Giải pháp ứng phó với căng thẳng học đường

Càng gần đây, thông tin về mất an toàn học đường được các trang mạng xã hội, các kênh thông tin đại chúng đề cập đến khá nhiều: Đánh hội đồng, trầm cảm, học sinh tự tử do áp lực học hành.... Là một giáo viên chủ nhiệm lớp, tôi luôn trăn trở: Làm thế nào để thầy và trò xây dựng ngôi trường thân yêu thành “ ngôi nhà hạnh phúc” của tuổi thơ. Ở đó, mỗi học sinh được học tập, được vui chơi, được thắp sáng ước mơ, được chắp cánh bay lên... Xuất phát từ những lí do trên, tôi tiến hành nghiên cứu và áp dụng sáng kiến: “ TỔ CHỨC CÁC MÔ HÌNH HOẠT ĐỘNG GIẢM CĂNG THẲNG HỌC ĐƯỜNG CHO HỌC SINH THCS.” Qua kinh nghiệm nhiều năm chủ nhiệm lớp và trao đổi với đồng nghiệp, tìm hiểu học sinh, tôi thấy tình trạng căng thẳng trong học sinh của trường rất phổ biến và có dấu hiệu gia tăng . Nó ảnh hưởng nghiêm trọng đến thể chất ,đến tinh thần, đến cảm xúc, đến hành vi, đến quan hệ bạn bè. Đặc biệt ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục. Vì vậy, không chỉ tự mình giảm căng thẳng mà mỗi học sinh cần chủ động tham gia các hoạt động có mục đích, tự mình đánh giá rút kinh nghiệm để nâng cao thể chất, thư thái tinh thần, cân bằng tình cảm và tự chủ hành vi. Cụ thể, tôi đã áp dụng ở lớp mình chủ nhiệm các giải pháp sau::Giải pháp 1. “ CHỦ ĐỘNG VÀ TỰ TIN”.Giải pháp 2. “BẠN TÔI, CHÚNG TA””. Giải pháp 3. “THẮP SÁNG ƯỚC MƠ”.Giải pháp 4. “KHÁM PHÁ VÀ CHINH PHỤC”.Kết quả: Học sinh biết chấp nhận căng thẳng như một thử thách, như một động lực để bứt phá vươn lên tỏa sáng bản thân. Các em học sinh bước đầu biết cách rèn luyện ứng phó với tình trạng căng thẳng học đường. Hơn thế, các bạn biết tuyên truyền, vận động các bạn khác sống chan hòa, thân thiện, chia sẻ để giảm căng thẳng. Biết giúp đỡ nhau vượt qua những khó khăn của bản thân.Tính mới: Với quan điểm giảm căng thẳng học đường, xây dựng “ Trường học thân thiện, học sinh tích cực”, tôi đưa ra giải pháp gắn mỗi cá nhân với tập thể, với lớp, với trường. Khích lệ tinh thần tự vươn lên khẳng định bản thân của các bạn. Từ việc tham gia các hoạt động, các em sẽ có thể chất phát triển, tinh thần lạc quan, làm chủ cảm xúc, hành vi, lối sống đẹp. Tính sáng tạo: sáng kiến đã gắn kết các hoạt động giảm áp lực, căng thẳng vào các hoạt động hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng trong nhà trường mà không phải thiết kế thêm các mô hình hoạt động khác. Phát huy căng thẳng tích cực và hạn chế căng thẳng tiêu cực trong học sinh.Các giải pháp đã tạo dựng cách sống có mục đích, có kế hoạch, phát triển năng lực sở trường cá nhân, biết biến áp lực thành động lực để bản thân được toả sáng

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1.Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:

Càng gần đây, thông tin về mất an toàn học đường được các trang mạng xãhôi, các kênh thông tin đại chúng đề cập đến khá nhiều: Đánh hội đồng, trầmcảm, học sinh tự tử do áp lực học hành Là một giáo viên chủ nhiệm lớp, tôiluôn trăn trở: Làm thế nào để thầy và trò xây dựng ngôi trường thân yêu thành “ngôi nhà hạnh phúc” của tuổi thơ Ở đó, mỗi học sinh được học tập, được vuichơi, được thắp sáng ước mơ, được chắp cánh bay lên Xuất phát từ những lí

do trên, tôi tiến hành nghiên cứu và áp dụng sáng kiến: “ TỔ CHỨC CÁC MÔ

HÌNH HOẠT ĐỘNG GIẢM CĂNG THẲNG HỌC ĐƯỜNG CHO HỌC SINH THCS.”

