nâng cao chất lượng công tác đoàn trong việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh trung học phổ thông

Các yếu tố phát triển hoạt động Đoàn...12 1.2 TẦM QUAN TRỌNG CỦA HOẠT ĐỘNG ĐOÀN ĐỐI VỚI VIỆC HÌNH THÀNH KĨ NĂNG ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG...12 CHƯƠNG 2: THỰ

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành đề tài này, tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy, côgiáo khoa Lí luận chính trị - giáo dục công dân đã tận tình chỉ bảo và giúp đỡ trongsuốt qúa trình thực hiện và hoàn thiện đề tài nghiên cứu

Em xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành đến Thạc sĩ Phạm Ngọc Trang – giảngviên trực tiếp hướng dẫn đã nhiệt tình dẫn dắt, tận tâm chỉ bảo em trong suốt quá trìnhlàm đề tài

Cảm ơn sự động viên giúp đỡ của gia đình, bạn bè trong suốt quá trình học tậpcũng như trong suốt quá trình hoàn thiện đề tài nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu do còn nhiều hạn chế về năng lực bản thân nênkhó tránh khỏi những sai sót và hạn chế, rất mong sự đóng góp ý kiến của quý thầy

cô và các bạn để đề tài nghiên cứu của chúng em được hoàn thiên hơn cũng nhưkinh nghiệm để các đề tài nghiên cứu sau này của em đạt kết quả cao hơn Em xinchân thành cảm ơn

Trân trọng!

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 1

MỞ ĐẦU 1

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

2 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 3

3.M ỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 6

3.1 Mục đích nghiên cứu 6

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu: 6

4 Đ ỐI TƯỢNG , PHẠM VI NGHIÊN CỨU 7

4.1 Đối tượng nghiên cứu: 7

4.2 Phạm vi nghiên cứu: 7

5.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 7

6 Đ ÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI 7

7 K ẾT CẤU 8

NỘI DUNG 9

CHƯƠNG 1: HOẠT ĐỘNG ĐOÀN VÀ VAI TRÒ CỦA HOẠT ĐỘNG ĐOÀN ĐỐI VỚI VIỆC ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 9

1.1 HOẠT ĐỘNG ĐOÀN Ở TRƯỜNG THPT 9

1.1.1.Hoạt động Đoàn là gì? 9

1.1.2 Một số hoạt động Đoàn tiêu biểu ở trường trung học phổ thông 10

1.1.3 Các yếu tố phát triển hoạt động Đoàn 12

1.2 TẦM QUAN TRỌNG CỦA HOẠT ĐỘNG ĐOÀN ĐỐI VỚI VIỆC HÌNH THÀNH KĨ NĂNG ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 12

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG ĐOÀN ĐỐI VỚI VIỆC ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT DƯƠNG XÁ, HÀ NỘI 14

2.1 VÀI NÉT VỀ TRƯỜNG THPT DƯƠNG XÁ, HÀ NỘI 14

2.2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG ĐOÀN TRONG VIỆC ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT DƯƠNG XÁ, HÀ NỘI 16

2.2.1 Thành tựu hoạt động hoạt động Đoàn trong việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh trường THPT Dương Xá, Hà Nội 16

2.2.1.1 Những việc mà Đoàn trường THPT Dương Xá đã thực hiện được trong hoạt động Đoàn 16

2.2.1.2 Một số hoạt động định hướng nghề nghiệp tiêu biểu của Đoàn trường THPT Dương Xá 19

2.2.2 Một số hạn chế và nguyên nhân 20

CHƯƠNG III: CÁC BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG ĐOÀN ĐỐI VỚI VIỆC ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT DƯƠNG XÁ, HÀ NỘI 22

3.1 MỘT SỐ CHỈ ĐẠO PHƯƠNG HƯỚNG CỦA TRUNG ƯƠNG ĐOÀN, THÀNH ĐOÀN ĐỐI VỚI VIỆC HÌNH THÀNH KĨ NĂNG ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP 223.2 CÁC BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG ĐOÀN ĐỐI VỚI VIỆC ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP 23

KẾT LUẬN 30

TÀI LIỆU THAM KHẢO 31

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nghề nghiệp là một trong những yếu tố vô cùng quan trọng quyết định đếntương lai của mỗi người Chọn đúng nghề ngay từ đầu là điều cần thiết đối với nhữnghọc sinh trung học phổ thông chuẩn bị rời ghế nhà trường Hiện nay, học sinh THPT

có rất nhiều sự lựa chọn sau khi tốt nghiệp : đi làm, học nghề, học tiếp lên Đại học,Cao đẳng, du học,…Vậy học sinh THPT sẽ lựa chọn như thế nào? Câu hỏi này là bàitoán thật sự nan giải từ năm này qua năm khác

