằng trước khi anh trở thành quản lý, họ thường lãng phí 30% thời gian làm viêc Do vậy, anh Hải đã làm ra một chương trình làm việc rất chặt chẽ cho từng người, bao lâu phải hoàn thành và làm việc gì tiếp theo Người nào vi phạm chương trình này của Hải sẽ bị kỷ luật

Một hôm anh Hải bắt gặp một nhóm rời chỗ làm việc sớm hơn 10 phút để ăn trưa Anh Hải bắt mọi người phải quay lại chỗ làm việc ngay và dọa sẽ kỷ luật bằng hình phạt trừ lương Các đồng

nghiệp cho là anh Hải không còn là người đồng nghiệp cũ nữa và đã bỏ rơi họ Giọt nước sau cùng làm tràn ly

Hôm sau, anh Hải đang đi trong phân xưởng thì lãnh nguyên một miếng giẻ lau vào đầu, trong cơn thịnh nộ, anh Hải thề sẽ đuổi việc người nào ném giẻ vào anh Mọi người trong xưởng đều cho mình vô can và cho là có thể miếng giẻ văng ra từ cái máy đóng bao Nhưng Hải nhận rõ là mọi người

tỏ ra thích thú về sự việc này

Câu hỏi thảo luận:

1 Phương pháp ra quyết định của anh Hải là gì?

2 Đánh giá về quyết định thắt chặt kỷ luật của anh Hải

3 Bạn có đồng tình với cách thức thực hiện việc thắt chặt kỷ luật của anh Hải không, vì sao?

4 Giả sử việc lãng phí thời gian 30% là đúng và quyết định của anh Hải về thắt chặt kỷ luật là cần thiết, theo bạn anh Hải cần phải làm gì để mọi người ủng hộ và thực hiện