2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến:

Từ tháng 9 năm 2017 Đối tượng: học sinh THCS

3 Nội dung sáng kiến:

Qua kinh nghiệm nhiều năm chủ nhiệm lớp và trao đổi với đồng nghiêp,tìm hiểu học sinh, tôi thấy tình trạng căng thẳng trong học sinh của trường rất

phổ biến và có dấu hiệu gia tăng Nó ảnh hưởng nghiêm trọng đến thể chất ,đến tinh thần, đến cảm xúc, đến hành vi, đến quan hệ bạn bè Đặc biệt anh hưởng đến chất lượng giáo dục Vì vậy, không chỉ tự mình giảm căng thẳng mà mỗi

học sinh cần chủ động tham gia các hoạt động có mục đích, tự mình đánh giá rút

kinh nghiệm để nâng cao thể chất, thư thái tinh thần, cân bằng tình cảm và tự chủ hành vi Cụ thể, tôi đã áp dụng ở lớp mình chủ nhiệm các giải pháp sau::

Giải pháp 1 “ CHỦ ĐỘNG VÀ TỰ TIN”.

Giải pháp 2 “ BẠN -TÔI, CHÚNG TA””.

Giải pháp 3 “THẮP SÁNG ƯỚC MƠ”.

Giải pháp 4 “KHÁM PHÁ VÀ CHINH PHỤC”.

Kết quả: Học sinh biết chấp nhận căng thẳng như một thử thách, như một động lực để bứt phá vươn lên toả sáng bản thân Các em học sinh bước đầu biết cách rèn luyện ứng phó với tình trạng cẳng thẳng học đường Hơn thế, các bạn biết tuyên truyền, vận động các bạn khác sống chan hoà, thân thiện, chia sẻ để giảm căng thẳng Biết giúp đỡ nhau vượt qua những khó khăn của bản thân.

4 Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến:

Tính hiệu quả: Khi thực hiện sáng kiến không mất nhiều thời gian, công sức,tiền bạc để tổ chức các giải pháp ứng phó với căng thẳng học đường Các hoạtđộng góp phần tạo bước đột phá trong các hoạt động tập thể, các phong trào vănnghệ, thể dục thể thao

- Lợi ích của dự án: Góp phần không nhỏ vào giáo dục đạo đức, lối sống, bồi

dưỡng tâm hồn, nhân cách, phát triển các kĩ năng sống cho các em học sinh,tránh bạo lực học đường và các bệnh về tâm lí trong trường học Khi thực hiện,

dự án góp phần làm cho các hoạt động trong nhà trường trở nên sôi nổi, phongphú và hiệu quả hơn Bên cạnh đó, các mô hình hoạt động còn góp phần khôngnhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường

Tính mới: Với quan điểm giảm căng thẳng học đường, xây dựng “ Trường họcthân thiện, học sinh tích cực”, tôi đưa ra giải pháp gắn mỗi cá nhân với tập thể,với lớp, với trường Khích lệ tinh thần tự vươn lên khẳng định bản thân của các

bạn Từ việc tham gia các hoạt động, các em sẽ có thể chất phát triển, tinh thần lạc quan, làm chủ cảm xúc, hành vi, lối sống đẹp

Tính sáng tạo : sáng kiến đã gắn kết các hoạt động giảm áp lực, căng thẳng vào

các hoạt động hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng trong nhà trường mà không phải

thiết kế thêm các mô hình hoạt động khác Phát huy căng thẳng tích cực và hạn

chế căng thẳng tiêu cực trong học sinh.Các giải pháp đã tạo dựng cách sống có mục đích, có kế hoạch, phát triển năng lực sở trường cá nhân, biết biến áp lực thành động lực để bản thân được toả sáng

Tính khả thi: Giải pháp ứng phó với căng thẳng học đường hoàn toàn có khả

năng áp dụng vào thực tế bởi tính mới và tính sáng tạo và có thể áp dụng chungcho tất cả các bạn học sinh

5.Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng sáng kiến.

Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp, sáng tạo trong tổ chức hoạt động Các đơn vị quản lí giáo dục tổ chức giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm cho giáoviên để nhân rộng và vận dụng sáng kiến được công nhận vào thực tế dạy họcmột cách hiệu quả

MÔ TẢ SÁNG KIẾN

1.Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến

Càng gần đây, thông tin về mất an toàn học đường được các trang mạng xãhôi, các kênh thông tin đại chúng đề cập đến khá nhiều: Đánh hội đồng, trầmcảm, học sinh tự tử do áp lực học hành Điều đó gây ảnh hưởng không nhỏ đến

dư luận xã hội, tâm lí giáo viên- học sinh- phụ huynh Theo VIETNAMNET: kết

quả điều tra quốc gia về vị thành niên và thanh niên Việt Nam năm 2008 chothấy, trong số hơn 10.000 thanh thiếu niên có hơn 73% người từng có cảm giácbuồn chán, hơn 4% từng nghĩ đến chuyện tự tử BS.Nguyễn Văn Dũng - ViệnSức khỏe Tâm thần Quốc gia (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết: “Trong điều kiệnbình thường như những năm trước đây, tỉ lệ số người bị trầm cảm, rối loạn tâmthần chiếm khoảng 1% dân số Vài năm trở lại đây, bệnh nhân có xu hướng trẻhóa nhanh chóng Trong số các bệnh nhân bị tâm thần/có dấu hiệu tâm thần phải

vào viện khám và điều trị, có tới 47% là người trẻ (dưới 30 tuổi)” Trang “Tham

vấn tâm lí” cho biết: Kết quả thống kê sơ bộ của dự án nghiên cứu stress thanh

thiếu niên được Bệnh viện Tâm thần Đà Nẵng thực hiện năm 2014 tại 3 trườngTHPT trên địa bàn, có 20% học sinh nam bị rối loạn tâm lý, tỷ lệ này chiếmkhoảng 10% ở nữ giới Nguyên nhân khiến học sinh mắc chứng bệnh này chủ

yếu là áp lực học tập Gần 58% học sinh được khảo sát cho biết bị cha mẹ lamắng vì không học tốt tại trường; hơn 59% học sinh nói kết quả học tập khôngnhư ý muốn Bệnh viện Tâm thần thành phố Hồ Chí Minh trong năm 2011 có25.000 lượt trẻ trong độ tuổi đi học (từ 3-15) đến khám và điều trị Năm 2012con số này là 28.000, năm 2013 hơn 32.000 và từ đầu năm nay số lượng bệnhnhân là học sinh đến khám tăng liên tục Trong số này có nhiều học sinh giỏi,học trường chuyên Như vậy: hầu hết những căng thẳng học đường đều phátsinh từ những lĩnh vực: vấn đề về học tập, công việc, áp lực từ bạn bè, áp lực từthầy, cô giáo Cụ thể:

Những vấn đề về học tập: Nguyên nhân chính gây áp lực trong lớp học là nỗi

buồn chán, không có khả năng trả lời câu hỏi của giáo viên Học sinh cũngthường hay lo lắng về khả năng trả lời câu hỏi Bài tập về nhà quá nhiều, nhưnglại không có kế hoạch phân phối hợp lý cho từng môn học Nhiều em làm bài tập

ở nhà khi chưa đảm bảo chế độ nghỉ ngơi, ăn uống và thời gian thư giãn, thảnhthơi tâm trí

Có thể nói: Căng thẳng, áp lực học đường là không tránh khỏi Điều đáng nói là

nó có những nguy cơ tiềm ẩn dẫn đến các bệnh tâm lí, sức khỏe và những hành

vi bạo lực nếu không được giải tỏa Nguyên nhân sâu xa của tình trạng trênxuất phát từ những suy nghĩ, hành vi lệch lạc của một bộ phận nhỏ các em học

sinh Chủ yếu là do áp lực và không biết ứng phó với căng thẳng ở các bạn Bên cạnh đó, áp lực tích cực lại chính là nguồn nội lực để con người bứt phá, đạt thành tích cao Xuất phát từ những lí do trên, tôi chọn và tiến hành nghiên cứu,

áp dụng sáng kiến: ““ TỔ CHỨC CÁC MÔ HÌNH HOẠT ĐỘNG GIẢM CĂNG

THẲNG HỌC ĐƯỜNG CHO HỌC SINH THCS”.