Theo bản tin thị trường lao động làm việc quý 2/ 2017 do Bộ Lao động Thươngbinh và Xã hội công bố mới đây cho thấy lao động có trình độ đại học trở lên vẫn tiếptục dẫn đầu về tỉ lệ thất nghiệp Tình trạng “thừa thầy thiếu thợ”, mất cân bằng trongđào tạo nguồn nhân lực ở nước ta vẫn đang là vấn đề chưa giải pháp thỏa đáng Nhiềusinh viên ra trường không xin được việc làm vì không đáp ứng được yêu cầu củadoanh nghiệp Sinh viên tốt nghiệp cao đẳng, đại học ra trường ngày một nhiều, nhưng

số lượng công nhân đáp ứng tay nghề thì luôn thiếu Những doanh nghiệp trong nước

có vốn đầu tư nước ngoài lại đang rất cần nhiều lao động có tay nghề Đặc biệt, chúng

ta đang mở cửa thị trường lao động ASEAN thì rất cần những lao động lành nghề đểhội nhập Đây là sự lãng phí vô cùng lớn cho xã hội

Nguyên nhân dẫn đến tỉ lệ thất nghiệp cao ngất ngưởng của sinh viên có thểxuất phát từ nhiều lí do Có thể do việc lựa chọn ngành nghề ngay từ đầu chưa phù hợpvới khả năng của bản thân, cũng có thể do các sinh viên nghe theo lựa định hướng của

bố mẹ Có em lựa chọn theo cảm tính, không quan tâm đến đặc thù nghề nghiệp cũngnhư triển vọng công việc sau khi ra trường Chính vì thế, khi học ngành không yêuthích nên các em không có hứng thú học tập, kéo theo kết quả rèn luyện thấp, khiếnnhiều sinh viên khi ra trường vẫn chơi vơi trên con thuyền tìm kiếm việc làm

Làm thế nào để có thể khắc phục tình trạng trên? Phải chăng do việc địnhhướng nghề nghiệp chúng ta làm chưa tới nới , tới chốn? Trong những năm gần đây, ởnhiều trường THPT, việc định hướng nghề nghiệp đã được quan tâm nhiều hơn từ giáoviên, phụ huynh,… Những thông tin về nghề nghiệp đã được phổ quát hơn và ý kiếncủa các em trong việc lựa chọn nghề nghiệp tương lai cũng đã được tôn trọng

Một trong những nội dung quan trọng hàng đầu của giáo dục toàn diện cho họcsinh mà toàn ngành giáo dục đang hướng tới là giáo dục hướng nghiệp Giáo dụchướng nghiệp trong nhà trường là quá trình hướng dẫn cho các em cách lựa chọn nghề,

là quá trình chuẩn bị cho các em bước vào thị trường lao động xã hội Kết quả củacông tác hướng nghiệp là sự tự lựa chọn nghề nghiệp tương lai của các em Nếu các

em được định định hướng nghề nghiệp chính xác, các em sẽ tìm được nhiều cơ hộithanh công trong công việc, có được niềm vui trong lao động, nâng cao năng suất laođộng Theo khoản 2 điều 17 chương III của Luật thanh niên có chỉ rõ: “Nhà trường cótrách nhiệm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện về đức, trí, thể, mỹ, giáo dục hướngnghiệp, nâng cao năng lực tự học, kỹ năng thực hành, phương pháp tư duy khoa họccho thanh niên” Hơn nữa, làm tốt công tác hướng nghiệp trong nhà trường phổ thôngcũng đã góp phần thực hiện hiệu quả công tác phân luồng học sinh, tránh lãng phítrong đào tạo nhân lực, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cho thị trường lao động

Vì vậy, các nhà trường phổ thông cần phải thông qua các hoạt động Đoàn nhằm giáodục toàn diện cho học sinh, trong đó có giáo dục định hướng nghề nghiệp

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (gọi tắt là Đoàn thanh niên) là tổ chứcchính trị xã hội của thanh niên Việt Nam Đặc biệt, công tác Đoàn trong nhà trường cóvai trò rất lớn đối với việc giáo dục, đào tạo và định hướng nghề nghiệp cho đoàn viênthanh niên Tuy nhiên trong thời gian qua, ở một số nơi vai trò hoạt động Đoàn trongcác nhà trường còn tồn tại nhiều hạn chế

Việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh trung học phổ thông ở các nhàtrường đã được tổ chức thông qua các hoạt động Đoàn Tất cả các hoạt động của Đoàntrong nhà trường đều hướng về tư duy, suy nghĩ, lối sống của các em học sinh, sao chocác em có cái nhìn đúng đắn, suy nghĩ tích cực, lối sống lành mạnh để các em có thểphát triển một cách toàn diện Nếu thầy cô giáo bộ môn cung cấp cho các em các kiếnthức, tri thức văn hóa thì hoạt động Đoàn giúp các em hình thành tri thức, kĩ năng,thay đổi hành vi, thói quen, phát triển năng lực, đặc biệt trong việc phục vụ cho địnhhướng nghề nghiệp trong tương lai của các em

Cho đến nay, cùng với những năm tháng xây dựng và phát triển, Đoàn trườngTHPT Dương Xá đã tổ chức nhiều hoạt động tích cực trong việc định hướng nghềnghiệp cho các em học sinh như: “Tiếp sức mùa thi”, “Tư vấn mùa thi, định hướng

nghề nghiệp”,… với nhiều nội dung phong phú, hình thức đa dạng Vậy hoạt độngĐoàn đã có vai trò như thế nào đối với việc định hướng nghề nghiệp trong tương laicủa các em học sinh trường THPT Dương Xá? Làm thế nào để nâng cao hơn nữa hiệuquả của công tác Đoàn trong việc hình thành tri thức, kĩ năng, thay đổi hành vi, thóiquen, phát triển năng lực để phục vụ cho định hướng nghề nghiệp trong tương lai củacác em? Đây là vấn đề lớn, hết sức bức thiết hiện nay đã và đang đặt ra đòi hỏi thựctiễn trong công tác giáo dục, đào tạo và định hướng nghề nghiệp cho học sinh THPTcủa cả nước nói chung và trường trên địa bàn thành phố Hà Nội nói riêng và cụ thể là

trường THPT Dương Xá phải giải quyết Từ lí do trên, chúng tôi chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn trong định hướng nghề nghiệp cho học sinh trường THPT Dương Xá, Hà Nội”

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Hướng nghiệp là một vấn đề quan trọng không thể thiếu khi xã hội ngày càngphát triển và cũng là nhân tố thúc đẩy xã hội phát triển Tư vấn hướng nghiệp cho họcsinh đang là vấn đề rất được quan tâm trong hệ thống giáo dục đương đại của thế giớinói chung và hệ thống giáo dục của Việt Nam nói riêng Làm tốt công tác hướngnghiệp sẽ đảm bảo mục tiêu giáo dục phát triển toàn diện cho các em và đảm bảo sựphù hợp giữa hoạt động giáo dục trong nhà trường với nhu cầu nhân lực của xã hộinhằm tăng cường chức năng của các cơ sở giáo dục trong tình hình hội nhập kinh tếhiện nay của đất nước Nhà trường không chỉ là trung tâm văn hóa giáo dục mà còn làtrung tâm thông tin, đào tạo nguồn nhân lực cao của xã hội Các nghiên cứu về lĩnhvực hướng nghiệp cũng rất đa dạng và phong phú

Tổ chức Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh có vai trò, vị trí vô cùng quantrọng trong công tác giáo dục đoàn viên thanh niên, bao gồm cả các hoạt động đồnghành cùng thanh niên trong vấn đề lập thân, lập nghiệp vào giáo dục hướng nghiệp chohọc sinh Do đó, hoạt động Đoàn có tầm ảnh hưởng rất quan trọng trong công tác địnhhướng nghề nghiệp ở các trường trung học phổ thông

Về lĩnh vực hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông có các các đề tàinghiên cứu như:

- Nguyễn Văn Hộ (chủ biên) – Nguyễn Thị Thanh Huyền, “Hoạt động hướng nghiệp và giảng dạy kĩ thuật trong trường trung học phổ thông”, nhà xuất bản giáo

dục, năm 2006 Công trình nghiên cứu này cung cấp những hiểu biết lí luận cơ bản vềhướng nghiệp, bao gồm các khái niệm và hệ thống cấu trúc của giáo dục hướng nghiệptrong trường phổ thông và những nội dung cụ thể trong việc tổ chức hoạt đọng giáodục hướng nghiệp cũng như cách thức thực hiện những nội dung đó Bên cạnh đó, đềtài nghiên cứu cũng đã có nhấn mạnh đến nhiệm vụ hướng nghiệp của các tổ chức xãhội, trong đó không thể không nhắc đến tổ chức Đoàn thanh niên Khi tiến hành tổchức hoạt động hướng nghiệp cho học sinh không thể thiếu được sự giúp đỡ của tổchức Đoàn Đoàn thanh niên sẽ tạo nên những điều kiện hữu hiệu về lực lượng hỗ trợ,giải quyết về mặt pháp lý, hành chính mà trong rất nhiều trường hợp hoạt động hướngnghiệp không thể bỏ qua được Tuy nhiên, đề tài nghiên cứu chỉ tập trung vào giảngdạy kĩ thuật định hướng nghề trong trường phổ thông Bên cạnh đó, đề tài này cũng đã

có chỉ ra nhiệm vụ hướng nghiệp của tổ chức Đoàn thanh niên trong nhà trường,nhưng chưa đi chuyên sâu vào các nội dung hướng nghiệp của Đoàn

- Giáo sư Phạm Tất Dong là người có đóng góp rất lớn đối với giáo dục hướngnghiệp ở nước ta Ông đã có những nghiên cứu rất chuyên sâu trên cả hai mặt phươngdiện lí luận và thực tiễn nhằm tìm hiểu mục đích, vai trò, ý nghĩa của giáo dục hướngnghiệp cũng như những nội dung quan trọng của giáo dục hướng nghiệp về hệ thốngquan điểm, các nguyên tắc, biện pháp, phương pháp giáo dục hướng nghiệp,… Các

công trình nghiên cứu của giáo sư Phạm Tất Dong tiêu biểu như: “Giáo trình công tác hướng nghiệp trong trường phổ thông” – Nhà xuất bản Hà Nội năm 1987, “Hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông” – Tạp chí Đại học và trung học chuyên nghiệp số

6/1982,… Những đề tài nghiên cứu này đều có tính chất lí luận về công tác hướngnghiệp và đã được chúng tôi lấy làm cơ sở để nghiên cứu đề tài