2.Cơ sở lý luận của vấn đề :

2.1 Thế nào là căng thẳng:

Theo “ Bách khoa toàn thư mở - WIKIPEDIA ”: Căng thẳng thường được

mô tả là một tình trạng tiêu cực hay tích cực có ảnh hưởng đến sức khỏe tinh

thần và thể chất của người đó Căng thẳng, trong tiếng Anh là Stress, nghĩa là

"kéo căng" Ở người, căng thẳng thường được mô tả là một tình trạng tiêu cựchay tích cực có ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và thể chất của người đó Theo tâm lý học giải thích thì đây là một cảm giác căng thẳng và dồn ép Áplực với cường độ thấp có thể là một điều tốt và thậm chí có lợi ích trong côngviệc và sức khỏe Cãng thẳng tích cực giúp tăng hiệu suất vận động thể thao Nócũng có vai trò trong động lực, thích nghi và phản ứng với môi trường xungquanh Tuy nhiên với một lượng áp lực quá nhiều có thể dẫn đến nhiều vấn đềđối với cơ thể và điều đó có thể cực kì có hại Cãng thẳng có thể từ bên ngoài vàliên quan đến môi trường sống, nhưng cũng có thể được tạo ra từ sự nhìn nhậnsinh bản thân dẫn đến lo âu hay các cảm xúc tiêu cực khác như dồn ép, khôngthoải mái quanh một tình huống mà sau đó họ sẽ cho là sự kiện áp lực.

Theo sinh lý học và sinh học, căng thẳng là một phản ứng của cơ thể sống đốivới stressor (nghĩa là "căng thẳng nguyên") như là điều kiện môi trường hay mộtkích thích tố Căng thẳng là một phương thức mà cơ thể đáp ứng với các tháchthức Sau một sự kiện áp lực, cách cơ thể đáp ứng với căng thẳng là thông qua

sự kích hoạt hệ thần kinh giao cảm dẫn đến đáp ứng căng thẳng cấp Như vậy,

đã hiểu những khái niệm cơ bản về trạng thái căng thẳng ở con người

2.2 Nhận biết dấu hiệu của tình trạng căng thẳng.

Căng thẳng có thể ảnh hưởng đến con người về thể chất, tinh thần, cảm xúc vàhành vi Bình thường khó nhận biết Nhưng khi không được ứng phó để lâungày dẫn đến hậu quả khó lường Các dấu hiệu và triệu chứng bao gồm:

- Thể chất: mệt mỏi, đau đầu, mất ngủ, đau nhức/chuột rút cơ bắp (đặc biệt là cổ,

vai và lưng), tim đập nhanh, đau ngực và buồn nôn

- Tinh thần: giảm tập trung và trí nhớ, thiếu quyết đoán, lơ ngơ, mất hài hước;

- Cảm xúc: lo âu, căng thẳng, trầm cảm, tức giận, thất vọng, lo lắng, sợ hãi, khó

chịu, thiếu kiên nhẫn và nóng tính;

- Hành vi: hối hả, bồn chồn, ăn uống nhiều, hút thuốc, uống rượu, khóc, la hét,

đổ lỗi và thậm chí đập vỡ hay ném đồ vật xung quanh

Có thể thấy biểu hiện trên ở những người bị căng thẳng rất dễ nhận biết

3.Thực trạng của vấn đề

Về phía học sinh, tôi nhận thấy đa số các em mới chỉ nghe đến thuật ngữ “ stress”, áp lực, căng thẳng nhưng chưa thật sự hiểu đúng, hiểu tường tận về biểu

hiện, hậu quả của nó Chính vì điều đó mà các em tham gia các hoạt động củatập thể một cách miễn cưỡng, hoặc thích thì tham gia cho vui còn hoàn toànkhông có mục đích, không có động cơ rõ ràng Chính vì lẽ đó mà phần lớn các

em học sinh ở trường đều rất nhút nhát, rụt rè; giao tiếp, ứng xử có phần vụng

về, thiếu tự tin trước đám đông; không xác định được mục tiêu mà mình cầnvươn đến, không biết cách quản lý thời gian để sử dụng thời gian có hiệu quả,chưa biết cách hợp tác và chia sẻ trong các hoạt động …

Chính vậy, tôi tìm hiểu biểu hiện của căng thẳng ở những mức độ khác nhau

3.1 Biểu hiện của tình trạng căng thẳng trong học sinh.

3.1.1 Biểu hiện của học sinh bị căng thẳng tạm thời.

Qua nghiên cứu, tìm hiểu, tôi thấy người bị căng thẳng tạm thời do tác động

của sự việc bất thường có thể có một thay nhiều biểu hiện như sau:

Đánh trống ngực: tim đập nhanh, hồi hộp là một dấu hiệu của căng thẳng khi

các bạn phải suy nghĩ hoặc làm việc quá sức ( kiểm tra bài)

Mất bình tĩnh: khi căng thẳng bạn thường không giữ được bình tĩnh Chỉ một

chút rắc rối đã khiến bạn khó chịu, gắt gỏng với những người xung quanh

Bồn chồn: Bồn chồn, đứng ngồi không yên là dấu hiệu khi bị căng thẳng quá mức Đây là dấu hiệu báo hiệu căng thẳng là vấn đề cần được giải quyết

Mất giọng: Khi bị căng thẳng quá mức, bạn đó sẽ cảm thấy khó khăn khi nhấn

mạnh lời nói của mình Thướng xuất hiện tình trạng lạc giọng, khan giọng

Đổ nhiều mồ hôi: Khi bị căng thẳng, bạn sẽ thấy vã mồ hôi một cách bất

thýờng Đây là dấu hiệu dễ nhận biết mình đang bị căng thẳng

3.1.2.Biểu hiện của học sinh bị căng thẳng thường xuyên:

Khi căng thẳng kéo dài không được giải toả sẽ trở nên trầm trọng với một haynhiều biểu hiện như:

Dạ dày khó chịu: Ruột và não có giao tiếp với nhau nên khi não bị căng

thẳng quá mức sẽ dẫn đến một số vấn đề nghiêm trọng ở ruột và dạ dày như xuấthiện các cơn đau, táo bón, tiêu chảy…

Mất ngủ: Bạn hay mất ngủ, giấc ngủ không sâu gây mệt mỏi là dấu hiệu phổ

biến ở những người thường xuyên bị căng thẳng Hiện tượng này thường xảy tavới các bạn học quá nhiều, thức quá khuya xem ti vi hay dạo chơi trên mạng

Lo lắng quá mức: Khi căng thẳng kéo dài sẽ làm các em trở lên lo lắng quá

thái, lo cả những điều không cần thiết Khi đó bạn thường hay lo sợ về bản thân,

lo cho tương lai, hay lo cả về những vấn đề chẳng có gì liên quan đến mình

Suy nghĩ nhiều và không thể dừng lại: Khi căng thẳng lâu ngày, học sinh đó

dễ vào trạng thái suy nghĩ miên man từ cái nọ sang cái kia một cách vô thức.Hiện tượng này thường xuất hiện ở những em kì vọng quá nhiều vào bản thân vàluôn suy nghĩ làm thế nào để cuộc sống như ý

Sợ hãi một cách vô lý: Khi bị căng thẳng quá học sinh thường sợ cái này

hay cái kia, sợ bóng đêm, sợ ngủ mê, Bạn tưởng tượng ra những điều này rồi

tự sợ hãi nó Đó là lo sợ vô lí Biểu hiện này thường gặp ở những bạn có chấnđộng về đời sống tình cảm gia đình ( bố mẹ bất hoà, li hôn )

Tự nghi ngờ: Đó là căng thẳng quá dẫn đến mất lòng tin vào bản thân Khi đó

người ta có cảm giác mình thật vô dụng, không làm được việc gì Hơn thế, cóngười còn nghi ngờ mình đáng làm đúng hay không đúng Tình trạng này xảy ravới các em gặp thất bại trong cuộc sống hoặc tự ti trước những lời ra tiếng vàocủa bạn bè

Xích mích: Căng thẳng quá mức sẽ dẫn đến kích thích hệ thần kinh khiến

người dùng có thể tranh cãi, xích mích với những người xung quanh Biểu hiệnnày phổ biến ở các bạn có vết gợn trong cuộc sống Gây gổ như hành vi tự bảo

vệ bản thân

Cảm thấy cuộc sống trở nên bế tắc: Khi căng thẳng, người dùng luôn cảm

thấy mọi thứ dường như sụp đổ, mọi cánh cửa xung quanh đều đóng lại với bảnthân Đây là hiện tượng xảy ra trước những biến cố quá sức chịu đựng của các

em Ví dụ như mất đi người thân yêu nhất, mất niềm tin Dấu hiệu này báohiệu, người dùng nên giải tỏa căng thẳng để tránh những cảm xúc tiêu cực.