- Tác giả Lê Khắc Thìn trong công trình nghiên cứu “ Tìm hiểu thực trạng lựa chọn nghề nghiệp của học sinh lớp 12 và công tác hướng nghiệp ở trường THPT’’ đã

nêu lên được nguyện vọng chọn nghề, nhu cầu được tư vấn hướng nghiệp của học sinh

và thực trạng tư vấn hướng nghiệp hiện nay trong nhà trường trung học phổ thông.Nhiều em lựa chọn nghề theo yêu cầu của phụ huynh, theo sự vui thích của bản thân,theo nhu cầu phát triển của xã hội,… Bên cạnh đó, hầu như các em có sự hiểu biết vềnghề là rất ít, còn rất chung chung, mơ hồ Những nguồn cung cấp thông tin, tư vấnhướng nghiệp để giúp các em có nhận thức đúng đắn về nghề nghiệp, trong đó có hoạt

động hướng nghiệp của tổ chức đoàn thanh niên nhà trường thì chưa thực sự phát huyhết tác dụng Tuy nhiên, tác giả vẫn chưa làm rõ vai trò của hoạt động Đoàn trong việcphát triển kĩ năng, định hướng nghề nghiệp cho các em Kết quả của công trình nghiêncứu là cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo, và cũng là cơ sở giúp chúng tôi giải quyếtcác nhiệm vụ nghiên cứu đã đề ra

Các đề tài nghiên cứu trên đã đề cập đến những quan điểm mới, một số vấn đềcủa giáo dục hướng nghiệp, nhu cầu được định hướng nghề nghiệp của học sinh, cónhững đánh giá về công tác hướng nghiệp ở trường phổ thông và đưa ra một số giảipháp về việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh trung học phổ thông

Bên cạnh các đề tài nghiên cứu khoa học, các hội thảo chuyên đề mang tínhquốc gia về lĩnh vực hướng nghiệp đã được tổ chức với sự tham gia của các nhà giáo

dục, các chuyên gia như: Năm 2002, tại Hà Nội đã tổ chức Hội thảo “Giáo dục phổ thông và hướng nghiệp - Nền tảng để phát triển nguồn nhân lực đi vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, Hội thảo Đối thoại Pháp – Á về “Vấn đề và hướng đi cho giáo dục hướng nghiệp tại Việt Nam” được tổ chức tại đại học Quốc gia Hà Nội năm

2005, Hội thảo “Thử nghiệm ước mơ” tổ chức tại trường phổ thông liên cấp Olympia

(Hà Nội), Ngoài ra, có nhiều bài viết, bài báo của các nhà khoa học có giá trị về líluận và thực tiễn về giáo dục phổ thông và hướng nghiệp, đồng thời cũng đã đưa rađược một số giải pháp nhằm tăng cường hơn nữa công tác giáo dục hướng nghiệp đểchuẩn bị tốt nhất cho nguồn nhân lực đáp ứng được nhu cầu thị trường lao động trongthời kì đổi mới kinh tế hiện nay

Có thể nhận thấy vấn đề giáo dục hướng nghiệp ngày càng được quan tâm Cáccông trình nghiên cứu chủ yếu tập trung quan tâm tới việc đổi mới nội dung, phươngpháp giáo dục hướng nghiệp, các biện pháp quản lý giáo dục hướng nghiệp… nhằmnâng cao chất lượng cho hoạt động giáo dục hướng nghiệp

Các đề tài nghiên cứu về công tác hướng nghiệp cho học sinh trung học phổthông rất phong phú và đa dạng

Tuy nhiên chưa có tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về hoạt động của tổ chứcĐoàn thanh niên trong giáo dục hướng nghiệp cho học sinh Vai trò của hoạt độngĐoàn đối với việc phát triển kĩ năng, định hướng nghề nghiệp cho học sinh trung họcphổ thông chưa được đề cập trong các đề tài nghiên cứu trên Nghiên cứu một cách

toàn diện, sâu sắc vai trò của hoạt động đoàn đới với công tác giáo dục hướng nghiệpcho học sinh trung học phổ thông và đề xuất một hệ thống giải pháp phù hợp nhằmnâng cao chất lượng hoạt động Đoàn đối với việc định hướng nghề nghiệp cho họcsinh trường THPT trong điều kiện hiện nay là một vấn đề cho đến nay chưa có côngtrình nào thực hiện.

Với đề tài nghiên cứu “Vai trò của hoạt động Đoàn đối với việc phát triển định hướng nghiệp cho học sinh trường trung học phổ thông Dương Xá – Hà Nội” chúng

tôi hy vọng trên cơ sở nghiên cứu của các công trình trước đó, tìm hiểu về vấn đề này

và đưa ra được những giải pháp có tính ứng dụng góp phần phát triển nguồn nhân lựccủa huyện Dương Xá Đó là đưa ra được thực trạng hoạt động Đoàn đối với việc địnhhướng nghề nghiệp cho học sinh trường THPT Dương Xá - Hà Nội và các biện phápnâng cao chất lượng hoạt động Đoàn đối với việc định hướng nghề nghiệp cho họcsinh trường THPT Dương Xá - Hà Nội

3.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Đề tài tập trung làm rõ vai trò của hoạt động Đoàn đối với việc hình thành trithức, kĩ năng, thay đổi hành vi, thói quen, phát triển năng lực cho các em học sinh đểphục vụ cho công tác định hướng nghề nghiệp và nêu ra một số biện pháp nâng caochất lượng hoạt động Đoàn đối với việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh trườngTHPT Dương Xá- Hà Nội trong giai đoạn hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để thực hiện mục đích nghiên cứu, cần tập trung giải quyết một số nhiệm vụ

sau đây:

Phân tích vai trò, ý nghĩa của hoạt động Đoàn đối với việc định hướng nghềnghiệp cho học sinh THPT, những nhân tố tác động đến quá trình giáo dục đạo đứchọc sinh THPT hiện nay

Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động Đoàn đối với việc định hướng nghềnghiệp cho học sinh THPT Dương Xá- Hà Nội

Đề xuất một số biện pháp cơ bản, khả thi nhằm nâng cao chất lượng hoạt độngĐoàn đối việc định hướng cho học sinh THPT, đặc biệt là học sinh THPT Dương Xá-

Hà Nội phù hợp với hoàn cảnh và đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố Hà Nộinói riêng và cả nước nói chung

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Đề tài tập trung nghiên cứu vai trò của hoạt động Đoàn đối với việc phát triển kĩnăng,định hướng nghề nghiệp cho học sinh THPT Dương Xá- Hà Nội

4.2 Phạm vi nghiên cứu:

Không gian nghiên cứu:

Để giải quyết những vấn đề nêu trên, phạm vi nghiên cứu giới hạn ở trườngTHPT Dương Xá- Hà Nội

Thời gian nghiên cứu: Đầu tháng 2 đến cuối tháng 3

5.Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này, chúng tôi tiến hành những phương pháp sau:

Phương pháp nghiên cứu lí thuyết: Nghiên cứu các tài liệu, sách báo, văn bản,báo cáo trên cơ sở phân tích, so sánh, đánh giá, hệ thống hoa, khái quát hóa, từ đó rút

ra kết luận khái quát, làm cơ sở lí luận cho đề tài nghiên cứu

Phương pháp phân tích: Chúng tôi đã tiến hành thu thập tài liệu từ nhiều nguồnkhách nhau như các bài báo, các đề tài nghiên cứu, các khóa luận được đánh giá cao vànhững tài liệu khác có liên quan đến đề tài này nhằm đưa ra thông tin cần thiết phục vụnghiên cứu

Phương pháp khảo sát thực tiễn: Sử dụng phương pháp điều tra thực tiễn nhằmthu thập thông tin về thực trạng quá trình hoạt động định hướng nghề nghiệp cho họcsinh của Đoàn thanh niên nhà trường và kết quả đã đạt được

Về mặt thực tiễn:

Đề tài đã phân tích được thực trạng hoạt động của Đoàn thanh niên đối với việcphát triển kĩ năng, định hướng nghề nghiệp cho học sinh trong trường phổ thông Kếtquả này làm cơ sở quan trọng trong việc đề xuất các giải pháp khả thi, góp phần nângcao hiệu quả hoạt động định hướng nghề nghiệp của Đoàn thanh niên, đáp ứng nhucầu định hướng nghề nghiệp của học sinh trên địa bàn theo yêu cầu phát triển nguồnnhân lực của xã hội.

N I DUNG ỘI DUNG

CHƯƠNG 1: HOẠT ĐỘNG ĐOÀN VÀ VAI TRÒ CỦA HOẠT ĐỘNG ĐOÀN ĐỐI VỚI VIỆC ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP CHO HỌC SINH TRUNG

HỌC PHỔ THÔNG 1.1 Hoạt động Đoàn ở trường THPT

1.1.1.Hoạt động Đoàn là gì?

Trong các nhà trường trung học phổ thông, đội ngũ làm công tác giáo dục địnhhướng nghiệp bao gồm: giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, Ban đại diện cha mẹhọc sinh,… trong đó không thể không nhắc đến vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh Điều lệ Đoàn khẳng định: “Đoàn THCS Hồ Chí Minh là tổ chức chínhtrị xã hội của thanh niên Việt Nam, do Đảng Cộng Sản Việt Nam và chủ tịch Hồ ChíMinh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện” Đoàn là thành viên của hệ thống chính trị, hoạtđọng trong khuôn khổ hiến pháp và pháp luật Đoàn là người đại diện đáng tin cậy,chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của tuổi trẻ, trong đó có quyềnđược học tập và giáo dục

Thực tế cho thấy tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh có vai trò, vịtrí vô cùng quan trọng, là một trong những bộ phận đắc lực cùng Hội đồng sư phạmnhà trường giáo dục đoàn viên thanh niên học sinh trong các phong trào và các chươngtrình hành động Hoạt động Đoàn trong nhà trường, đặc biệt là trong trường trung họcphổ thông chịu sự chỉ đạo, định hướng của Chi bộ - Ban giám hiệu, Đoàn cấp trên.Bên cạnh đó, Đoàn trường THPT còn được sự chỉ đạo về chính trị tư tưởng và hoạtđộng ngoại khóa bởi phòng công tác học sinh sinh viên của Sở giáo dục và đào tạo địaphương