Có thể thấy, dấu hiệu căng thẳng rất dễ nhận biết, hầu như ai cũng đã từng trảiqua Những chỉ có điều, nếu giải toả được thì nó sẽ tác động tích cực đến cuộcsống của mỗi người còn ngược lại, nếu không được giải toả, nó gây ra nhữnghậu quả khó lường

Sáng kiến được xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh bậc

THCS Các bạn học sinh trường THCS ngây thơ, non nớt “như búp trên cành”.Các bạn đều rất trong trắng, hay xúc động, dễ bị tổn thương , dễ buồn dễ vui

- Các em rất ham hiểu biết, học hỏi, thích khám phá và luôn có nhu cầu thể hiệnbản thân…Tuy nhiên, đến trường và đạt thành tích cao luôn là điều mà mọi giađình, nhà trường đặt ra với các bạn Chính vậy, tình trạng căng thẳng, áp lựchọc đường cũng tăng Không ít các em có năng khiếu về văn nghệ hay sở trường

về các hoạt động thể thao Cũng có nhiều bạn học tốt về một môn khoa học tựnhiên hay khoa học xã hội Những các em chưa có điều kiện thể hiện chínhmình Hoạt động trải nghiệm sáng tạo, tham quan di tích lịch sử, danh lam thắngcảnh luôn là khao khát chinh phục, khám phá của các em

Các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, đặc biệt hội cha mẹ họcsinh nhận thức đúng đắn về tác hại của căng thẳng trong học sinh, luôn tạo mọiđiều kiện để các em học sinh tham gia các hoạt động giải tỏa, ứng phó với căngthẳng Bởi lẽ căng thẳng luôn ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ Cụ thể:

3.2 Ảnh hưởng của căng thẳng học đường đến học sinh.

3.2.1 Ảnh hưởng tích cực

- Căng thẳng là động lực thúc đẩy mỗi người tự khẳng định giá trị của ḿnh:

Cuộc sống sẽ trở nên nhạt nhẽo nếu cứ đều đều buông trôi Nhưng khi gặp mộtvấn đề khó, mới hay bất thường chính là lúc con người sống hết khả năng tiềm

ẩn của mình Những thế mạnh, những năng lực bình thường ẩn giấu mới có cơhội thể hiện ra bên ngoài Khi ấy, mới có thể thấy hết giá trị của chính mình

- Căng thẳng, thách thức luôn là cơ hội toả sáng bản thân:

Sự vươn lên của mỗi không thể thường xuyên có cơ hội thể hiện Chỉ khi phíatrước là “chướng ngại vật” mắc đi những bước thông thường không thể vượtqua Khi ấy, con người cần đến sự nỗ lực, khả năng sáng tạo và bứt phá đạt đỉnhcao của sự thành công Như vậy áp lực, căng thẳng không phải không có giá trị Tuy nhiên, con người phải biết tận dụng để biến thách thức thành cơ hội.

- Ảnh hưởng nghiêm trọng đến thể chất: Các em tường tỏ ra mệt mỏi, hay ngủ

gật trong giờ học Đặc biệt các ngại vận động và vừa vận động đã mệt mỏi, đuốisức Nhiều bạn căng thẳng lâu ngày dẫn đến suy nhược cơ thể do kém ăn, thiếungủ Từ đó có thể gay ra các bệnh như đau đầu kéo dài, đau dạ dày

- Ảnh hưởng đến tinh thần: Các bạn bị căng thẳng thường giảm tập trung khi học

tập và làm việc.Có bạn còn hay quên hoặc chán nản không muốn học tập Cóbạn thờ ơ với hoạt động học tập trên lớp, không tham gia thực hiện các nhiệm vụhọc tập Không tham gia các hoạt động của lớp, của đội Các em này có xuhướng sống cách biệt với học sinh khác Điều này dễ dẫn đến các bệnh rối loạn

về tâm lí Căng thẳng lâu ngày dẫn đến bệnh trầm cảm rất nguy hại

-Ảnh hưởng đến cảm xúc: Khi bị căng thẳng kéo dài, các bạn này thường tỏ ra

lo âu, dễ tức giận, có cảm giác sợ hãi Có bạn hay cảm thấy thất vọng về bảnthân hay gia đình Biểu hiện của học sinh dễ buồn, dễ chán nản, làm việc theocảm tính: thích thì làm, không thích thì bỏ