Công tác giáo dục là một trong những mảng hoạt động chủ yếu của Đoàn thanhniên cộng sản Hồ Chí Minh, bao gồm giáo dục chính trị tư tưởng, giáo dục pháp luật,giáo dục đạo đức và lối sống, giáo dục truyền thống cách mạng, Mọi hoạt động doĐoàn phát động đều là các hoạt động ngoài giờ lên lớp, giúp học sinh rèn luyện các kĩnăng sống, tiếp xúc với thực tiễn, trưởng thành thông qua các hoạt động thực tiễn,cống hiến sức trẻ cho cộng đồng và xã hội Đoàn chính là môi trường rèn luyện và

trưởng thành của nhiều thanh niên và Đoàn cũng chính là nơi mà đoàn viên thanh niênđược tìm hiểu về thế giới nghề nghiệp một cách sinh động, hiệu quả nhất Tổ chứcĐoàn tạo môi trường đưa đoàn viên thanh niên vào các hoạt động giúp họ được rènluyện các kĩ năng cần thiết cho quá trình hành nghề sau này như kĩ năng giao tiếp, kĩnăng làm việc nhóm, kĩ năng nói trước đám đông kĩ năng thuyết phục, kĩ năng quản líthời gian,…và phát triển nhân cách, năng lực của người lao động mới phù hợp với yêucầu xã hội hiện nay Thông qua các hoạt động Đoàn, học sinh có điều kiện hiểu rõ bảnthân hơn về năng khiếu, đam mê, năng lực, sở thích cũng như nhu cầu của địa phương

về nhân lực, tất cả những điều này sẽ giúp các em có lựa chọn chính xác hơn ngànhnghề mà các em sẽ gắn bó trong tương lai

1.1.2 Một số hoạt động Đoàn tiêu biểu ở trường trung học phổ thông

Những hoạt động do Đoàn thanh niên nhà trường tổ chức đều mang ý nghĩa vànét đẹp nhân văn, thu hút được sự tham gia của rất nhiều đoàn viên thanh niên, tạođiều kiện để đoàn viên, thanh niên rèn luyện, học hỏi và cống hiến sức trẻ cho xã hộitiêu biểu như:

Cuộc vận động "Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác".

Đây là hoạt động được Đoàn thanh niên nhà trường tổ chức thường xuyên hằngnăm Hoạt động này là sự cụ thể hóa cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh” do Đảng phát động Đoàn thanh niên nhà trường đã tổ chứccho học sinh nghiên cứu, tìm hiểu những tư liệu, những tác phẩm văn học, nghệ thuậttiêu biểu về cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng của Bác, như: “Búp sen xanh”,“Học tập vàlàm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ”, “Thời thanh niên của Bác Hồ”, “Những giâyphút cuối đời của Bác”, “Hồ Chí Minh về giáo dục và tổ chức thanh niên”, “Hồ chíminh – Chân dung của một con người”,… và các cuộc thi tìm hiểu, thi tuyên truyền về

tư tưởng, tấm gương đạo đức của Bác, những lời Bác dạy thanh thiếu niên dưới nhữnghình thức như: thi viết, thi kể chuyện Cuộc vận động đã được triển khai sâu rộngtrong các nhà trường và đạt được kết quả cao, góp phần nâng cao nhận thức của đoànviên thanh niên về những luận điểm cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh, đặc biệt là tấmgương đạo đức giản dị nhưng rất cao quý, cũng như những hy sinh, cống hiến to lớncủa Bác đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước

Hoạt động giáo dục truyền thống của Đoàn gắn với các sự kiện lịch sử của đất nước.

Các hoạt động giáo dục truyền thống được tập trung đẩy mạnh, triển khai nhân

kỷ niệm các ngày lễ lớn của đát nước như: Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh (26/3/1931), Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930), giỗ tổHùng Vương (mùng 10 tháng 3 âm lịch),… Vào các ngày lễ lớn của dân tộc, Đoànthanh niên đã phối hợp cùng với nhà trường phát động, tổ chức giao lưu, nói chuyệnchuyên đề, thi tìm hiểu về các ngày kỷ niệm của đất nước và có những hoạt động tri ânthiết thực cho học sinh Bên cạnh đó, Đoàn thanh niên nhà trường còn phối hợp vớicác chính quyền địa phương tổ chức thăm hỏi tặng quà, giúp đỡ các gia đình thươngbinh, liệt sĩ, chỉnh trang, làm đẹp nghĩa trang liệt sĩ, hành trình về nguồn, thắp nến tri

ân các anh hùng liệt sĩ, Thông qua các hoạt động giáo dục truyền thống trong đoànviên thanh niên, góp phần nâng cao hiệu quả công tác giáo dục, đổi mới phương thứchọc tập lịch sử, truyền thống của dân tộc, đồng thời bồi dưỡng cho các em học sinhlòng yêu nước, bản lĩnh, trí tuệ, khí phách kiên cường, bất khuất và truyền thống đoànkết một lòng của dân tộc trong công cuộc dựng nước và giữ nước, qua đó có nhữnghành động cụ thể, thiết thực góp phần tham gia xây dựng, bảo vệ và phát triển đấtnước trong giai đoạn hiện nay

Chương trình "Khi tôi 18".

Chương trình "Khi tôi 18" do Ban Bí thư Trung Ương Đoàn Thanh niên Cộngsản Hồ Chí Minh và Bộ Giáo dục & Đào tạo phát động trong các trường trung học phổthông nhằm góp phần giáo dục ý thức công dân, ý thức chấp hành pháp luật, hỗ trợ,trang bị cho các em học sinh kiến thức pháp luật, vững vàng thực thi quyền và nghĩa

vụ công dân của bản thân khi các em đủ 18 tuổi, đồng thời đây cũng là sân chơi bổ ích,thiết thực cho các em, giúp các em thể hiện ước mơ, hoài bão, năng khiếu, tài năng, ýthức trách nhiệm và sự tham gia đóng góp với cộng đồng, xã hội Thông qua chươngtrình, vai trò tổ chức đoàn trong nhà trường được củng cố, tạo sức thu hút và tập hợpthanh niên, hơn hết là những kiến thức mà chương trình mang lại thực sự là hành trangquý báu để các em trở thành những người công dân có ích

Các hoạt động ngoại khóa cũng được Đoàn thanh niên nhà trường quan tâm,chú trọng với nhiều nội dung và hình thức phong phú như: Giáo dục kỹ năng sống, kỹnăng sử dụng mạng xã hội, giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản vị thành niên cho họcsinh, … Đặc biệt, trong các buổi chào cờ đầu tuần, mỗi tuần đoàn trường tổ chức lễ

chào cờ với một chương trình sinh hoạt dưới cờ theo chủ đề, chủ điểm Bên cạnh đó,Đoàn thanh niên nhà trường còn thành lập các câu lạc bộ, tạo môi trường rèn luyện,giao lưu học hỏi giữa các em, từ đó tạo điều kiện để các em được tìm tòi, học hỏi vàrèn luyện nhiều kỹ năng bổ ích cho bản thân như tự tin, mạnh dạn thuyết trình trướcđám đông, kỹ năng giao tiếp, kĩ năng quản lí thời gian, kĩ năng làm việc nhóm,…

Hành trình tuổi trẻ vì biển đảo quê hương

Hành trình "Tuổi trẻ vì biển, đảo quê hương" là một trong những hoạt độngnhằm thực hiện Nghị quyết trung ương 4 (Khoá X) của Đảng về "Chiến lược biển củaViệt Nam đến 2020".Hành trình đã đưa nhiều đoàn viên, thanh niên, sinh viên, doanhnhân trẻ tiêu biểu đến với Quần đảo Trường Sa và nhà giàn DK1, tổ chức nhiều hoạtđộng ý nghĩa như: thăm hỏi, tặng quà, giao lưu văn hoá văn nghệ, tổ chức các hoạtđộng thể thao với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đang làm nhiệm vụ và sinh sống trêncác đảo, tổ chức hoạt động “Góp đá xây Trường Sa”

1.1.3 Các yếu tố phát triển hoạt động Đoàn

1.2 Tầm quan trọng của hoạt động đoàn đối với việc hình thành kĩ năng định hướng nghề nghiệp cho học sinh trung học phổ thông

Trong quá trình hội nhập kinh tế của nước ta hiện nay, thị trường lao động đã

và đang không ngừng phát triển với yêu cầu tăng cường hơn nữa chất lượng nguồnnhân lực có trình độ cao, có kiến thức kĩ năng về khoa học, công nghệ, quản lí…Tuynhiên, một trong những khó khăn mà nhiều nhà tuyển dụng, nhiều công ty, doanhnghiệp đang gặp phải là thiếu lao động có trình độ đáp ứng được yêu cầu công việc.Một trong những nguyên nhân khiến nhiều sinh viên ra trường không xin được việc,phải làm trái ngành, trái nghề là do không được định hướng nghề nghiệp trước khi vàotrường, thiếu sự tư vấn khi lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực, yếu kém vềngoại ngữ, thiếu kĩ năng khi thực hành nghề Để tạo ra nguồn nhân lực đáp ứng nhucầu xã hội thì trước hết phải làm tốt công tác định hướng nghề nghiệp.Vì vậy, địnhhướng nghề nghiệp đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc phát triển nguồn nhânlực, là khâu then chốt giúp cho các em học sinh có điều kiện xác định chọn nghề trên

cơ sở đánh giá năng lực bản thân và nắm được định hướng phát triển của kinh tế xã hộicũng như nhu cầu nhân lực trong từng thời kì Nếu được định hướng nghề nghiệp tốtthì các em học sinh sẽ lựa chọn được ngành nghề phù hợp với năng lực của bản thân

cũng như năng khiếu của mình, để sau khi được đào tạo các em sẽ dễ dàng trong việctìm kiếm việc làm.