-Ảnh hưởng đến hành vi: Khi bị căng thẳng cao độ, bạn có thể la hét, giận dỗi,

đạp phá đồ vật xung quanh Căng thẳng lâu dẫn đến rối loạn hành vi, việc làmthất thường Đặc biệt có em mất khả năng tự kiểm soát hành vi của bản thân Đó

là những học sinh dễ bị kích động, hay gây sự với bạn bè Hậu quả nghiêm trọng

là luôn tiềm ẩn nguy cơ bạo lực học đường

-Ảnh hưởng đến quan hệ bạn bè: Trong lớp, trong trường có em căng thẳng tâm

lí thường không chan hoà, không thân thiện với các bạn khác Các học sinh này

sẽ bị cô lập nếu lâu ngày không được giải toả và cải thiện quan hệ với bạn khác

-Ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục: Trong mỗi tiết học, bài học hay trong từng

hoạt động của lớp, của trường, còn đâu đó có học sinh không tham gia sẽ ảnhhưởng đến chất lượng chung Mệt mỏi không thể học tập tốt Chán nản, mấtlòng tin vào chính mình thì không thể hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao

-Ảnh hưởng đến môi trường giáo dục: Khi có học sinh bị căng thẳng cao độ sẽ

thường xuyên có hành vi bạo lực Khi ấy, môi trường giáo dục sẽ không cònlành mạnh, an toàn Vậy sao có thể thực hiện được cuộc vận động “ Trường họcthân thiện, học sinh tích cực” một cách hiệu quả

Như vậy có thể thấy, hậu quả của căng thẳng học đường là rất nghiêm trọng

Nó âm thầm hàng ngày hàng giờ huỷ hoại hiện tại, gặm nhấm tương lai của mỗihọc sinh Có thể khẳng định: tìm những giải pháp hữu hiệu ứng phó với căngthẳng học đường là vô cùng cấp bách

4.Nguyên nhân tình trạng căng thẳng ở trường THCS

4.1 Nguyên nhân khách quan

Khi đã tiến hành khảo sát thực tế tại trường mình, phân tích các dữ liệu, tôitìm ra những nguyên nhân chính dẫn đến căng thẳng trong học sinh

* Những nguyên nhân chủ yếu :

- Nguyên nhân từ các thầy cô giáo và yêu cầu học tập: Áp lực từ các tiết học (lo

lắng, sợ hãi, mệt mỏi, chán nản ) trong các tiết học đơn điệu, ít có cơ hội thểhiện bản thân Tuổi học sinh cũng thường có vấn đề đối với các thầy cô giáo,với Ban giám hiệu và các qui tắc trong nhà trường Có em phản ứng quá thái,thách thức khi bị phê bình Có em do nhận thức chậm không đáp ứng yêu cầuhọc tập, điểm kém, không làm được bài tập

- Căng thăng từ phía bạn bè: Các em rất nhạy cảm và quá bận tâm đến sự tán

thành hay chê bai của bạn bè Bị bạn bè chê cách ãn mặc, chê hoàn cảnh gia

đình hay việc học tập cũng tạo áp lực Không ắt bạn khóc, hét lên vì áp lực vàkhông phải không có bạn vì bị bạn bè khiêu khắch Ộthử lửaỢ với những thói xấuhoặc tệ nạn xã hội như: hút thuốc lá, uống rượu bia, hành động mang tắnh pháhoại chỉ với mục đắch mua vui cho mình Sau đó các em lại thấy mặc cảm, xấu

hổ và mất lòng tin vào mình Đó là những nguyên nhân dẫn đến căng thẳng

- Nguyên nhân khác: nguyên nhân đến từ gia đình, những thay đổi về tâm sinh

lắ lứa tuổi, lứa tuổi thanh thiếu niên dễ bị stress vì trẻ đang sống trong một thếgiới mờ mờ ảo ảo của những cảm xúc lẫn lộn, đầy ảo tưởng , áp lực về triểnvọng tương lai: Chọn lựa nghề nghiệp và trường với các bạn cuối cấp Đôi khi

cả bạo lực học đường

4.2 Nguyên nhân chủ quan

Qua trao đổi trực tiếp và tìm hiểu các em học sinh trong trường, tôi còn nhậnthấy:Áp lực đôi khi do chắnh bản thân mỗi người tự tạo ra