Công tác hướng nghiệp trong trường phổ thông thông qua các hoạt động Đoàn

có vai trò vô cùng quan trọng đối với việc hình thành kĩ năng, định hướng nghề nghệpcho học sinh trung học phổ thông Từ khi thành lập đến nay, Đoàn thanh niên luôn làngười bạn đáng tin cậy của thanh niên, Đoàn tổ chức các phong trào, các chương hànhđộng nhằm giáo dục lí tưởng cách mạng cho thanh niên, chăm lo và bảo vệ quyền lợihợp pháp cho thanh niên Đoàn cũng có rất nhiều hoạt động hỗ trợ thanh niên trongvấn đề lập thân, lập nghiệp, định hướng nghề nghiệp Đoàn thanh niên cùng nhàtrường đã phối hợp tổ chức các buổi tư vấn nghề nghiệp, việc làm cho các em học sinhthông qua các buổi sinh hoạt Đoàn, các buổi sinh hoạt dưới cờ, các hoạt động ngoàigiờ lên lớp, tham mưu, phối hợp với nhà trường tổ chức các buổi tư vấn, trao đổi trựctiếp với học sinh và phụ huynh.Thông qua các hoạt động do Đoàn phát động, đoànviên thanh niên trong nhà trường được rèn luyện và trưởng thành về nhận thức, có suynghĩ đúng đắn đối với lao động và có tâm thế sẵn sàng khi tham gia vào các hoạt độnglao động sản xuất, sẵn sàng cống hiến cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đấtnước Bên cạnh đó, Đoàn thanh niên trong nhà trường đã có sự phối hợp với các trungtâm giáo dục nghề nghiệp cho thanh niên, trung tâm dịch vụ việc làm triển khai cáchoạt động thiết thực nhằm giúp học sinh có thông tin đầy đủ và nhận thức đúng đắn vềcác ngành nghề Thông qua các hoạt động tham vấn nghề nghiệp này nhằm trợ giúphọc sinh tự nhận thức và đánh giá về bản thân, tìm hiểu ngành nghề phù hợp, giúp các

em đưa ra quyết định lựa chọn nghề nghiệp, cơ hội việc làm khi tham gia vào thịtrường lao động, tìm hiểu thông tin về các cơ sở đào tạo….Ngoài ra, các cơ sở Đoàntrong nhà trường còn thành lập các các câu lạc bộ hướng nghiệp, diễn đàn định hướngnghề nghiệp cho học sinh nhằm tạo môi trường thuận lợi cho các em giao lưu, tìmhiểu, trao đổi thông tin về các ngành nghề

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG ĐOÀN ĐỐI VỚI VIỆC ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT DƯƠNG XÁ, HÀ NỘI

2.1 Vài nét về trường THPT Dương Xá, Hà Nội

Trường THPT Dương Xá được thành lập vào tháng 9/1971 được tách ra từtrường cấp III Cao Bá Quát Trường nằm trên địa phận xã Dương Xá - huyện Gia Lâm– Thành phố Hà Nội Xã Dương Xá là một xã mạnh về kinh tế, ổn định về an ninh –quốc phòng, là nơi tập trung đông dân cư, khu công nghiệp vừa của Thành phố Hà Nội

và là vùng đất có truyền thống hiếu học Mảnh đất từng nổi danh với Hoàng Thái HậuNguyên Phi Ỷ Lan thời Lý Hiện nay trên địa bàn xã có một hệ thống giáo dục liêntrường: Mầm non – Tiểu học – THCS – THPT ở trên cùng một vị trí đã tạo nên mộtquần thể giáo dục để cùng phối kết hợp với nhau trong việc giáo dục toàn diện cho họcsinh, công tác xã hội hoá giáo dục được thuận lợi

Đến nay trường đã có được 47 năm xây dựng và trưởng thành Trường có tổng

số 57 cán bộ, giáo viên, nhân viên Nhà trường có Ban giám hiệu, các tổ chuyên môn

và đầy đủ các hội đồng và hội đoàn thể Ban giám hiệu nhà trường nhiệt huyết, sángtạo, lãnh đạo công tác trí dục, đức dục của trường Đội ngũ giáo viên có trình độchuyên môn giỏi uy tín trong khu vực, thương yêu học sinh, tận tâm giảng dạy với 18thầy cô có trình độ thạc sỹ, 1 cô giáo đang làm nghiên cứu sinh và hơn 70% giáo viênnhà trường đạt danh hiệu giáo viên giỏi cấp trường, cấp thành phố

Trường THPT Dương Xá tuyển sinh số học sinh khu vực Nam Đuống củahuyện Gia Lâm (Gồm 7 xã: Dương xá, Phú Thị, Đặng xá, Dương Quang, Kim Sơn, LệChi, Kiêu Kỵ) và dọc tuyến đường Quốc lộ 5 Số lượng học sinh đông, khoảng 1700học sinh với 36 lớp Trước đây là khu vực thuần nông nhưng một số năm gần đây cótốc độ đô thị hoá nhanh Hầu hết học sinh trên địa bàn đều ngoan và có ý thức, động

cơ mục đích học tập rất rõ ràng Cha mẹ học sinh đã có ý thức quan tâm và đầu tư chocon em học tập

Tháng 7 năm 1978, được sự quan tâm của Sở GD&ĐT Hà Nội, UBND HuyệnGia Lâm, UBND xã Dương Xá, Trường Cấp III Dương Xá được chuyển đến địa điểmmới chính thức như ngày nay Năm 2007 – 2008: trường đã được Sở Giáo dục & Đàotạo, UBND Thành phố đầu tư dự án xây dựng, cải tạo trường gồm: xây phòng học 4