- Áp lực do tự đặt ra yêu cầu quá cao so với khả năng của bản thân: Nguyênnhân này thường xảy ra đối với các bạn có khả năng nhận thức tốt, tham gia cácđội tuyển học sinh giỏi Khi đó, các em thường tự đặt cho mình những mục tiêu

mà khó có thể đạt được Chắnh vậy, các em luôn bị áp lực, căng thẳng về thànhtắch cá nhân

- Áp lực do tắnh cầu toàn của bản thân: Trong số các em, không ắt bạn luôn

muốn mình hoàn hảo, làm gì cũng phải ở vị trắ cao nhất, được nhiều người chú

ý, tán dương nhất Chắnh vì vậy, khi không được như ý muốn, các bạn cảm thấythất vọng về bản thân và thường cũng tạo áp lực cho chắnh mình

- Áp lực vì mất lòng tin vào bản thân: Nguyên nhân này thường ở các em học

yếu, sợ kiểm điểm, không muốn nghe giảng đạo, hãi bị khiển trách, kỉ luật khimình mắc khuyết điểm Áp lực khi đến trường gò bó trong nội qui trường lớp,tiết học kiến thức nặng nề

- Ảo tưởng về giá trị của bản thân: Đó là những bạn quá đề cao chắnh mình, có

lối sống không hoà đồng Nhưng thực tế không như mong muốn, các em sẽ thấynhư rơi xuống hố sâu vì không được đánh giá đúng khả năng Chắnh vậy, các emthấy cuộc sống đầy tẻ nhạt

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến học sinh có những biểu hiện bất thường tronghành vi nhưng không thể phủ nhận một phần do bị áp lực, căng thẳng không

được giải toả Có thể khẳng định: Căng thẳng học đường là một hiện tượng khá phổ biến trong học sinh Nếu biết biến nó thành động lực thì sẽ là cơ hội để bản thân toả sáng nhưng nếu không biết ứng phó nó sẽ tiềm ẩn nguy cơ huỷ hoại tinh thần, thể chất, trí tuệ và tài năng của mỗi người Và hơn ai hết, vai trò của

giáo viên chủ nhiệm lớp trong việc giải toả căng thẳng cho học sinh là hiệu quảnhất

5.Các giải pháp (biện pháp) thực hiện:

Nếu các công trình nghiên cứu khác đề cập đến căng thẳng như một bệnh lí

biểu hiện qua thể chất, tinh thần, cảm xúc, hành vi và được chữa mang tính cá

nhân thì sáng kiến nhìn nhận vấn đề mang tích tập thể và thiên về phòng ngừa,

ngăn chặn khi có dấu hiệu ở mức độ thể chất, tinh thần và gắn với phát triển các năng lực, phẩm chất, kĩ năng sống.

Trên cơ sở nghiên cứu và tình hình thực tế của nhà trường: Hầu hết các hoạtđộng đều mang tính tập thể và trong mối quan hệ với người khác Vì vậy, khôngchỉ tự mình giảm căng thẳng mà mỗi em cần chủ động tham gia các hoạt động

có mục đích, tự mình đánh giá rút kinh nghiệm để nâng cao thể chất, thư thái tinh thần, cân bằng tình cảm và tự chủ hành vi, tôi đã tiến hành áp dụng bốn giải

pháp giảm căng thẳng trong học sinh

Trước hết, mỗi cá nhân phải biết tự điều chỉnh hoạt động học tập - vui chơi, giải trí của bản thân để không tự tạo cho mình những áp lực, căng thẳng Vì vậy, tôi thực nghiệm giải pháp thứ nhất:

5.1.Giải pháp 1 CHỦ ĐỘNG VÀ TỰ TIN

Xây dựng kế hoạch nhằm “CHỦ ĐỘNG VÀ TỰ TIN ” trong hoạt động.

- Mục tiêu: Các em biết tạo sự cân bằng cho hoạt động trí tuệ, tinh thần, thể lực

qua việc xây dựng và thực hiện kế hoạch hàng tuần, tháng

+ Việc hoàn thành công việc ở trường và để có thời gian thư giãn, hoạt động vậnđộng là biện pháp tránh áp lực, căng thẳng

- Phân công: Lớp trưởng : xây dựng mẫu kế hoạch Thông qua ý kiến giáo viên.